Wyrok - III SAB/Gl 430/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach - z dnia 18 grudnia 2025
Teza
Zobowiązano do dokonania czynności. Dostęp do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Adam Gołuch, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi J.W. na bezczynność Prezesa Zarządu B sp. z o.o. w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) zobowiązuje organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem, 2) stwierdza bezczynność organu bez rażąZobowiązano do dokonania czynności. Dostęp do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Adam Gołuch, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi J.W. na bezczynność Prezesa Zarządu B sp. z o.o. w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) zobowiązuje organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem, 2) stwierdza bezczynność organu bez rażą
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Role w sprawie
Skarb Państwa
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
18 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Przewodniczący
Adam Gołuch
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano do dokonania czynności
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi J. W. (dalej "Wnioskodawca" lub "Skarżący") jest bezczynność Prezesa Zarządu B. [...] sp. z o.o. (dalej "organ" lub "Spółka") w kwestii wniosku o udostępnienie informacji publicznej.Stan sprawy przedstawia się następująco:Wnioskodawca pismem z 3 września 2025 r. skierowanym na adres mailowy Zarządu B. [...] sp. z o.o. wniósł o udzielenie informacji, jakie prace organ administracji podzleca w miesiącu wrześniu 2025r. podmiotom trzecim, innym firmom w związku z realizacją "Umowy powierzenia zadań z zakresu usług w ogólnym interesie gospodarczym" z 2 czerwca 2025 r. oraz na jakiej podstawie. Wniósł o przekazanie wszelkiej dokumentacji związanej z udzieleniem wskazanych zamówień, m.in. ogłoszenie o postępowaniu, protokoły z postępowania, protokoły z negocjacji, posiedzenia komisji, złożone oferty, zawarte umowy itp. Zwrócił się również o przekazanie zleceń oraz wszelkiej innej korespondencji prowadzonej z wykonawcami, z którymi zawarto wskazane umowy.Organ pismem z 10 września 2025 r. udzielił odpowiedzi Wnioskodawcy stwierdzając, w całości podtrzymuje stanowisko wyrażone w toku korespondencji wszczętej uprzednimi tożsamymi wnioskami o udostępnienie informacji publicznej, wnoszonymi przez Skarżącego w dniach 25 czerwca, 29 lipca 2025r. oraz 19 sierpnia 2025r. Odsyłając do wymienionej korespondencji Spółka przypomniała, że zapytania Skarżącego nie dotyczą informacji publicznej.Pismem z 18 września 2025 r. Skarżący, reprezentowany przez adwokata A. G. (dalej "pełnomocnik") wniósł skargę na bezczynność Prezesa Spółki, wnosząc o:1) zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku Skarżącego o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności,2) zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.W uzasadnieniu wyjaśnił, że wnioskiem z 3 września 2025r. zwrócił się do organu o udostępnienie informacji publicznej, jednakże nie otrzymał odpowiedzi.Wskazał, że 2 czerwca 2025 r. doszło do zawarcia umowy powierzenia zadań pomiędzy Gminą [...] a [...] Zakładem [...] sp. z o.o., na mocy której Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów w [...] reprezentujący Gminę [...] powierzył Spółce realizację zadań własnych gminy z zakresu gospodarki komunalnej o charakterze użyteczności publicznej polegających na utrzymaniu czystości w pasach drogowych dróg pozostających w zarządzie Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów oraz utrzymania zielni przydrożnej. Za realizację ww. zadań B. sp. z o.o. ma otrzymać rekompensatę stosownie do treści § 6 umowy z 2 czerwca 2025 r.Zatem jego zdaniem informacja, o której udostępnienie się zwrócił ma charakter publiczny ponieważ dotyczy umów cywilnoprawnych finansowanych z środków publicznych. Jednocześnie w umowach, które realizowane są ze środków publicznych niedopuszczalnym jest zastrzeganie klauzul dotyczących wyłączenia jawności.W świetle tego stanowisko przedstawione przez organ jest niezasadne, a informacje objęte wnioskiem z 3 września 2025 r. powinny zostać udostępnione.W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następujeSkarga okazała się zasadna.Zgodnie z art. 149 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej "p.p.s.a.") sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) lub stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).Należy wyjaśnić, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zatem celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań.Wobec tego, że rozpoznawana sprawa dotyczy udostępnienia informacji publicznej, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Przy czym prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).Skarga w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności Prezesa Zarządu B. [...] Sp. z o. o. w rozpoznaniu wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z 3 września 2025r.Prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu.O obowiązku udostępnienia informacji publicznej można mówić, gdy spełnione jest kryterium podmiotowe - adresat wniosku należy do grupy podmiotów zobowiązanych do ujawnienia informacji publicznej, oraz przedmiotowe – gdy wniosek rzeczywiście obejmuje dane o charakterze informacji publicznej.W sprawie nie budzi wątpliwości i nie jest sporne, że podmiot, do którego zostało skierowane żądanie udostępnienia informacji, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.Przechodząc z kolei do oceny zakresu przedmiotowego ustawy o dostępie do informacji publicznej, wskazać należy, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu. Przepis art. 6 u.d.i.p. wymienia kategorie informacji publicznych, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu. Wyliczenie to ma jedynie charakter przykładowy, co prowadzi do wniosku, że - co do zasady - wszystko co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., stanowi informację publiczną.Zauważyć jednak należy, że charakter prawny informacji, jakiej żądał Skarżący jest niejednorodny, a organ potraktował ją zbiorczo. Obejmowała ona bowiem np. zawarte umowy, ale również "wszelką dokumentację" związaną z udzieleniem zamówień oraz "wszelką korespondencję" prowadzoną z wykonawcami.Natomiast informacja publiczna dotyczy sfery faktów, wiedzy o takich faktach, obiektywnie istniejącym stanie rzeczy a nie "wszelkiej dokumentacji i korespondencji" jako takiej. Wynika to z brzmienia art. 6 ust. 1 u.d.i.p. który stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o polityce wewnętrznej i zagranicznej, podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, zasadach ich funkcjonowania etc., czyli wiedza o polityce, o zasadach, a nie o dokumentach. Jedyny wyjątek, który pozwala ubiegać się o ujawnienie nie tylko informacji, ale także jej nośnika w postaci dokumentów jako takich zawarty jest w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p., z którego wynika, że podlegającą udostępnieniu informacją publiczną jest treść i postać dokumentów urzędowych. Definicja legalna dokumentu urzędowego zawarta jest zaś w art. 6 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy.Odmiennie wygląda sprawa w części dotyczącej umowy. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że umowy cywilnoprawne zawierane przez podmioty wykonujące zadania publiczne, dotyczące spraw publicznych oraz wydatkowania środków publicznych, objęte są zakresem u.d.i.p. (por. przykładowo: wyrok NSA z dnia 12 września 2019 r., sygn. akt I OSK 2850/17; wyrok NSA z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt I OSK 634/16; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. akt II SAB/Ol 69/19; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Sz 22/17, wyrok WSA w Lublinie z 29 lipca 2020 r., sygn. akt II SAB/Lu 52/20 – dostępne w CBOSA). Nie przesądza się, że każda umowa cywilnoprawna podlega ujawnieniu, lecz tylko taka umowa, która ze względu na swój charakter powinna zostać ujawniona. Chodzi tu o takie umowy cywilnoprawne, na podstawie których osoby je zawierające otrzymają wynagrodzenie ze środków publicznych lub będą czerpać korzyści z rozporządzania majątkiem publicznym lub będą realizować zadania publiczne (np. wyrok WSA w Gliwicach z 10 grudnia 2019 r. sygn. akt III SAB/Gl 289/19).Stanowisko organu, który przyjął, że żadna z żądanych przez Skarżącego informacji nie miała charakteru informacji publicznych jest nieprawidłowe, skoro dotyczą one m.in. faktu jakie prace finansowane ze środków publicznych zostały podzlecone podmiotom trzecim, na jakiej podstawie, a także umów cywilnoprawnych finansowanych ze środków publicznych.W związku z powyższym, Spółka winna była ocenić każdą z grup żądanych danych pod kątem tego, czy zawierają informację publiczną, a następnie dalej procedować w zależności od charakteru informacji jako publicznej, bądź niemającej tego charakteru. Następnie obowiązkiem organu było udostępnienie Skarżącemu żądanej informacji bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie udzielenie wyjaśnień, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., bądź też wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo też poinformowanie w formie pisemnej, że informacja w jakiejś części nie ma charakteru informacji publicznej. Przesłanki wydania decyzji określa przede wszystkim art. 5 u.d.i.p., w którym ustawodawca wskazał ograniczenia w prawie dostępu do informacji publicznej, wymieniając wśród nich prywatność osoby fizycznej bądź tajemnicę przedsiębiorcy.Jeżeli w ocenie Spółki te spośród żądanych informacji, które rzeczywiście stanowią informację publiczną objęte są tajemnicą przedsiębiorcy, bądź wniosek Skarżącego ma charakter nadużycia prawa, to Spółka zobowiązana była do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, czego jednak nie uczyniła.Skoro na dzień wniesienia skargi Spółka nie podjęła ww. czynności ani nie wydała decyzji, dopuściła się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego z 19 sierpnia 2025 r. (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) i Sąd zobowiązał ją do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt z prawomocnym wyrokiem (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).Sąd orzekający podziela w tym zakresie stanowisko wyrażone w wyroku tutejszego Sądu wyroku o sygn. akt III SAB/Gl 347/25, III SAB/Gl 370/25 oraz III SAB/Gl 419/25 dotyczącego wcześniejszych wniosków Skarżącego, złożonych w związku z zawarciem umowy powierzenia zadań z 2 czerwca 2025r.,Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyroki NSA: z 4 czerwca 2019 r., II OSK 3374/18; z 6 sierpnia 2019 r., II OSK 1802/19; z 18 stycznia 2019 r., II OSK 1557/18; z 5 września 2018 r., II OSK 272/18 - opubl. w CBOSA).Spółka zareagowała na wniosek skarżącego i choć nie udostępniła żądanych informacji, to postawy Spółki nie sposób ocenić jako celowo lekceważącej i nacechowanej złą wolą.Sąd z urzędu rozważył także zastosowanie środka prawnego w postaci grzywny. Zdaniem Sądu w okolicznościach faktycznych sprawy nie ma żadnych podstaw do jego zastosowania. Środki prawne z art. 149 § 2 p.p.s.a. powinny być stosowane w szczególnie nagannych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie lub prawnie unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok WSA w Poznaniu z 23 lipca 2021 r., I SAB/Po 29/20; wyrok WSA w Gliwicach z 7 sierpnia 2019 r., SAB/Gl 72/19 - opubl. w CBOSA). Taki naganny przypadek nie miał miejsca w rozpoznawanej sprawie z przyczyn opisanych powyżej.Rozpatrując sprawę ponownie, organ będzie związany oceną prawną Sądu i rozpatrzy wniosek Skarżącego w trybie u.d.i.p. Sąd, stwierdzając bezczynność i zobowiązując organ do rozpatrzenia wniosku nie przesądza, że żądana informacja publiczna ma być Skarżącemu udostępniona w zakresie przez niego żądanym.Organ winien informację publiczną udostępnić w formie czynności materialno-technicznej lub odmówić jej udostępnienia (w całości lub części) w formie decyzji administracyjnej, w szczególności po rozważeniu istnienia przesłanek odmowy jej udostępnienia wskazanych w art. 5 u.d.i.p. Natomiast w sytuacji, gdy organ nie jest w posiadaniu informacji publicznej żądanej we wniosku albo dane interesujące skarżącego nie stanowią informacji publicznej, powinien udzielić pisemnej odpowiedzi. Jeśli zaś nadal utrzymuje, że informacja (choćby w części) nie ma charakteru informacji publicznej winien swe stanowisko uzasadnić w sposób poddający się ocenie.O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego wpis (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem w kwocie (480 zł) czyli łącznie 580 zł.., zasądzając na rzecz skarżącego wpis (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem w kwocie (480 zł) czyli łącznie 580 zł.