Wyrok - II SA/Ke 555/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach - z dnia 18 grudnia 2025
Teza
Uchylono zaskarżoną decyzję; Zasądzono zwrot kosztów postępowania. Pomoc społeczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2025 r. przy udziale P. Ł. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2025 r. [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacUchylono zaskarżoną decyzję; Zasądzono zwrot kosztów postępowania. Pomoc społeczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2025 r. przy udziale P. Ł. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2025 r. [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentac
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Kwota główna
497 zł · alimenty
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
odsetki ustawowe
Role w sprawie
byli małżonkowie
osoba uprawniona do alimentów
prokurator
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
18 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Przewodniczący
Agnieszka Banach
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję; Zasądzono zwrot kosztów postępowania
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z 11 sierpnia 2025 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (dalej też jako "kolegium"), po rozpatrzeniu odwołania A. K., uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy Ł. z 18 marca 2025 r. znak: [...] w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych: M. D. i B. D. - i w to miejsce orzekło o umorzeniu A. K.:odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych na dzień wydania decyzji kolegium w wysokości 23.240,85 zł od należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych;części należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych, (tj. części należności głównej) w kwocie wynoszącej na dzień wydania decyzji kolegium 10.000,00 zł;o odmowie umorzenia A. K. pozostałej części należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych, (tj. pozostałej części należności głównej) w kwocie wynoszącej na dzień wydania decyzji kolegium [...] zł.W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia kolegium wskazując na treść art. 30 ust. 2 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1993; ze zm.), zwanej dalej "ustawą", wyjaśniło, że z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że ma on zastosowanie w sytuacjach szczególnych, gdy należy poddać analizie i ocenie sytuację dochodową i rodzinną dłużnika alimentacyjnego. Decyzja wydawana na podstawie tego przepisu zapada w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, że umorzenie należności nie jest obligatoryjne nawet wówczas, gdy zostaną spełnione wszystkie przesłanki określone przepisem. Warunkiem wydania decyzji w tym przedmiocie jest jednak szczegółowe zbadanie stanu faktycznego sprawy pod kątem występowania powyższych przesłanek i zindywidualizowanie uzasadnienia decyzji. Rozstrzygnięcie sprawy musi zatem zostać poprzedzone wnikliwym wyjaśnieniem i rozważeniem wszystkich okoliczności sprawy, zaś w uzasadnieniu decyzji organ administracji musi wskazać motywy podjętego rozstrzygnięcia.Ponadto, oparcie decyzji w sprawie umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na uznaniu administracyjnym oznacza, że uwzględnienie wniosku dłużnika w sytuacji wystąpienia tychże kryteriów pozostawione zostało do uznania organu. Kolegium podkreśliło, że w przypadku decyzji uznaniowych organ administracyjny zobowiązany jest wyważyć słuszny interes obywatela i interes społeczny.Dodało, że umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego ma wyjątkowy charakter i zachodzi jedynie wówczas, gdy na skutek obiektywnych okoliczności sytuacja dochodowa i rodzinna uniemożliwia zobowiązanemu wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego.Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, podkreśliło że trzeba mieć na uwadze, że dłużnik alimentacyjny co do zasady jest osobą borykającą się z problemami finansowymi, dlatego też jego sytuacja dochodowa i rodzinna powinna wyróżniać się na tle innych dłużników.Jak wskazało kolegium, skarżący ma 46 lat, jest po rozwodzie, posiada dwoje dzieci, na które ma zasądzone alimenty w wysokości [...] zł miesięcznie na córkę oraz w wysokości [...] zł na syna, których nie płaci z powodu braku wystarczających środków finansowych. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i zamieszkuje w mieszkaniu, które jest własnością matki i siostry. Z ustaleń organu wiadomo, że skarżący pobiera z Ośrodka Pomocy Społecznej w O. zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...]zł miesięcznie oraz zasiłek stały w kwocie [...]zł miesięcznie. Kolegium ustaliło, że skarżący orzeczeniami Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. został zaliczony do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności: orzeczeniem z 3 października 2022 r. do 31 października 2023 r. i orzeczeniem z 30 listopada 2023 r. do 30 listopada 2026 r. Z przedłożonej dokumentacji medycznej wiadomo, że skarżący w maju 2021 r. uległ wypadkowi, w wyniku którego doznał urazu głowy i powstał krwiak przymózgowy nad lewą półkulą, w związku z tym miał wykonany zabieg trepanacji czaski. Dłużnik ma zdiagnozowane bóle i zawroty głowy typu uciskowego, padaczkę, nadciśnienie tętnicze, polipy w prawej zatoce szczękowej, zespół zależności alkoholowej, nikotynizm, a także jaskrę. Leczony jest również z powodu zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa, z dyskopatią wielopoziomową. Posiada problemy z poruszaniem się, zaopatrzony jest w kule łokciowe. Wymaga stałego leczenia, specjalistycznych kontroli lekarskich i systematycznej rehabilitacji i farmakologii. Schorzenia te - jak podał podczas wywiadu środowiskowego 27 marca 2025 r. - powodują niemożność podjęcia zatrudnienia. Z oświadczenia skarżącego z 25 lutego 2025 r. wynika nadto, że nie posiada ruchomości, nieruchomości oraz oszczędności. Podczas aktualizacji wywiadu środowiskowego 23 lipca 2025 r. skarżący oświadczył, że stałe miesięczne wydatki jego jednoosobowego gospodarstwa domowego oscylują w granicach [...] zł (leki, energia elektryczna, telefon, tv, butla z gazem, woda, śmieci).Z ustaleń organów wiadomo także, że skarżący nie spłaca zadłużenia alimentacyjnego. Ponadto matka dostarcza mu ciepły posiłek, produkty żywnościowe, pomaga mu w sprzątaniu mieszkania, załatwia sprawy urzędowe oraz sporadycznie wykupuje leki.Kolegium po dokładnym rozważeniu aktualnej sytuacji dłużnika stwierdziło, że zebrany materiał dowodowy wskazuje, że sytuacja skarżącego nie jest na tyle szczególna i drastyczna, aby zasadne było zastosowanie najdalej idącej ulgi w postaci całkowitego umorzenia zadłużenia. Aktualny na dzień wydania decyzji przez kolegium stan zadłużenia wynosi łącznie [...] zł, w tym kwota główna [...] zł oraz odsetki ustawowe w wysokości [...] zł. W ocenie kolegium zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na trudną sytuację zdrowotną i uzasadnia zastosowanie ulgi w spłacie zadłużenia wynikającego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w postaci: 1) umorzenia całości odsetek od należności głównej wynoszących na dzień wydania decyzji [...] zł i 2) umorzenia części należności głównej, tj. kwoty [...]zł.Zdaniem kolegium istnieje duże prawdopodobieństwo, że skarżący z uwagi na swój obecny stan zdrowia nie będzie mógł podjąć zatrudnienia. Zatem żądanie zwrotu należności w pełnej wysokości mogłoby doprowadzić dłużnika alimentacyjnego do skrajnie złej sytuacji materialnej i bytowej.Jednocześnie wskazało, że zły stan zdrowia nie może stanowić samodzielnej przesłanki umorzenia należności. To samo dotyczy sytuacji kiedy, tak jak w niniejszej sprawie, dłużnik korzysta z pomocy państwa w postaci świadczeń socjalnych.W ocenie kolegium obecna sytuacja dłużnika nie przekreśla możliwości spłaty pozostałego zobowiązania i tym samym nie uzasadnia jego umorzenia w całości.Kolegium podkreśliło, że skarżący został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności do 30 listopada 2026 r., a zatem istnieją realne szanse, aby w przyszłości stan jego zdrowia mógł ulec poprawie.Kolegium zaznaczyło, że obowiązek alimentacyjny obciąża rodziców nie tylko, gdy ich sytuacja życiowa i materialna jest dobra, ale także wówczas kiedy są oni pozbawieni stałego źródła dochodu. Ponadto, skoro stan zdrowia utrudniał skarżącemu podjęcie zatrudnienia i wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego, to powinien był przede wszystkim wystąpić do sądu o zmianę orzeczenia w przedmiocie alimentacji, czego nie uczynił. Akta sprawy nie wskazują bowiem, by ubiegał się o zniesienie ani też o zmniejszenie alimentów na dwójkę swoich dzieci.Kolegium nie kwestionowało faktu niskiego, stałego dochodu skarżącego, który być może nie wystarcza na całkowite zaspokojenie jego potrzeb, jednak wskazało, że skarżący nie jest pozostawiony bez wsparcia ze strony rodziny, bowiem otrzymuje pomoc od matki i siostry w formie możliwości zamieszkiwania w ich mieszkaniu, czy też otrzymywania od matki pomocy w formie gorących posiłków, czy zakupu żywności i leków.Zaznaczyło również, że skarżący może ubiegać się o nowe świadczenie – świadczenie wspierające, które niewątpliwie poprawiłoby jego sytuację materialną i osobistą.W tym stanie faktycznym, na podstawie analizy akt sprawy, kolegium postanowiło umorzyć skarżącemu odsetki ustawowe w wysokości [...] zł od należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych oraz umorzyć część należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych w kwocie wynoszącej [...] zł (tytułem należności głównej).Reprezentowany przez pełnomocnika A. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach w części dotyczącej punktu 3 tej decyzji, tj. odmowy umorzenia pozostałej części należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych: M. D. i B. D. (pozostałej części należności głównej) w kwocie wynoszącej na dzień wydania decyzji kolegium [...] zł. Skarżący zarzucił temu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:1) art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji niezastosowanie zasady uwzględnienia słusznego interesu strony;2) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji dokonanie przez organ dowolnej (częściowej, a nie wszechstronnej) oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego;3) art. 80 k.p.a. poprzez nierozważenie zebranego w sprawie materiału dowodowego z poszanowaniem zasady swobodnej oceny dowodów;4) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wszechstronnej, wnikliwej, obiektywnej oceny dowodów;5) błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez ustalenie, że nie istnieją uzasadnione podstawy do umorzenia w całości należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych, jak również, że można liczyć, iż stan jego zdrowia ulegnie poprawie, a umorzenie pozostałej części należności jest przedwczesne, jak również, że obecna jego sytuacja nie przekreśla możliwości spłaty pozostałego zobowiązania, podczas gdy jego stan zdrowia nie rokuje poprawy i z przyczyn obiektywnych nie pozwala mu na wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego;6) naruszenie prawa materialnego - art. 30 ust. 2 ustawy poprzez jego niezastosowanie w przypadku gdy skarżący spełnia warunki do umorzenia należności w całości, mając na uwadze jego sytuację dochodową i rodzinną, a także brak perspektywy na poprawę w przyszłości jego sytuacji.W uzasadnieniu skargi jej autor przedstawił argumentację na poparcie powyższych zarzutów, w oparciu o które wniósł o zmianę przedmiotowej decyzji w zaskarżonej części i zasądzenie kosztów postępowania. Przywołał treść wydanego w sprawie II SA/Ke 395/24 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 3 października 2024 r., wskazując że organ nadal nie uwzględnił przedstawionych przez ten sąd spostrzeżeń, nie dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Argumentował, że pomimo uzupełnienia materiału dowodowego, wnioski i spostrzeżenia kolegium są tożsame i nie doprowadziły do wyjaśnienia w zakresie wytycznych wskazanych przez sąd. Nie sposób bowiem odnaleźć w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozważań organu na temat analizy wysokości kwoty jaka powinna zostać umorzona. Skarżący zarzucił organowi, że nieustannie posługuje się sformułowaniami pozbawionymi głębszych lub nowych treści. Proces decyzyjny organu nadal jest więc niezrozumiałym dla skarżącego procesem myślowym. Skarżący wyjaśnił, że pomimo stałego leczenia, jego stan zdrowia nie polepszył się. Przytaczając treść zaskarżonej decyzji, skarżący twierdził, że organ nie wykazał, że jest on w stanie spłacić pozostałą część zadłużenia alimentacyjnego, a oczywistym jest, że dokonanie tej spłaty nie jest możliwe. Zatem powstaje pytanie, jaką część zadłużenia skarżący jest w stanie spłacić, jaką kwotę jest w stanie wygospodarować na spłatę tego zadłużenia. Zaznaczył, że jego matka posiada również orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, jest niezdolna do pracy i niebawem również sama może wymagać wsparcia w samodzielnej egzystencji.Podkreślił również, że możliwość uzyskania świadczenia wspierającego w kontekście uzyskanych przez niego informacji z ZUS stawiają rozważania organu w tym zakresie jako wyjątkowo hipotetyczne.W odpowiedzi na skargę kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.Udział w postępowaniu sądowym zgłosiła Prokurator Prokuratury Okręgowej w Kielcach Magdalena Łukawska, wnosząc na rozprawie o oddalenie skargi.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2024.1267), dalej jako "p.u.s.a." i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2024.935), określanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym - co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 p.u.s.a. umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie z zakreślonymi powyżej regułami, sąd stwierdził, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.Na wstępie należy przypomnieć, iż sprawa była już przedmiotem kontroli tut. sądu, który to wyrokiem z 3 października 2024 r., II SA/Ke 395/24 uchylił poprzednio wydaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 28 maja 2024 r. znak: [...], którą kolegium uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy Ł. z 22 listopada 2023 r. znak: [...] w sprawie odmowy umorzenia należności wynikających z tytułu wypłaconych na rzecz osób uprawnionych: M. D. i B. D. świadczeń z funduszu alimentacyjnego - i w to miejsce orzekło o umorzeniu A. K.:1) odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych na dzień wydania decyzji kolegium w wysokości [...] zł od należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych;2) części należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych (tj. części należności głównej) w kwocie wynoszącej na dzień wydania decyzji kolegium [...] zł;3) o odmowie umorzenia A. K. pozostałej części należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych (tj. pozostałej części należności głównej) w kwocie wynoszącej na dzień wydania decyzji kolegium [...] zł.Kontrola zaskarżonej decyzji wymagała zatem zbadania, czy organ wykonał zalecenia zawarte w powołanym wyroku. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W orzecznictwie podkreśla się, że ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne oraz sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2006 r., I FSK 505/05, z 16 maja 2007 r., I FSK 857/06, z 16 października 2014 r., II FSK 2506/12, wszystkie przywołane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. oznacza zatem, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Art. 153 p.p.s.a. ma bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydaniu wyroku oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotowa ocenę. Rozwiązanie to stanowi gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej obowiązku związania orzeczeniem sądu.Zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania (por. wyrok NSA z 21 lutego 2018 r., II FSK 353/16). Przez "ocenę prawną" rozumie się natomiast wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt, zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast "wskazania co do dalszego postępowania" dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat (w:) B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018). Pomiędzy oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencje oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracji i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania wytyczają kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy (por. wyrok NSA z 1 lutego 2022 r., II FSK 1393/21).Ponadto art. 170 p.p.s.a. stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.Strona postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym (skarżący lub organ administracji) niezadowolona z wyroku ma prawo wnieść skargę kasacyjną. Jeśli jednak tego nie uczyni, musi liczyć się z konsekwencjami prawnymi wynikającymi z brzmienia zacytowanego wyżej art. 153 p.p.s.a.W wyroku z 3 października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wskazał, że stan zdrowia wynikający z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wskazuje na szereg współistniejących u skarżącego chorób (a dokumenty załączone do skargi tylko na pogorszenie tego stanu zdrowia). Pomimo wieku, na który przypada zazwyczaj szczyt aktywności zawodowej, skarżący jest osobą całkowicie wyłączoną z rynku pracy. Niewykluczone, że w pewnym stopniu odzyska on zdrowie, co być może pozwoli na wykonywanie pewnego rodzaju prac, ale szanse na zatrudnienie na rynku pracy osoby bez pełnej sprawności fizycznej znacznie spadają. Obecna sytuacja zdrowotna, rodzinna i majątkowa wnioskodawcy zmusza go do korzystania z pomocy społecznej. Dochody skarżącego to przecież wyłącznie środki publiczne. Zatem sytuacja, w której strona będzie samodzielna finansowo, jest w dużym stopniu nierealna.WSA w Kielcach wyjaśnił, że spłata zadłużenia przez wnioskodawcę aktualnie jest oczywiście niemożliwa, skoro skarżący nie uzyskuje własnymi siłami dochodów nawet na poziomie minimum socjalnego. Wzrastające koszty utrzymania i leczenia, utrudniony dostęp do rynku pracy z powodu niepełnosprawności to okoliczności, które skutecznie utrudnią mu osiąganie dochodów wyższych od potrzebnych na zaspokojenie minimum egzystencji. Pomoc społeczna uzupełniona pomocą ze strony matki i siostry, w mieszkaniu u których wnioskodawca zamieszkuje, aktualnie chroni skarżącego przed bezdomnością i funkcjonowaniem w warunkach zagrażających bezpośrednio jego życiu i zdrowiu. Równocześnie pozostająca do spłaty bardzo wysoka (jak na możliwości strony) należność główna w kwocie [...]zł będzie na nowo generować wzrost długu z uwagi na naliczanie odsetek ustawowych.W ocenie sądu to te okoliczności powinien był rozważyć organ, analizując wysokość kwoty, jaka winna zostać umorzona. O ile można zgodzić się z organem odwoławczym, że istnieje szansa na poprawę stanu zdrowia skarżącego i jego powrót do aktywności zawodowej (choćby ograniczonej), co mogłoby uzasadniać odmowę umorzenia należności w całości, to jednak z pewnością organ odwoławczy należycie nie wyjaśnił (art. 107 § 3 k.p.a.), dlaczego właśnie kwota [...]zł, a nie wyższa część należności głównej powinna zostać w tej sprawie umorzona.We wskazaniach co do dalszego postępowania organ miał uwzględnić przedstawione wyżej spostrzeżenia, dokonać oceny zgromadzonego materiału dowodowego i wydać należycie uzasadnione rozstrzygnięcie.Zdaniem sądu orzekającego w niniejszej sprawie, powyższe wskazania nie zostały uwzględnione w toku ponownie przeprowadzonego postępowania administracyjnego.Zaskarżona decyzja ponownie narusza przepisy postępowania, tj. art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Organ stwierdził, że sytuacja skarżącego nie jest na tyle szczególna i drastyczna, aby zasadne było zastosowanie najdalej idącej ulgi w postaci całkowitego umorzenia zadłużenia. Świadczy o tym bowiem stałe źródło dochodu w postaci zasiłku stałego w kwocie [...]zł oraz zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości [...] zł, a także fakt zaliczenia skarżącego do znacznego stopnia niepełnosprawności czasowo – do 30 listopada 2026 r.Kolegium wskazało, że sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadnia całkowitego zwolnienia go od spłaty istniejących względem państwa długów. Uznało jednak, że trudna sytuacja zdrowotna, dochodowa i osobista skarżącego uzasadnia zastosowanie ulgi w postaci częściowego umorzenia zadłużenia z uwagi na duże prawdopodobieństwo, że skarżący nie będzie mógł podjąć zatrudnienia, a żądanie zwrotu należności w pełnej wysokości mogłoby doprowadzić skarżącego do skrajnie złej sytuacji materialnej i bytowej (s. 5 i 6 zaskarżonej decyzji).Kolegium przyjęło, że trudna sytuacja materialno - bytowa i zdrowotna skarżącego uzasadnia umorzenie zadłużenia w części, tj. kwoty [...]zł (kwota 23.240,85 zł tytułem całkowitej kwoty odsetek oraz kwota [...]zł tytułem częściowej kwoty należności głównej, która wynosi [...] zł). Wyjaśniło przy tym, że skarżący nie jest w stanie z tak niskiego dochodu wygospodarować kwoty na całkowitą spłatę zadłużenia (s. 6 zaskarżonej decyzji).Argumentowało również, że z akt sprawy nie wynika, by skarżący ubiegał się o zniesienie ani też zmniejszenie alimentów na dwójkę swoich dzieci, a także by ubiegał się o świadczenie wspierające, które niewątpliwie poprawiłoby jego sytuację materialną i osobistą (s. 7 zaskarżonej decyzji).W ocenie sądu kolegium dostrzegając trudną sytuację zdrowotną i materialną skarżącego, nadal nie wyjaśniło dlaczego umorzenie kwoty [...]zł jest odpowiednie w okolicznościach niniejszej sprawy. Z jednej strony organ wskazał bowiem, że sytuacja skarżącego nie jest na tyle szczególna i drastyczna, co uzasadniałoby umorzenie zadłużenia w całości, z drugiej strony uznał sytuację skarżącego za trudną, uzasadniającą umorzenie zadłużenia w części. Nie wyjaśnił jednak dlaczego z kwoty całkowitego zadłużenia (99.892,63 zł), umorzona kwota (33.240,85 zł) jest w realiach sprawy stosowna, właściwa i współmierna. Nie wyjaśnił również, wbrew zaleceniom zawartym w wyroku WSA w Kielcach z 3 października 2024 r. dlaczego właśnie kwota [...]zł, a nie wyższa część należności głównej powinna zostać w tej sprawie umorzona.Ponadto zdaniem sądu, niewystąpienie do sądu o zmniejszenie lub zniesienie alimentów, a także niekorzystanie przez skarżącego z innych środków publicznych (świadczenia wspierającego) nie może przesądzać samo w sobie o braku możliwości ubiegania się o umorzenie całkowitej kwoty zadłużenia. Należy bowiem ocenić stan aktualnie obowiązujący, a nie potencjalny.Przy ponownym rozpoznaniu sprawy aktualne pozostają wytyczne określone w wyroku WSA w Kielcach z 3 października 2024 r. w sprawie II SA/Ke 395/24 - organ uwzględni przedstawione spostrzeżenia, dokona oceny zgromadzonego materiału dowodowego i wyda rozstrzygnięcie, które w sposób należyty uzasadni.Należy bowiem podkreślić, że zarówno kolegium, jak i sąd orzekający w niniejszej sprawie obowiązani byli podporządkować się ocenie prawnej wyrażonej w uzasadnieniu poprzednio wydanego wyroku: wyroku WSA w Kielcach z 3 października 2024 r. Przywołany wyrok posiada bowiem przymiot prawomocności, nie uległ istotnej zmianie stan faktyczny sprawy i nie uległy zmianie mające zastosowanie w sprawie przepisy.Powtórne wadliwości natury procesowej spowodowały, że wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 p.p.s.a., mianowicie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł w pkt 1 sentencji wyroku o uchyleniu zaskarżonej decyzji.O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964; ze zm.), zasądzając na rzecz skarżącego zwrot niezbędnych kosztów postępowania z uwzględnieniem wynagrodzenia pełnomocnika będącego adwokatem (480 zł) oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).. zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964; ze zm.), zasądzając na rzecz skarżącego zwrot niezbędnych kosztów postępowania z uwzględnieniem wynagrodzenia pełnomocnika będącego adwokatem (480 zł) oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).