Postanowienie - I FZ 147/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 23 grudnia 2025
Teza
Uchylono zaskarżone postanowienie. VAT. Dnia 23 grudnia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 czerwca 2025 r. sygn. akt I SA/Gl 1532/24 w przedmiocie odrzucenia zażalenia z dnia 21 kwietnia 2025 r. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 marca 2025 r. sygn. akt I SA/Gl 1532/24 o odrzuceniu skargi w sprawie zUchylono zaskarżone postanowienie. VAT. Dnia 23 grudnia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 czerwca 2025 r. sygn. akt I SA/Gl 1532/24 w przedmiocie odrzucenia zażalenia z dnia 21 kwietnia 2025 r. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 marca 2025 r. sygn. akt I SA/Gl 1532/24 o odrzuceniu skargi w sprawie z
Data orzeczenia
23 grudnia 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Zbigniew Łoboda
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 24 marca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę S. J. (dalej: "skarżący" lub "strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 29 października 2024 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2021 r. do września 2021 r., jako nieopłaconą w terminie.Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I z dnia 28 stycznia 2025 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 2.926 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.Przesyłkę zawierającą powyższe wezwanie, awizowano dwukrotnie: 3 lutego 2025 r. oraz 11 lutego 2025 r., natomiast wydana została skarżącemu w dniu 18 lutego 2025 r. Termin na usunięcie braku fiskalnego upływał w dniu 24 lutego 2025 r.Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie spełniony został wymóg dwukrotnego awizowania przesyłki sądowej zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w terminie 7 dni, zaś czternastodniowy termin (art. 73 § 1 p.p.s.a.) do odbioru przesyłki rozpoczął swój bieg w dniu 3 lutego 2025 r. i upływał z dniem 17 lutego 2025 r. (art. 73 § 1 p.p.s.a.), pomimo odebrania pisma przez skarżącego w placówce pocztowej w dniu 18 lutego 2025 r. Zatem uiszczenie wpisu od skargi w dniu 25 lutego zamiast do dnia 24 lutego 2025 r., nastąpiło z uchybieniem wyznaczonego terminu. W tych okolicznościach skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.W piśmie z 17 kwietnia 2025 r., nadanym w dniu 18 kwietnia 2025 r., skarżący sformułował wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Następnie pismem z 21 kwietnia 2025 r., nadanym 22 kwietnia 2025 r. (k. 88 akt sądowych), skarżący wniósł zażalenie na wskazane wyżej postanowienie z dnia 24 marca 2025 r. odrzucające złożoną przez niego skargę.Postanowieniem z dnia 12 maja 2025 r. Sąd przywrócił skarżącemu termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.Z kolei postanowieniem z dnia 23 czerwca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił zażalenie skarżącego z dnia 21 kwietnia 2021 r. na postanowienie odrzucające skargę z dnia 24 marca 2025 r. jako wniesione z uchybieniem terminu.Sąd pierwszej instancji uznał, iż przepisany prawem termin na wniesienie zażalenia upływał skarżącemu z dniem 21 kwietnia 2025 r., podczas gdy z treści dowodu nadania przesyłki pocztowej, w której nadano pismo zawierające zażalenie wynika, że została nadana 22 kwietnia 2025 r. Sąd przyjął, że skutek doręczenia przesyłki, zawierającej odpis postanowienia z dnia 24 marca 20225 r. w przedmiocie odrzucenia skargi nastąpił 14 kwietnia 2025 r., gdyż z tym dniem upłynął czternastodniowy okres liczony od daty pierwszej awizacji (31 marca 2025 r.), w którym możliwe było prawidłowe doręczenie skarżącemu przedmiotowej przesyłki sądowej W konsekwencji, 7-dniowy termin, do którego skarżący mógł wnieść zażalenie na postanowienie z dnia 24 marca 2025 r. (art. 194 § 2 p.p.s.a.) upływał z dniem 21 kwietnia 2025 r., a zatem nadanie przesyłki w dniu następnym stanowiło o uchybieniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia i powodowało jego odrzucenie na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 178 p.p.s.a.Na postanowienie z dnia 23 czerwca 2025 r. (w przedmiocie odrzucenia zażalenia) skarżący wniósł zażalenie z dnia 14 lipca 2025 r. (data nadania wynikająca ze stempla na kopercie - 15 lipca 2025 r.)W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, iż zgodnie z art. 83 § 1 i 2 p.p.s.a. w związku z art. 111 k.c. termin do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi w rzeczywistości upływał w dniu 22 kwietnia 2025 roku, z uwagi na fakt, że dzień 21 kwietnia 2025 r. (poniedziałek Wielkanocny), był dniem ustawowo wolnym od pracy, a w takiej sytuacji za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po tym dniu.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.Regulacja wynikająca z art. 73 § 1-4 p.p.s.a. przewiduje fikcję doręczenia, gdy adresat, pomimo dwukrotnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki, nie podejmuje jej w ciągu czternastu dni od dnia pozostawienia pierwszego awiza. Ostatniego dnia, tj. czternastego dnia od dnia pierwszej próby doręczenia, realizuje się skutek procesowy, o którym mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a., a zatem następuje fikcja prawna doręczenia przesyłki adresatowi. Okoliczności tej, tj. uznania przesyłki za doręczoną, nie zmienia późniejsze wydanie jej na żądanie adresata.W odniesieniu do zażalenia będącego przedmiotem zaskarżonego postanowienia, do pierwszej awizacji przesyłki zawierającej odpis postanowienia z dnia 24 marca 2025 r. doszło w dniu w dniu 31 marca 2025 r., a przesyłkę skarżący odebrał po upływie 14 dni od tej daty, tj. w dniu 15 kwietnia 2025 r., okoliczność ta nie jest w sprawie sporna.Zgodnie zaś z art. 194 § 2 p.p.s.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. Przy czym w myśl art. 83 § 1 p.p.s.a. terminy oblicza się według przepisów prawa cywilnego, z zastrzeżeniem § 2. Stosownie zaś do art. 83 § 2 p.p.s.a., jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy.W okolicznościach sprawy, Sąd pierwszej instancji prawidłowo za datę doręczenia postanowienia z dnia 24 marca 2025 r. przyjął dzień 14 kwietnia 2025 r. Wobec tego, siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upłynąłby w dniu 21 kwietnia 2025 r. Uwadze Sądu umknęło jednak, iż dzień ten jest dniem ustawowo wolnym od pracy, dlatego zastosowanie znajduje przywołany powyżej § 2 art. 83 p.p.s.a. Rację przyznać zatem należało skarżącemu, iż w tej sytuacji termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu 22 kwietnia 2025 r. i wniesienie w tym dniu zażalenia (nadanie przesyłki) nie było opóźnione. W tym stanie rzeczy zażalenie należało uznać za usprawiedliwione.Tylko na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, iż w sytuacji, w której – w obliczu odrzucenia skargi – strona składa wniosek o przywrócenie terminu (do wniesienia skargi, czy też uzupełnienia jej braków) oraz środek odwoławczy od postanowienia odrzucającego skargę, to w pierwszej kolejności podlega rozpoznaniu środek odwoławczy, co zapewnia uzyskanie definitywnego rozstrzygnięcia, czy faktycznie doszło do uchybienia terminowi we wniesieniu skargi bądź w uzupełnieniu jej braków. Dopiero przesądzenie tej kwestii w sposób potwierdzający uchybienie terminowi i bezskuteczność czynności strony, otwiera drogę do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienia NSA: z dnia 9 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1692/11 oraz z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 34/12).W przedmiotowej sprawie, jak to wynika z akt, Sąd pierwszej instancji odwrócił wskazaną kolejność i przywrócił termin do uzupełnienia braku fiskalnego (postanowienie z dnia 12 maja 2015 r.), nie oczekując na rozstrzygniecie o zasadności zażalenia wniesionego od postanowienia odrzucającego skargę. W orzecznictwie przyjmuje się, że przywrócenie terminu oznacza, że upada postanowienie o odrzuceniu skargi (postanowienie NSA z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II OZ 393/11), co winno skłonić Sąd do rozważania celowości umorzenia postępowania zażaleniowego (art. 195 § 3 p.p.s.a.).Mając na uwadze powyżej przedstawioną ocenę co do zasadności zażalenia strony na postanowienie odrzucające jej zażalenie z dnia 21 kwietnia 2025 r., Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.., orzekł jak w sentencji.