Postanowienie - I SAB/Wa 243/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - z dnia 18 grudnia 2025
Teza
Odrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. N. na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE D. N. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich zarzucając mu brak wydania decyzji zobowiązującej [...]Odrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. N. na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE D. N. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich zarzucając mu brak wydania decyzji zobowiązującej [...]
Data orzeczenia
18 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Przewodniczący
Dariusz Pirogowicz
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę
UZASADNIENIE
D. N. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich zarzucając mu brak wydania decyzji zobowiązującej [...] S.A. do naprawienia wyrządzonej mu szkody w kwocie 20 000 EUR. Wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji oraz wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych bezczynności; stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa oraz dyskryminacji wobec skarżącego ze względu na narodowość; przyznania sumy pieniężnej w wysokości 40 908,60 i zasadzenia od organu zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.W odpowiedzi na skargę Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu wskazał, że korespondencja elektroniczna od skarżącego nigdy nie wpłynęła do Kancelarii Biura Rzecznika Praw Obywatelskich i tym samym nie została zarejestrowana. Zatem nie miał żadnej możliwości przeczytania jego wniosku. Podał, że zgodnie z oficjalną informacją zamieszczoną w BIP 17 marca 2025 r. adres mailowy biurorzecznika@brpo.gov.pl został wyłączony. W jego miejsce do kontaktu wprowadzone zostały formularze internetowe. Obowiązują również pozostałe kanały kontaktu (ePUAP, eDoręczenia, poczta tradycyjna, kontakt telefoniczny, osobiste wizyty).Jednocześnie Rzecznik podkreślił, że jego zadaniem jest stanie na straży wolności i praw człowieka i obywatela określonych w Konstytucji RP i innych przepisach prawa. Wskazał, że w obowiązującym obecnie porządku prawnym nie istnieje jakakolwiek norma prawna, obligująca Rzecznika Praw Obywatelskich do podejmowania żądanych przez obywateli działań we wszystkich sprawach, w których zwracają się do niego. Stwierdził, że decyzja o podjęciu lub niepodjęciu sprawy zależy bowiem wyłącznie od suwerennej oceny Rzecznika co do tego, czy w danej sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające jego działanie, to jest naruszenie wolności lub praw człowieka i obywatela. Stąd skargę uważa za niedopuszczalną i podlegającą odrzuceniu.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a powołanej ustawy, tj. w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych.Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie – ale mimo istnienia obowiązku – nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu. Aby zatem skutecznie wnieść skargę na bezczynność organu musi istnieć sprawa administracyjna zawisła przed tym organem, w której organ jest właściwy i zobowiązany do wydania jednego z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.Z akt sprawy wynika, że przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego dotyczącego zobowiązania [...] S.A. do naprawienia szkody.Stwierdzić należy, że niniejsza sprawa nie należy do spraw z zakresu administracji publicznej, bowiem Rzecznik Praw Obywatelskich nie jest organem administracji publicznej. Jest on natomiast samodzielnym konstytucyjnym organem ochrony prawa (rozdział 9 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Stosownie do treści art. 210 Konstytucji RP Rzecznik Praw Obywatelskich w swojej działalności jest niezawisły, niezależny od innych organów państwowych i odpowiada jedynie przed Sejmem na zasadach określonych w ustawie. Tryb rozpatrywania spraw należących do kompetencji tego organu uregulowany został w przepisach ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich, zgodnie z którymi zarówno o sposobie działania jak i o podjętych środkach prawnych w danej sprawie decyduje autonomicznie Rzecznik Praw Obywatelskich.Wskazać również należy, że zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1264), Rzecznik po zapoznaniu się z każdym skierowanym do niego wnioskiem może podjąć sprawę, poprzestać na wskazaniu wnioskodawcy przysługujących mu środków działania, przekazać sprawę według właściwości lub nie podjąć sprawy – każdorazowo zawiadamiając o tym wnioskodawcę i osobę, której sprawa dotyczy.W orzecznictwie sądów administracyjnych i powszechnych ugruntowane jest zaś stanowisko, że rozpatrywanie przez Rzecznika Praw Obywatelskich kierowanych do niego wniosków nie następuje w formach przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Dlatego też ocena podejmowanych przez Rzecznika Praw Obywatelskich działań nie należy do sądu administracyjnego (por. postanowienia NSA z 9 kwietnia 1998 r. sygn. akt I SAB 41/98; z 9 lutego 2000 r. sygn. akt II SA 2652/99, z 14 stycznia 2015 r., sygn. I OSK 3272/14, z 12 maja 2017 r., sygn. I OZ 589/17).Skoro działania Rzecznika Praw Obywatelskich podejmowane na podstawie przepisów ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich nie należą do aktów podlegających kontroli sądu administracyjnego to należy uznać, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest niedopuszczalna. Wobec powyższego, Sąd nie jest uprawniony do badania zasadności i legalności niepodjętych czynności. Reasumując, niniejsza sprawa nie mieści się we wskazanym powyżej katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Zatem wniesiona skarga, jako niepodlegająca jurysdykcji sądów administracyjnych, nie może być przedmiotem oceny przez sąd administracyjny i podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.. orzekł, jak w sentencji postanowienia.