Postanowienie - II SA/Łd 651/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - z dnia 19 grudnia 2025
Teza
Odrzucono skargę. Rejestr zabytków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. O. na czynność Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków miasta Łodzi postanawia: odrzucić skargę. ał UZASADNIENIE Postanowieniem z 15 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 644/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę K. O. na czynnośćOdrzucono skargę. Rejestr zabytków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. O. na czynność Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków miasta Łodzi postanawia: odrzucić skargę. ał UZASADNIENIE Postanowieniem z 15 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 644/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę K. O. na czynność
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
odrzucono środek zaskarżenia
Typ sprawy
sprawa karna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
samorząd terytorialny
Role w sprawie
prokurator
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
19 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Przewodniczący
Michał Zbrojewski
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 15 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 644/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę K. O. na czynność Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków miasta Łodzi. W uzasadnieniu wskazano, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, tj. włączenia do gminnej ewidencji zabytków karty adresowej budynku położonego w Łodzi przy ul. [...], pod pozycją numer [...] skarżący wystosował do organu 15 maja 2023 r., a zatem z uchybieniem czternastodniowego terminu określonego w art. 52 § 3 p.p.s.a. (w brzmieniu do 31 maja 2017 r.), jednakże jego uchybienie nastąpiło bez winy skarżącego. Jednakże Sąd stwierdził, że skarga została złożona 27 lipca 2024 r., a zatem po terminie przewidzianym na jej wniesienie (po ponad roku od tego wezwania organu), co skutkowało jej odrzuceniem.Pismem z 6 sierpnia 2025 r. K. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków miasta Łodzi. W uzasadnieniu wyjaśnił, że pismem z 18 czerwca 2025 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, tj. włączenia do gminnej ewidencji zabytków karty adresowej budynku położonego w Łodzi przy ul. [...], pod pozycją numer [...]. Stwierdził, że pismem z 18 lipca 2025 r. organ odpowiedział na jego wezwanie wskazując, że wpis jest prawnie skuteczny. Wraz ze skargą skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa.Postanowieniem z 10 października 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 651/25 odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa stwierdzając, że Sąd nie jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego wniosku.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.W pierwszej kolejności, przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy sąd zobowiązany jest skontrolować przesłanki dopuszczalności skargi, w tym wyczerpanie środków zaskarżenia przed jej wniesieniem. Stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.W myśl art. 53 § 2 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie (§ 2a).Wyjaśnić w tym miejscu należy, że w dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), powoływana dalej jako: "ustawa nowelizująca", która wprowadziła zmiany między innymi w zakresie art. 52 i 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.).Zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 u.s.g. (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.W niniejszej sprawie znajduje zastosowanie powyższy przepis w tak przytoczonym brzmieniu, co wynika z art. 17 ust. 2 w zw. z art. 18 ustawy nowelizującej. Stosownie do tych przepisów art. 52 i art. 53 p.p.s.a. oraz przepisy u.s.g., w ich brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. po dniu 1 czerwca 2017 r.Przedmiotem skargi skarżący uczynił czynność Prezydenta Miasta Łodzi polegającą na włączeniu do gminnej ewidencji zabytków karty adresowej budynku położonego w Łodzi przy ul. [...] (pod pozycją numer [...]) potwierdzoną zarządzeniem z [...] kwietnia 2013 r. podlegającym aktualizacji w drodze kolejnych zarządzeń. Włączenie karty adresowej zabytku następuje bowiem w oparciu o czynność materialno-techniczną organu, a wydanie zarządzenia potwierdza jedynie dokonanie takiej czynności.Z uwagi na datę zarządzenia potwierdzającego dokonanie tej czynności (przy uwzględnieniu daty kolejnego zarządzenia potwierdzającego dokonanie pierwotnie dokonanej czynności, tj. zarządzenia z [...] sierpnia 2016 r.) zastosowanie znajdą przepisy p.p.s.a. sprzed 1 czerwca 2017 r. W tym stanie sprawy uznać należy, że skoro zaskarżona czynność miała miejsce przed nowelizacją przepisów p.p.s.a., skarżący zobowiązany był do złożenia do organu, przed wniesieniem skargi do sądu, wezwania do usunięcia naruszenia prawa, natomiast skarga powinna zostać złożona w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.Kluczową w rozpoznawanej sprawie kwestią jest fakt, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a., może zostać złożone wyłącznie jednokrotnie. Wezwanie takie nie może być skutecznie składane wielokrotnie nie mogąc za każdym razem prowadzić do możliwości skutecznego wniesienia kolejnej skargi do sądu administracyjnego.Odnosząc się do istoty wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., a zatem takiego samego wezwania o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a., wyjaśnić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie podkreśla się, że instytucji tego wezwania nie można traktować jako czynności niewywołującej żadnych skutków prawnych, która może być powtarzana wielokrotnie bez ograniczeń. Przyjęcie, że wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa może być przez stronę składane wielokrotnie, stawiałoby wzywającego w bardziej uprzywilejowanej pozycji od innych wnoszących skargi podmiotów. Jednokrotna możliwość składania wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa stanowi gwarancję stabilności obrotu prawnego i jasnych zasad postępowania. Stawiając wezwanie do usunięcia naruszenia prawa obok innych środków odwoławczych, takich jak odwołanie czy zażalenie, należy zwrócić uwagę, że traktować je trzeba w taki sam sposób, nie ma bowiem podstaw do uprzywilejowania tego właśnie środka odwoławczego względem innych (por.: postanowienia: NSA: z 20 września 2006 r., sygn. akt II GSK 212/06; z 13 czerwca 2008 r., sygn. akt II GSK 754/08, WSA w Olsztynie z 7 września 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 605/09; z 22 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Go 478/24, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako: "CBOSA"). Kolejne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie stanowi więc wywołującego skutki prawne wezwania do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu p.p.s.a., nawet jeśli zostało przez stronę tak nazwane.Powyższe rozważania należy odnieść odpowiednio do wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a., wnoszonego w związku z czynnością organu wskazanej w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Charakter, cel, sposób i skutek obu ww. środków prawnych jest dokładnie taki sam, gdyż oba wezwania stanowią taki sam środek prawny obowiązujący do 31 maja 2017 r., mający na celu wyczerpanie środków zaskarżenia przed złożeniem przez stronę skargi do sądu administracyjnego. W konsekwencji tak samo należy oceniać następstwa prawne związane z opisanymi wezwaniami.Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy wyjaśnić, że skarżący zwrócił się do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w związku z objętą skargą czynnością dwukrotnie. Najpierw wystosował wezwanie do usunięcia naruszenia prawa 15 maja 2023 r. na które organ nie udzielił odpowiedzi. W następstwie powyższego skarżący wniósł do WSA w Łodzi skargę, która została odrzucona postanowieniem z 15 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 644/24, wobec wniesienia jej po terminie przewidzianym na jej wniesienie, tj. po ponad roku od tego wezwania organu. Następnie pismem z 18 czerwca 2025 r. skarżący ponownie wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Na wezwanie to organ udzielił odpowiedzi pismem z 18 lipca 2025 r., a następnie pismem z 6 sierpnia 2025 r. skarżący wniósł skargę do Sądu.Wraz ze skargą wniósł o przywrócenie terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Postanowieniem z 10 października 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 651/25 odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa stwierdzając, że Sąd nie jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego wniosku.Mając na względzie tak ukształtowany w sprawie stan faktyczny, nie budzi wątpliwości Sądu, że wezwania z 15 maja 2023 r. i 18 czerwca 2025 r. dotyczyły tego samego zagadnienia, skierowane były do tego samego organu przez ten sam podmiot i zawarte w nich żądanie także było tożsame. Wezwania te dotyczyły zatem tego samego usunięcia naruszenia prawa. Natomiast o naruszeniu tym, jak wynika z analizy niniejszej sprawy i sprawy sygn. akt II SA/Łd 644/24, skarżący miał wiedzę już w marcu lub w kwietniu 2023 r.Konkludując stwierdzić należy, że skarżący złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w sprawie czynności stanowiącej przedmiot skargi już pismem z 15 maja 2023 r. W konsekwencji złożenie ponownego wezwania do usunięcia naruszenia prawa pismem z 18 czerwca 2025 r. jest niedopuszczalne. Czynność wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa jest czynnością wywołującą skutki prawne, dlatego nie może być przez stronę powtarzana, a jako skuteczną traktować należy pierwszą z dokonanych czynności. W konsekwencji ponowne wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa z 18 czerwca 2025 r. było niedopuszczalne i nieskuteczne, gdyż prawo to zostało uprzednio skonsumowane w postępowaniu zakończonym prawomocnym postanowieniem Sądu z 15 stycznia 2025 r., w związku ze złożeniem przez skarżącego wezwania z 15 maja 2023 r.W konsekwencji Sąd uznał, że niedopuszczalne było ponowne złożenie przez skarżącego wezwania do usunięcia naruszenia prawa w tej samej sprawie mając na względzie, że wezwanie takie zostało uprzednio złożone 15 maja 2023 r., a skarga złożona w jego następstwie została odrzucona prawomocnym postanowieniem jako złożona z uchybieniem terminu do jej wniesienia.Skoro wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przysługuje tylko raz, stwierdzić należy, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie, w następstwie powtórnego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jest niedopuszczalna i w konsekwencji podlega odrzuceniu.Z powyższych względów Sąd postanowił odrzucić skargę na podstawie 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. o czym orzekł jak w postanowieniu.dc. Charakter, cel, sposób i skutek obu ww. środków prawnych jest dokładnie taki sam, gdyż oba wezwania stanowią taki sam środek prawny obowiązujący do 31 maja 2017 r., mający na celu wyczerpanie środków zaskarżenia przed złożeniem przez stronę skargi do sądu administracyjnego. W konsekwencji tak samo należy oceniać następstwa prawne związane z opisanymi wezwaniami.Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy wyjaśnić, że skarżący zwrócił się do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w związku z objętą skargą czynnością dwukrotnie. Najpierw wystosował wezwanie do usunięcia naruszenia prawa 15 maja 2023 r. na które organ nie udzielił odpowiedzi. W następstwie powyższego skarżący wniósł do WSA w Łodzi skargę, która została odrzucona postanowieniem z 15 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 644/24, wobec wniesienia jej po terminie przewidzianym na jej wniesienie, tj. po ponad roku od tego wezwania organu. Następnie pismem z 18 czerwca 2025 r. skarżący ponownie wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Na wezwanie to organ udzielił odpowiedzi pismem z 18 lipca 2025 r., a następnie pismem z 6 sierpnia 2025 r. skarżący wniósł skargę do Sądu.Wraz ze skargą wniósł o przywrócenie terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Postanowieniem z 10 października 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 651/25 odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa stwierdzając, że Sąd nie jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego wniosku.Mając na względzie tak ukształtowany w sprawie stan faktyczny, nie budzi wątpliwości Sądu, że wezwania z 15 maja 2023 r. i 18 czerwca 2025 r. dotyczyły tego samego zagadnienia, skierowane były do tego samego organu przez ten sam podmiot i zawarte w nich żądanie także było tożsame. Wezwania te dotyczyły zatem tego samego usunięcia naruszenia prawa. Natomiast o naruszeniu tym, jak wynika z analizy niniejszej sprawy i sprawy sygn. akt II SA/Łd 644/24, skarżący miał wiedzę już w marcu lub w kwietniu 2023 r.Konkludując stwierdzić należy, że skarżący złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w sprawie czynności stanowiącej przedmiot skargi już pismem z 15 maja 2023 r. W konsekwencji złożenie ponownego wezwania do usunięcia naruszenia prawa pismem z 18 czerwca 2025 r. jest niedopuszczalne. Czynność wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa jest czynnością wywołującą skutki prawne, dlatego nie może być przez stronę powtarzana, a jako skuteczną traktować należy pierwszą z dokonanych czynności. W konsekwencji ponowne wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa z 18 czerwca 2025 r. było niedopuszczalne i nieskuteczne, gdyż prawo to zostało uprzednio skonsumowane w postępowaniu zakończonym prawomocnym postanowieniem Sądu z 15 stycznia 2025 r., w związku ze złożeniem przez skarżącego wezwania z 15 maja 2023 r.W konsekwencji Sąd uznał, że niedopuszczalne było ponowne złożenie przez skarżącego wezwania do usunięcia naruszenia prawa w tej samej sprawie mając na względzie, że wezwanie takie zostało uprzednio złożone 15 maja 2023 r., a skarga złożona w jego następstwie została odrzucona prawomocnym postanowieniem jako złożona z uchybieniem terminu do jej wniesienia.Skoro wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przysługuje tylko raz, stwierdzić należy, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie, w następstwie powtórnego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jest niedopuszczalna i w konsekwencji podlega odrzuceniu.Z powyższych względów Sąd postanowił odrzucić skargę na podstawie 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. o czym orzekł jak w postanowieniu.dc