Postanowienie - I FZ 271/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 18 grudnia 2025
Teza
Oddalono zażalenie. VAT. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu 18 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 listopada 2025 r., sygn. akt I SA/Bk 383/25 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D.C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 25 lipca 2025 r., nr 2001-IOV-2.4103.39.2025 w przedmiocie określenia zobowiązania podatkOddalono zażalenie. VAT. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu 18 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 listopada 2025 r., sygn. akt I SA/Bk 383/25 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D.C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 25 lipca 2025 r., nr 2001-IOV-2.4103.39.2025 w przedmiocie określenia zobowiązania podatk
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
18 grudnia 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Marek Kołaczek
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 5 listopada 2025 r., sygn. akt I SA/Bk 383/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił D.C. (dalej: Skarżący, Podatnik) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej: Organ) z 25 lipca 2025 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2021 r.Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny sprawy.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał, że Skarżący nie wykazał, aby w sprawie ziściły się przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że złożony wniosek nie został w sposób efektywny umotywowany. Skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji grozi niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki, gdyż nie przedstawił żadnych konkretnych okoliczności, poprzestając na ogólnikowych stwierdzeniach, a przede wszystkim do wniosku nie załączył jakichkolwiek dokumentów, z których wynikałoby, jaka jest jego aktualna sytuacja majątkowa i finansowa, co pozwoliłoby porównać rozmiar zobowiązania podatkowego, do jego możliwości płatniczych oraz zweryfikować związek przyczynowo skutkowy między wykonaniem zobowiązania, a skutkami dla sytuacji finansowej, majątkowej czy też osobistej Skarżącego. W ocenie Sądu pierwszej instancji przedstawiona argumentacja jawi się jako gołosłowna.Wyjaśnił przy tym, że do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie przez sąd aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym strony wnioskującej o wstrzymanie decyzji, o uzyskiwanych dochodach, źródłach dochodu, o posiadanym majątku, stanie środków finansowych na rachunkach bankowych i w gotówce. Zweryfikowanie przez sąd, czy wykonanie decyzji spowoduje uszczerbek w majątku strony skarżącej, prowadząc do powstania szkody i to znacznej, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o wysokości uzyskiwanych dochodów oraz ich źródeł, ponoszonych wydatków i o posiadanym majątku. Wskazał, że Skarżący takich danych w rozpoznawanej sprawie nie przedstawił. Podniósł, że sąd nie jest obowiązany do budowania argumentacji za stronę i samodzielnego poszukiwania uzasadnienia dla jego wniosku, to z urzędu przeanalizował również dokumenty dołączone do skargi oraz treść pisma Skarżącego z 1 września 2025 r., w którym m.in. w sposób zdawkowy odnosi się do swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej. W żaden sposób nie przemawiają one za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia.W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstokuodmówił Skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Od powyższego postanowienia zażalenie wywiódł Podatnik, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy Skarżący wykazał - i to w sposób jednoznaczny, że jej wykonanie grozi wyrządzeniem mu znacznej szkody i spowoduje trudne do odwrócenia skutki; Sąd nie przeprowadził należytej analizy jego sytuacji życiowej i finansowej oraz nie zastosował zasad doświadczenia życiowego, choć Skarżący utrzymuje dwoje małoletnich dzieci, prowadzi działalność gospodarczą wymagająca stałego finansowania, a jego jedynym majątkiem jest segment mieszkalny, w którym zamieszkuje wraz z rodziną, obciążony kredytem hipotecznym, co w oczywisty sposób świadczy o szczególnie trudnym położeniu Skarżącego; nadto pominięto, że poza decyzją objęta niniejszym postępowaniem istnieją także inne zobowiązania wynikające z odrębnych spraw o tożsamym przedmiocie zawisłych również przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku, które łącznie tworzą obciążenie finansowe przekraczające realne możliwości Skarżącego, gdyż takiej kwoty do spłaty po prostu Skarżący nie posiada.W rezultacie powyższego zarzutu wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku.Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.Rozpoznając tego rodzaju wniosek należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to zatem, że o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.Sąd oceniając zasadność zażalenia orzeka na podstawie akt sprawy, dokumentów, które ma przed sobą. Jeśli strona oczekuje uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, to powinna takowe dokumenty przedstawić. Skoro Skarżący nie dołączył dokumentacji na poparcie swych twierdzeń, która pozwoliłaby na podważenie oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może uwzględnić zażalenia. Spełnienie przesłanek niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest tożsame z nie satysfakcjonującą sytuacją finansową Skarżącego, jak również nie wynika z samej wysokości zobowiązania podatkowego.W rozpoznawanej sprawie, jak słusznie przyjął Sąd pierwszej instancji, zabrakło właściwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do tego, że Sąd ten nie znalazł podstaw do udzielenia Skarżącemu ochrony tymczasowej. Prawidłowo w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że aby Sąd I instancji mógł ocenić wpływ wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację majątkową strony konieczne jest dysponowanie przez ten Sąd aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym strony wnioskującej o wstrzymanie decyzji, o uzyskiwanych dochodach, źródłach dochodu, o posiadanym majątku, stanie środków finansowych na rachunkach bankowych i w gotówce. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji spowoduje uszczerbek w majątku Skarżącego, prowadząc do powstania szkody i to znacznej, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o wysokości uzyskiwanych dochodów (w tym źródeł ich pochodzenia), ponoszonych wydatkach i o posiadanym majątku.Negatywnej oceny wniosku Skarżącego nie zmieniają argumenty podniesione w zażaleniu, które w zasadzie są tożsame z argumentami podniesionymi we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na etapie skargi do Sądu I instancji. Za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji nie może bowiem przemawiać sama wysokość zobowiązania podatkowego nałożonego zaskarżoną decyzją. Analizą tego rodzaju argumentacji na tle przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., wielokrotnie zajmowały się sądy administracyjne wyrażając pogląd, że sama tylko wysokość zobowiązania podatkowego ciążąca na wnioskodawcy nie może zostać uznana za warunkującą wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jeśli wnioskodawca nie wykaże związku pomiędzy uszczupleniem jego majątku a niebezpieczeństwem wystąpienia przesłanki znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest bowiem dla strony normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej.Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznając,że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a..