Wyrok - II SA/Wa 1126/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - z dnia 18 grudnia 2025
Teza
Oddalono skargę. Straż pożarna, Funkcjonariusze Straży Pożarnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), , Protokolant starszy specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi Ł. G. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydatOddalono skargę. Straż pożarna, Funkcjonariusze Straży Pożarnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), , Protokolant starszy specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi Ł. G. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydat
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa cywilna
Tryb
rozprawa
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
18 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Przewodniczący
Danuta Kania
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
L. G. (dalej, jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi do spraw wewnętrznych (dalej, jako: organ lub CKL) z dnia [...] kwietnia 2025 r. w przedmiocie zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do Państwowej Straży Pożarnej (dalej, jako: PSP).W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wskazano, że dnia [...] lutego 2025 r. [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w P. (dalej, jako: organ I instancji lub RKL) wydała orzeczenie nr [...], w którym uznała skarżącego za niezdolnego do służby w Państwowej Straży Pożarnej z powodu obustronnego niedosłuchu dla tonów wysokich oraz obustronnej chondropatii stawów rzepkowo-udowych.Od powyższego skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.W dniu 20 marca 2025 r. do CKL wpłynęła dokumentacja medyczna (zaświadczenie ortopedy wraz z opisem wizyty z dnia 14 marca 2025 r., badanie audiometryczne z dnia 13 marca 2025 r. i opinia laryngologa z dnia 14 marca 2025 r.).CKL po wnikliwej analizie całości dokumentacji medyczno-orzeczniczej zgromadzonej w sprawie, po uwzględnieniu wyników dotychczas przeprowadzonych badań, zadecydowała o konieczności przeprowadzenia badania audiometrycznego i ponownej specjalistycznej oceny laryngologicznej oraz konsultacji ortopedycznej.Badający w dniu 17 kwietnia 2025 r. specjalista otolaryngolog w oparciu o analizę dokumentacji medycznej, wynik badania słuchu z dnia 17 kwietnia 2025 r. oraz badanie własne nie stwierdził przeciwwskazań do służby w PSP.Konsultujący w dniu 17 kwietnia 2025 r. specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu po zaP. się z dokumentacją medyczno-orzeczniczą i przeprowadzeniu badania własnego postawił rozpoznanie obustronnej chondropatii stawów kolanowych i dyskopatii L4/L5/S1. Z powodu schorzenia stawów kolanowych konsultujący specjalista wskazał na niezdolność skarżącego do służby w PSP.Organ podał, że komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych prowadzą postępowanie orzecznicze w związku ze skierowaniem z organu kierującego, w zakresie w nim wskazanym i w oparciu o dane w nim zawarte.W tej sprawie skarżący został skierowany celem ustalenia zdolności psychicznej i fizycznej kandydata do służby w PSP. Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. 2024 r., poz. 310, dalej, jako: ustawa o komisjach lekarskich), zdolność psychiczną i fizyczną kandydata do służby m. in. w PSP ustala się przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby:1. kategoria Z - "zdolny", która oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby;2. kategoria N - "niezdolny", która oznacza, że stwierdzone choroby lub ułomności uniemożliwiają mu pełnienie służby.Kategorię zdolności kandydata do służby w PSP ustala się w oparciu o kolumnę 7 wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. 2023 r., poz. 2392, dalej, jako: rozporządzenie). Komisja nie może zastosować kategorii innej, niż wynikająca z rozporządzenia. Rozpoznanie obustronnej chondropatii stawów kolanowych figuruje w § 65 wykazu i kwalifikuje kandydata do służby wyłącznie do kategorii zdolności do służby N - niezdolny. Postawione na potrzeby orzecznictwa ustalenia są wynikiem analizy stanu zdrowia skarżącego w aspekcie przyszłej służby w PSP i przeczą stwierdzeniu pełnego zdrowia, przez co nie można uznać, że stan zdrowia skarżącego spełnia kryteria niezbędne do podjęcia służby.Z tym rozstrzygnięciem skarżący nie zgodził się i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o zmianę zaskarżonego orzeczenia i orzeczenie o zdolności skarżącego do służby w PSP ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący wniósł nadto o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Dodatkowo wniesiono o przeprowadzenie dowodu z akt osobowych skarżącego znajdujących się w Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w K. celem wykazania, iż przedmiotowe schorzenie nie stanowiło przeszkody do pełnienia służby i istniało w czasie służby.W uzasadnieniu skargi wskazano, że uzasadnienie orzeczenia wskazuje, iż jedyną przesłanką negatywnego rozstrzygnięcia była konsultacja ortopedyczna z dnia 17 kwietnia 2025 r., w której rozpoznano obustronną chondropatię stawów kolanowych. Odmienną ocenę zdolności do służby zawarto jednak w zaświadczeniu z dnia [...] marca 2025 r.Skarżący podniósł, że rzeczywiście wykaz chorób stanowiący załącznik do rozporządzenia wskazuje, że omawiane schorzenia kwalifikuje na niezdolność kandydata do służby (kolumna 7). Natomiast w przypadku osób pozostających w służbie nie jest to przeszkoda do pełnienia służby w Państwowej Straży Pożarnej (załącznik § 65.1 kolumna 8 kat A/B).Okoliczność ta jest o tyle istotna, zdaniem skarżącego, że w przeszłości był on strażakiem PSP pełniącym służbę w Komendzie Miejskiej PSP w K.. Schorzenie istniało w tym czasie, a co więcej właśnie celem utrzymania zdolności do służby skarżący poddał się leczeniu, które pozwoliło mu uzyskać pełną zdolność do realizowania obowiązków służbowych.W ocenie skarżącego fakt, iż ponowne przyjęcie do służby (de facto powrót do niej) związany jest z konieczności ponownego przejścia postępowania kwalifikacyjnego nie powinien skutkować pozbawieniem prawa do ponownego podjęcia służby, skoro z tym właśnie schorzeniem wcześniej służbę bez problemów skarżący pełnił.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2025 r. skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe zarzuty i wskazał, że organ pomija sprzeczność ustaleń zaskarżonego orzeczenia i dokumentacji medycznej, w szczególności zaświadczenia z dnia [...] marca 2025 r., z którego wynika, że przeprowadzone leczenie dał bardzo dobre wyniki, zaś stan zdrowia skarżącego pozwala na uprawienie sportu oraz wykonywanie pracy fizycznej wymagającej dużych obciążeń.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:Skarga jest niezasadna.Przede wszystkim wyjaśnić należy, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia kategorii zdolności (niezdolności) do służby ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do badania orzeczenia pod względem formalnym.Obowiązkiem sądu administracyjnego jest sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego zaliczenie badanego do jednej z kategorii zdolności do służby, w szczególności zbadanie, czy organ rozstrzygając o zaliczeniu do kategorii zdolności do służby miał do tego odpowiednie podstawy faktyczne i prawne, a więc np. czy badanie stanu zdrowia zostało przeprowadzone prawidłowo i czy znajduje oparcie w wyczerpującym wywiadzie chorobowym i odpowiedniej dokumentacji medycznej. Sąd administracyjny nie dokonuje natomiast oceny stanu zdrowia badanego we własnym zakresie, nie jest uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności kandydata do służby w Państwowej Straży Pożarnej, o ile znajdują potwierdzenie w dokumentacji medycznej (por. np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1365/17, z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 654/14).Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich, zdolność fizyczną i psychiczną kandydata do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Ochrony Państwa, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym i Służbie Więziennej ustala się przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby:1) kategoria Z – "zdolny", która oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby;2) kategoria N – "niezdolny", która oznacza, że stwierdzone choroby lub ułomności uniemożliwiają mu pełnienie służby.W myśl art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy o komisjach lekarskich, do komisji lekarskiej kieruje się z urzędu kandydata do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Ochrony Państwa, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym i Służbie Więziennej.Stosownie natomiast do art. 16 ustawy o komisjach lekarskich, komisje lekarskie orzekają w dwóch instancjach:1) w pierwszej instancji – rejonowe komisje lekarskie;2) w drugiej instancji – Centralna Komisja Lekarska.W myśl art. 32 tej ustawy, rejonowa komisja lekarska przeprowadza badanie lekarskie kandydata do służby i sporządza protokół badania, który zawiera wyszczególnienie wszystkich chorób i ułomności (ust. 1). Komisja lekarska może skierować osobę badaną na badanie specjalistyczne, psychologiczne oraz zlecić wykonanie badań dodatkowych w wyznaczonym terminie (ust. 2). W przypadku gdy przeprowadzone badania i zgromadzona dokumentacja nie pozwalają na wydanie orzeczenia, a z aktualnej wiedzy medycznej wynika, że do wydania orzeczenia niezbędna jest obserwacja w podmiocie leczniczym, komisja lekarska może skierować osobę badaną na taką obserwację. Obserwacja w podmiocie leczniczym może nastąpić po wyrażeniu zgody przez osobę badaną (ust. 3).Według art. 33 ust. 1 powołanej ustawy, rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia.W myśl art. 38 ust. 1 ustawy, rejonowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i zebraniu niezbędnych dokumentów, w tym dokumentacji medycznej.Orzeczenie zawiera rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3. Orzeczenia, które ustalają trwałą lub całkowitą niezdolność do służby uzasadnia się szczegółowo (art. 39 ust. 1 i ust. 5 pkt 1 ustawy). Od orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej przysługuje odwołanie, które rozpatruje Centralna Komisja po zaP. się ze wszystkimi dokumentami w sprawie, a w razie potrzeby również po przeprowadzeniu niezbędnych badań lub po zleceniu przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich, w tym obserwacji w podmiocie leczniczym lub po dostarczeniu na jej żądanie dodatkowych dokumentów (art. 46 ustawy).Wykaz chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby określa załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa.W orzecznictwie sądowym ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym rozstrzyganie o zdolności fizycznej i psychicznej kandydatów do służby m.in. w Państwowej Straży Pożarnej odbywa się zatem w postępowaniu administracyjnym z wszelkim gwarancjami przewidzianymi w przepisach K.p.a. Istotne znaczenie ma przy tym kwestia zebrania odpowiednich danych dotyczących kwestii medycznych, gdyż właśnie pełna wiedza medyczna pozwala na rozstrzygnięcie o zdolności do służby w Państwowej Straży Pożarnej. Podkreślenia jednak wymaga, że istotą orzeczenia komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia osoby objętej badaniem tak jak w typowym badaniu lekarskim, ale stwierdzenie przydatności do służby w Państwowej Straży Pożarnej na podstawie wykazu chorób i ułomności, ujętego w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy.Z akt sprawy wynika, że u skarżącego rozpoznano obustronną chondropatię stawów kolanowych i dyskopatię L4/L5/S1. Schorzenie to zakwalifikowano do § 65 pkt 1, kolumna 7 wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik do rozporządzenia, co wiąże się dla kandydata do służby w PSP wyłącznie z kategorią zdolności do służby N - niezdolny. Rozpoznania powyższego w zakresie kolana lewego jak też jego kwalifikacji pod wskazany przepis wykazu skarżący w istocie nie kwestionuje. Wadliwości zaskarżonego orzeczenia skarżący upatruje przede wszystkim w tym, iż w przeszłości pełnił służbę w PSP i w tamtym czasie to samo schorzenie nie stanowiło przeciwwskazania do służby. W ocenie skarżącego nie powinno ono być również przeszkodą w powrocie do służby. Skarżący zakwestionował również ww. rozpoznanie w zakresie kolana prawnego (zob. protokół rozprawy).Przede wszystkim należy podkreślić, że niewątpliwie skarżący obecnie jest kandydatem do służby w PSP. Dla kandydatów do służby, wykaz chorób i ułomności, stanowiący załącznik do rozporządzenia jednoznacznie wskazuje w § 65 pkt 1, kolumna 7 (choroba zwyrodnieniowa stawów nieznacznie upośledzająca sprawność ustroju) na kategorię N – niezdolny. Nie ma przy tym znaczenia, że skarżący w przeszłości służbę pełnił w tej formacji. Jak sam skarżący zauważył obowiązujące przepisy prawa odmiennie traktują kandydata do służby w PSP i funkcjonariusza PSP. Skarżący utracił status funkcjonariusza i obecnie skierowany został na badania w celu ustalenia zdolności psychicznej i fizycznej jako kandydata do służby. Subiektywne odczucia skarżącego, co do jego stanu zdrowia nie mają wpływu na ocenę CKL, gdyż ustalając kategorię zdolności kandydata do służby w PSP organ kieruje się swoją wiedzą medyczną i obowiązującymi przepisami. Sąd natomiast – jak to już wyżej wyjaśniono – nie ma kompetencji do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności kandydata do służby. Wykazane rozpoznanie oparte zostało o konsultację specjalisty, co udokumentowano w aktach sprawy. Przy czym nie chodzi w sprawie o stwierdzenie stanu zdrowia skarżącego tak jak w typowym badaniu lekarskim, ale stwierdzenie przydatności do służby w Państwowej Straży Pożarnej.W ocenie Sądu, zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu. Organ w sposób wnikliwy przeanalizował zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym w szczególności wyniki niezbędnych badań lekarskich.Jeszcze raz należy również podkreślić, że Sąd nie ma podstaw, ani też wiedzy specjalistycznej aby podważać wskazane rozpoznanie lekarza specjalisty. Sąd nie jest też uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącej badań lekarskich, czyli weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych skarżącego. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny (rozpoznania) w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie, ani też zlecać przeprowadzenia dodatkowych badań celem weryfikacji dotychczasowych. Są to wyłączne kompetencje komisji lekarskich. Jak już wskazano, sąd administracyjny kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby była słuszna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest ustalony stan faktyczny i dowody zgromadzone w postępowaniu przed organem administracji. Tak więc powyższe rozpoznanie i jego kwalifikacja pozostaje poza kontrolą sądową.Dodać również trzeba, że zawarty w skardze wniosek o dopuszczenie dowodu w postępowaniu sądowym nie został przez Sąd uwzględniony. Zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej, jako: P.p.s.a.) sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Celem postępowania dowodowego prowadzonego ewentualnie przez sąd na tej podstawie nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej. Z tego punktu widzenia uwzględnienie wniosku dowodowego skarżącego, nie było niezbędne dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy, albowiem dotychczas zgromadzony materiał dowodowy stwarzał możliwość dokonania oceny legalności zaskarżonej decyzji.Odnosząc się z kolei do zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] marca 2025 r., na które powołuje się skarżący wyjaśnić trzeba, że istotą orzeczenia komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia orzekanego – tak jak jest to w typowym badaniu lekarskim – ale rozstrzygnięcie o zdolności orzekanego do służby. Rozpoznane schorzenie jest więc podstawą do jej klasyfikacji pod kątem rozstrzygnięcia o zdolności do służby (tu: w PSP) i jedynie do specjalistycznej wiedzy medycznej lekarzy orzeczników należy ocena, czy badany jest do tej służby zdolny.Podsumowując, Sąd uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, obejmuje niezbędne badania lekarskie, a dokonana kwalifikacja zdolności skarżącego do służby była prawidłowa. Z tej przyczyny Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu.Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę... oddalił skargę..