Wyrok - II SAB/Wa 549/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - z dnia 18 grudnia 2025
Teza
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi A. T. na bezczynność partii politycznej [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje partię polityczną [...] do rozpoznania wniosku skarżącego A. T. z dnia [...] sierpnia 2Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi A. T. na bezczynność partii politycznej [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje partię polityczną [...] do rozpoznania wniosku skarżącego A. T. z dnia [...] sierpnia 2
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
samorząd terytorialny
Role w sprawie
Skarb Państwa
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
18 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Przewodniczący
Danuta Kania
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi A.T. (dalej: "Skarżący") jest bezczynność partii politycznej [...] (dalej: "Partia polityczna"), w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej.Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] sierpnia 2024 r. A. T., powołując art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.), dalej: "u.d.i.p.", zwrócił się do partii politycznej [...] o udostępnienie następujących informacji: "pełnej listy faktur wystawionych przez partię na rzecz Fundacji [...] (KRS [...]), wraz z informacją tytułem czego zostały wystawione, czy istniała lub istnieje i czego dotyczy umowa między [...], a Fundacją [...], jeśli stanowiła ona podstawę wystawiania tych faktur. W szczególności proszę o informację dotyczącą poniższych wypłat: [...]".Skarżący wniósł o przesłanie ww. informacji na adres email, z którego ww. wniosek został wysłany.Pismem z dnia [...] maja 2025 r. A.T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność partii politycznej [...] w przedmiocie rozpoznania ww. wniosku z dnia [...] sierpnia 2024 r. zarzucając naruszenie:1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej: "MPPOiP") w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującym swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek,3) art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji.W związku z powyższymi zarzutami Skarżący wniósł o: stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku; zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że termin do udostępnienia przedmiotowej informacji upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi, co czyni niniejszą skargę zasadną i konieczną.W odpowiedzi na skargę partia polityczna [...] wniosła o oddalenie skargi jako bezzasadnej.W uzasadnieniu wskazano, że Skarżący do czerwca 2024 r. był członkiem [...] struktur Partii. Po jej opuszczeniu, w sierpniu 2024 r., Skarżący złożył szereg wniosków o udostępnienie informacji publicznej, których przedmiotem były wybrane informacje dotyczące działania [...] struktur Partii. Ze względu na szczegółowy charakter informacji, ich zebranie i opracowanie wymagało znacznego nakładu pracy pracowników. Co istotne, w okresie ostatnich miesięcy Partia podejmowała liczne działania związane z wykonaniem ustawowych obowiązków dotyczących finansowania Partii, w tym złożeniem: wniosku o wypłatę subwencji, informacji finansowej o otrzymanej subwencji oraz o wydatkach poniesionych z subwencji, a także sprawozdań o źródłach pozyskania środków finansowych, w tym o kredytach bankowych i warunkach ich uzyskania oraz o wydatkach poniesionych ze środków Funduszu Wyborczego w poprzednim roku kalendarzowym, co wymagało znacznego zaangażowania. Ponadto, w związku z trwającą kampanią prezydencką, część osób zatrudnionych w Partii zaczęła wykonywać zadania na rzecz Komitetu Wyborczego [...], który to Komitet jest podmiotem odrębnym od Partii, przez co Partia nie dysponowała standardową liczbą osób wykonujących bieżącą pracę.Dalej podkreślono, iż wnioski o udostępnienie informacji publicznej zostały złożone w związku z konfliktem powstałym pomiędzy Skarżącym a [...] działaczami Partii. W tej sytuacji z inicjatywy Partii doszło do spotkania, w którym wzięli udział Skarżący oraz jej przedstawiciele. Spotkanie miało charakter ugodowy, a poczynione na nim ustalenia zostały przez Partię poczytane jako polubowne zakończenie konfliktu. W związku z powyższym Partia ze zdziwieniem przyjęła informację, że Skarżący złożył skargę na bezczynność.Podniesiono również, że w niniejszej sprawie Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie z troski o dobro publiczne, lecz w ramach osobistego konfliktu z członkami organów kierowniczych Partii politycznej, co nie zasługuje na ochronę przed sądem administracyjnym.Wskazano nadto, że przed tut. Sądem toczy się szereg postępowań ze skarg A. T. na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, co nosi cechy nadużycia prawa. Nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej ma bowiem miejsce wtedy, gdy wnioskodawca wykazuje się dużą dozą złej woli, a ilość i zakres objętych wnioskami informacji może utrudnić normalne funkcjonowanie i wypełnianie swoich ustawowych kompetencji przez organ administracji publicznej. Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie.Końcowo zaznaczono, że wnioskowane dokumenty i informacje muszą zostać przez pracowników Partii wyselekcjonowane, skserowane, przeanalizowane, czasami nawet zanonimizowane, zeskanowane i wysłane do Skarżącego, co znacznie utrudnia funkcjonowanie Partii.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", które to przepisy stanowią, że jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności.W postępowaniu zainicjowanym skargą na bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej sąd administracyjny, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., dokonuje weryfikacji czy wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej (warunek podmiotowy), czy żądane informacje posiadają walor informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. (warunek przedmiotowy) oraz czy wniosek został rozpatrzony zgodnie z obowiązującymi przepisami.W myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.Zgodnie natomiast z art. 4 ust. 2 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2232, z 2020 r. poz. 568 i 2157 oraz z 2021 r. poz. 2445), oraz partie polityczne.Przepis art. 4 ust. 3 u.d.i.p. stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.W świetle powyższych regulacji partia polityczna [...] jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej (art. 4 ust. 2 u.d.i.p.).Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p.W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto szeroką definicję pojęcia "informacja publiczna" wskazując, że jest to każda wiadomość wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; z dnia 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1574/19; CBOSA). Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Podkreślić przy tym należy, że przepis art. 6 u.d.i.p. nie ma charakteru zamkniętego, a wyliczenie stanów faktycznych w nim zawartych jest jedynie przykładowe.Sąd podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym - w odniesieniu do partii politycznej - informacją publiczną jest informacja o działalności partii politycznej w zakresie, w jakim wykonuje ona zadania władzy publicznej i gospodaruje mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2022 r., sygn. akt III OSK 5482/21; CBOSA).W powołanym wyroku NSA wskazał również, że brak jest jakichkolwiek podstaw do odczytywania zakresu przedmiotowego publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej z norm prawnych określających zakres podmiotowy tego prawa, tj. (gdy chodzi o podmiot zobowiązany) z art. 4 ust. 1-3 u.d.i.p. Z art. 4 ust. 2 u.d.i.p. wynika, że partie polityczne są obowiązane do udostępniania informacji publicznej, a z zestawienia tego unormowania z treścią art. 4 ust. 1 u.d.i.p. należy wyprowadzić wniosek, że partie polityczne nie są podmiotami określonymi jako wykonujące zadania publiczne w rozumieniu u.d.i.p. Na tle tych unormowań wyłania się teza, zgodnie z którą istnieją podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej, mimo że nie są "podmiotami wykonującymi zadania publiczne" w rozumieniu u.d.i.p. Do takich podmiotów należą właśnie partie polityczne (...)."Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nadto, że: "Nawiązując do zasady jawności i transparentności życia publicznego, jako zasady ukierunkowującej proces wykładni przepisów, w których zakodowane są normy dotyczące dostępu do informacji o działalności podmiotów wskazanych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, należy podzielić stanowisko doktryny prawniczej, zgodnie z którym zasada ta, ujmowana słusznie jako jedna z najważniejszych idei związanych z demokratycznym państwem prawnym "wyraża przekonanie, że państwo demokratyczne nie może prawidłowo funkcjonować bez zasad i mechanizmów zapewniających przejrzystość i otwartość działania instytucji publicznych. (...) (zob. C. Mik, Zasada jawności i jej ograniczenia w demokratycznym państwie prawa w świetle standardów międzynarodowych, w: G. Szpor (red.): Jawność i jej ograniczenia, Tom XI Standardy europejskie (red. C. Mik), Warszawa 2016, s. 1). (...)".NSA wskazał również, że o ile zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 27 czerwca 1997r. o partiach politycznych "partie polityczne nie mogą wykonywać zadań zastrzeżonych w przepisach prawa dla organów władzy publicznej ani zastępować tych organów w wykonywaniu ich zadań", to w przypadku partii politycznej, której przedstawiciele są piastunami organów sprawujących władzę ustawodawczą (Sejm i Senat) oraz władzę wykonawczą (Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej i Rada Ministrów) - art. 10 ust. 2 Konstytucji RP, osiągając i realizując tym samym cel określony w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych, tj. "cel udziału w życiu publicznym poprzez wywieranie metodami demokratycznymi wpływu na kształtowanie polityki państwa lub sprawowanie władzy publicznej" oraz realizując jedną z funkcji partii politycznych, jaką jest "funkcja rządzenia, realizowana przede wszystkim w organach władzy ustawodawczej i wykonawczej" (zob. P. Tuleja [w:] P. Czarny, M. Florczak-Wątor, B. Naleziński, P. Radziewicz, P. Tuleja, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, Komentarz do art. 11), jej działalność niewątpliwie mieści się w zakresie "w jakim wykonuje ona zadania władzy publicznej i gospodaruje mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa".Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że partie polityczne są podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej "w zakresie, w jakim wykonują zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa".Wskazać również trzeba, że zgodnie z ugruntowanym poglądem orzecznictwa który podziela Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, "partie są zobligowane do ujawnienia wszelkich informacji związanych ze źródłami i sposobami gromadzenia środków finansowych oraz wskazywania celów i podstaw ich wydatkowania, informacją publiczną jest bowiem zarówno informacja dotycząca źródeł finansowania partii politycznej, jak i wydatkowanie środków finansowych przez partie polityczne (por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 2194/22, wyrok NSA z dnia 29 września 2021 r., sygn. akt III OSK 1036/21; CBOSA). Warto również powołać wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2024 r. sygn. akt III OSK 2194/22 (CBOSA), w którym wskazano, że "(...) z konstytucyjnej zasady jawności finansowania partii wynika co najmniej zakaz utajniania źródeł dochodów oraz nakaz ujawniania (upubliczniania) danych o tych źródłach, co ma tym większe znaczenie, że sama zasada nie może być podważona przez ustawodawcę zwykłego, zaś przepis art. 61 ust. 1-2 Konstytucji RP (prawo do informacji publicznej) "wpasowuje się" w konstytucyjny system ochrony wolności i praw politycznych (zob. M. Zubik, W. Sokolewicz [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom I, wyd. II, red. L. Garlicki, Warszawa 2016, Komentarz do art. 11, Lex 2022). Zasada jawności finansowania zakazuje utajniania zarówno źródeł, jak i zasad oraz trybu finansowania partii, nie tylko przez państwo, lecz także przez wszelkie inne podmioty. Jako zasada konstytucyjna odnosi się do szeroko rozumianego finansowania, a zatem zarówno do pozyskiwania środków finansowych, jak i sposobu wydatkowania tego rodzaju środków (...)".W świetle powyższego stwierdzić należy, że wniosek z dnia [...] sierpnia 2024 r. dotyczący "listy faktur" wystawionych przez partię polityczną [...] na rzecz Fundacji [...], informacji na temat umowy zawartej pomiędzy Partią polityczną a Fundacją, informacji o "wypłatach" dokonanych zgodnie z wymienionymi fakturami, jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Dane, których udostępnienia domaga się Skarżący, odnoszą się bowiem do wydatkowania środków finansowych przez partię polityczną, a zatem posiadają walor informacji o sprawie publicznej.Co do zasady rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej następuje poprzez: udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej, jeśli znajduje się ona w posiadaniu podmiotu zobowiązanego (art. 10 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w przypadku stwierdzenia przez podmiot zobowiązany istnienia ograniczeń w dostępie do informacji publicznej bądź w przypadku stwierdzenia, że brak jest szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej przetworzonej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p. w związku z art. 5 i art. 3 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie poprzez poinformowanie, że podmiot zobowiązany nie dysponuje żądaną informacją publiczną (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).Z akt sprawy nie wynika, aby partia polityczna [...] przedłużyła termin udzielenia odpowiedzi na wniosek z dnia [...] sierpnia 2024 r. w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., zatem ustawowy termin do rozpoznania wniosku upłynął w dniu [...] września 2024 r. W ww. terminie Partia nie rozpoznała wniosku, nie uczyniła tego również do dnia wniesienia skargi na bezczynność, ani do dnia wyrokowania w sprawie.Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, że zarzut bezczynności partii politycznej [...] jest uzasadniony, bowiem wniosek nie został rozpoznany. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał Partię polityczną do rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.Jednocześnie Sąd uznał, że w okolicznościach sprawy bezczynność podmiotu zobowiązanego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), o czym orzekł jak w punkcie 2 sentencji wyroku. Sąd miał na względzie w szczególności fakt, że od dnia złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej upłynął ponad rok, zaś podmiot zobowiązany w żaden sposób nie ustosunkował się do wniosku. "Milczenia" podmiotu zobowiązanego względem wniosku Skarżącego nie usprawiedliwia argumentacja zawarta w odpowiedzi na skargę. Racjonalnym uzasadnieniem tak znaczącej zwłoki w załatwieniu wniosku nie może być twierdzenie, że "Partia ze zdziwieniem przyjęła informację, że Wnioskodawca złożył skargę na bezczynność" oraz że w okresie "ostatnich miesięcy, zwłaszcza od stycznia 2025 r.", Partia realizowała zadania związane w wykonaniem ustawowych obowiązków dotyczących finansowania Partii, a ich wykonanie wiązało się ze znacznym obciążaniem zaangażowanych osób. Zwrócić należy uwagę, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązują krótsze terminy załatwiania spraw, o czym była już mowa powyżej. Generalnie zatem zachowanie Spółki należy oceniać jako mające charakter nie tylko znacząco opieszały, ale wręcz lekceważący w stosunku do wniosku strony ubiegającej się o dostęp do informacji publicznej. Lekceważenie obowiązków informacyjnych na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, która dotyczy konstytucyjnego prawa podmiotowego (art. 61 Konstytucji RP), należy kwalifikować jako rażące naruszenie prawa.Sąd zważył, iż w odpowiedzi na skargę organ odwołał się do pojęcia "nadużycia prawa do informacji publicznej" przez Skarżącego wskazując, że po wystąpieniu z Partii złożył on "szereg" wniosków w trybie u.d.i.p., których przedmiotem były informacje dotyczące działania [...] struktur Partii.W tym względzie warto powołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2021 r. sygn. akt III OSK 2658/24 (CBOSA), gdzie wskazano, że "w polskim porządku prawnym, w którym konstytucyjne prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter publicznego prawa podmiotowego o treści pozytywnej, prawodawca w żadnym miejscu nie wskazał wyraźnie, jakie wartości leżą u podstaw skonstruowania przez niego tego rodzaju prawa. Nie uczynił tego zwłaszcza w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Określił jednak, że prawo dostępu do informacji publicznej jest prawem politycznym, umieszczając art. 61 Konstytucji, kreujący to prawo, wśród unormowań dotyczących wolności i praw politycznych. Jest to pewna wskazówka w odkodowaniu tych wartości. Przyjmując, że u podstaw prawa dostępu do informacji publicznej jako prawa politycznego leżą wartości leżące również u podstaw sprawowania władzy w ustroju państwa, wśród których istotną pozycję zajmuje jawność, to nadużyciem prawa dostępu do informacji publicznej byłoby przy powoływaniu się na jawność życia publicznego jego wykorzystywanie po to, aby podejmować działania niezgodne z prawem (nie na podstawie i w granicach prawa), godzące w sprawność i rzetelność funkcjonowania instytucji publicznych, a także ukierunkowane na nieposzanowanie przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka bądź pozyskiwanie, gromadzenie i udostępnianie innych informacji o obywatelach, niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym. Na takie wartości leżące u podstaw prawa dostępu do informacji publicznej wskazuje również Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że celem wprowadzenia prawa do informacji publicznej była realizacja idei jawności życia publicznego, jego demokratyzacja, dążenie do wzrostu zaufania społecznego do władzy publicznej, a w rezultacie poprawa funkcjonowania administracji publicznej. Udostępnienie informacji publicznej wiąże się zawsze z zaangażowaniem personelu urzędniczego i określonych środków technicznych. Związane z tym obowiązki administracji nie są wobec tego obojętne dla efektywności wykonywania innych zadań publicznych. Zakres obowiązku informacyjnego powinien być ukształtowany w taki sposób, aby zapewnić równowagę między korzyściami wynikającymi z zapewnienia dostępu do informacji, a szeroko rozumianymi kosztami, jakie muszą ponieść, w celu jego realizacji, podmioty zobowiązane. Nadużywanie prawa do informacji może bowiem ograniczać dostęp do niej innym podmiotom i zakłócać funkcjonowanie urzędu. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy intencje składającego wniosek nie mieszczą się w założeniach aksjologicznych, które legły u podstaw omawianej regulacji prawnej, w tym jeśli wniosek ma na celu swoiste udręczenie podmiotu rozpatrującego (zob. w tej materii m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 799/12; z dnia 7 września 2019 r., sygn. akt I OSK 2687/17; z dnia 11 lipca 2022r., sygn. akt III OSK 2851/21 oraz z dnia 26 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 7265/21)".Co istotne, odmowa udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa do informacji publicznej, a więc odmowa realizacji roszczenia, które wynika z omawianego prawa podmiotowego, następuje przez wydanie decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Forma decyzji czyni bowiem realną kontrolę instancyjną odmowy udostępnienia informacji publicznej w takim przypadku, jak i - ewentualną - kontrolę sądowoadministracyjną (por. wyroki NSA: z dnia 22 marca 2024 r., sygn. akt III OSK 320/22; z dnia 24 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 7440/21; z dnia 29 września 2023 r., sygn. akt III OSK 5517/21 oraz z dnia 17 października 2023 r., sygn. akt III OSK 2285/22; CBOSA).Z akt sprawy nie wynika jednak aby Partia polityczna wydała decyzję administracyjną w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] sierpnia 2024 r. z powodu nadużycia prawa do informacji publicznej. Argumentacja zawarta w tym zakresie w odpowiedzi na skargę nie mogła zatem na obecnym etapie odnieść zamierzonego skutku.W odpowiedzi na skargę Partia wskazała również na konieczność podjęcia przez jej pracowników licznych czynności w celu rozpoznania wniosków Skarżącego, tj. wyselekcjonowania, przeanalizowania, zanonimizowania, zeskanowania informacji, co znacznie utrudnia funkcjonowanie Partii. Wskazać wobec tego należy, że w sytuacji, gdy w ocenie podmiotu zobowiązanego żądana informacja publiczna stanowi informację przetworzoną (art. 3 ust 1 pkt 1 u.d.i.p.), powinien on wezwać wnioskodawcę do wykazania przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego w jej udostępnieniu wyjaśniając powody przyjęcia takiego stanowiska w sprawie. Dopiero w przypadku nie wykazania przez wnioskodawcę spełnienia ww. przesłanki podmiot zobowiązany może odmówić udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej w formie decyzji administracyjnej przedstawiając wyczerpujące uzasadnienie dla podjętego rozstrzygnięcia (art. 16 i art. 17 u.d.i.p.).Z akt sprawy nie wynika, aby wniosek Skarżącego z dnia [...] sierpnia 2024 r. został rozpoznany w formie decyzji administracyjnej wydanej w oparciu o ww. przepisy.Sąd nie stwierdził postaw do wymierzenia Partii z urzędu grzywny bądź przyznania na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a. Wymienione środki prawne o charakterze dyscyplinująco-represyjnym oraz kompensacyjnym Sąd stosuje bowiem fakultatywnie, na zasadzie uznania sędziowskiego. Środki te powinny być stosowane z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić je należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania załatwienia sprawie, co stanowi zaprzeczenie zasady demokratycznego państwa prawnego, a jednocześnie nadal pozostaje obawa, że bez tych dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa, w tym wypadku z ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 127/20; CBOSA). W ocenie Sądu brak jest podstaw by uznać, że taka sytuacja będzie miała miejsce w analizowanej sprawie. Stąd wymierzenie Partii politycznej z urzędu grzywny bądź przyznanie sumy pieniężnej byłoby dodatkową, zbyt dotkliwą sankcją, która nie znajduje uzasadnienia z uwagi na jej nadmiarowość.Rozpatrując ponownie sprawę Skarżącego podmiot zobowiązany uwzględni przedstawioną powyżej ocenę prawną i podejmie stosowne działania przewidziane ustawą o dostępie do informacji publicznej.O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi (100 złotych) Sąd postanowił jak w punkcie 3 sentencji wyroku w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a..