Wyrok - III SA/Gl 1020/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach - z dnia 19 grudnia 2025
Teza
Oddalono skargę. środki unijne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędzia WSA Beata Machcińska, Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi Gminy M. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 16 października 2025 r. nr RT-RPR.432.99.2025.AK, RT-RPR.KW-00379/25 w przedmiocie nieuwzględnienia protestu oddala skargę. UZASADNIENIE Pismem z 31 października 2025 r. GOddalono skargę. środki unijne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędzia WSA Beata Machcińska, Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi Gminy M. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 16 października 2025 r. nr RT-RPR.432.99.2025.AK, RT-RPR.KW-00379/25 w przedmiocie nieuwzględnienia protestu oddala skargę. UZASADNIENIE Pismem z 31 października 2025 r. G
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
umorzono postępowanie
Typ sprawy
sprawa wyborcza / protest wyborczy
Tryb
rozprawa
Tematy
protest wyborczy
ważność wyboru Prezydenta RP
samorząd terytorialny
Role w sprawie
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
wnioskodawca
uczestnik
wnoszący protest wyborczy
Data orzeczenia
19 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Przewodniczący
Marzanna Sałuda
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Pismem z 31 października 2025 r. Gmina M. (dalej: beneficjent, strona skarżąca, wnioskodawca) złożyła skargę na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Śląskiego (dalej: Instytucja Zarządzająca, IZ) z dnia 16 października 2025 r. nr RT-RPR.432.99.AK, RT-RPR.KW-00379/25 w sprawie oddalenia protestu dotyczącego oceny projektu pn. "[...]" dalej: PSZOK.Skargę wniesiono w następującym stanu faktycznym.Beneficjent złożył 31 marca 2025 r. wniosek o dofinansowanie projektu w ramach naboru nr [...] (Gospodarka odpadami komunalnymi). We wniosku o dofinansowanie wnioskodawca nie zawnioskował o pomoc publiczną/pomoc de minimis. W teście występowania pomocy publicznej/pomocy de minimis (pkt A4) zaznaczono wszystkie przesłanki na "NIE". Stanowisko to zostało podtrzymane w pismach z 6 sierpnia 2025 r. i z 3 września 2025 r. w odpowiedzi na wezwania do skorygowania wniosku.Pismem z 22 września 2025 r. nr [...] IZ oceniła wniosek negatywnie z powodu niespełnienia formalnych kryteriów wyboru, zgodnie z załącznikiem nr 1 do Regulaminu wyboru projektów:Uzasadniając swoje stanowisko powołała się na załącznik nr 1 do Regulaminu wyboru projektów - Kryteria wyboru projektów (dalej: Regulamin). Uznała, że projekt nie odpowiada kryterium formalnemu nr 5: Zgodność projektu z zasadami pomocy publicznej lub pomocy de minimis.W pierwszej kolejności wskazała, że ocena, czy dany podmiot jest, czy nie jest przedsiębiorcą nie może się odbywać wyłącznie przez pryzmat przepisów prawa krajowego. Z utrwalonego bowiem orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości wynika, że pojęcie przedsiębiorstwa w prawie konkurencji obejmuje każdą jednostkę wykonującą działalność gospodarczą niezależnie od jej formy prawnej i sposobu finansowania. Charakter gospodarczy działalności nie zależy od statusu prywatnego lub publicznego wykonującego ją podmiotu ani od rentowności tej działalności. Działalność gospodarczą stanowi każda działalność polegająca na oferowaniu towarów lub usług na danym rynku. Należy przy tym uznać, iż rynek istnieje, jeżeli inni operatorzy chcieliby lub mogliby świadczyć daną usługę. W przypadku Polski nie ulega wątpliwości, że usługi w zakresie gospodarki odpadami mają charakter działalności gospodarczej, o czym świadczyć może występowanie licznych podmiotów prywatnych prowadzących tego rodzaju działalność, w tym zagranicznychIstnieje zatem realna możliwość konkurowania między sobą na poziomie podmiotów, prowadzących działalność w zakresie odbioru odpadów. Odpady mogą też być przedmiotem wymiany handlowej, między państwami członkowskimi. Wobec tego uznać trzeba, że chociaż prowadzenie PSZOK jest zadaniem własnym gminy, to jest ono również działalnością o charakterze gospodarczym.Dalej wskazała, że aby można było uznać pomoc za zakłócającą konkurencję, wystarczy, że pomoc przynosi beneficjentowi korzyść polegającą na uwolnieniu go od kosztów, które w przeciwnym razie musiałby ponieść w ramach swojej bieżącej działalności gospodarczej. W odniesieniu do sektora gospodarki odpadami IZ stwierdziła, że jest to zasadniczo sektor, w którym nie tylko może, ale istnieje konkurencja, choćby z uwagi na fakt istnienia wielu podmiotów gospodarczych prowadzących tego typu działalność. Podkreśliła, że plan gospodarki odpadami dla województwa śląskiego na lata 2023-2028 wskazuje, że na tym terenie działalność gospodarczą w zakresie gospodarki odpadami prowadzi wiele podmiotów, w tym także spółek prawa handlowego z udziałem kapitału prywatnego. Powyższe świadczy o tym, iż nie można uznać dofinansowania niniejszego projektu za nie wpływające i niezakłócające konkurencyjności.W ocenie IZ w zakresie wymiany handlowej nie jest konieczne ustalenie, czy pomoc ma faktyczny wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi, lecz tylko, czy może wpłynąć na taką wymianę. Dotacja publiczna przyznana przedsiębiorstwu, które świadczy jedynie usługi lokalne lub regionalne, a nie świadczy żadnych usług poza państwem pochodzenia, może mieć jednak wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi, jeżeli przedsiębiorstwa z innych państw członkowskich mogłyby świadczyć takie usługi (także w ramach swobody przedsiębiorczości) i możliwość ta nie jest wyłącznie hipotetyczna. IZ podkreśliła, że na podstawie powszechnie dostępnych informacji można wskazać, że podmioty należące do międzynarodowych grup kapitałowych również prowadzą na terenie województwa śląskiego działalność gospodarczą w zakresie gospodarki odpadami. W konsekwencji test występowania pomocy publicznej dla niniejszej inwestycji powinien być w całości wypełniony pozytywnie, a projekt powinien być objęty zasadami pomocy publicznej lub pomocy de minimis, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w uwagach.Wnioskodawca nie zgodził się z tą oceną i złożył w wymaganym terminie protest. W proteście podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko o braku podstaw do uznania, że korzysta on z pomocy publicznej. Wprawdzie środki przeznaczone na budowę PSZOK pochodzą ze środków publicznych (funduszy unijnych i budżetu gminy), ale wnioskodawca nie występuje w sprawie jako przedsiębiorca, gdyż budowa i prowadzenie PSZOK ma na celu realizację zadań własnych gminy z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi, wynikającymi z ustawy o utrzymaniu porządku w gminach, a nie stanowi działalności gospodarczej nastawionej na zysk. Budowa i funkcjonowanie PSZOK nie wpływa na konkurencję, ani handel wewnątrz Unii Europejskiej. PSZOK prowadzony przez wnioskodawcę obsługuje wyłącznie lokalnych mieszkańców (brak rynku międzynarodowego), działa w ramach regulowanego i zamkniętego systemu gospodarki odpadami i nie oferuje usług ani towarów na rynku, tym samym nie konkuruje z podmiotami komercyjnymi. Wreszcie środki na budowę PSZOK nie mają charakteru selektywnego wsparcia – nie są przeznaczone dla wybranych przedsiębiorstw ani sektorów gospodarki. Inwestycja dotyczy realizacji obowiązku publicznego w zakresie ochrony środowiska i gospodarki odpadami. Ponadto wsparcie nie faworyzuje żadnego przedsiębiorcy, a beneficjentem jest jednostka samorządu terytorialnego wykonująca zadania publiczne.IZ rozstrzygnięciem z dnia 16 października 2025 r. nr RT-RPR.432.99.AK, RT-RPR.KW-00379/25 oddaliła protest dotyczący oceny projektu pn. "[...].Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone przez beneficjenta do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach gdzie powtórzono wcześniejszą argumentację zawartą w proteście.W odpowiedzi na skargę z 14 listopada 2025 r. Instytucja Zarządzająca wniosła o jej oddalenie.Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Przepis art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935,) dalej: p.p.s.a. określa katalog spraw, w których działalność administracji publicznej poddana została kontroli sądowej, przy czym zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takim przepisem szczególnym jest art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz.U. z 2022 r., poz. 1079 z późn. zm.), dalej: ustawa wdrożeniowa.Ustawa wdrożeniowa obok sposobu wyboru projektów do dofinansowania oraz procedury odwoławczej w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków regionalnego programu operacyjnego, reguluje również postępowanie sądowoadministracyjne i to pod wieloma względami odmiennie od trybu określonego w p.p.s.a., która znajduje odpowiednie zastosowanie jedynie w zakresie nieuregulowanym przez ustawę wdrożeniową, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 p.p.s.a. (art. 76 ustawy wdrożeniowej). Wprowadza także pewne modyfikacje w stosunku do rozwiązań przewidzianych w p.p.s.a., przez skrócenie terminu do wniesienia skargi, wprowadzenie terminu do jej rozpoznania, czy też wprowadzenie trybu bezpośredniego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Powyższe rozwiązania, zgodnie z intencją ustawodawcy, zmierzały do uzyskania efektu szybkości postępowania, idącego dalej niż to umożliwia realizacja przepisów p.p.s.a.Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w wypadkach wskazanych w ustawie, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. W wyniku rozpatrzenia skargi, sąd może stosownie do art. 73 ust. 8 ustawy wdrożeniowej:1. uwzględnić skargę stwierdzając, że:a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2 lubb) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia;2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.Z powyższego wynika, że kontroli sądów administracyjnych poddana jest ocena projektów zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach systemu realizacji regionalnych programów operacyjnych, dokonywana przez właściwą instytucję zarządzającą programami operacyjnymi w realizacji takich programów, po wyczerpaniu środków odwoławczych. Przepisem zakreślającym granice sprawy i kontroli sądowej, w razie złożenia skargi od nieuwzględnienia protestu (negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia) jest art. 73 ust. 5 w zw. z art. 75 ust. 1 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.Przedmiotem kontroli sądowej jest uchwała Zarządu Województwa Śląskiego o nieuwzględnieniu protestu wniesionego przez skarżącą od negatywnej oceny formalnej wniosku o dofinansowanie ze względu na niespełnienie kryteriów oceny formalnej: Zgodność projektu z zasadami pomocy publicznej lub pomocy de minimis.Należy wskazać, że z art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza postepowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz równe traktowanie wnioskodawców. W ten sposób określono ogólne, ale zarazem rudymentarne zasady dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania. Wymienione w nim zasady przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczą każdego etapu konkursu - począwszy do momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Zasady te dotyczą także uzasadnienia stanowiska, czy to na etapie oceny formalnej, czy merytorycznej projektu, jak też na etapie oceny słuszności zarzutów protestu. Zasady te maja charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest natomiast z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 4 sierpnia 2016 r. II GSK 3435/16, 22 marca 2017 r. II GSK 339/17).Podkreślenia wymaga, że w sprawach, przedmiotem których jest ocena projektu, dokonywana w oparciu o przepisy ustawy wdrożeniowej, poza powszechnie obowiązującymi przepisami prawa unijnego i krajowego, wzorzec kontroli stanowią również, a nawet przede wszystkim, postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego w rozumieniu art. 6 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy system realizacji programu operacyjnego zawiera warunki i procedury obowiązujące instytucje uczestniczące w realizacji programów operacyjnych, obejmujące w szczególności zarządzanie, monitorowanie, sprawozdawczość, kontrolę i ewaluację oraz sposób koordynacji działań podejmowanych przez instytucje. Podstawę systemu realizacji programu operacyjnego mogą stanowić w szczególności przepisy prawa powszechnie obowiązującego, wytyczne, szczegółowy opis osi priorytetowych programu operacyjnego, opis systemu zarządzania i kontroli oraz instrukcje wykonawcze zawierające procedury działania właściwych instytucji (art. 6 ust. 2 ustawy). Z uwagi na fakt, że w świetle ostatniego z powołanych przepisów katalog dokumentów mogących wejść w skład systemu realizacji jest otwarty, na system ten składają się różnego rodzaju dokumenty, w tym Regulamin Konkursu, określający - w myśl art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy wdrożeniowej - kryteria wyboru projektów.W konsekwencji również dokumentom systemu realizacji programu, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, należy przyznać walor źródła prawa (w szerokim znaczeniu), jako że system ten ma swoje umocowanie w ustawie, zaś jego normy mają generalny charakter i są skierowane do nieokreślonego kręgu adresatów (potencjalnych wnioskodawców dofinansowania).W szczególności Regulamin konkursu jest dokumentem systemu realizacji programu operacyjnego (art. 6 ust. 2 ustawy wdrożeniowej). Treść takiego regulaminu nie może być sprzeczna z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Dokument, na podstawie którego wyłaniani mają być potencjalni beneficjenci programu, nie jest wprawdzie zbiorem norm prawnych mających wiązać w sposób właściwy źródłom prawa, lecz dotyczy norm, na których obowiązywanie godzi się każdy ubiegający o udzielenie wsparcia. Są to bowiem reguły stosowane w celu wyłonienia kontrahenta umowy cywilnoprawnej w ściśle określonej procedurze (por. np. wyrok NSA z 13 czerwca 2017 r. II GSK 1648/17).Dlatego też zgodnie z art. 50 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 54 ust. 1 ustawy wdrożeniowej projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, a właściwa instytucja przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu.Powyższe oznacza, że uczestnik konkursu obowiązany jest bezwzględnie podporządkować się regulaminowi postępowania konkursowego, ale również właściwa instytucja winna dokonać wyboru projektów do dofinansowania kierując się zapisami Regulaminu konkursu w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny.W ocenie Sądu postępowanie Instytucji Zarządzającej w zakresie badanego kryterium formalnego spełniło powyższe wymogi.W rozpoznawanej sprawie IZ uznała, że protest nie zasługuje na uwzględnienie, stwierdzając, że wniosek o dofinansowanie w ostatniej złożonej wersji nie spełnił kryterium formalnego "Zgodność projektu z zasadami pomocy publicznej lub pomocy de minimis". Zgodnie z wymaganiami Regulaminu wyboru i Instrukcji wypełniania formularza wniosku o dofinasowanie ocena tych kryteriów jest wyłącznie zero – jedynkowa. Negatywna ocena któregokolwiek z nich wyklucza dofinansowanie projektu (Rozdział 5.2 lit. C Regulaminu). Podkreślić należy, że strona skarżąca była dwukrotnie wzywana do korekty wniosku, ale w zakresie spornego kryterium podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko, że nie jest ona przedsiębiorcą, więc nie stosują się do niej przepisy dotyczące pomocy publicznej lub pomocy de minimis.Pogląd ten uznać należy za błędny.Spór miedzy stronami dotyczy interpretacji art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej podpisanego w Rzymie 25 marca 1957 r. (dalej TFUE, Dz. U. z 2004 r. nr 90 poz. 864/2). Traktat ten jako umowa międzynarodowa (tzw. pierwotne prawo wspólnotowe) jest częścią krajowego porządku prawnego. Wspomniany wyżej przepis stanowi, że z zastrzeżeniem innych postanowień przewidzianych w Traktatach, wszelka pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi.|Ponieważ TFUE nie zawiera definicji pojęcia "przedsiębiorstwo" dlatego zasadnym jest powołanie na treść Rozporządzenia Komisji ||Europejskiej 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do ||pomocy de minimis. Zgodnie z pkt 4 tego Rozporządzenia do celów reguł konkurencji określonych w Traktacie przedsiębiorstwem jest każda||jednostka, czy to osoba fizyczna czy osoba prawna, wykonująca działalność gospodarczą niezależnie od jej formy prawnej i sposobu ||finansowania. ||Bardziej szczegółowe reguły interpretacyjne znajdują się natomiast w zawiadomieniu Komisji Europejskiej z 19 lipca 2016 r. w sprawie ||pojęcia pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: Zawiadomienie). Zostało ono ||sporządzone w kontekście unowocześniania polityki w dziedzinie pomocy państwa (pkt 1), stanowi podsumowanie dorobku orzecznictwa ||Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE lub Trybunał Sprawiedliwości). Ponadto zgodnie z pkt 3 Zawiadomienia ||zważywszy, że pojęcie pomocy państwa stanowi obiektywną koncepcję prawną zdefiniowaną bezpośrednio w Traktacie , w niniejszym ||zawiadomieniu wyjaśnia się, w jaki sposób Komisja rozumie art. 107 ust. 1 Traktatu zgodnie z interpretacją Trybunału Sprawiedliwości i||Sądu ("sądów unijnych"). W sprawie kwestii nierozpatrywanych jeszcze przez sądy unijne Komisja określi, jak jej zdaniem należy ||odczytywać pojęcie pomocy państwa. Stanowisko przedstawione w niniejszym zawiadomieniu pozostaje bez uszczerbku dla interpretacji ||pojęcia pomocy państwa dokonanej przez sądy unijne; podstawowym punktem odniesienia w interpretacji Traktatu jest zawsze orzecznictwo ||sądów unijnych. W ocenie Sądu zasadnie IZ odwołała się do Zawiadomienia, zawiera ono bowiem komplementarną i spójną wykładnię art. 107||TFUE. ||W myśl pkt 7 zawiadomienia Trybunał Sprawiedliwości konsekwentnie definiuje przedsiębiorstwa jako podmioty prowadzące działalność ||gospodarczą, bez względu na ich status prawny i sposób ich finansowania. A zatem zakwalifikowanie określonego podmiotu jako ||przedsiębiorstwa zależy całkowicie od charakteru jego działalności. Ta ogólna zasada ma trzy ważne konsekwencje określone w pkt 8-10. ||Po pierwsze, status podmiotu na podstawie prawa krajowego nie jest decydujący. Na przykład podmiot zaklasyfikowany zgodnie z prawem ||krajowym jako stowarzyszenie lub klub sportowy może jednak zostać uznany za przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu. Ta||sama zasada ma zastosowanie do podmiotu, który formalnie jest częścią administracji publicznej. Jedynym istotnym kryterium jest fakt, ||czy podmiot ten prowadzi działalność gospodarczą (pkt 8). Po drugie, o stosowaniu zasad pomocy państwa nie decyduje to, czy dany ||podmiot utworzono po to, aby przynosił zyski. Podmioty nienastawione na zysk również mogą oferować na rynku towary i usługi W ||przeciwnym wypadku podmioty nienastawione na zysk pozostają poza zakresem kontroli pomocy państwa (pkt 9). Po trzecie, klasyfikacja ||podmiotu jako przedsiębiorstwa zawsze odnosi się do konkretnej działalności. Podmiot prowadzący jednocześnie działalność gospodarczą i||działalność o charakterze niegospodarczym powinien być traktowany jako przedsiębiorstwo jedynie w odniesieniu do działalności ||gospodarczej (pkt 10). ||Z kolei aby określić pojęcie działalności gospodarczej definiujące przedsiębiorstwo odnieść się należy do pkt 12 Zawiadomienia. ||Zgodnie z nim aby wyjaśnić różnicę między działalnością gospodarczą a niegospodarczą, Trybunał Sprawiedliwości konsekwentnie ||utrzymuje, że wszelka działalność polegająca na oferowaniu na rynku towarów i usług jest działalnością gospodarczą. Kwestia tego, czy ||istnieje rynek dla określonych usług, może zależeć od sposobu organizacji tych usług w danym państwie członkowskim i w związku z tym ||może się różnić w poszczególnych państwach członkowskich (pkt 13). Co więcej zgodnie z pkt 14 decyzja organu publicznego o odmowie ||zezwolenia osobom trzecim na świadczenie określonej usługi (np. dlatego, że organ ten zamierza świadczyć tę usługę we własnym ||zakresie) nie wyklucza istnienia działalności gospodarczej. Mimo takiego zamknięcia rynku działalność gospodarcza może istnieć, jeżeli||inne podmioty byłyby skłonne i zdolne do świadczenia danej usługi na odnośnym rynku. Bardziej ogólnie można stwierdzić, że fakt ||świadczenia określonej usługi we własnym zakresie nie ma znaczenia dla stwierdzenia, czy dana działalność jest działalnością ||gospodarczą czy nie. ||Wreszcie znaczenie dla sprawy mają zapisy pkt 17-18 Zawiadomienia. W myśl pkt 17 artykuł 107 ust. 1 Traktat nie ma zastosowania, ||jeżeli państwo działa, "sprawując władzę publiczną" lub jeżeli podmioty publiczne działają "w charakterze organów publicznych" Można ||uznać, że dany podmiot działa, sprawując władzę publiczną, jeżeli przedmiotowa działalność stanowi część zasadniczych funkcji państwa,||lub jeżeli jest ona powiązana z tymi funkcjami przez swój charakter, swoje cele i zasady, którym podlega. Zasadniczo działalność, ||która nieodłącznie stanowi część prerogatyw władzy publicznej i jest wykonywana przez państwo, nie stanowi działalności gospodarczej, ||chyba że dane państwo członkowskie zdecydowało się na wprowadzenie mechanizmów rynkowych. Z kolei pkt 18 zawiadomienia stanowi, że w ||zakresie, w jakim jednostka publiczna prowadzi działalność gospodarczą, która może zostać oddzielona od wykonywania prerogatyw władzy ||publicznej, jednostka ta działa jako przedsiębiorstwo w odniesieniu do tej działalności. Jeżeli natomiast tej działalności ||gospodarczej nie można oddzielić od wykonywania prerogatyw władzy publicznej, całość działalności wykonywanej przez daną jednostkę ||pozostaje działalnością związaną z wykonywaniem tych prerogatyw i w związku z tym nie jest objęta pojęciem przedsiębiorstwa |Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego sprawy podnieść przyjdzie, co następuje:Samo prowadzenie PSZOK uznać należy za działalność gospodarczą. Działalność ta jest ujęta w Polskiej Klasyfikacji Działalności pod pozycją 38.11.Z (zbieranie odpadów innych niż niebezpieczne). Strona skarżąca – jednostka samorządu terytorialnego – jest niewątpliwie podmiotem publicznym, ale nie działa w charakterze organu publicznego w rozumieniu Zawiadomienia. Nie korzysta tutaj z władztwa administracyjnego, nie wydaje decyzji, nie ma możliwości stosowania przymusu. W ocenie Sądu tę działalność należy oddzielić od działalności związanej z wykonywaniem władzy publicznej również wówczas gdy gmina prowadzi ją bezpośrednio i gdy faktycznie jest jedynym podmiotem działającym w tym zakresie na administrowanym przez siebie terenie.Wprawdzie utrzymanie czystości i porządku w gminie należy do zadań własnych gminy i gmina ma obowiązek zapewnienia istnienia przynajmniej jednego PSZOK na swoim terenie, nie ma jednak obowiązku jego samodzielnego prowadzenia. Nie ma też w tym zakresie monopolu ani prawnego (bo brak jest jakichkolwiek uregulowań ustawowych przyznających gminom wyłączność w tym zakresie) ani naturalnego związanego z ograniczeniami technicznymi, środowiskowymi, przyrodniczymi etc. Taką samą działalność mogą prowadzić podmioty prywatne, zatem niewątpliwie istnieje rynek usług w tym zakresie. Co więcej faktycznie tego typu podmioty prowadzą działalność i dysponują stosownymi zezwoleniami, na co słusznie zwróciła uwagę IZ powołując się na Plan gospodarki odpadami dla województwa śląskiego. Tym samym skoro istnieje realna konkurencja należy zgodzić się z poglądem IZ, że udzielona stronie skarżącej pomoc mogłaby taką konkurencję zakłócić, np. zapewniając gminie pozycję uprzywilejowaną względem rzeczywistych lub potencjalnych dostawców tej samej usługi. Przyznanie wsparcia gminnemu PSZOK może zarówno pogorszyć sytuacje podmiotów działających, jak również zniechęcić innych dostawców usługi do rozszerzenia działalności. Skoro bowiem gmina jest także przedsiębiorcą z uwagi na sam fakt świadczenia usługi, niezależnie od jej celu i obowiązków określonych przepisami krajowymi, jest również podmiotem działającym na rynku konkurencyjnym. Tym samym udzielona jej pomoc może zakłócić konkurencję.W sprawie występuje również druga z przesłanek określonych w art. 107 ust. 1 TFUE, tzn. potencjalne zagrożenie dla wymiany handlowej między Państwami Członkowskimi. Sąd uznaje w tym kontekście za nietrafny pogląd, jakoby z uwagi na ograniczenie kręgu odbiorców świadczonej usługi do mieszkańców gminy M. takie zagrożenie nie istniało. Kluczowy jest w tym zakresie fakt, że wśród podmiotów świadczących tego typu usługi znajdują się również podmioty zagraniczne, zarejestrowane na terenie państw należących do UE. Obecność tych podmiotów wiąże się z faktem, że odpady są przedmiotem wymiany handlowej, w tym między państwami członkowskimi. Tym samym pomoc przyznana gminie może potencjalnie wpłynąć na obecność takich podmiotów na terenie gminy M., co może spowodować zakłócenie wymiany między państwami członkowskimi. W tym zakresie kluczowe jest nie kto jest odbiorcą konkretnej usługi ani teren jej udzielania tylko fakt, że potencjalnymi dostawcami mogą być i w praktyce są podmioty prywatne z terenu całej UE.W końcowej części uzasadnienia Sąd uznał za stosowne odnieść się do przywołanych przez stronę skarżącą w treści skargi, jak również i pism składanych w toku postępowania (pisma z 6 sierpnia 2025 r. i 3 września 2025 r, protest z 29 września 2025 r.). Tu należy zwrócić uwagę, że strona skarżąca powołuje się np. na wyrok TSUE z 26 marca 2020 r. o sygn. akt C-344/18, który to jednak dotyczy zupełnie innej materii, tzn. przedsiębiorstwa na gruncie prawa pracy. Trudno uznać także za istotny dla sprawy wyrok NSA z 22 września 2025 r. sygn. akt I FSK 678/21 albowiem dotyczy on opodatkowania usług komunalnych podatkiem od towarów i usług a więc nie zajmuje się wykładnia przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 107 TFUE. Natomiast TSUE we wskazanym przez stronę skarżącą wyroku z 24 lipca 2003 r. w sprawie C-280/00 stwierdził, że niemożliwe jest, aby dotacja publiczna przyznana przedsiębiorstwu, które świadczy jedynie lokalne lub regionalne usługi transportowe (analogiczna sytuacja zachodzi w przypadku usług związanych z utrzymaniem czystości i porządku) i nie świadczy żadnych usług transportowych poza swoim krajem pochodzenia, pozostawała bez wpływu na handel pomiędzy państwami członkowskimi. Zgodnie z tezą wyroku w pewnych okolicznościach dotacje z tytułu świadczenia usługi użyteczności publicznej nie będą stanowiły korzyści ekonomicznej, a tym samym nie będą traktowane jako pomoc państwa w rozumieniu art. 107 TFUE. Aby tak się stało przedsiębiorstwo - beneficjent musi faktycznie być zobowiązane do świadczenia usługi użyteczności publicznej i zobowiązanie to musi być w sposób jasny zdefiniowane. W wypadku strony skarżącej tak nie jest. Rzeczywiście ma ona obowiązki określone przepisami ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach. Obowiązki te obejmują zapewnienie selektywnego zbierania odpadów komunalnych (art. 3 ust. 2 pkt 5 ustawy) oraz tworzenie w sposób umożliwiający łatwy dostęp wszystkim mieszkańcom gminy punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych (art. 3 ust. 2 pkt 6 ustawy). Jednak obowiązek zorganizowania na terenie gminy określonego rodzaju działalności nie jest równoznaczny z obowiązkiem jego prowadzenia. Art. 3 ust. 2b ustawy stanowi, że gmina jest obowiązana utworzyć co najmniej jeden stacjonarny punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych, samodzielnie lub wspólnie z inną gminą lub gminami, lub wspólnie ze związkiem metropolitalnym. Samo sformułowanie "co najmniej" nie wyklucza istnienia innych punktów Zatem trudno w tym kontekście mówić o obowiązku prowadzenia działalności w tym zakresie przez gminę, fakt, ze jest ona jedynym podmiotem prowadzącym działalność w zakresie selektywnego zbierania odpadów jest wynikiem przyjętej polityki, a nie prawnego czy naturalnego monopolu. Raz jeszcze podkreślić, że działalność, dla której wsparcia domagała się strona skarżąca nie jest ustawowym obowiązkiem a jedną z form realizacji takiego obowiązku. Błędnie zatem strona skarżąca przyjęła, że projekt nie podlega zasadom pomocy publicznej jak również pomocy de minimis. Jak wskazano wyżej – beneficjent niezależnie od pełnionej funkcji publicznej ma status przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 107 TFUE, istnieje rynek konkurencyjny co do danej usługi, może być ona wykonywana przez podmioty prywatne z terytorium całej UE. Tym samym wniosek winien być rozpoznany pod kątem treści art. 107 TFUE. Skoro strona skarżąca błędnie – pomimo dwukrotnego wezwania – wypełniła rubrykę w części formalnej wniosku zasadna jest konkluzja IZ, że wniosek nie spełnił wymogów formalnych, co uniemożliwiło jego uwzględnienie.Tym samym Sąd na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej oddalił skargę jako niezasadną.. W wyniku rozpatrzenia skargi, sąd może stosownie do art. 73 ust. 8 ustawy wdrożeniowej:1. uwzględnić skargę stwierdzając, że:a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2 lubb) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia;2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.Z powyższego wynika, że kontroli sądów administracyjnych poddana jest ocena projektów zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach systemu realizacji regionalnych programów operacyjnych, dokonywana przez właściwą instytucję zarządzającą programami operacyjnymi w realizacji takich programów, po wyczerpaniu środków odwoławczych. Przepisem zakreślającym granice sprawy i kontroli sądowej, w razie złożenia skargi od nieuwzględnienia protestu (negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia) jest art. 73 ust. 5 w zw. z art. 75 ust. 1 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.Przedmiotem kontroli sądowej jest uchwała Zarządu Województwa Śląskiego o nieuwzględnieniu protestu wniesionego przez skarżącą od negatywnej oceny formalnej wniosku o dofinansowanie ze względu na niespełnienie kryteriów oceny formalnej: Zgodność projektu z zasadami pomocy publicznej lub pomocy de minimis.Należy wskazać, że z art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza postepowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz równe traktowanie wnioskodawców. W ten sposób określono ogólne, ale zarazem rudymentarne zasady dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania. Wymienione w nim zasady przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczą każdego etapu konkursu - począwszy do momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Zasady te dotyczą także uzasadnienia stanowiska, czy to na etapie oceny formalnej, czy merytorycznej projektu, jak też na etapie oceny słuszności zarzutów protestu. Zasady te maja charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest natomiast z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 4 sierpnia 2016 r. II GSK 3435/16, 22 marca 2017 r. II GSK 339/17).Podkreślenia wymaga, że w sprawach, przedmiotem których jest ocena projektu, dokonywana w oparciu o przepisy ustawy wdrożeniowej, poza powszechnie obowiązującymi przepisami prawa unijnego i krajowego, wzorzec kontroli stanowią również, a nawet przede wszystkim, postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego w rozumieniu art. 6 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy system realizacji programu operacyjnego zawiera warunki i procedury obowiązujące instytucje uczestniczące w realizacji programów operacyjnych, obejmujące w szczególności zarządzanie, monitorowanie, sprawozdawczość, kontrolę i ewaluację oraz sposób koordynacji działań podejmowanych przez instytucje. Podstawę systemu realizacji programu operacyjnego mogą stanowić w szczególności przepisy prawa powszechnie obowiązującego, wytyczne, szczegółowy opis osi priorytetowych programu operacyjnego, opis systemu zarządzania i kontroli oraz instrukcje wykonawcze zawierające procedury działania właściwych instytucji (art. 6 ust. 2 ustawy). Z uwagi na fakt, że w świetle ostatniego z powołanych przepisów katalog dokumentów mogących wejść w skład systemu realizacji jest otwarty, na system ten składają się różnego rodzaju dokumenty, w tym Regulamin Konkursu, określający - w myśl art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy wdrożeniowej - kryteria wyboru projektów.W konsekwencji również dokumentom systemu realizacji programu, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, należy przyznać walor źródła prawa (w szerokim znaczeniu), jako że system ten ma swoje umocowanie w ustawie, zaś jego normy mają generalny charakter i są skierowane do nieokreślonego kręgu adresatów (potencjalnych wnioskodawców dofinansowania).W szczególności Regulamin konkursu jest dokumentem systemu realizacji programu operacyjnego (art. 6 ust. 2 ustawy wdrożeniowej). Treść takiego regulaminu nie może być sprzeczna z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Dokument, na podstawie którego wyłaniani mają być potencjalni beneficjenci programu, nie jest wprawdzie zbiorem norm prawnych mających wiązać w sposób właściwy źródłom prawa, lecz dotyczy norm, na których obowiązywanie godzi się każdy ubiegający o udzielenie wsparcia. Są to bowiem reguły stosowane w celu wyłonienia kontrahenta umowy cywilnoprawnej w ściśle określonej procedurze (por. np. wyrok NSA z 13 czerwca 2017 r. II GSK 1648/17).Dlatego też zgodnie z art. 50 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 54 ust. 1 ustawy wdrożeniowej projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, a właściwa instytucja przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu.Powyższe oznacza, że uczestnik konkursu obowiązany jest bezwzględnie podporządkować się regulaminowi postępowania konkursowego, ale również właściwa instytucja winna dokonać wyboru projektów do dofinansowania kierując się zapisami Regulaminu konkursu w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny.W ocenie Sądu postępowanie Instytucji Zarządzającej w zakresie badanego kryterium formalnego spełniło powyższe wymogi.W rozpoznawanej sprawie IZ uznała, że protest nie zasługuje na uwzględnienie, stwierdzając, że wniosek o dofinansowanie w ostatniej złożonej wersji nie spełnił kryterium formalnego "Zgodność projektu z zasadami pomocy publicznej lub pomocy de minimis". Zgodnie z wymaganiami Regulaminu wyboru i Instrukcji wypełniania formularza wniosku o dofinasowanie ocena tych kryteriów jest wyłącznie zero – jedynkowa. Negatywna ocena któregokolwiek z nich wyklucza dofinansowanie projektu (Rozdział 5.2 lit. C Regulaminu). Podkreślić należy, że strona skarżąca była dwukrotnie wzywana do korekty wniosku, ale w zakresie spornego kryterium podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko, że nie jest ona przedsiębiorcą, więc nie stosują się do niej przepisy dotyczące pomocy publicznej lub pomocy de minimis.Pogląd ten uznać należy za błędny.Spór miedzy stronami dotyczy interpretacji art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej podpisanego w Rzymie 25 marca 1957 r. (dalej TFUE, Dz. U. z 2004 r. nr 90 poz. 864/2). Traktat ten jako umowa międzynarodowa (tzw. pierwotne prawo wspólnotowe) jest częścią krajowego porządku prawnego. Wspomniany wyżej przepis stanowi, że z zastrzeżeniem innych postanowień przewidzianych w Traktatach, wszelka pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi.|Ponieważ TFUE nie zawiera definicji pojęcia "przedsiębiorstwo" dlatego zasadnym jest powołanie na treść Rozporządzenia Komisji ||Europejskiej 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do ||pomocy de minimis. Zgodnie z pkt 4 tego Rozporządzenia do celów reguł konkurencji określonych w Traktacie przedsiębiorstwem jest każda||jednostka, czy to osoba fizyczna czy osoba prawna, wykonująca działalność gospodarczą niezależnie od jej formy prawnej i sposobu ||finansowania. ||Bardziej szczegółowe reguły interpretacyjne znajdują się natomiast w zawiadomieniu Komisji Europejskiej z 19 lipca 2016 r. w sprawie ||pojęcia pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: Zawiadomienie). Zostało ono ||sporządzone w kontekście unowocześniania polityki w dziedzinie pomocy państwa (pkt 1), stanowi podsumowanie dorobku orzecznictwa ||Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE lub Trybunał Sprawiedliwości). Ponadto zgodnie z pkt 3 Zawiadomienia ||zważywszy, że pojęcie pomocy państwa stanowi obiektywną koncepcję prawną zdefiniowaną bezpośrednio w Traktacie , w niniejszym ||zawiadomieniu wyjaśnia się, w jaki sposób Komisja rozumie art. 107 ust. 1 Traktatu zgodnie z interpretacją Trybunału Sprawiedliwości i||Sądu ("sądów unijnych"). W sprawie kwestii nierozpatrywanych jeszcze przez sądy unijne Komisja określi, jak jej zdaniem należy ||odczytywać pojęcie pomocy państwa. Stanowisko przedstawione w niniejszym zawiadomieniu pozostaje bez uszczerbku dla interpretacji ||pojęcia pomocy państwa dokonanej przez sądy unijne; podstawowym punktem odniesienia w interpretacji Traktatu jest zawsze orzecznictwo ||sądów unijnych. W ocenie Sądu zasadnie IZ odwołała się do Zawiadomienia, zawiera ono bowiem komplementarną i spójną wykładnię art. 107||TFUE. ||W myśl pkt 7 zawiadomienia Trybunał Sprawiedliwości konsekwentnie definiuje przedsiębiorstwa jako podmioty prowadzące działalność ||gospodarczą, bez względu na ich status prawny i sposób ich finansowania. A zatem zakwalifikowanie określonego podmiotu jako ||przedsiębiorstwa zależy całkowicie od charakteru jego działalności. Ta ogólna zasada ma trzy ważne konsekwencje określone w pkt 8-10. ||Po pierwsze, status podmiotu na podstawie prawa krajowego nie jest decydujący. Na przykład podmiot zaklasyfikowany zgodnie z prawem ||krajowym jako stowarzyszenie lub klub sportowy może jednak zostać uznany za przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu. Ta||sama zasada ma zastosowanie do podmiotu, który formalnie jest częścią administracji publicznej. Jedynym istotnym kryterium jest fakt, ||czy podmiot ten prowadzi działalność gospodarczą (pkt 8). Po drugie, o stosowaniu zasad pomocy państwa nie decyduje to, czy dany ||podmiot utworzono po to, aby przynosił zyski. Podmioty nienastawione na zysk również mogą oferować na rynku towary i usługi W ||przeciwnym wypadku podmioty nienastawione na zysk pozostają poza zakresem kontroli pomocy państwa (pkt 9). Po trzecie, klasyfikacja ||podmiotu jako przedsiębiorstwa zawsze odnosi się do konkretnej działalności. Podmiot prowadzący jednocześnie działalność gospodarczą i||działalność o charakterze niegospodarczym powinien być traktowany jako przedsiębiorstwo jedynie w odniesieniu do działalności ||gospodarczej (pkt 10). ||Z kolei aby określić pojęcie działalności gospodarczej definiujące przedsiębiorstwo odnieść się należy do pkt 12 Zawiadomienia. ||Zgodnie z nim aby wyjaśnić różnicę między działalnością gospodarczą a niegospodarczą, Trybunał Sprawiedliwości konsekwentnie ||utrzymuje, że wszelka działalność polegająca na oferowaniu na rynku towarów i usług jest działalnością gospodarczą. Kwestia tego, czy ||istnieje rynek dla określonych usług, może zależeć od sposobu organizacji tych usług w danym państwie członkowskim i w związku z tym ||może się różnić w poszczególnych państwach członkowskich (pkt 13). Co więcej zgodnie z pkt 14 decyzja organu publicznego o odmowie ||zezwolenia osobom trzecim na świadczenie określonej usługi (np. dlatego, że organ ten zamierza świadczyć tę usługę we własnym ||zakresie) nie wyklucza istnienia działalności gospodarczej. Mimo takiego zamknięcia rynku działalność gospodarcza może istnieć, jeżeli||inne podmioty byłyby skłonne i zdolne do świadczenia danej usługi na odnośnym rynku. Bardziej ogólnie można stwierdzić, że fakt ||świadczenia określonej usługi we własnym zakresie nie ma znaczenia dla stwierdzenia, czy dana działalność jest działalnością ||gospodarczą czy nie. ||Wreszcie znaczenie dla sprawy mają zapisy pkt 17-18 Zawiadomienia. W myśl pkt 17 artykuł 107 ust. 1 Traktat nie ma zastosowania, ||jeżeli państwo działa, "sprawując władzę publiczną" lub jeżeli podmioty publiczne działają "w charakterze organów publicznych" Można ||uznać, że dany podmiot działa, sprawując władzę publiczną, jeżeli przedmiotowa działalność stanowi część zasadniczych funkcji państwa,||lub jeżeli jest ona powiązana z tymi funkcjami przez swój charakter, swoje cele i zasady, którym podlega. Zasadniczo działalność, ||która nieodłącznie stanowi część prerogatyw władzy publicznej i jest wykonywana przez państwo, nie stanowi działalności gospodarczej, ||chyba że dane państwo członkowskie zdecydowało się na wprowadzenie mechanizmów rynkowych. Z kolei pkt 18 zawiadomienia stanowi, że w ||zakresie, w jakim jednostka publiczna prowadzi działalność gospodarczą, która może zostać oddzielona od wykonywania prerogatyw władzy ||publicznej, jednostka ta działa jako przedsiębiorstwo w odniesieniu do tej działalności. Jeżeli natomiast tej działalności ||gospodarczej nie można oddzielić od wykonywania prerogatyw władzy publicznej, całość działalności wykonywanej przez daną jednostkę ||pozostaje działalnością związaną z wykonywaniem tych prerogatyw i w związku z tym nie jest objęta pojęciem przedsiębiorstwa |Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego sprawy podnieść przyjdzie, co następuje:Samo prowadzenie PSZOK uznać należy za działalność gospodarczą. Działalność ta jest ujęta w Polskiej Klasyfikacji Działalności pod pozycją 38.11.Z (zbieranie odpadów innych niż niebezpieczne). Strona skarżąca – jednostka samorządu terytorialnego – jest niewątpliwie podmiotem publicznym, ale nie działa w charakterze organu publicznego w rozumieniu Zawiadomienia. Nie korzysta tutaj z władztwa administracyjnego, nie wydaje decyzji, nie ma możliwości stosowania przymusu. W ocenie Sądu tę działalność należy oddzielić od działalności związanej z wykonywaniem władzy publicznej również wówczas gdy gmina prowadzi ją bezpośrednio i gdy faktycznie jest jedynym podmiotem działającym w tym zakresie na administrowanym przez siebie terenie.Wprawdzie utrzymanie czystości i porządku w gminie należy do zadań własnych gminy i gmina ma obowiązek zapewnienia istnienia przynajmniej jednego PSZOK na swoim terenie, nie ma jednak obowiązku jego samodzielnego prowadzenia. Nie ma też w tym zakresie monopolu ani prawnego (bo brak jest jakichkolwiek uregulowań ustawowych przyznających gminom wyłączność w tym zakresie) ani naturalnego związanego z ograniczeniami technicznymi, środowiskowymi, przyrodniczymi etc. Taką samą działalność mogą prowadzić podmioty prywatne, zatem niewątpliwie istnieje rynek usług w tym zakresie. Co więcej faktycznie tego typu podmioty prowadzą działalność i dysponują stosownymi zezwoleniami, na co słusznie zwróciła uwagę IZ powołując się na Plan gospodarki odpadami dla województwa śląskiego. Tym samym skoro istnieje realna konkurencja należy zgodzić się z poglądem IZ, że udzielona stronie skarżącej pomoc mogłaby taką konkurencję zakłócić, np. zapewniając gminie pozycję uprzywilejowaną względem rzeczywistych lub potencjalnych dostawców tej samej usługi. Przyznanie wsparcia gminnemu PSZOK może zarówno pogorszyć sytuacje podmiotów działających, jak również zniechęcić innych dostawców usługi do rozszerzenia działalności. Skoro bowiem gmina jest także przedsiębiorcą z uwagi na sam fakt świadczenia usługi, niezależnie od jej celu i obowiązków określonych przepisami krajowymi, jest również podmiotem działającym na rynku konkurencyjnym. Tym samym udzielona jej pomoc może zakłócić konkurencję.W sprawie występuje również druga z przesłanek określonych w art. 107 ust. 1 TFUE, tzn. potencjalne zagrożenie dla wymiany handlowej między Państwami Członkowskimi. Sąd uznaje w tym kontekście za nietrafny pogląd, jakoby z uwagi na ograniczenie kręgu odbiorców świadczonej usługi do mieszkańców gminy M. takie zagrożenie nie istniało. Kluczowy jest w tym zakresie fakt, że wśród podmiotów świadczących tego typu usługi znajdują się również podmioty zagraniczne, zarejestrowane na terenie państw należących do UE. Obecność tych podmiotów wiąże się z faktem, że odpady są przedmiotem wymiany handlowej, w tym między państwami członkowskimi. Tym samym pomoc przyznana gminie może potencjalnie wpłynąć na obecność takich podmiotów na terenie gminy M., co może spowodować zakłócenie wymiany między państwami członkowskimi. W tym zakresie kluczowe jest nie kto jest odbiorcą konkretnej usługi ani teren jej udzielania tylko fakt, że potencjalnymi dostawcami mogą być i w praktyce są podmioty prywatne z terenu całej UE.W końcowej części uzasadnienia Sąd uznał za stosowne odnieść się do przywołanych przez stronę skarżącą w treści skargi, jak również i pism składanych w toku postępowania (pisma z 6 sierpnia 2025 r. i 3 września 2025 r, protest z 29 września 2025 r.). Tu należy zwrócić uwagę, że strona skarżąca powołuje się np. na wyrok TSUE z 26 marca 2020 r. o sygn. akt C-344/18, który to jednak dotyczy zupełnie innej materii, tzn. przedsiębiorstwa na gruncie prawa pracy. Trudno uznać także za istotny dla sprawy wyrok NSA z 22 września 2025 r. sygn. akt I FSK 678/21 albowiem dotyczy on opodatkowania usług komunalnych podatkiem od towarów i usług a więc nie zajmuje się wykładnia przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 107 TFUE. Natomiast TSUE we wskazanym przez stronę skarżącą wyroku z 24 lipca 2003 r. w sprawie C-280/00 stwierdził, że niemożliwe jest, aby dotacja publiczna przyznana przedsiębiorstwu, które świadczy jedynie lokalne lub regionalne usługi transportowe (analogiczna sytuacja zachodzi w przypadku usług związanych z utrzymaniem czystości i porządku) i nie świadczy żadnych usług transportowych poza swoim krajem pochodzenia, pozostawała bez wpływu na handel pomiędzy państwami członkowskimi. Zgodnie z tezą wyroku w pewnych okolicznościach dotacje z tytułu świadczenia usługi użyteczności publicznej nie będą stanowiły korzyści ekonomicznej, a tym samym nie będą traktowane jako pomoc państwa w rozumieniu art. 107 TFUE. Aby tak się stało przedsiębiorstwo - beneficjent musi faktycznie być zobowiązane do świadczenia usługi użyteczności publicznej i zobowiązanie to musi być w sposób jasny zdefiniowane. W wypadku strony skarżącej tak nie jest. Rzeczywiście ma ona obowiązki określone przepisami ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach. Obowiązki te obejmują zapewnienie selektywnego zbierania odpadów komunalnych (art. 3 ust. 2 pkt 5 ustawy) oraz tworzenie w sposób umożliwiający łatwy dostęp wszystkim mieszkańcom gminy punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych (art. 3 ust. 2 pkt 6 ustawy). Jednak obowiązek zorganizowania na terenie gminy określonego rodzaju działalności nie jest równoznaczny z obowiązkiem jego prowadzenia. Art. 3 ust. 2b ustawy stanowi, że gmina jest obowiązana utworzyć co najmniej jeden stacjonarny punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych, samodzielnie lub wspólnie z inną gminą lub gminami, lub wspólnie ze związkiem metropolitalnym. Samo sformułowanie "co najmniej" nie wyklucza istnienia innych punktów Zatem trudno w tym kontekście mówić o obowiązku prowadzenia działalności w tym zakresie przez gminę, fakt, ze jest ona jedynym podmiotem prowadzącym działalność w zakresie selektywnego zbierania odpadów jest wynikiem przyjętej polityki, a nie prawnego czy naturalnego monopolu. Raz jeszcze podkreślić, że działalność, dla której wsparcia domagała się strona skarżąca nie jest ustawowym obowiązkiem a jedną z form realizacji takiego obowiązku. Błędnie zatem strona skarżąca przyjęła, że projekt nie podlega zasadom pomocy publicznej jak również pomocy de minimis. Jak wskazano wyżej – beneficjent niezależnie od pełnionej funkcji publicznej ma status przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 107 TFUE, istnieje rynek konkurencyjny co do danej usługi, może być ona wykonywana przez podmioty prywatne z terytorium całej UE. Tym samym wniosek winien być rozpoznany pod kątem treści art. 107 TFUE. Skoro strona skarżąca błędnie – pomimo dwukrotnego wezwania – wypełniła rubrykę w części formalnej wniosku zasadna jest konkluzja IZ, że wniosek nie spełnił wymogów formalnych, co uniemożliwiło jego uwzględnienie.Tym samym Sąd na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej oddalił skargę jako niezasadną.