Postanowienie - II OZ 1813/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 19 grudnia 2025
Teza
Oddalono zażalenie. Prawo pomocy, rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K. i D. K.1 na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 826/24, odrzucające zażalenie D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 826/25, utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dOddalono zażalenie. Prawo pomocy, rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K. i D. K.1 na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 826/24, odrzucające zażalenie D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 826/25, utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z d
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
nieustalone
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
19 grudnia 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Anna Żak
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 16 września 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 826/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu zażalenia D. K. na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez dnia 3 lipca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 826/25, utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 25 kwietnia 2025 r. o odmowie przyznania D. K. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, odrzucił zażalenie.W uzasadnieniu ww. postanowienia Sąd I instancji wyjaśnił, że stosownie do treści art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.Z kolei, jak podał dalej Sąd I instancji, w myśl art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1 – 10 p.p.s.a. Z powyższego WSA w Warszawie wyprowadził wniosek, że zażalenie przysługuje zatem wyłącznie wtedy, gdy przewiduje to przepis ustawowy.Natomiast w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawodawca nie zdecydował o przyjęciu dopuszczalności złożenia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wydane na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. Tym samym, zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, WSA w Warszawie uznał jako niedopuszczalne i je odrzucił.W piśmie z dnia 5 września 2025 r. skarżąca i D. K.1 wnieśli zażalenie. Wystąpili o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili m.in. błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie ich sytuacji majątkowej oraz przeprowadzenie przez referendarza sądowego subiektywnej ich zdaniem oceny tej sytuacji.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie D. K. podlega oddaleniu, natomiast zażalenie D. K.1 odrzuceniu.Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.Jak słusznie zauważył WSA w Warszawie, zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia, których przedmiotem są kwestie określone bezpośrednio w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu nie zostały ujęte w tym katalogu, brak jest też innego przepisu ustawy wskazującego na możliwość wniesienia zażalenia na takie postanowienie. W konsekwencji należy stwierdzić, że ustawodawca nie przewidział możliwości zaskarżenia wydanego na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego o zmianie lub utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego z zakresu prawa pomocy. Z racji tego każdy środek odwoławczy (zażalenie) nie odniesie zamierzonego skutku bowiem jest niedopuszczalny.Ustawodawca w art. 194 § 1 p.p.s.a. przedstawił katalog postanowień, które podlegają zaskarżeniu zażaleniem, a w art. 173 § 1 p.p.s.a. wskazał postanowienia, na które przysługuje skarga kasacyjna. Nie ma w tych regulacjach postanowienia Sądu wydanego w związku z rozpatrzeniem sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy z art. 260 § 2 p.p.s.a. Uznać zatem należało je za niezaskarżalne. Potwierdza to też treść tego ostatniego przepisu, w którym ustawodawca stwierdził, że sąd orzeka jako sąd II instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Wydanie orzeczenia jako sąd drugiej instancji jest prawomocnym orzeczeniem w zakresie prawa pomocy, a wobec tego niedopuszczalne jest kierowanie na takie orzeczenie jakichkolwiek środków odwoławczych.W tej zaś sytuacji zażalenie D. K. podlegało odrzuceniu,a wniesione zażalenie na postanowienie odrzucające to zażalenie oddaleniu.Natomiast zażalenie D. K.1 okazało się niedopuszczalne.Zażalenie ww. osoby jest niedopuszczalne, ponieważ osoba ta nie była adresatem zaskarżonego postanowienia Sądu o odrzuceniu zażalenia na postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego odmawiające D. K. przyznania prawa pomocy. Adresatem tegoż postanowienia była wyłącznie D. K., bowiem to ona wniosła środek zaskarżenia na postanowienie dotyczące wyłącznie jej praw, rozstrzyganych wprawdzie kolejnymi orzeczeniami, ale orzeczeniami wydawanymi każdorazowo w postępowaniu zainicjowanym jej wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, który od początku związany był ściśle z sytuacją majątkową i osobą tylko tej skarżącej.Należy zauważyć, że niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, czyli przez osobę wobec której postanowienie nie wywołuje skutków prawnych. Taka właśnie sytuacja zachodziła w niniejszej sprawie odnośnie do zażalenia D. K.1.W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz jak w pkt 2 sentencji w oparciu o art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a..