Postanowienie - I FZ 227/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 19 grudnia 2025
Teza
Oddalono zażalenie. Wstrzymanie wykonania aktu, VAT. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Golec po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Po 498/25 w przedmiocie oddalenia wniosku o zmianę postanowienia w sprawie ze skargi P. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 30 kwietnia 2025 r. Nr 3001-IEW2.4253.15.2025 w przedmiocie nadania decyzji ryOddalono zażalenie. Wstrzymanie wykonania aktu, VAT. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Golec po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Po 498/25 w przedmiocie oddalenia wniosku o zmianę postanowienia w sprawie ze skargi P. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 30 kwietnia 2025 r. Nr 3001-IEW2.4253.15.2025 w przedmiocie nadania decyzji ry
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
19 grudnia 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Sylwester Golec
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 27 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Po 498/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: sąd pierwszej instancji) oddalił wniosek P. P. (dalej: skarżący) o zmianę postanowienia WSA w Poznaniu z 8 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Po 498/25, odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 30 kwietnia 2025 r. oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego P. z 29 stycznia 2025 r., w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.Z uzasadnienia postanowienia sądu pierwszej instancji wynika, iż pismem z 18 sierpnia 2025 r. skarżący wniósł m.in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w sprawie I SA/Po 498/25, do czasu rozpoznania niniejszej sprawy łącznie lub w kolejności ze sprawą dotyczącą skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 14 lipca 2025 r., aby uniknąć nieodwracalnych skutków. Skarżący wskazał, że wykonanie zaskarżonego w niniejszej sprawie aktu spowodowałoby nieodwracalne skutki bowiem środki zostaną zajęte na cele fiskalne zanim sąd rozpozna obowiązek ich przeznaczenia na alimenty.W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia sąd pierwszej instancji wskazał, iż skarżący w piśmie z 18 sierpnia 2025 r. nie wykazał aby doszło do zmiany jakichkolwiek okoliczności istotnych z punktu widzenia przesłanek warunkujących udzielenie ochrony tymczasowej wskazanych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.").Analogicznie jak uprzednio w skardze skarżący nie przedstawił uzasadnienia wniosku pozwalającego na przyjęcie, że na skutek wykonania zaskarżonego postanowienia jak i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji dojdzie do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Udzielenie ochrony tymczasowej musi zostać poprzedzone porównaniem aktualnej sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego z dolegliwościami wynikającymi z wykonania decyzji podatkowej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów obrazujących aktualną sytuację finansową i majątkową skarżącego. W związku z czym, na podstawie art. 61 § 4 i § 5 P.p.s.a. sąd pierwszej instancji odmówił zmiany swojego postanowienia z 8 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Po 498/25.W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przyznanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności.Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest spełnienie przez stronę przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Ciężar uprawdopodobnienia wspomnianych przesłanek spoczywa na wnioskodawcy, przy czym uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Ponadto, argumentacja strony odnosząca się do zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinna zostać poparta dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis 2006, s. 188).Zgodnie z art. 61 § 4 P.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.Mając na uwadze, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 8 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Po 498/25, oddalił wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, wobec uznania, że skarżący nie wykazał, iż w stosunku do niego zachodzą przesłanki o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., wniosek skarżącego z 18 sierpnia 2025 r. należy traktować jako wniosek, o którym mowa w art. 61 § 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie podziela pogląd utrwalony w orzecznictwie, że ponownie złożony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu winno się traktować jako wniosek o zmianę uprzednio zapadłego postanowienia w przedmiocie wstrzymania bądź odmowy wstrzymania wykonania aktu w trybie art. 61 § 4 P.p.s.a. (postanowienie NSA z 14 lutego 2024 r., sygn. akt III FSK 85/24, z 8 listopada 2023 r., sygn. akt I FSK 1242/23; CBOSA).Skoro podlegający obecnie analizie wniosek jest kolejnym żądaniem o zastosowanie ochrony tymczasowej sformułowanym w sprawie, to winien podlegać ocenie przez pryzmat przesłanek zawartych w hipotezie art. 61 § 4 P.p.s.a., tj. pod kątem zaistnienia zmiany okoliczności istotnych z punktu widzenia sprawy wpadkowej w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu lub czynności (postanowienie NSA z 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt I OSK 1390/24; CBOSA). Złożony w niniejszej sprawie wniosek, nie zawiera uzasadnienia, które przemawiałoby za zmianą rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji funkcjonującego w obrocie prawnym. Skarżący, mimo że przywołał szereg okoliczności, to w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, nie wskazał żadnych konkretnych przesłanek, które mogłyby wpłynąć na jego pozytywną ocenę, ograniczając się jedynie do wskazania, że wykonanie aktu spowodowałoby skutki nieodwracalne – środki zostaną zajęte na cele fiskalne, zanim sąd rozpozna obowiązek ich przeznaczenia na alimenty. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak uzasadnienia wniosku oraz wskazania nowych okoliczności, uniemożliwił uwzględnienie żądania skarżącego i stwierdzenia, że zachodzą przesłanki uzasadniające zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 8 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Po 498/25.Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, iż postanowieniem z 19 grudnia 2025 r., sygn. akt I FZ 226/25, oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 8 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Po 498/25.Powyższej oceny nie mogły zmienić dokumenty złożone dopiero na etapie zażalenia, albowiem Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpatruje ponownie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, a bada legalność postanowienia sądu pierwszej instancji. Innymi słowy w postępowaniu zażaleniowym zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest ponowna ocena wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, lecz kontrola postanowienia wydanego przez sąd pierwszej instancji. W tej sprawie WSA, opierając się na braku uzasadnienia wniosku oraz braku przedłożonej przez skarżącego dokumentacji, przedstawił w sposób precyzyjny argumentację i okoliczności stanowiące podstawę do odmowy zmiany postanowienia tego sądu z 8 sierpnia 2025 r.Należy także zauważyć, iż w przypadku, gdy strona we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie wskaże okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to nie można tego uznać za brak formalny wniosku (art. 49 § 1 P.p.s.a.), lecz za brak przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej przez sąd, skutkujący oddaleniem wniosku. Uzasadnienie wniosku nie jest bowiem elementem obligatoryjnym, wpływającym na ważność wniosku i warunkującym jego dopuszczalność, zatem nie podlega uzupełnieniu poprzez wezwanie do uzupełnienia braków formalnych. Ma ono za zadanie jedynie wykazanie i uprawdopodobnienie zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, a więc jego niezamieszczenie nie powoduje odrzucenia wniosku, a jedynie uniemożliwia ewentualną ocenę okoliczności sprawy w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienia NSA z: 8 października 2025 r., sygn. akt I GZ 354/25; 7 kwietnia 2021 r. sygn. akt I GZ 68/21; 5 sierpnia 2020 r. sygn. akt I GZ 172/20; 9 lipca 2020 r., sygn. akt II GZ 169/20; 15 stycznia 2015 r. sygn. akt I FZ 482/14; CBOSA). Powyższe uwagi należy także odnieść do wniosku złożonego w trybie art. 61 § 4 P.p.s.a.W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.., orzekł jak w sentencji postanowienia.