Postanowienie - II OZ 286/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 24 marca 2026
Teza
Oddalono zażalenie. rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. C. i S. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 lutego 2026 r. sygn. akt II SA/Gl 1327/25 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. C. i S. C. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 sierpnia 20Oddalono zażalenie. rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. C. i S. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 lutego 2026 r. sygn. akt II SA/Gl 1327/25 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. C. i S. C. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 sierpnia 20
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
nieustalone
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
24 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Małgorzata Masternak - Kubiak
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 5 lutego 2026 r., sygn. akt II SA/Gl 1327/25, odmówił A. C. i S. C. przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. C. i S. C. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 sierpnia 2025 r., nr [...], w przedmiocie rozbiórki budynku.Jak wskazał Sąd pierwszej instancji zaskarżona decyzja została doręczona skarżącym w dniu 19 sierpnia 2025 r. Z koperty nadawczej skargi wynika natomiast, że została ona nadana w dniu 25 września 2025 r.Postanowieniem z dnia 20 listopada 2025 r. odrzucono skargę ze względu na uchybienie terminu do jej wniesienia. Pismem z dnia 4 grudnia 2025 r. pełnomocnik skarżących złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazał on, że skarżący, ze względu na zdiagnozowany w dniu 26 sierpnia 2025 r. u skarżącego [...], omyłkowo wskazali pełnomocnikowi błędną datę doręczenia im decyzji, myląc się o tydzień. Jednocześnie wskazał, że skargę nadano 7 dni po terminie, co potwierdza błędne przyjęcie przez skarżących daty odbioru zaskarżonej decyzji. Dodatkowo pełnomocnik skarżących zauważył, że zgubili kopertę, w której otrzymali zaskarżoną decyzję. Wraz z wnioskiem pełnomocnik dokonał także czynności, której terminowi uchybiono.Mając powyższe na uwadze Sąd pierwszej instancji wskazał, że przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. W ocenie Sądu nie można za takie okoliczności uznać błędnego przekonania skarżących co do terminu dokonanego im doręczenia. Dodatkowo nie sposób pominąć, że skarżący ustanowili w sprawie profesjonalnego pełnomocnika, któremu powierzyli prowadzenie sprawy. We wniosku o przywrócenie terminu nie wskazano, aby po uzyskaniu informacji odnośnie daty odbioru przez skarżących zaskarżonej decyzji pełnomocnik podjął jakiekolwiek czynności dla potwierdzenia tej okoliczności w sposób pewny. Z zalegającego w aktach sprawy pełnomocnictwa wynika, że zostało ono udzielone w dniu 27 sierpnia 2025 r. co oznacza, że pełnomocnik miał trzy tygodnie na ustalenie tej kwestii jeszcze w trakcie biegu terminu do wniesienia skargi, który upływał w dniu 18 września 2025 r. (czwartek). Pozyskanie informacji odnośnie odbioru przesyłki wyłącznie od mandanta nie zwalniało profesjonalnego pełnomocnika z działań należycie zabezpieczających interesy skarżących, w zgodzie z posiadaną wiedzą prawniczą i świadomością konsekwencji uchybień w zakresie terminów procesowych. To do wyznaczonego przez skarżących pełnomocnika należało dopilnowanie wniesienia skargi w terminie, czego nie uczyniono.W konsekwencji powyższego Sąd Wojewódzki stwierdził, że uchybienie terminu do wniesienia skargi było zawinione, zaś we wniosku o przywrócenie terminu nie wykazano istnienia obiektywnych, niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, które uniemożliwiły dochowanie terminu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 oraz art. 88 stawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a.", orzeczono jak w sentencji postanowienia.Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli skarżący. Zaskarżając je w całości, zarzucili:1) naruszenie art. 86 § 1 P.p.s.a i art. 87 § 2 P.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że w sprawie nie zaszły obiektywne, niezależne od woli strony okoliczności, które udaremniły dokonanie czynności w terminie, mimo iż skarżący uprawdopodobnili, że nieprawidłowo określono początek biegu terminu z uwagi na problemy zdrowotne skarżącego A. C. i w konsekwencji oddalenie wniosku o przywrócenie terminu;2) naruszenie art. 86 §1 P.p.s.a. i art. 87 § 2 P.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że obowiązkiem pełnomocnika było zweryfikowanie twierdzeń mandanta na temat daty odbioru przesyłki i brak takiej weryfikacji jest zawinioną okolicznością leżącą po stronie skarżących, podczas gdy skarżący poinformowali pełnomocnika, że data odbioru przesyłki przypada na ten sam dzień, w którym udzielono pełnomocnictwa, a więc pełnomocnik nie miał żadnych podstaw by podejrzewać, że doszło do pomyłki;Z uwagi na powyższe, wnoszę o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie skarżącym terminu do wniesienia skargi.W uzasadnieniu zażalenia powyższe zarzuty dodatkowo umotywowano.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie jest zasadne.Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 P.p.s.a.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4).Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi powinien zatem powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku.Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71,, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 14 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1153/96 (LEX nr 45637), brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe.W przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Jednocześnie kryterium należytej staranności jest podwyższone, ponieważ adwokat czy radca prawny posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Oznacza to, że dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo (zob. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2009 r., sygn. I FZ 69/09, LEX nr 565711).Podkreślić należy, że mocodawcę obciąża odpowiedzialność za wybór osoby, której udzielił pełnomocnictwa, obciążają go też skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań i zaniechań. W świetle ugruntowanego stanowiska tak sądów administracyjnych, jak i przedstawicieli literatury przedmiotu, nie budzi wątpliwości, że następstwem udzielenia pełnomocnictwa jest powstanie po stronie pełnomocnika uprawnienia do działania w imieniu i ze skutkiem dla mocodawcy. Osoba działająca przez pełnomocnika działa zatem w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu pomocy świadczonej przez inną osobę (zob. M. Romańska [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2023 r., art. 32).Nadto okoliczności związane z realizacją stosunku wewnętrznego pełnomocnictwa, to jest relacje między mocodawcą i pełnomocnikiem, a także przyjęty sposób porozumiewania się i zakres przekazywanych informacji nie mogą stanowić podstawy do przyjęcia braku winy strony w dokonywaniu czynności.Tak więc w okolicznościach przedmiotowej sprawy pozyskanie błędnej informacji odnośnie daty odbioru przesyłki przez pełnomocnika od jego mandanta, w żadnym razie nie mogło usprawiedliwiać wniesienia przez tegoż pełnomocnika skargi do sądu z uchybieniem ustawowego terminu.W konsekwencji stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach trafnie uznał, że złożony w tej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługiwał na uwzględnienie, a zatem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.., orzekł, jak w sentencji postanowienia.