sygn. III CK 312/05 16 grudnia 2005 Sąd Najwyższy

Wyrok SN z 16 grudnia 2005, sygn. III CK 312/05

Data orzeczenia 16 grudnia 2005
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Cywilna, Wydział III
Przewodniczący SSN Józef Frąckowiak
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Cywilna #wyrok SN
Sygn. akt III CK 312/05
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 grudnia 2005 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Mirosław Bączyk
SSN Zbigniew Kwaśniewski
w sprawie z powództwa Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej sp. z o. o.
w K. przeciwko M.S. i Z. S. o zapłatę, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w
dniu 16 grudnia 2005 r., kasacji pozwanych od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 4
lutego 2005 r., sygn. akt I ACa (…),
oddala kasację.
Uzasadnienie
Zaskarżonym przez pozwanych M. S. i Zenona Szpilkę, wyrokiem z dnia 4 lutego
2005 r. Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony przez powoda wyrok Sądu Okręgowego w N.
z dnia 31 sierpnia 2004 r. oraz zniósł i umorzył postępowanie wywołane wniesieniem
przez „A.(...)” Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w W. sprzeciwu od nakazu
zapłaty Sądu Okręgowego w K. z dnia 15 maja 2003 r. W sprawie tej ustalono co
następuje.
Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Spółka z o.o. w K. w pozwie
wniesionym w dniu 14 kwietnia 2003 r. przeciwko M. S. i Z. S. - wspólnikom spółki
cywilnej „A.(...)” domagało się zasądzenia od pozwanych kwoty 40.598,53 zł z
ustawowymi odsetkami od dnia 23 stycznia 2003 r. Uzasadniając swe żądanie, powód
wskazał, iż pozwani są właścicielami odrębnego lokalu położonego w K. przy ul. P., zaś
powód, działając na zlecenie wspólnoty mieszkaniowej tegoż budynku, jako zarządca,
2
przeprowadził modernizację kotłowni i instalacji centralnego ogrzewania. Dochodzona
kwota stanowi przypadającą na pozwanych, jako członków wspólnoty, część kosztów
tych prac.
Sąd Okręgowy w K. wydał w dniu 15 maja 2003 r. nakaz zapłaty w postępowaniu
upominawczym, którym nakazał pozwanym M. S. i Z. S. - wspólnikom spółki cywilnej
„A.(...)”, aby w terminie dwóch tygodni zapłacili solidarnie powodowi kwotę 40.598,53 zł
z ustawowymi odsetkami zwłoki od dnia 23 stycznia 2003 r. do dnia zapłaty albo wnieśli
w tym terminie sprzeciw. Nakaz ten wraz z odpisem pozwu i pouczeniem został
doręczony każdemu z pozwanych w dniu 23 maja 2003 r.
Żaden z pozwanych nie wniósł sprzeciwu od tego nakazu. Sprzeciw od tego
nakazu wniosła natomiast „A.(...)” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą
w W., a w uzasadnieniu sprzeciwu znalazło się stwierdzenie: „..Pozwany zawiadamia,
że począwszy od dnia 6 maja br. (tj. daty rejestracji w KRS) działa jako spółka
kapitałowa z ograniczoną odpowiedzialnością pod tą samą nazwą firmową „A.(...)” - stąd
wnosi o uściślenie jego oznaczenia w toczącym się procesie. Z treści przedłożonego
jednocześnie odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego wynikało, iż „A.(...)” Spółka z o.o.,
stosownie do uchwały wspólników z dnia 28 marca 2003 r., przejęła M. S. & Z. S.
„A.(…).” Spółkę jawną.
Postanowieniem z dnia 4 maja 2004 r., Sąd rozpatrujący sprawę uznał się za
niewłaściwy i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w N.. Wyrokiem z dnia 31 sierpnia
2004 r., wskazując w nim jako pozwanego – „A.(...)” Spółkę z o. o. z siedziba w W. Filia
w N., Sąd Okręgowy w N. oddalił powództwo.
Wyrok powyższy zaskarżył powód wskazując w apelacji, że działa w imieniu
Wspólnoty Mieszkaniowej w K. mieszczącej się przy ul. P., domagając się jego
uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W
apelacji podniesiono naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art.
18-33 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający
na przyjęciu, iż powodem w przedmiotowej sprawie jest zarządca nieruchomości
wspólnej - Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej z siedzibą w K., podczas
gdy z oświadczenia złożonego na rozprawie wynikało, że powodem w przedmiotowej
sprawie jest Wspólnota Mieszkaniowa w K. działająca przez zarządcą Miejskie
Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej.
Rozpatrujący sprawę Sąd Apelacyjny uznał, że apelacja jest częściowo
uzasadniona, jednakże nie z powodów w niej wskazanych, ale z przyczyn, które Sąd
3
zgodnie z art. 378 § 1 k.p.c. bierze pod uwagę z urzędu. W szczególności Sąd II
instancji zauważył, że wskazani w pozwie i nakazie zapłaty pozwani Marian Skrzypiec i
Zenon Szpilka nie wnieśli sprzeciwu od nakazu zapłaty, który zatem w stosunku do nich
się uprawomocnił. Podmiot, który wniósł sprzeciw („A.(...)” Spółka z o. o.) nie był stroną
procesu, a zatem sprzeciw ten nie mógł odnieść skutku w stosunku do pozwanych. Taki
wniosek wypływa z faktu, że w stosunku do pozwanych nie zachodziło ogólne
następstwo w/w spółki z o. o., które mogłoby spowodować skuteczne wstąpienie tej
spółki w miejsce pozwanych M. S. i Zenona Szpilki, a w konsekwencji - skuteczne
wniesienie sprzeciwu i utratą mocy nakazu zapłaty.
Odnosząc się do podniesionego w apelacji zarzutu błędnego ustalenia stanu
faktycznego polegającego na przyjęciu, iż powodem w przedmiotowej sprawie jest
zarządca nieruchomości wspólnej - Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej z
siedzibą w K., a nie Wspólnota Mieszkaniowa w K. działająca przez zarządcą Miejskie
Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej, Sąd Apelacyjny stwierdził, że nie doszło do
sugerowanego w apelacji przekształcenie podmiotowego po stronie powodowej gdyż nie
został złożony wniosek, o jakim mowa w art. 196 § 1 k.p.c., nie zostało wydane
przewidziane w tym przepisie postanowienie oraz nie miało miejsca przystąpienia
Wspólnoty Mieszkaniowej do sprawy w charakterze powoda.
W kasacji pozwani podnosząc, że zachodzi nieważność postępowania
apelacyjnego, zarzucili przede wszystkim naruszenie przepisów postępowania w
zakresie, który miał istotny wpływ na wynik sprawy w tym art. art. 373 k.p.c., polegające
na nieodrzuceniu apelacji wniesionej przez podmiot nieuprawniony, nie będący stroną
niniejszego postępowania; art. 379 pkt 3 in fine k.p.c. w zw. z art. 363 § 1 k.p.c. przez
rozpoznanie sprawy, która została już prawomocnie osądzona pomiędzy stronami; art.
378 § 1 k.p.c. przez wykroczenie poza granice apelacji; art. 379 pkt. 2 k.p.c. – działanie
w sprawie jako pełnomocnika osoby, która nie była należycie reprezentowana. Pozwani
podnieśli także zarzut naruszenie prawa materialnego, a to: art. 6 ustawy z 24 czerwca
1994 r. o własności lokali poprzez utrzymanie nakazu zapłaty sankcjonującego brak
legitymacji procesowej czynnej po stronie powoda; art. 18 ust. 1 i 2 w zw. z art. 2a
ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali przez usankcjonowanie umowy o
administrowanie zawartej pomiędzy Zarządem Wspólnoty Mieszkaniowej a MPGK sp. z
o.o. w K. bez dochowania wymaganej prawem formy aktu notarialnego zastrzeżonej pod
rygorem nieważności; art. 22 ust. 3 pkt 10 in fine ustawy z 24 czerwca 1994 r. o
własności lokali przez usankcjonowanie braku wymogu uchwały właścicieli lokali
4
wyrażających zgodę (pełnomocnictwo) na wytoczenie przedmiotowego powództwa
przez MPGK sp. z o. o. w K.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Nie jest uzasadniony zarzut nieważności postępowania przed Sądem
Apelacyjnym. Skarżący twierdzą, że apelację wniósł podmiot nieuprawniony - Wspólnota
Mieszkaniowa w K., działająca przez zarządcę Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki
Komunalnej. Zarzut ten był już podnoszony w postępowaniu apelacyjnym. Trafnie Sąd
Apelacyjny zwrócił jednak uwagę, że samo oznaczenie w piśmie procesowym
zawierającym apelację innego podmiotu, niż tego, który dotychczas występował w
sprawie i który sporządził apelację, bez zachowania trybu, w jakim zgodnie z art. 196 § 1
k.p.c. może dojść do przekształcenia podmiotowego, nie mogło doprowadzić do
zamiany po stronie powodowej. Wniosek taki jest tym bardziej uzasadniony, jeżeli
zważyć, że apelacja została przygotowana przez osobę, która w całym procesie
reprezentowała, tego kto wystąpił z pozwem, czyli Miejskie Przedsiębiorstwo
Gospodarki Komunalnej Spółka z o. o. w K. Pomimo zaznaczenia w apelacji, że
wspomniane Przedsiębiorstwo występuje jako reprezentant Wspólnoty Mieszkaniowe w
K., nie przedstawiono w niej żadnego dowodu na to, aby Wspólnota ta upoważniła to
Przedsiębiorstwo do takiego działania. W konkluzji należy wobec tego stwierdzić, że nie
mogło dojść do przekształcenia podmiotowego po stronie powodowej, a skoro pismo
zawierające apelację zostało przygotowane i podpisane przez osobę należycie
umocowaną do reprezentowania Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej
Spółki z o. o. w K., to nic nie stało na przeszkodzie, aby tę apelację rozpoznać.
Pozostałe zarzuty podniesione w kasacji mogłyby zostać uznane za
usprawiedliwione, tylko przy założeniu, iż zasadny jest zarzut nieważności postępowania
przed Sądem Apelacyjnym. Jeżeli ten zarzut okazał się niezasadny, to brak podstaw,
aby biorąc pod uwagę treść wyroku Sądu Apelacyjnego, podnosić zarzuty dotyczące
naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Nie nasuwa wątpliwości stanowisko
Sądu Apelacyjnego, który stwierdził nieważność postępowania przed Sądem
Okręgowym. Nakaz zapłaty został wystawiony na osoby fizyczne, wspólników spółki
cywilnej. Sprzeciwu od tego nakazu złożył zaś podmiot nie występujący w procesie,
spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Sąd Okręgowy rozpoznał ten sprzeciw z
naruszeniem podstawowych zasad prawa procesowego, bowiem orzekł w stosunku do
pomiotu nie występującego w procesie, co pociągnęło za sobą nieważność
postępowania. W tej sytuacji prawomocny jest nakaz zapłaty wydany na wniosek
5
Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej Spółka z o. o. w K. przeciwko
pozwanym. Nie wnikając bliżej w to, czy został on wydany zgodnie z prawem (pozostaje
to zresztą wobec upływu terminów do wniesienia środka zaskarżenia, poza kontrolą
sądu) zwrócić należy uwagę, że nakaz ów przewiduje obowiązek zapłaty za
rzeczywiście wykonane roboty, na rzecz nieruchomości stanowiącej współwłasność
pozwanych, które prowadził powód. To, czy wyegzekwowane z tego nakazu od
pozwanych kwoty, może zatrzymać sam powód, czy musi je przekazać Wspólnocie
Mieszkaniowej, określi zaś stosunek prawny łączący powoda z tą Wspólnotą.
Mając na względzie, że zarzuty podniesione w kasacji okazały się
nieusprawiedliwione Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39312
k.p.c., orzekł jak w
sentencji.