Postanowienie - I FSK 1126/21 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 18 grudnia 2025
Teza
Odrzucono wniosek o wyłączenie sędziego. Wyłączenie sędziego, podatek akcyzowy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Hieronim Sęk, Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Ryszard Pęk, po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Prokuratora Prokuratury Regionalnej delegowanego do Prokuratury Krajowej o wyłączenie sędziego NSA Zbigniewa Łobody w sprawie ze skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. z siedzibą w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 lutego 2021 r., sygn. akt I SAOdrzucono wniosek o wyłączenie sędziego. Wyłączenie sędziego, podatek akcyzowy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Hieronim Sęk, Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Ryszard Pęk, po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Prokuratora Prokuratury Regionalnej delegowanego do Prokuratury Krajowej o wyłączenie sędziego NSA Zbigniewa Łobody w sprawie ze skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. z siedzibą w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 lutego 2021 r., sygn. akt I SA
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
odrzucono wniosek
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
prokurator
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
uczestnik
Data orzeczenia
18 grudnia 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Hieronim Sęk
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek o wyłączenie sędziego
UZASADNIENIE
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 29 stycznia 2025 r. w sprawie o sygn. akt I FSK 1126/21 skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie prejudycjalne i zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie art. 124 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Postanowienie zapadło w następującym składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka - Medek (sprawozdawca), Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, Sędzia del. WSA Maja Chodacka.Sprawa została przekazana do TSUE i zarejestrowana pod sygn. akt T-381/25. Sprawa oczekuje na rozpoznanie.Prokurator Prokuratury Regionalnej delegowany do Prokuratury Krajowej (dalej: Prokurator) pismem z 21 października 2025 r. (wpływ do NSA - 22 października 2025 r.) zgłosił swój udział w postępowaniu w sprawie o sygn. akt I FSK 1126/21 (uzyskując w ten sposób prawa strony) i jednocześnie wniósł o wyłączenie Sędziego NSA Zbigniewa Łobody od orzekania w tej sprawie. W uzasadnieniu przedstawił szczegółową argumentację na poparcie wniosku, wskazując na wady procesu powołania tego sędziego.Następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 12 listopada 2025 r., sygn. akt I FSK 1126/21 podjął postępowanie w sprawie w zakresie niezbędnym do rozpoznania wniosku Prokuratora o wyłączenie sędziego.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Prokurator we wniosku o wyłączenie Sędziego NSA Zbigniewa Łobody nie powołał podstawy prawnej swojego żądania.Przypomnieć należy, że stosownie do art. 19 p.p.s.a., wyłączenie sędziego na wniosek strony następuje wówczas, gdy zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie.W uchwale składu 7 sędziów NSA z 3 kwietnia 2023 r., sygn. akt I FPS 3/22 wskazano, że zakres przedmiotowy normy art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu, o których mowa w art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492; dalej: p.u.s.a.). Oznacza to, że niedopuszczalne jest kwestionowanie w trybie art. 19 p.p.s.a. rękojmi bezstronnego rozpoznania sprawy przez sędziego z uwagi na okoliczności związane z jego powołaniem.Natomiast w rozpoznawanej sprawie zastosowanie trybu właściwego dla wniosku z art. 5a § 1 p.u.s.a., który obejmuje między innymi badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu, nie było możliwe z przyczyn formalnych. Zgodnie z art. 5a § 4 p.u.s.a. wniosek składa się w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę, co wskutek zarządzenia z 26 listopada 2025 r. zostało wykonane wobec Prokuratora pismem sądowym z 27 listopada 2025 r. (doręczonym tego samego dnia). Uprawnionym do złożenia wniosku jest skarżący oraz uczestnik postępowania na prawach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Po upływie zaś terminu, o którym mowa w tym przepisie, prawo do wniesienia wniosku wygasa.Mimo wskazanego zawiadomienia Prokurator nie wystąpił z tego rodzaju wnioskiem, ani tym bardziej nie oczekiwał przekwalifikowania wniosku już złożonego.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek zawierający wady formalne, a złożony przecież przez profesjonalistę - Prokuratora, winien w takiej sytuacji zostać odrzucony. Profesjonalista, a do takiego niewątpliwie kręgu należy Prokurator, powinien wyraźnie wskazać podstawę swojego wniosku wynikającą z przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi lub ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, czy innych przepisów.Tymczasem sformułowany i złożony w sposób wyżej opisany wniosek uniemożliwiał w rozpatrywanej sprawie dokonanie merytorycznej oceny jego zasadności. Nie można bowiem stwierdzić, czy zaszła w ogóle przesłanka wyłączenia określona w ustawie jako istnienie okoliczności, która w odniesieniu do konkretnej osoby mogłaby wywołać wątpliwości co do jej bezstronności, czy jednak chodziło o wyłączenie w trybie art. 5a p.u.s.a., które to wnioski zgodnie z uchwałą NSA z 3 kwietnia 2023 r., sygn. akt I FPS 3/22 wykluczają się wzajemnie. Wniosek cechujący się tego rodzaju wadami jest niedopuszczalny i jako taki podlegał zatem odrzuceniu.Na marginesie przytoczonych rozważań można było zwrócić uwagę, że działanie Prokuratora w zakresie złożenia przedmiotowego wniosku w przywołanej na wstępie sprawie budzi pewną konsternację. Uwzględnić bowiem należy, że zgodnie z przyjętą w Wydziale I Izby Finansowej NSA praktyką, przewodniczący składu rozpoznającego sprawę na rozprawie w dniu 17 grudnia 2024 r. zadał pełnomocnikom stron - radcom prawnym pytanie, czy składają wnioski formalne, w szczególności dotyczące przyczyn uniemożliwiających rozpoznanie sprawy przez skład orzekający w dniu dzisiejszym. Żadna ze stron nie złożyła jakiegokolwiek wniosku i nie miała zastrzeżeń do składu rozpoznającego sprawę.Należy podkreślić, że jedną ze stron był Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, który jest organem administracji rządowej podległym ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, i również on nie miał żadnych zastrzeżeń, zwłaszcza adekwatnych do wniosku złożonego przez Prokuratora o wyłączenie sędziego Zbigniewa Łobody. Taka jest zresztą praktyka organów podatkowych w tej problematycznej kwestii również w innych sprawach o podłożu podatkowym zawisłych przed NSA, a rozstrzyganych z udziałem sędziów powołanych w analogicznej procedurze jak sędzia NSA Zbigniew Łoboda.Nadmienić też można, że na tle wniosków kierowanych z Prokuratury Krajowej o wyłączenie innych sędziów powołanych w tożsamy sposób jak sędzia NSA Zbigniew Łoboda, w których również odwołano się do dwóch wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach C-718/21 i C-225/22 dotyczących Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z 9 grudnia 2025 r. o sygn. akt I GSK 786/21 oraz I GSK 1486/22, zwrócił uwagę na istotnie odmienne okoliczności i skutki powołań sędziów do wskazanej Izby Sądu Najwyższego względem powołań sędziów do Naczelnego Sądu Administracyjnego.Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał złożony wniosek o wyłączenie sędziego NSA Zbigniewa Łobody za niedopuszczalny, co skutkowało jego odrzuceniem na podstawie art. 22 § 4 p.p.s.a w związku art. 58 § 1 pkt 3 i pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a..