Wyrok - I FSK 803/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 18 grudnia 2025
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. VAT. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk, Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek (spr.), Sędzia WSA del. Adam Nita, po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 lutego 2025 r. sygn. akt I SA/Sz 584/24 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dniOddalono skargę kasacyjną. VAT. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk, Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek (spr.), Sędzia WSA del. Adam Nita, po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 lutego 2025 r. sygn. akt I SA/Sz 584/24 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dni
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
biegły
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
18 grudnia 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Adam Nita
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 13 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Sz 584/24, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w S., zwanej dalej "skarżącą", "spółką", na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 18 lipca 2024 r. w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług oraz na odsetki za zwłokę (wyrok ten oraz powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń www.orzeczenia.nsa.gov.pl).Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego, wniosła skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia. Wyrok Sądu pierwszej instancji zaskarżyła w całości, zarzucając mu, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 151 P.p.s.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na oddaleniu skargi, w sytuacji gdy podlegała ona uwzględnieniu, albowiem zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem:a) art. 197 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383), powoływanej dalej jako "O.p.", w zw. z art. 188 O.p., polegającym na odmówieniu skarżącej przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości, pomimo tego, że przeprowadzenie tego dowodu było konieczne celem należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy, tj. zweryfikowania, czy dokonane przez organ rozliczenie nastąpiło w sposób prawidłowy;b) art. 122 O.p. i art. 187 § 1 O.p., polegającym na braku podjęcia przez organ wszelkich czynności, niezbędnych do należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy i jej rozstrzygnięcia,a co skutkowało dokonaniem błędnych ustaleń faktycznych, polegających na przyjęciu, że po stronie skarżącej doszło do powstania zaległości, w sytuacji gdy spółka poczyniła ustalenia z Urzędem Skarbowym w N., że zapłaci w nadwyżce zobowiązania podatkowe, czego dokonała, uzyskując jeszcze zwrot drobnych sum, a tym samym nie widzi ona możliwości, aby doszło do powstania jakichkolwiek zaległości, a tym samym, by dokonane przez organ rozliczenie (zaliczenie) było prawidłowe.Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie w całości zaskarżonego skargą tą postanowienia i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania ze zobowiązaniem go do przeprowadzenia wnioskowanego przez spółkę dowodu z opinii biegłego, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, a ponadto o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej zawarto oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie, reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącej na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zgodnie z prawem ocenił, że organ podatkowy nie dopuścił się naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania, tj. art. 197 § 1 O.p. w zw. z art. 188 O.p. oraz art. 122 O.p. i art. 187 § 1 O.p.Z treści skargi kasacyjnej wynika, że skarżąca wiązała naruszenie ww. przepisów z brakiem przeprowadzenia przez organ podatkowy dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości na okoliczność prawidłowości dokonanego przez organ podatkowy zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług oraz na odsetki za zwłokę.Odnosząc się powyższego należy wskazać, że zgodnie z art. 197 § 1 O.p., w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii.Kwestia dopuszczenia dowodu z opinii biegłego pozostawiona została ocenie organu podatkowego, albowiem użyte w powyższym przepisie słowo "może" oznacza pozostawienie organowi swobody w korzystaniu z tego środka dowodowego. Granice korzystania z tej swobody wyznacza zasada prawdy obiektywnej, gdyż z niej wypływa obowiązek organu podjęcia wszelkich czynności mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Organ podatkowy obowiązany jest wykorzystać ten środek dowodowy w sprawie o zawiłym stanie faktycznym, który można wyjaśnić dopiero wtedy, gdy dysponuje się specjalnymi wiadomościami (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2020 r., sygn. akt II FSK 952/18 i przytoczone tam orzecznictwo).Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie wymagało wiadomości specjalnych, na co prawidłowo wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zaliczenie wpłat dokonanych przez podatnika następuje zgodnie z zasadami określonymi w przepisach O.p., w tym art. 62 § 1 i art. 55 § 2 tej ustawy, i stanowi prostą czynność materialno-techniczną, niewymagającą skomplikowanych obliczeń.Podkreślenia wymaga, że skarżąca nie sprecyzowała, w jakim zakresie konieczne jest, w jej ocenie, przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, a ściślej - czy i jakie wiadomości specjalne miałyby znaczenie dla rozstrzygnięcia tej konkretnej sprawy, tj. ustalenia prawidłowości zaliczenia wpłaty z dnia 31 stycznia 2022 r. w kwocie 11.573 zł na poczet zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług, wynikającej z decyzji Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Szczecinie z dnia 14 stycznia 2022 r., w wysokości 9.984 zł oraz na odsetki w wysokości 1.589 zł.W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie szczegółowo przedstawił sposób rozliczenia wpłaty z dnia 31 stycznia 2022 r. Skarżąca nie odniosła się do przedstawionych przez organ wyliczeń i nie wskazała, w czym upatruje ewentualnego błędu organu. Jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, jej argumentacja w tym zakresie ma charakter wyłącznie polemiczny (skarżąca "nie widzi możliwości", aby doszło do powstania z jej strony zaległości) oraz odnosi się do późniejszej wpłaty w wysokości 5.000 zł, której rozliczenie nie stanowiło przedmiotu niniejszego postępowania. Nie sposób uznać, że samo zakwestionowanie przez skarżącą dokonanego przez organ podatkowy rozliczenia wpłaty skutkuje koniecznością przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości, na podstawie art. 197 § 1 O.p.Wbrew zarzutom skarżącej, w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 188 O.p., stosownie do którego żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodemSkorzystanie przez stronę postępowania z prawa inicjatywy dowodowej i zgłoszenie wniosków dowodowych nie powoduje automatycznie konieczności uwzględnienia tych wniosków i przeprowadzenia żądanych dowodów. Organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody zebrane w toku postępowania.Skoro organ podatkowy mógł samodzielnie, w oparciu o zgromadzone dokumenty i zgodnie z zasadami przewidzianymi w O.p., dokonać rozliczenia wpłaty uiszczonej przez skarżącą w dniu 31 stycznia 2022 r., brak było podstaw do uwzględniania wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości.Odmowa przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego nie skutkowała też naruszeniem art. 122 i art. 187 § 1 O.p.Wynikający z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. obowiązek organów gromadzenia materiału dowodowego nie jest nieograniczony. Obciąża on organ jedynie w takim zakresie, który jest wystarczający do załatwienia sprawy, co wiąże się z uzyskaniem pewności, że mamy do czynienia ze stanem faktycznym rodzącym - na podstawie obowiązujących przepisów prawa materialnego - określone skutki podatkowe. Nie budzi wątpliwości, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy pozwalał na poczynienie miarodajnych ustaleń faktycznych.Przypomnieć należy, że przedmiotem niniejszej sprawy było jedynie zaliczenie dokonanej przez skarżącą wpłaty na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług oraz na odsetki za zwłokę. Postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej, wydane na podstawie art. 62 § 4 O.p., jest aktem formalnym, nieprzesądzającym o istnieniu zaległości podatkowej, lecz informującym jedynie o sposobie zaliczenia dokonanej wpłaty. Poza zakresem tego postanowienia pozostają wszelkie kwestie związane z wymiarem podatku.Podsumowując, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zarzuty zawarte w podstawach kasacyjnych nie dają przesłanek do odniesienia się do meritum sprawy, czyli oceny prawidłowości dokonanego przez organ podatkowy rozliczenia wpłaty z dnia 31 stycznia 2022 r. Skarżąca nie postawiła zarzutu naruszenia przepisów określających zasady zaliczania wpłat dokonanych przez podatnika (m.in. art. 62 § 1, art. 55 § 2 O.p.) i nie wskazała, jakie konkretnie błędy popełniono przy rozliczaniu wpłaty. Skupiła się wyłącznie na kwestii braku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, co, jak już wyjaśniono, nie mogło skutkować wzruszeniem zaskarżonego orzeczenia.Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.Adam Nita Małgorzata Niezgódka-Medek Ryszard PękAdam Nita Małgorzata Niezgódka-Medek Ryszard Pęk