Wyrok - I OSK 643/24 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 18 grudnia 2025
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Administracyjne postępowanie, Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Joanna Skiba (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 22 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Ke 568/23 w sprawie ze skargi B. M. na postanowienie Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 5 września 2023 r. znak: SPN.I.7536.36.2023 w przedmiOddalono skargę kasacyjną. Administracyjne postępowanie, Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Joanna Skiba (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 22 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Ke 568/23 w sprawie ze skargi B. M. na postanowienie Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 5 września 2023 r. znak: SPN.I.7536.36.2023 w przedmi
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
uczestnik
Data orzeczenia
18 grudnia 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Elżbieta Kremer
Podstawa prawna
art. 107
kpa
art. 7
akpa
art. 58
kpa
art. 174
ppsa
art. 151
ppsa
art. 183
ppsa
art. 184
ppsa
art. 182
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (1)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 22 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Ke 568/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (dalej: Sąd I instancji, WSA) po rozpoznaniu sprawy ze skargi B. M. oddalił skargę na postanowienie Wojewody Świętokrzyskiego (dalej: Wojewoda) z dnia 5 września 2023 r. znak: SPN.I.7536.36.2023 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie decyzji Starosty Buskiego (dalej: Starosta) z 19 maja 2023 r., znak: GKN.6853.3.2023 orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości położonej w miejscowości B., oznaczonej, jako działka nr [...] o pow. 0,5083 ha, poprzez udzielenie P. S.A. O., zezwolenia na budowę linii elektroenergetycznej ziemno-kablowej średniego napięcia wraz z kanalizacją światłowodową o długości 114 m oraz budowę 1 szt. zasobnika kablowego.Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiodła B. M. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:1. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:- art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo rażącego naruszenia przez organ odwoławczy przepisów:- art. 39 w zw. z 391 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, zwanej dalej; "k.p.a." w zw. z art. 21 i 64 Konstytucji RP poprzez doręczenie Skarżącej decyzji Starosty Buskiego z dnia 19.05.2023 r., znak: GNK.6853.3.2023 poprzez operatora pocztowego (Pocztę Polską), podczas gdy Starosta Buski był zobowiązany doręczyć swoją decyzję za pomocą środków komunikacji elektronicznej (w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną) gdyż Skarżąca złożyła podanie (pierwsze pismo z dnia 12.03.2023r.) w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej (ePUAP), w rezultacie czego ów decyzja Starosty Buskiego nie została skutecznie doręczona - nie weszła do obrotu prawnego;- art. 7, art. 8, art. 9, w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, a w rezultacie prowadzenie sprawy w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, jednocześnie nie kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;- art. 7a k.p.a., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na Skarżącą obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie Skarżącej uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej;W wypadku nieuwzględnienia ww. zarzutu, zarzuciła naruszenie:- art. 58 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęciewszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, a w szczególności niepodjęcie czynności ustalających czy odwołania Skarżącej z dnia 21.06.2023 r. od decyzji Starosty Buskiego z dnia 19.05.2023 r. złożone poprzez ePUAP oraz Pocztę Polską zawierały wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w sytuacji gdy rzeczone odwołania należało wykładać jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz wniesienie odwołania.Wobec tak skonkretyzowanych zarzutów skargi kasacyjnej wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Oświadczyła nadto, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjne okazała się nie zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie było postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Buskiego z 19 maja 2023 r., orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości położonej w miejscowości B., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, poprzez udzielenie P. S.A. Oddział S., zezwolenia na budowę linii elektroenergetycznej ziemno-kablowej średniego napięcia wraz z kanalizacją światłowodową o długości 114 m oraz budowę 1 szt. zasobnika kablowego.Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna nie podważa prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, gdyż w realiach rozpatrywanej sprawy organ nie naruszył prawa.Przede wszystkim podkreślić należy, że w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenia art. 58 k.p.a.(pomijając, że zarzut ten nie został w sposób prawidłowo sformułowany, gdyż przepis ten nie jest zamkniętą jednostką redakcyjną, a składa się z trzech paragrafów), który w niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę istotę sporu, miał kluczowe znaczenie.Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że przez uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony należy rozumieć okoliczności, których wystąpienie było niezależne od woli tej strony i uniemożliwiło dokonanie czynności procesowej w terminie. Chodzi zatem o wskazanie przeszkody, której strona nie była w stanie przezwyciężyć nawet przy dochowaniu najwyższej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw, przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przeszkoda, o której mowa musi mieć charakter nagły. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy należy zaliczyć przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Ponadto ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie.Z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że jakakolwiek postać niedbalstwa strony wyklucza przywrócenie terminu, zaś o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się obiektywnie niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I GZ 232/1114 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).W świetle tak zakreślonych przesłanek przywrócenia terminu, Sąd I instancji prawidłowo podzielił stanowisko organu, że skarżącą nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.Zawarta w skardze kasacyjnej argumentacja skarżącej koncentruje się wokół kwestii braku skutków doręczenia decyzji z 19 maja 2023 r., wobec doręczenia jej na adres domowy skarżącej za pośrednictwem operatora pocztowego, a nie za pośrednictwem platformy ePUAP. Jednocześnie skarżąca potwierdza, że powyższa decyzja została doręczona do rąk jednego z jej rodziców (z akt wynika, że miało to miejsce 27 maja 2023 r.), ale z powodu wieku rodziców, ich złego samopoczucia oraz spiętrzenia prac w ogrodzie, nie została jej przekazana bezpośrednio po odbiorze.W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że do uchybienia terminu doszło bez jej winy. W szczególności argument o braku skuteczności doręczenia decyzji Starosty nie zaświadcza o braku winy. Jeśli jednak strona występuje z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia, to ma świadomość, iż termin ten przekroczyła i powinna uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu.Podobnie pozostałe argumenty wskazywane przez skarżącą, nie mogą zostać uznane za uprawdopodobniające brak winy po jej stronie w uchybieniu terminu. Nie jest okolicznością usprawiedliwiającą opóźnienie w dokonaniu czynności sytuacja, w której dorosły domownik nie poinformował skarżącej o doręczeniu mu decyzji administracyjnej, wskutek czego ta ostatnia nie mogła w terminie odwołać się od tego aktu. Ewentualność, że dorosły domownik (w tym przypadku: matka skarżącej kasacyjnie), który odebrał przesyłkę oraz podjął się przekazania jej adresatowi, a następnie tego nie uczynił, bądź też uczynił to z opóźnieniem lub też czyniąc to wprowadził adresata przesyłki w błąd co do daty jej doręczenia, jest ewidentnym zaniedbaniem tej osoby. Jednakże konsekwencje takiego zachowania domownika obciążają adresata korespondencji. Jednocześnie nie ulega wątpliwości, że takie okoliczności jak wiek rodziców lub spiętrzenie prac w ogrodzie nie są okolicznościami, które można by uznać za przeszkodę nagłą i trudną do przezwyciężenia, a ponadto uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu nie może ograniczać się jedynie do niczym nie popartych, samych twierdzeń strony. Sam podeszły wiek domownika nie usprawiedliwia twierdzeń, że z tego powodu domownik zapomniał o przekazaniu przesyłki pocztowej adresatowi. Skarżąca nie wskazała natomiast na żadne obiektywne okoliczności, które uniemożliwiły temu domownikowi zawiadomienie o skierowanej do niej korespondencji, np. nagłe pogorszenie stanu zdrowia czy inna nadzwyczajna, niespodziewana przeszkoda. Skoro dorosły domownik niezwłocznie nie zawiadomił skarżących o przesyłce sądowej, to znaczy, że dopuścił się zawinionego działania, a to w konsekwencji obciąża skarżącą. Zaniedbania w tym zakresie wykluczają przyjęcie, że skarżąca uchybiła terminowi bez swojej winy. W konsekwencji zarzuty kasacyjne nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Sąd I instancji prawidłowo przyjął za Wojewodą , że w niniejszej sprawie brak było podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z 19 maja 2023 r.Także pozostałe zarzuty wskazane w skardze kasacyjnej nie mogą zostać uznane za zasadne, gdyż nie odnoszą się one do problemu prawnego dotyczącego przedmiotowej sprawy, którym było wyłącznie przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.Reasumując, wyrażone w zaskarżonym wyroku stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w pełni zasługiwało na aprobatę. Sąd pierwszej instancji przeprowadził właściwą kontrolę legalności kwestionowanego postanowienia i w efekcie zasadnie zastosował konstrukcję prawną oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Skoro, więc podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a.Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., gdyż skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia.Uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do wymogów określonych w art. 193 zdanie 2 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.