Wyrok - II SAB/Gl 116/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach - z dnia 19 grudnia 2025
Teza
Oddalono skargę. Pomoc społeczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk(spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. UZASADNIENIE Pismem z dnia 4 czerwca 2025 r. skarżąca M. G. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta B. w zakresie wypłaty przyznaOddalono skargę. Pomoc społeczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk(spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. UZASADNIENIE Pismem z dnia 4 czerwca 2025 r. skarżąca M. G. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta B. w zakresie wypłaty przyzna
Data orzeczenia
19 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Przewodniczący
Artur Żurawik
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 4 czerwca 2025 r. skarżąca M. G. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta B. w zakresie wypłaty przyznanego jej zasiłku pielęgnacyjnego. Wyjaśniła, że domaga się wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego przyznanego jej decyzją z dnia 14 grudnia 2023 r. nr [...]. Wniosła o zobowiązanie organu do wypłaty zaległego zasiłku wraz z odsetkami, a ponadto o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznania odszkodowania oraz zwolnienia od kosztów postępowania i przyznania pełnomocnika z urzędu.Odpowiadając na skargę organ wyjaśnił, że decyzją z dnia 14 grudnia 2023 r. przyznano skarżącej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na okres od 1 listopada 2023 r. do 30 września 2026 r. Następnie zaś, w związku z otrzymaną informacją dotyczącą zmiany adresu, zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w dniu 14 listopada 2024 r. wystosowane zostało wezwanie (na ostatnio podany przez skarżącą adres), w celu złożenia wyjaśnień dotyczących aktualnego miejsca zamieszkania w terminie 14 dni od daty otrzymania pisma - pod rygorem wstrzymania wypłaty świadczeń rodzinnych. Organ uznał to wezwanie za doręczone w trybie art. 44 k.p.a.Dalej organ wyjaśnił, że w dniu 4 grudnia 2024 r. skarżąca skontaktowała się telefonicznie w sprawie braku wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego. Jednak w trakcie rozmowy nie chciała ona udzielić informacji dotyczącej aktualnego adresu do korespondencji, w związku z czym została poinformowana o konieczności osobistego stawiennictwa w organie w celu złożenia oświadczenia dotyczącego miejsca zamieszkania. Ze względu zaś na fakt, iż strona nie udzieliła w wyznaczonym terminie wyjaśnień, wypłata zasiłku pielęgnacyjnego od miesiąca grudnia 2024 r. została wstrzymana.Organ wskazał, że zgodnie z art. 28 ust 3, ust. 4, ust 7 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (obecnie: t.j. Dz. U. 2025 r. poz. 1208 ze zm., dalej "u.ś.r.") wstrzymuje się wypłatę świadczeń rodzinnych, jeżeli osoba, o której mowa w art. 23 ust. 1, odmówiła udzielenia lub nie udzieliła, w wyznaczonym terminie, wyjaśnień co do okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. W przypadku udzielenia wyjaśnień, o których mowa w ust. 3, świadczenia rodzinne wypłaca się od miesiąca, w którym wpłynęły wyjaśnienia, do końca okresu zasiłkowego, jeżeli osoba spełnia warunki określone w ustawie. Jeżeli wznowienie wypłaty wstrzymanych świadczeń rodzinnych nie nastąpi do końca okresu zasiłkowego, prawo do świadczeń rodzinnych wygasa.Organ wskazał także na złożone przez skarżącą ponaglenie na bezczynność organu administracji, przy czym Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 29 maja 2025 r. zawiadomiło o pozostawieniu pisma bez rozpoznania.Organ podniósł także, że w związku z faktem, iż skarżąca w złożonym ponagleniu również nie podała aktualnego adresu, drogą elektroniczną (e-mail) ponownie została powiadomiona o obowiązku osobistego stawiennictwa w celu ustalenia faktycznego miejsca zamieszkania.Końcowo organ podniósł, że pomimo wykorzystania wszystkich dostępnych form kontaktu ze stroną, takich jak rozmowa telefoniczna oraz korespondencja mailowa, do dnia dzisiejszego skarżąca nie złożyła stosownych wyjaśnień, dlatego też wypłata zasiłku pielęgnacyjnego od miesiąca grudnia 2024 r. pozostaje wstrzymana.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:Na wstępie należy zaznaczyć, że ze względu na przedmiot skargi, sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów - art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.- dalej p.p.s.a.). Skarżąca wniosła co prawda o rozpoznanie sprawy na rozprawie, jednak Sąd nie jest takim wnioskiem związanyZgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 3 § 2 pkt 4 w zw. z pkt 8 p.p.s.a wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organu w przypadku podejmowania czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Do tego rodzaju czynności zalicza się czynności materialno-techniczne mające charakter zewnętrzny. Czynności te posiadają podstawę prawną, którą stanowi akt normatywny lub akt administracyjny i wywołują konkretne skutki prawne w stosunku do podmiotów pozostających na zewnętrz w stosunku do organu. Czynnością materialno-techniczną jest m.in. wypłata świadczenia w oparciu o pozostającą w obrocie prawnym decyzję administracyjną. Tym samym wniesienie skargi w niniejszej sprawie należało uznać za dopuszczalne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 738/12 oraz z dnia 6 lutego 2020 r. sygn. akt I OSK 4028/18).Wskazać także należy, że zgodnie art. 134 p.p.s.a. sąd administracyjny przy rozpoznaniu skargi nie jest związany zawartymi w niej wioskami i zarzutami. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.Dokonując tak rozumianej kontroli postępowania Prezydenta Miasta B. dotyczącego wstrzymania wypłaty przyznanego skarżącej, na mocy decyzji ostatecznej, świadczenia, Sąd doszedł do wniosku, że rozpoznawana skarga na bezczynność nie zasługuje na uwzględnienie.Najpierw jednak należy jeszcze wskazać, że zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest jej poprzedzenie ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Bez znaczenia jest przy tym treść rozstrzygnięcia, jakie zapadło w wyniku rozpatrzenia ponaglenia, a nawet to czy ponaglenie to zostało w ogóle rozpatrzone. W realiach rozpoznawanej sprawy wymóg złożenia ponaglenia do właściwego organu został spełniony. Skarżąca wniosła bowiem ponaglenie. Skarga jest zatem dopuszczalna.Przechodząc zaś do merytorycznej oceny skargi należy wskazać, że w obowiązującym stanie prawnym, bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu albo gdy nie podjął innej czynności, pomimo ustawowego obowiązku. Ma to miejsce m.in. wtedy, gdy organ nie dokonuje wypłaty przyznanego stronie ostateczną decyzją świadczenia.Jednak nie każda sytuacja, w której organ nie dokonuje wypłaty przyznanego świadczenia stanowi o jego bezczynności. Ustawodawca przewidział bowiem sytuacje, w których organ nie tylko może wstrzymać wypłatę przyznanego świadczenia lecz jest do tego wprost zobligowany. Zgodnie z art. 28 ust. 3 u.ś.r. wstrzymuje się wypłatę świadczeń rodzinnych, jeżeli osoba, o której mowa w art. 23 ust. 1, odmówiła udzielenia lub nie udzieliła, w wyznaczonym terminie, wyjaśnień co do okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Z przepisem tym koresponduje regulacja zawarta w art. 25 ust. 3 u.ś.r., zgodnie z którą osoby otrzymujące świadczenia rodzinne, na żądanie właściwego organu udzielają wyjaśnień oraz informacji co do okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych.W realiach rozpoznawanej sprawy decyzją z dnia 14 grudnia 2023 r. Prezydent Miasta B. przyznał skarżącej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w okresie od 1 listopada 2023 r. do 30 września 2026 r. (karta 9 akt administracyjnych). Nie ulega więc wątpliwości, że skarżąca jest uprawniona do otrzymywania przyznanego jej świadczenia. Jednak wydanie decyzji przyznającej świadczenie oprócz nabycia uprawnienia po stronie skarżącej skutkuje powstaniem po jej stronie wskazanego powyżej obowiązku informacyjnego. Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z art. 25 ust. 5 u.ś.r. w przypadku powzięcia informacji o zmianie miejsca zamieszkania osoby, której przyznano świadczenia rodzinne, dotychczasowy organ właściwy przekazuje wydaną decyzję wraz z aktami sprawy organowi właściwemu ze względu na nowe miejsce zamieszkania w celu jej dalszej realizacji. Organ właściwy ze względu na nowe miejsce zamieszkania realizuje otrzymaną decyzję bez konieczności wydawania kolejnej decyzji. Wynika stąd, że informacja dotycząca miejsca zamieszkania ma istotne znaczenie i bez wątpienia należy do kategorii okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Jeżeli zatem organ, już po tym, gdy przyznał świadczenie rodzinne (a zatem także zasiłek pielęgnacyjny) zwraca się o podanie informacji o aktualnym miejscu zamieszkania, to obowiązkiem adresata decyzji przyznającej świadczenie jest udzielenie informacji w tym zakresie. Jeżeli zaś takiej informacji adresat decyzji nie udziela, to wówczas organ zobligowany jest do wstrzymania wypłaty świadczenia. Oznacza to, że skoro w niniejszej sprawie organ zwrócił się do skarżącej o wskazanie aktualnego miejsca zamieszkania, a skarżąca pomimo, że kontaktowała się z organem takiej informacji nie przekazała, to tym samym zaszły podstawy do wstrzymania wypłaty świadczenia. W sytuacji, w której skarżąca nie byłaby w stanie wskazać miejsca zamieszkania ze względu na stan bezdomności, to powinna ona o tym wyraźnie poinformować organ, wskazując jednocześnie miejsce swojego pobytu tj. wskazać miejscowość, w której przebywa. Na potrzeby ustalenia właściwości miejscowej organu ustawodawca przewidział bowiem, że w razie braku miejsca zamieszkania właściwość organu ustala się według miejsca pobytu (art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a.). Z przekazanych przez organ akt sprawy, a także z samych wyjaśnień skarżącej, nie wynika, aby do czasu wniesienia skargi na bezczynność skarżąca wskazywała organowi miejsce swojego pobytu tj. miejscowość, w której przebywa. Podany przez skarżącą już w toku postępowania przed tutejszym Sądem adres do korespondencji nie może być zaś automatycznie utożsamiany z miejscem jej pobytu, a ponadto został podany już po wniesieniu skargi.Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że Prezydent Miasta B. zasadnie wstrzymał skarżącej wypłatę świadczenia i w związku z tym nie sposób uznać, że zachodzi po jego stronie stan bezczynności w zakresie wykonywania czynności polegającej na takiej wypłacie. Co do zasady nie wyklucza to jednak możliwości wznowienia wypłat po podaniu przez skarżącą informacji o aktualnym miejscu zamieszkania lub przynajmniej o miejscu jej pobytu (tj. wskazania miejscowości, w której przebywa).W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.. orzekł jak w sentencji.