Postanowienie - V SA/Wa 2709/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - z dnia 23 grudnia 2025
Teza
Odrzucono skargę. Kary pieniężne z zakresu nadzoru ubezpieczeniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na pismo Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 11 lutego 2025 r. nr OPL/2024/227472 w przedmiocie opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC postanawia odrzucić skargę UZASADNIENIE J. M. (dalej zwany "Skarżącym") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sOdrzucono skargę. Kary pieniężne z zakresu nadzoru ubezpieczeniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na pismo Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 11 lutego 2025 r. nr OPL/2024/227472 w przedmiocie opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC postanawia odrzucić skargę UZASADNIENIE J. M. (dalej zwany "Skarżącym") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie s
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
odrzucono środek zaskarżenia
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
samorząd terytorialny
Role w sprawie
ubezpieczyciel
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
23 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Przewodniczący
Paweł Gorajewski.
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę
UZASADNIENIE
J. M. (dalej zwany "Skarżącym") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na odmowę umorzenia mu opłaty za brak ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych dla określonego pojazdu przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (dalej zwany "UFG") w sprawie oznaczonej numerem OPL/2024/227472. Zarzucił "decyzji" naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa przez niewyjaśnienie istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy okoliczności faktycznych oraz dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego polegającą na ustaleniu, że nabyty przez Skarżącego w dniu 4 listopada 2023 r. pojazd nie posiadał w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 14 lipca 2024 r. umowy ubezpieczenia OC, pomimo że z załączonej do akt sprawy polisy ubezpieczeniowej wynika, że pojazd ten był objęty ubezpieczeniem OC w okresie od 10 sierpnia 2023 r. do 9 sierpnia 2024 r. Wniósł o zmianę "decyzji" organu i umorzenie mu opłaty za brak ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, a także o zasądzenie kosztów postępowania.W odpowiedzi na skargę UFG wniósł m.in. o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego, względnie o oddalenie skargi jako bezzasadnej.Zarządzeniem z 6 listopada 2025 r. wezwano Skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi przez jednoznaczne wskazanie (przez podanie daty) zaskarżonego aktu wydanego przez UFG. Wyjaśniono przy tym Skarżącemu, że:– z treści złożonej przez niego skargi nie wynika - w sposób, który pozwalałby na nadanie skardze biegu - który akt Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (to jest które konkretnie pismo tego organu) skarży Skarżący;– z przekazanych Sądowi akt administracyjnych wynika, że w prowadzonej przez UFG sprawie o sygn. OPL/2024/227472 były do Skarżącego kierowane pisma dotyczące zarówno wezwania do przedstawienia dokumentów potwierdzających spełnienie ustawowego obowiązku ubezpieczenia pojazdu lub nieistnienie tego obowiązku i wzywające do uiszczenia opłaty karnej w wysokości 8480 zł w razie niespełnienia obowiązku ubezpieczenia (zob. pismo UFG z 29 sierpnia 2024 r.), jak i odnoszące się do korespondencji i dokumentów przedkładanych przez Skarżącego i jego pełnomocnika (zob. pisma UFG z: 22 października 2024 r., 11 lutego 2025 r. i 11 czerwca 2025 r. oraz upomnienie z 5 maja 2025 r.), a Skarżący nie wskazał, na które z tych pism wnosi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie;– w skardze wskazano, że została ona wniesiona na "odmowę umorzenia opłaty za brak ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych w sprawie nr OPL/2024/227472", podczas gdy żadne ze znajdujących się w przekazanych aktach pism UFG wystosowanych do Skarżącego przed wniesieniem skargi nie dotyczyło "odmowy umorzenia opłaty za brak ubezpieczenia OC".W odpowiedzi Skarżący wskazał w piśmie z 17 listopada 2025 r., że przedmiotem jego skargi jest pismo UFG z 11 lutego 2025 r. Jednocześnie Skarżący nadmienił, że nie żądał od UFG umorzenia opłaty za brak ubezpieczenia OC z powodu trudnej sytuacji materialnej, ale z powodu posiadania ważnej polisy OC. Skarżący stwierdził, że w piśmie UFG z 11 lutego 2025 r. organ stanowczo wypowiedział się, że uznaje, że pojazd nie był objęty ochroną ubezpieczeniową od 1 stycznia 2024 r. do 14 lipca 2024 r. i stąd Skarżący wywodzi odmowę umorzenia mu nałożonej na niego opłaty.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.Podkreślenia wymaga, że każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia.Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej zwanej "ppsa") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:1) decyzje administracyjne;2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 kpa oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 kpa, w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 2a i § 3 oraz art. 4 ppsa).Zgodnie z art. 57 § 1 pkt 1 ppsa skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności. Podkreślenia wymaga, że obligatoryjne wskazanie w skardze zaskarżonego aktu lub czynności – wobec obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady skargowości – jest wiążące dla sądu administracyjnego, a sąd ten nie jest uprawniony do zmiany przedmiotu zaskarżenia określonego przez stronę (zob. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, komentarz do art. 57 ppsa [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 4. Wydanie, Warszawa 2017, s. 369 i powołane tam orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego).W tej sprawie Skarżący wniósł skargę na pismo UFG z 11 lutego 2025 r., w którym - w odpowiedzi na korespondencję w sprawie Skarżącego - wyjaśniono pełnomocnikowi Skarżącego, że:– art. 23 ust. 1 ustawy z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 2500 ze zm.) nakłada na posiadacza pojazdu mechanicznego obowiązek legitymowania się ochroną ubezpieczeniową z tytułu umowy ubezpieczenia OC nieprzerwanie przez cały okres posiadania zarejestrowanego pojazdu,– kontrola spełnienia obowiązku ubezpieczenia nie ogranicza się do dnia jej przeprowadzenia, lecz obejmuje cały kalendarzowy rok kontroli,– w toku postępowania kontrolnego przeprowadzonego 5 sierpnia 2024 r. ustalono, że w roku kontroli Skarżący jako posiadacz pojazdu nie był objęty ochroną ubezpieczeniową w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 14 lipca 2024 r.,– w wyniku przeprowadzonych czynności wyjaśniających potwierdzono, że Skarżący zawarł umowę ubezpieczenia OC na okres od [...]lipca 2024 r. do [...]lipca 2025 r.,– pismo przesłane przez Skarżącego dotyczące umowy ubezpieczenia z określonym towarzystwem ubezpieczeniowym z okresem ochrony od [...]sierpnia 2023 r. do [...]sierpnia 2024 r. stanowiło jedynie propozycję kontynuacji ubezpieczenia w kolejnym okresie dla zbywcy pojazdu, która w związku ze zmianą prawa własności pojazdu nie mogła wejść w życie z mocy prawa,– wskazane towarzystwo ubezpieczeniowe nie potwierdziło, że świadczyło ochronę ubezpieczeniową dla posiadacza przedmiotowego pojazdu w roku kontroli 2024,– na posiadaczy pojazdu spoczywa obowiązek skutecznego zorganizowania i zapewnienia sobie ciągłości ochrony ubezpieczeniowej w związku z posiadaniem pojazdu,– weryfikacja posiadania ochrony ubezpieczeniowej najpóźniej w dniu nabycia pojazdu jest równie ważna, jak weryfikacja stanu prawnego czy stanu technicznego pojazdu, niezależnie od oświadczeń składanych przez sprzedającego i przekazywanych przez niego dokumentów,– wykazanie istnienia ochrony ubezpieczeniowej w zasobach [...] i Ośrodka Informacji UFG było związane z zaniedbaniem obowiązku niezwłocznego zgłoszenia zbycia i/lub nabycia przedmiotowego pojazdu do ubezpieczyciela,– nałożenie i dochodzenie opłaty od Skarżącego w wysokości 8480 zł jest zasadne, bowiem okres braku ochrony ubezpieczeniowej w roku kontroli przekroczył 14 dni,– podczas weryfikacji spełnienia ustawowego obowiązku ubezpieczenia OC UFG nie ocenia i nie bada przyczyn niespełnienia obowiązku ubezpieczenia, jak również nie orzeka o winie, czy o braku celowego działania, lub o zamierzonym zaniechaniu.Ponadto UFG stwierdził, że ponownie informuje, że spłata dochodzonego roszczenia może zostać rozłożona na nieoprocentowane raty w przypadku niezwłocznego wniesienia stosownego wniosku. UFG poinformował też, że nieuiszczenie opłaty lub niewniesienie wniosku o raty spowoduje bezpośrednie skierowanie dalszej windykacji tej opłaty na drogę postępowania egzekucyjnego w administracji.W najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że kognicji sądów administracyjnych podlega m.in.: 1) wezwanie przez UFG do uiszczenia opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego, 2) decyzja UFG w przedmiocie umorzenia wspomnianej opłaty w całości lub w części albo udzielenia ulgi w jej spłacie, jak też 3) postanowienia wydane przez organy UFG w postępowaniu egzekucyjnym w administracji związane z dochodzeniem wspomnianej opłaty (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 marca 2025 r. o sygn. akt II GSK 2852/24 i z 26 sierpnia 2025 r. o sygn. akt II GSK 933/25 – treść tych postanowień jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl/).Zdaniem Sądu, zaskarżone w tej sprawie pismo UFG z 11 lutego 2025 r. nie stanowi żadnej z form działalności administracji publicznej, których kontrola podlegałaby kognicji sądów administracyjnych. Przedmiot zaskarżenia w tej sprawie nie mieści się w katalogu aktów, czynności lub bezczynności i przewlekłości w ich wydaniu. Zaskarżone pismo, błędnie nazywane przez Skarżącego "decyzją", jest de facto wyłącznie pismem informacyjnym UFG, stanowiącym odpowiedź na wcześniejszą korespondencję kierowaną do UFG przez Skarżącego oraz pełnomocnika Skarżącego. Udzielenie informacji nie ma także charakteru władczego chociażby z tego powodu, że zostało podpisane przez pracownika UFG, który nie jest organem tego Funduszu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 kwietnia 2021 r. o sygn. akt I GSK 691/18). Z akt sprawy przekazanych przez UFG wynika, że wprawdzie do Skarżącego zostało skierowane wezwanie do uiszczenia opłaty za niespełnienie obowiązku obowiązkowego ubezpieczenia (pismo UFG z 29 sierpnia 2024 r.), jednak przedmiotem skargi Skarżący nie uczynił wspomnianego pisma z 29 sierpnia 2024 r., ani ewentualnej decyzji rozpoznającej jej wniosek o umorzenie wierzytelności (Skarżący w piśmie z 17 listopada 2025 r. wyjaśnił, że nie żądał od UFG umorzenia opłaty z powodu trudnej sytuacji materialnej), względnie postanowienia w przedmiocie zarzutów w egzekucji administracyjnej.Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ppsa sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż wskazane w § 1 pkt 1-5) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Mając powyższe na uwadze, skargę złożoną przez Skarżącego należało uznać za niedopuszczalną, gdyż jej przedmiotem uczyniono pismo UFG, które nie było żadną z form działalności administracji publicznej poddanych kontroli sądowoadministracyjnej. Mimo zatem, że pewne czynności czy rozstrzygnięcia UFG podejmowane w przedmiocie: a) ustalenia opłaty za brak obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, b) umorzenia dochodzonych należności, c) postępowania egzekucyjnego w administracji zmierzającego wyegzekwowaniu należności – mogłyby podlegać kontroli sądu administracyjnego, to jednak skarga nie została złożona na tego rodzaju czynności albo rozstrzygnięcia, a zatem podlegała odrzuceniu.Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia. orzekł jak w sentencji postanowienia.