Postanowienie - III OZ 77/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 19 marca 2026
Teza
Uchylono zaskarżone postanowienie. Orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 1731/25 o odrzuceniu skargi M.K. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia 4 lipca 2025 r., nr 00024/O/2025 w przedmiocie ustalenia zdolności do służby wojskoweUchylono zaskarżone postanowienie. Orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 1731/25 o odrzuceniu skargi M.K. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia 4 lipca 2025 r., nr 00024/O/2025 w przedmiocie ustalenia zdolności do służby wojskowe
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
odrzucono środek zaskarżenia
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
uczestnik
Data orzeczenia
19 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Przemysław Szustakiewicz
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 17 grudnia 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 1731/25, odrzucił skargę M.K. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia 4 lipca 2025 r. w przedmiocie ustalenia zdolności do służby wojskowej z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi.W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że pismem z dnia 20 października 2025 r., wykonując zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II, wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie jednego egzemplarza skargi celem doręczenia uczestnikowi postępowania, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika z duplikatu zwrotnego potwierdzenia odbioru przesłanego do Sądu przez Pocztę Polską wskutek przeprowadzonego postępowania reklamacyjnego, przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została odebrana przez pełnomocnika skarżącego w dniu 22 października 2025 r., jednak w wyznaczonym terminie brak formalny skargi nie został uzupełniony. W myśl zaś art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej "P.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, gdy strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, przez które należy rozumieć niedochowanie wymogów, jakie przepisy prawa wiążą ze skutecznym złożeniem skargi. Skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym (art. 57 § 1 P.p.s.a.), w szczególności powinna zawierać odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych (art. 47 § 1 P.p.s.a.).W związku z tym, że wezwanie Sądu nie zostało wykonane, WSA w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. odrzucił skargę.Z powyższym postanowieniem nie zgodził się skarżący, wnosząc zażalenie i domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 47 § 1 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że pełnomocnik nie uzupełnił w terminie braków formalnych, mimo że pełnomocnik nie został wezwany do uzupełnienia braków. Pełnomocnik został wezwany jedynie do ustosunkowania się, w terminie 14 dni, do wniosku organu o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym. Na to wezwanie pełnomocnik w dniu 5 listopada 2025 r. udzielił odpowiedzi wnosząc o rozpoznanie sprawy na rozprawie.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W myśl natomiast art. 47 § 1 P.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych.W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł skargę, która obarczona była brakiem formalnym, bowiem w sprawie występował jeszcze uczestnik postępowania. W związku z tym, Przewodniczący Wydziału II WSA w Warszawie, zarządzeniem z dnia 23 września 2025 r. wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie jednego odpisu skargi celem doręczenia uczestnikowi postępowania, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi oraz do ustosunkowania się do wniosku organu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Ponadto zarządził doręczenie odpisu odpowiedzi na skargę. Zarządzenia Przewodniczącego wykonano w dniu 20 października 2025 r. Z dokumentu zwrotnego odbioru przesyłki sądowej wynika, że pełnomocnik skarżącego otrzymał je w dniu 22 października 2025 r. Zatem termin do uzupełnienia braku formalnego skargi upłynął z dniem 29 października 2025 r. W wyznaczonym terminie pełnomocnik skarżącego nie uzupełnił braku formalnego skargi, tj. nie nadesłał odpisu skargi. Pełnomocnik skarżącego w dniu 5 listopada 2025 r., a więc w terminie zakreślonym w wezwaniu z dnia 20 października 2025 r., nadesłał odpowiedź na wezwanie Sądu w sprawie ustosunkowania się do trybu rozpoznania sprawy, wskazując, że skarżący wnosi o rozpoznanie sprawy na rozprawie.W złożonym zażaleniu pełnomocnik strony podniósł, że w kierowanej do niego korespondencji z dnia 20 października 2025 r., otrzymał odpis odpowiedzi na skargę oraz wezwanie do ustosunkowania się do wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, w terminie 14 dni. W otrzymanej korespondencji nie było natomiast wezwania do usunięcia braków formalnych skargi. Wskazał przy tym, że wykonał wezwanie do ustosunkowania się do trybu rozpoznania sprawy.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie da się wykluczyć, że w adresowanej do pełnomocnika skarżącego przesyłce nie znajdowało się wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi.Sądowi drugiej instancji znane jest stanowisko orzecznictwa, że praktyka doręczania stronie postępowania kilku pism w jednej przesyłce nie narusza zasad ani trybu doręczania pism w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dla prawidłowego doręczenia niezbędne jest jednak, aby pismo sądowe zostało wysłane, jako list za potwierdzeniem odbioru, a przesłanie kilku pism sądowych musi być odnotowane w formularzu potwierdzenia odbioru. Niemniej w orzecznictwie postulowany był także pogląd, że zasadnym jest wzywanie o uzupełnienie wszystkich braków na jednym formularzu (np. postanowienie NSA z 30 sierpnia 2020 r., II GZ 202/20). A zatem pożądaną praktyką wydaje się, by w takiej sytuacji, w piśmie przewodnim (wezwaniu, zarządzeniu, zawiadomieniu) wyraźnie wskazywać, że doręczenie dotyczy kilku pism (wezwań) wymienionych w treści pisma. Praktyka taka, pozwoliłaby na wyeliminowanie wielu sytuacji, w których kwestionowana jest zawartość doręczonej stronie postępowania korespondencji.Dodatkowo należy wskazać, że podczas kwitowania odbioru przesyłek u listonosza nie ma powszechnej praktyki polegającej na weryfikowaniu co tak naprawdę znajdowało się w przesyłce z Sądu. Wobec tego, nie ma żadnej pewności, czy skarżący otrzymał oba wezwania wraz z odpowiedzią na skargę, czy jak twierdzi, tylko odpowiedź na skargę i wezwanie do ustosunkowania się do wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dowodowo niemożliwe jest wykazanie, że przesyłka rzeczywiście zawierała oba wezwania lub ich nie zawierała, jak dowodzi strona. W obu przypadkach jest to domniemanie, które można jedynie uprawdopodobnić. Z doświadczenia życiowego wynika, że racjonalnym działaniem strony zainteresowanej w rozpoznaniu jej sprawy jest wykonywanie wszelkich obowiązków, które są warunkiem nadania biegu sprawie w postępowaniu, które przecież strona skarżąca sama zainicjowała. Przyjmuje się również, że skoro strona skarżąca wykonała jedno wezwanie, to również wykonałaby pozostałe.Wobec tego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyjaśnienia strony skarżącej zasługują na wiarę i uzasadniają przypuszczenie, że w toku technicznego wykonania zarządzeń WSA w Warszawie, mogło dojść do przypadkowego niezałączenia m.in. wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi, a zaistniałe wątpliwości nie mogą obciążać strony. Przekonanie powyższe wzmacnia również brak logiki w działaniu pełnomocnika strony skarżącej, który – gdyby założyć, że został prawidłowo wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz ustosunkowania się do wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym – wykonał tylko wezwanie w zakresie ustosunkowania się do wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, pomijając zupełnie braki formalne (por. postanowienie NSA z 24 stycznia 2017 r., I OZ 92/17). Przyjąć zatem należy, że skoro pełnomocnik skarżącego wykonał wezwanie w zakresie ustosunkowania się do wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, to prawdopodobnym jest, że z niewiadomych powodów nie otrzymał wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi.Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, za takim rozstrzygnięciem wątpliwości na korzyść strony przemawia również, umożliwienie stronie skorzystania z konstytucyjnego prawa do sądu, stosownie do art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (postanowienie NSA z 28 czerwca 2017 r., II FZ 236/17).Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.., orzekł jak w sentencji.