Postanowienie - II OZ 1824/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 19 grudnia 2025
Teza
Oddalono zażalenie. Warunki zabudowy terenu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 lipca 2025 r. sygn. akt ll SA/Go 243/25 odrzucające skargę i odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 4 lutego 2025 r. nr SKO-123/2-L/25 w przedmiocie ustalenia waruOddalono zażalenie. Warunki zabudowy terenu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 lipca 2025 r. sygn. akt ll SA/Go 243/25 odrzucające skargę i odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 4 lutego 2025 r. nr SKO-123/2-L/25 w przedmiocie ustalenia waru
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
uczestnik
Data orzeczenia
19 grudnia 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Anna Żak
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 15 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Go 243/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), dalej zwanej "p.p.s.a.", w pkt. 1. sentencji odrzucił skargę S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 4 lutego 2025 r. nr SKO-123/2-L/25w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, a w pkt. 2. sentencji odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 kwietnia 2025 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi przez nadesłanie sześciu odpisów skargi własnoręcznie podpisanych lub poświadczonych za zgodność z oryginałem celem doręczenia uczestnikom postępowania oraz podanie swojego numeru PESEL, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.W odpowiedzi, przy piśmie z dnia 28 kwietnia 2025 r. (data nadania 30 kwietnia 2025 r.), skarżący nadesłał sześć odpisów skargi oraz formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie usunął jednak braku formalnego skargi w postaci wskazania swojego numeru PESELZ tego też powodu Sąd I instancji uznał, że odstąpienie od uzupełnienia braku formalnego w tej części uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadziło do jej odrzucenia.Odnosząc się z kolei do orzeczonej odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy WSA w Gorzowie Wielkopolskim stwierdził, że w sprawie zachodzi jednocześnie przesłanka ustawowa do odmowy przyznania prawa pomocy w postaci oczywistej bezzasadności skargi, która na gruncie niniejszej sprawy sprowadza się do niedopuszczalności skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu do rozstrzygnięcia z pkt. 1. postanowienia.Zażalenie na to postanowienie złożył skarżący, zaskarżając je w całości. Wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do merytorycznego rozpoznania Sądowi I instancji.W uzasadnieniu zażalenia skarżący stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim , kierując do niego pisma trzy pisma z dnia 22 kwietnia 2025 r., sygn. II SA/Go 243/25 - "doręczenie odpisu odpowiedzi na skargę ", "wezwanie " do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie pomocy prawnej" oraz - " wezwanie" do uzupełnienia braków formalnych skargi", podał wzajemnie wykluczające się informacje i skomplikował sytuacją skarżącego,z którą skarżący sobie nie poradził, w wyniku czego doszło do uchybienia, które zostało wykorzystane jako podstawa do wydania postanowienia o odrzuceniu skargi.Ponadto, zdaniem skarżącego, wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, sporządzone przed rozpoznaniem wniosku o przyznanie pomocy prawnej było przedwczesne, w konsekwencji czego postanowienie WSA z dnia 15 lipca 2025r w zakresie pkt. 1. również było przedwczesne. Jak wskazał bowiem skarżący, gdyby mógł uprzednio skorzystać z porady prawnej radcy prawnego lub adwokata, to taki pełnomocnik mógłby sprawdzić, czy zainteresowany wypełnił wszystkie warunki formalne skargi.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Sformułowanie "sąd odrzuca skargę " powoduje, iż sąd zobligowany jest do odrzucenia skargi obarczonej brakiem formalnym, nieuzupełnionym w wyznaczonym terminie.Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Trafnie Sąd I instancji uznał, że uzupełnienie braku formalnego skargi w postaci podania numeru PESEL nie zostało w ogóle wykonane. Wezwanie w tym przedmiocie doręczono skarżącemu najpóźniej w dniu w dniu 23 kwietnia 2025 r. (k. 20 i 23). W konsekwencji Sąd I instancji dokonał prawidłowego ustalenia, że wykonanie wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi nastąpiło tylko w zakresie nadesłania odpisów skargi i z tego powodu należało skargę odrzucić, ponieważ skarga dotknięta jest brakiem uniemożliwiającym nadanie jej dalszego biegu (art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a.).Wezwanie w tym przedmiocie, wbrew twierdzeniom zażalenia, było jednoznaczne w swej treści (k.15 akt). Sąd I instancji dokonał w tym zakresie wyraźnego rozróżnienia braków formalnych, do uzupełnienia których wezwał stronę, umieszczając każdy z nich w odrębnym punkcie (pkt 1 i 2). Sąd zamieścił też w wezwaniu wyraźne pouczenie o rygorze nieuzupełnienia tychże braków oraz zakreślił skarżącemu stosowny termin na wykonanie wezwania.Natomiast wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie formularza PPF, Sąd I instancji skierował do skarżącego odrębnym pismem opatrując wezwanie, zgodnie z p.p.s.a., odrębnym rygorem (pozostawienia wniosku bez rozpoznania).Nie można zatem zgodzić się ze skarżącym, że skierowanie do niego dwóch wezwań oraz doręczenie odpisu odpowiedzi na skargę wprowadziło go w błąd, skoro wykonał w całości wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, a jedynie częściowo wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi.Z kolei doręczenie odpisu odpowiedzi na skargę nie miało jakiegokolwiek wpływu na wykonanie wezwań skierowanych do skarżącego i było przejawem zapewnienia skarżącego czynnego udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, czyli stanowiło realizację podstawowej dla niego gwarancji procesowej.Zdaniem NSA, Sąd I instancji nie naruszył też gwarancji procesowych skarżącego w ten sposób, że nie rozpoznał uprzednio (przed wezwaniem skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi) jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Należy zauważyć, że skarżący w sprawie samodzielnie sporządził skargę stawiając w niej merytoryczne zarzuty i zamieszczając określone wnioski procesowe, a uchybił jedynie formalnym brakom skargi, które, wobec jednoznacznej i czytelnej treści wezwania, mógł bez przeszkód samodzielnie uzupełnić, co uczynił jednak wyłącznie w części.Przechodząc do zaskarżonej odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy trzeba w pierwszej kolejności wyjaśnić, że stosownie do treści art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi, należy zatem stwierdzić, że prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt II GZ 41/12 oraz z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 273/08, a także: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 572; M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 803). Oznacza to, że w przypadku, gdyby nawet sytuacja materialna strony uzasadniała przyznanie prawa pomocy, to stwierdzenie przez sąd, iż w danej sprawie mamy do czynienia z "oczywistą bezzasadnością" skargi powoduje odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 140/05).Nieuzupełnienie braku formalnego skargi, które spowodowało jej odrzucenie miało, co oczywiste, bezpośrednie przełożenie na ocenę zasadności skargi właśnie w świetle treści przepisu art. 247 p.p.s.a., z tą uwagą, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy nie ulega najmniejszej wątpliwości, że w sprawie zachodzi również sytuacja, że skarga jest oczywiście niedopuszczalna (por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II OZ 438/17, Legalis nr 1626297). Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieni dokonał w tym zakresie prawidłowej oceny łącząc oczywistą bezzasadność skargi z jej oczywistą niedopuszczalnością.Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie... Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.