sygn. III FZ 605/25 19 grudnia 2025 Naczelny Sąd Administracyjny

Postanowienie - III FZ 605/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 19 grudnia 2025

Teza
Oddalono zażalenie. podatek od nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. S.A. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 października 2025 r., sygn. akt I SA/Sz 522/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi E. S.A. z siedzibą w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 24 lipca 2025 r., nr SKO.4140.1054.2025 w przedmiocie poOddalono zażalenie. podatek od nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. S.A. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 października 2025 r., sygn. akt I SA/Sz 522/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi E. S.A. z siedzibą w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 24 lipca 2025 r., nr SKO.4140.1054.2025 w przedmiocie po
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono zażalenie
Typ sprawy sprawa cywilna
Etap zażalenie
Tryb posiedzenie niejawne
Role w sprawie
powód apelujący / skarżący
Data orzeczenia 19 grudnia 2025
Sąd Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący Wojciech Stachurski
Rozstrzygnięcie

Oddalono zażalenie

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. S.A. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 października 2025 r., sygn. akt I SA/Sz 522/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi E. S.A. z siedzibą w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 24 lipca 2025 r., nr SKO.4140.1054.2025 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. postanawia oddalić zażalenie.

UZASADNIENIE
Postanowieniem z 14 października 2025 r., I SA/Sz 522/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę E. S.A. z siedzibą w G. (dalej: ,,Spółka") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z 24 lipca 2025 r., nr SKO.4140.1054.2025, w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. W punkcie 2 postanowienia zwrócono Spółce uiszczony przez nią wpis od skargi. Sąd wskazał, że powodem odrzucenia skargi było nieusunięcie w wyznaczonym terminie jej braków formalnych.Pismem z 23 października 2025 r. Spółka wniosła zażalenie, w którym zarzucono:I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 29 w zw. z art. 7 oraz art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. dalej: ,,p.p.s.a."), polegające na błędnym przyjęciu, że Skarżąca nie wykazała umocowania osób podpisujących pełnomocnictwo z 2 grudnia 2024 r. do jej reprezentowania, podczas gdy:a) złożone w odpowiedzi na wezwanie sądu dokumenty, w szczególności wydruk informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców według stanu na dzień 2 października 2025 r., pozwalały na ustalenie, że w dacie udzielenia pełnomocnictwa osoby te były członkami zarządu uprawnionymi do reprezentacji spółki,b) dane o reprezentacji spółki są jawne i dostępne w publicznym rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, do którego sąd ma nieograniczony dostęp elektroniczny,c) ewentualne wątpliwości mogły zostać usunięte przez sąd z urzędu poprzez weryfikację danych w KRS lub poprzez ponowne wezwanie strony do złożenia wyjaśnień lub uzupełnień, zamiast formalnego odrzucenia skargi,d) sąd nie wykazał należytej aktywności procesowej wymaganej zasadami prawdy obiektywnej i zaufania obywatela do organów państwa;2) art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 7, art. 8 oraz art. 106 § 3 p.p.s.a., polegające na odrzuceniu skargi z przyczyn formalnych, pomimo że:a) z treści przesłanej przez stronę dokumentacji oraz z jawnych danych dostępnych w rejestrze przedsiębiorców KRS jednoznacznie wynikało, iż osoby podpisujące pełnomocnictwo z 2 grudnia 2024 r. były uprawnione do reprezentowania spółki w tej dacie,b) sąd, mając dostęp do tych danych, nie podjął z urzędu żadnych czynności zmierzających do ustalenia rzeczywistego stanu reprezentacji, co stanowi naruszenie: zasady prawdy obiektywnej (art. 7 p.p.s.a.), zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, zasady sprawiedliwości proceduralnej, zakazu nadmiernego formalizmu w postępowaniu sądowym,co w konsekwencji doprowadziło to do niezasadnego i nieproporcjonalnego odrzucenia skargi, pozbawiając stronę prawa do merytorycznego rozpoznania sprawy.II. naruszenie przepisów prawa materialnego:1) art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, polegające na naruszeniu prawa do sądu poprzez odrzucenie skargi z przyczyn formalnych, pomimo:a) przedłożenia przez stronę stosownej dokumentacji, w tym wydruku z rejestru publicznego,b) możliwości, niezwłocznej weryfikacji danych przez sąd w publicznym rejestrze dostępnym elektronicznie,c) braku jakichkolwiek przeszkód faktycznych lub prawnych uniemożliwiających sądowi ustalenie stanu reprezentacji spółki, co w konsekwencji doprowadziło do uniemożliwienia stronie skorzystania z konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy przez niezawisły, bezstronny i niezależny sąd.III. naruszenie przepisów wykładni prawa i stosowania prawa poprzez:1) błędną wykładnię art. 29 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że strona obowiązana jest przedłożyć sądowi dokumenty potwierdzające umocowanie, nawet gdy dane te są publicznie dostępne w rejestrze prowadzonym przez organy państwa, do którego sąd ma pełny i nieograniczony dostęp, co prowadzi do: a) nieracjonalnego mnożenia czynności procesowych, b) niepotrzebnego obciążania stron dodatkowymi obowiązkami formalnymi, c) wydłużania postępowania wbrew zasadzie jego szybkości i sprawności, d) naruszenia ratio legis przepisów dotyczących jawności rejestrów publicznych.2) pominięcie w procesie wykładni i stosowania prawa zasad wynikających z nowelizacji ustawy p.p.s.a. z dnia 12 września 2025 r. (Dz. U. z 2025 r. poz. 1381), która wyraźnie potwierdza, że sąd może i powinien samodzielnie weryfikować umocowanie strony lub pełnomocnika na podstawie danych ujawnionych w rejestrze publicznym, a ratio legis tej zmiany wskazuje na konieczność eliminacji nadmiernego formalizmu w postępowaniach sądowoadministracyjnych.W oparciu o powyższe zarzuty, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienie oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa, według norm przepisanych.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.W pierwszej kolejności wymaga wskazania, że w analogicznej sprawie wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 15 grudnia 2025 r., III FZ 606/25. Sąd w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenie podziela w pełni stanowisko wyrażone w uzasadnieniu ww. postanowienia, z tego względu posłuży się argumentacją tam przedstawioną.Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna zawierać elementy wymienione w pkt od 1 do 3 tego przepisu, a nadto powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym przewidzianym w art. 46 p.p.s.a.Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Stosownie zaś do art. 28 § 1 w związku z art. 29 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia skargi i wydania zaskarżonego orzeczenia, osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności. Organy lub osoby uprawnione do działania w imieniu jednostek organizacyjnych muszą udowodnić, że mają prawo do działania za stronę, a przepis art. 29 p.p.s.a. nakazuje, aby udowodnienie umocowania miało formę dokumentu złożonego lub okazanego sądowi przy pierwszej czynności w postępowaniu (zob. komentarz do art. 29 p.p.s.a. - M. Niezgódka – Medek, [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, WKP 2024).W art. 49 § 1 p.p.s.a. przewidziano zaś, że jeżeli pismo strony, w tym skarga, nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni.Z akt tej sprawy wynika, że pełnomocnik Spółki został prawidłowo wezwany do usunięcia braków formalnych skargi. Wezwanie doręczono 1 października 2025 r. pełnomocnikowi strony skarżącej pod adresem wskazanym w skardze. W zakreślonym terminie pełnomocnik skarżącej usunął brak formalny skargi w postaci pełnomocnictwa, jednakże nie złożył dokumentu wykazującego umocowanie do jego podpisania przez osobę, która go udzieliła w imieniu Spółki oraz określającego sposób reprezentacji strony skarżącej. Przedłożony dokument nie potwierdza uprawnienia do reprezentowania strony skarżącej na dzień sporządzenia pełnomocnictwa dla radcy prawnego A. S., tj. na dzień 2 grudnia 2025 r., czy też na dzień sporządzenia i wniesienia skargi. Z tego względu nie można uznać, aby strona skarżąca uczyniła zadość wezwaniu Przewodniczącej Wydziału I, które polegało na usunięciu braku formalnego skargi w zakresie złożenia dokumentu określającego umocowanie pełnomocnika do reprezentowania strony skarżącej oraz określający jej sposób reprezentacji.Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że dokumentem wykazującym umocowanie do podpisania pełnomocnictwa oraz określającym sposób reprezentacji strony skarżącej nie jest aktualna informacja z rejestru przedsiębiorców, w której wskazano innych członków zarządu spółki, niż członkowie, którzy podpisali przedłożone pełnomocnictwo.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wezwanie doręczone stronie zostało sformułowane w sposób prawidłowy, a profesjonalny pełnomocnik, powinien wiedzieć jaki dokument przedstawić aby skutecznie wykazać swoje umocowanie.Podkreślić należy, że zgodnie z przepisami obowiązującymi w dniu wniesienia skargi i wydania zaskarżonego orzeczenia, obowiązek wykazania umocowania spoczywał na stronie, a rolą sądu nie było wyręczanie strony w zakresie wykazania istnienia umocowania do jej reprezentacji przed sądem administracyjnym (zob.: postanowienia NSA: z 9 maja 2018 r., II GZ 156/18; z 23 października 2015 r., II OSK 2456/15). Oceny tej nie podważa okoliczność, że zgodnie z zasadą jawności rejestru, wyrażoną w art. 8 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 869), sąd ma możliwość zapoznania się ze sposobem reprezentacji strony przez ogólnodostępny rejestr KRS. Sąd mógł korzystać z pozyskiwanych samodzielnie dokumentów, lecz jedynie informacyjnie, kontrolnie, na etapie prowadzenia postępowania sądowego, nie zaś na etapie oceny, czy postępowanie to zostało wszczęte przez osobę należycie umocowaną do reprezentowania strony, która - pomimo wezwania - nie przedstawiła stosownych dokumentów.Należy również podkreślić, że wykonanie obowiązku z art. 29 w zw. z art. 28 § 1 i art. 37 § 1 p.p.s.a. ma doniosłe znaczenie procesowe. Przywołane przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem nieuzupełnienie braku formalnego skargi w wyznaczonym terminie, w sytuacji, gdy brak był istotny, a wezwanie precyzyjnie sformułowane i prawidłowo doręczone, obliguje wojewódzki sąd administracyjny do odrzucenia skargi, nie dając żadnego w tym względzie wyboru. Wskazane przepisy nabierają szczególnego znaczenia zwłaszcza jeżeli uwzględnić poważne konsekwencje jakie mogą mieć miejsce, gdyby nie interpretować ich w sposób ścisły, czyli tak jak to uczynił sąd pierwszej instancji. Zgodnie z art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. nienależyte umocowanie pełnomocnika powoduje nieważność postępowania. Również zgodnie z treścią art. 271 pkt 2 p.p.s.a. nienależyta reprezentacja strony, której przejawem jest działanie w jej imieniu nieumocowanej osoby, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania z powodu jego nieważności.Niezasadny jest zarzut naruszenie przez sąd pierwszej instancji art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez pozbawienie strony prawa do sądu. Argumentacja podniesiona w uzasadnieniu zażalenia, że zaskarżone orzeczenie blokuje rozpoznanie skargi, przez formalność, która nie ma uzasadnienia prawnego, pomija kwestie dotyczące obowiązku wykazania umocowania do reprezentowania Skarżącej, prawidłowego wezwania do uzupełnienia braków tym zakresie oraz nieuzupełnienia tych braków przez profesjonalnego pełnomocnika. Wskazać należy, że profesjonalny pełnomocnik, jakim jest adwokat lub radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa i znajomością procedury sądowej (postanowienie NSA: z 11 marca 2009 r., I OZ 198/09; z 3 marca 2009 r., I OZ 155/09; z 9 maja 2006 r., II OZ 468/06), toteż w stosunku do tych podmiotów podwyższone zostają standardy rzetelności. Z tego względu pełnomocnicy, zarówno działając samodzielnie, jak również posługując się osobami trzecimi, winni dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz mocodawcy. Wiąże się to z odpowiedzialnością za prowadzenie sprawy strony oraz odpowiedzialnością za prawidłowy przebieg całego postępowania sądowego (postanowienie NSA z 26 sierpnia 2009 r., II GZ 184/09).Odnosząc się natomiast do argumentacji zażalenia dotyczącej nowelizacji ustawy p.p.s.a. z 12 września 2025 r. (Dz. U. z 2025 r. poz. 1381), należy podkreślić, że zmiany, które nowelizacja ta wprowadza, weszły w życie 5 listopada 2025 r., a więc już po wniesieniu skargi i wydaniu w sprawie zaskarżonego orzeczenia. Dodatkowo z art. 2 ustawy zmieniającej p.p.s.a. wynika, że do postępowań prowadzonych na podstawie p.p.s.a., wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że do zażaleń uwzględnionych od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepis art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. Powyższe oznacza, że w niniejszej sprawie sąd pierwszej instancji, wbrew stanowisku strony nie miał obowiązku samodzielnie weryfikować umocowania strony lub pełnomocnika na podstawie danych ujawnionych w rejestrze publicznym, był bowiem zobowiązany stosować przepisy p.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji.Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.., orzekł jak w sentencji.