Postanowienie - III OZ 93/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 24 marca 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Wstrzymanie wykonania aktu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Artur Kuś po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. B na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 19 stycznia 2026 r. sygn. akt II SA/Po 870/25 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Zarządu [...] w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 7 października 2025 r. znak: VS.ZUT.4701.2310.OZ.2024.DK VS.ZUT.4701.1288.2025 w sprawie ze J. B naOddalono zażalenie. Wstrzymanie wykonania aktu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Artur Kuś po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. B na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 19 stycznia 2026 r. sygn. akt II SA/Po 870/25 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Zarządu [...] w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 7 października 2025 r. znak: VS.ZUT.4701.2310.OZ.2024.DK VS.ZUT.4701.1288.2025 w sprawie ze J. B na
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
24 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Artur Kuś
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
J. B (dalej: "skarżący") w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Dyrektora Zarządu [...] w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 7 października 2025 r. znak: VS.ZUT.4701.2310.OZ.2024.DK VS.ZUT.4701.1288.2025 w przedmiocie określenia opłaty za pobór wód podziemnych ze studni, zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 19 stycznia 2026 r. sygn. akt II SA/Po 870/25 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że przedstawiona w uzasadnieniu wniosku okoliczność, tj. "zmiana statusu skarżącego decyzją ze zwykłego rolnika wykorzystującego własną studnię do poboru wód celem wykonania oprysków swoich upraw, na podmiot zobowiązany do posiadania pozwolenia wodnoprawnego, zamontowania urządzeń pomiarowych i ponoszenia z tego tytułu cyklicznych opłat oraz prowadzenia sprawozdawczości", nie może być uznana za spełnienie przesłanki trudnych do odwrócenia skutków.Sąd I instancji zwrócił uwagę, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu jest decyzja wymierzająca skarżącemu opłatę zmienną za pobór wód podziemnych ze studni, która wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 960). Zgodnie natomiast z przytoczonym wyżej orzecznictwem NSA uiszczenie należności pieniężnej nie wywołuje trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto podkreślił, że w uzasadnieniu wniosku skarżący nie powołuje się na żadne udokumentowane okoliczności i negatywne konsekwencje, które mogłyby bezpośrednio niego dotyczyć. Do skargi nie zostały również załączone żadne dokumenty obrazujące sytuację finansową gospodarstwa rolnego prowadzonego przez skarżącego. Uniemożliwia to pozytywne rozpatrzenie wniosku.Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:1. art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") poprzez jego błędną wykładnię i dowolne uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji, co stało się podstawą do odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji;2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia postanowienia w sposób nieodpowiadający wymogom ustawowym, polegający na lakonicznym i wybiórczym odniesieniu się jedynie do części twierdzeń strony skarżącej, bez przedstawienia motywów, dla których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu praktycznie pominął pozostałe wskazane okoliczności tj. zmianę statusu skarżącego ze zwykłego rolnika korzystającego ze studni na własne potrzeby na podmiot zobowiązany do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego - co uniemożliwia kontrolę kasacyjną i świadczy o niewyjaśnieniu w sposób wyczerpujący podstaw rozstrzygnięcia;3. naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a., poprzez dokonanie oceny zasadności wniosku Skarżącego w sposób niepełny i sprzeczny z zasadą orzekania na podstawie całego materiału sprawy, gdyż Sąd I instancji ograniczył się wyłącznie do wybranych elementów argumentacji, pomijając pozostałe przesłanki przedstawione wraz z wnioskiem.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zatem przesłanką uwzględnienia wniosku jest stwierdzenie przez Sąd, iż wykonanie decyzji wyrządziłoby znaczną szkodę lub spowodowałoby skutki trudne do odwrócenia. Przy czym przewidziana w tym przepisie ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Chodzi więc o szkodę wyrządzoną wykonaniem konkretnej decyzji, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 21 czerwca 2018 r. sygn. akt II OSK 1548/18, LEX nr 2513909, z 14 lutego 2019 r. sygn. akt II OSK 691/17, LEX nr 2639594). Podkreślić przy tym należy, że wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wymaga podania przez wnioskodawcę konkretnych okoliczności, z którymi wiąże się szkoda lub trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z 5 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OZ 866/16, LEX nr 2103861).Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, ponieważ Sąd I instancji słusznie doszedł do wniosku, że skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Brak uzasadnienia wniosku lub niewykazanie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi wystarczającą podstawę do negatywnego rozpoznania wniosku. Zatem, żądając udzielenia ochrony tymczasowej, strona skarżąca powinna we wniosku wskazać, na której przesłance opiera swoje żądanie oraz je uzasadnić, a także w miarę potrzeby przedstawić stosowne dowody. Skarżący mógł więc odwołać się do konkretnych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy lub też załączyć nowe dowody na poparcie swojego wniosku. Mógł też odwołać się do konkretnych zarzutów skargi lub odpowiednich fragmentów jej uzasadnienia.W niniejszej sprawie skarżący w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazał, że trudne do odwrócenia skutki mogą obejmować trwałe zmiany w jego sytuacji prawnej i faktycznej, których cofnięcie będzie niemożliwe lub nadmiernie utrudnione, nawet w przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd. Do skutków tych zaliczyć należy na pewno zakwalifikowanie poboru wód przez skarżącego jako wykraczające poza powszechne korzystanie z wód, za czym idzie konieczność uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, zainstalowanie urządzeń pomiarowych i związana z tym sprawozdawczość, które przy faktycznej skali poboru wody: poniżej 5 m3/dobę na potrzeby własnego gospodarstwa, nie wynikają z obowiązku usankcjonowanego prawnie.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie Sąd I instancji uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Przede wszystkim, skarżący swoich twierdzeń nie poparł żadnymi dokumentami dotyczącymi jego sytuacji ekonomicznej, przez co Sąd I instancji nie mógł ocenić ewentualnego wpływu wykonania zaskarżonej decyzji. W istocie skarżący poprzestał na ogólnym odniesieniu się do art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie odniósł przesłanek z tego przepisu do swojej konkretnej sytuacji faktycznej.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji, że skoro w niniejszej sprawie kontrolowana jest decyzja wymierzająca skarżącemu opłatę zmienną za pobór wód podziemnych ze studni, to nie wywołuje trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku aktu zobowiązującego do uiszczenia należności pieniężnej, co do zasady, nie można mówić o trudnych do odwrócenia skutkach, w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Każda bowiem decyzja, czy postanowienie zobowiązujące do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie służy jednakże zabezpieczeniu przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których w sytuacji ewentualnego wygrania sporu sądowego nie można by było naprawić. Nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest fakt, że w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi uiszczone, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania, co przemawia za "odwracalnością" skutków spowodowanych wykonaniem kwestionowanego aktu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 grudnia 2013 r., sygn. akt II GZ 681/13, LEX nr 1429503 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 września 2025 r., sygn. akt II OZ 1257/25, LEX nr 3907996).Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.