Postanowienie - V SAB/Wa 127/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - z dnia 23 grudnia 2025
Teza
Odrzucono skargę. ulgi w spłacaniu należności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Smołucha po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. C. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w rozliczeniu konta płatnika składek postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu K. C. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi, wpisanego do rejestru opłat sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 5 listopada 2025 r.Odrzucono skargę. ulgi w spłacaniu należności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Smołucha po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. C. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w rozliczeniu konta płatnika składek postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu K. C. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi, wpisanego do rejestru opłat sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 5 listopada 2025 r.
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
odrzucono środek zaskarżenia
Przedmiot
ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym jako pracownik / pozorność umowy o pracę
Typ sprawy
ubezpieczenia społeczne / organ rentowy
Etap
odwołanie od decyzji organu rentowego / I instancja sądowa
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
samorząd terytorialny
ubezpieczenia społeczne
Role w sprawie
organ rentowy / ZUS
płatnik składek / pracodawca
Data orzeczenia
23 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Przewodniczący
Jadwiga Smołucha
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę
UZASADNIENIE
Wnioskiem z 30 stycznia 2025 r. K. C. (skarżący) wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Warszawie (dalej: "organ rentowy", "ZUS") o udzielenie informacji o stanie konta płatnika składek.Pismem z 10 czerwca 2025 r. ZUS poinformował płatnika, że nie opłacono składki bieżącej za maj 2024 r. i w związku z tym ustalono niedopłatę, która nie jest objęta układem ratalnym z 21 stycznia 2022 r.W odpowiedzi z 23 czerwca 2025 r. pełnomocnik płatnika T. C. wniósł o dokonanie ponownej analizy i rozliczenia konta płatnika składek. Oświadczył, że niezwłocznie po uzyskaniu informacji o stanie zadłużenia zostanie ono uregulowane w całości.Pismem z 8 września 2025 r. pełnomocnik płatnika złożył ponaglenie do ZUS, gdyż pomimo upływu terminu organ nie wydał stosownej decyzji.ZUS odpowiadając na wniosek płatnika z 30 stycznia 2025 r. oraz pisma z 23 czerwca 2025 r. i z 8 września 2025 r. wyjaśnił w piśmie z 21 listopada 2025 r., że przeanalizował konto płatnika i nie stwierdził nieprawidłowości w jego rozliczeniu.Pismo zawierało informacje:- o okresach podlegania do ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz o wysokości niedopłaty;- o rozliczeniu konta płatnika na dzień 21 listopada 2025 r. i wysokości niedopłaty, która nie jest objęta układem ratalnym.Pismem z 4 listopada 2025 r. (data nadania 5 listopada 2025r.) pełnomocnik skarżącego T. C. wniósł do tutejszego Sądu - za pośrednictwem ZUS - skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Warszawie w związku z nierozpoznaniem wniosku pełnomocnika płatnika z 23 czerwca 2025 r. o ponowną analizę i rozliczenie konta płatnika składek.W oparciu o powyższe domaga się:- zobowiązania ZUS do załatwienia sprawy poprzez dokonanie wszelkich niezbędnych czynności, w tym do ustosunkowania się do wniosków zgłoszonych przez skarżącego w postępowaniu;- na podstawie art. 149 § 1b ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") i faktu, że charakter sprawy oraz okoliczności stanu faktycznego i prawnego nie budzą wątpliwości, orzeczenia o nieistnieniu obowiązku zapłaty;- stwierdzenia, że ZUS dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa;- przyznania od ZUS w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej w wysokości 13, 637,21 zł;- zasądzenia od Prezesa ZUS zwrotu kosztów postępowania.W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż kwestie będące przedmiotem wniesionej skargi nie należą do właściwości sądu administracyjnego.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:Skarga w rozpoznawanej sprawie podlega odrzuceniu, ponieważ sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.Zakres kognicji sądów administracyjnych jest ograniczony do ściśle określonego rodzaju spraw. Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Według art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm., dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:1) decyzje administracyjne;2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Sądy administracyjne rozstrzygają też spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 4 p.p.s.a.).Z przytoczonych wyżej przepisów, a w szczególności z treści art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. wynika, że wprawdzie skarga na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania – co do zasady – należy do właściwości sądu administracyjnego, to jednak jest tylko pochodną dopuszczalnej skargi na prawne formy działania organów w zakresie wykonywania administracji publicznej, które poddane zostały kontroli sądowoadministracyjnej. Tym samym skarga do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania obejmować może jedynie sprawy, które w świetle powołanych przepisów podlegają kontroli sądów administracyjnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 646/23).Treść skargi wniesionej w niniejszej sprawie i dołączonych do niej dokumentów zgromadzonych w aktach przedstawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazuje, że skarga dotyczy nieprawidłowości działań Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Warszawie w związku z wnioskiem pełnomocnika płatnika z 23 czerwca 2025 r. o ponowną analizę i rozliczenie konta płatnika K. C. Jego pełnomocnik wskazuje na bezczynność ZUS związaną z brakiem odpowiedzi na kolejne pisma kierowane do ZUS tj. wniosek z 30 stycznia 2025 r., z 23 czerwca 2025 r. czy ponaglenie z 8 września 2025 r.Wskazać należy, że w myśl art. 83 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2025 r., poz. 350, dalej: u.s.u.s.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności: zgłaszania do ubezpieczeń społecznych; ustalania płatnika składek; przebiegu ubezpieczeń; ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek; ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek; ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych; wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Na mocy art. 83 ust. 2 u.s.u.s. od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia (art. 83 ust. 3 ustawy). Jednocześnie zgodnie z art. 477(8) § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 1568 ze zm.) sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą do właściwości sądów okręgowych, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych do właściwości sądów rejonowych, które wymienione są w § 2 wskazanego artykułu.W świetle powyższych przepisów zasadą jest rozpoznawanie spraw dotyczących rozstrzygnięć organów rentowych z zakresu ubezpieczeń społecznych przez sądy powszechne.Wyjątki od tej zasady przewidziane są w art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Stosownie do powołanego przepisu, od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także od decyzji w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. W związku z tym, w odniesieniu do decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydanych w sprawach wymienionych w art. 83 ust. 4 u.s.u.s. przysługuje skarga do sądu administracyjnego.Przepis art. 83 ust. 4 u.s.u.s. nie wymienia jednak spraw dotyczących rozliczenia konta płatnika składek, które mogłyby zostać objęte kontrolą sprawowaną przed sądy administracyjne. Jest to w zasadzie czynność techniczna, wykonywana w sposób powtarzalny, standardowy, która nie podlega kognicji sądów administracyjnych, jedynie może poprzedzać wydanie decyzji właściwej np. stwierdzającej wysokość zadłużenia z tytułu składek.W konsekwencji, skarga na bezczynność postępowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie spraw niewymienionych w art. 83 ust. 4 u.s.u.s., nie jest objęta właściwością sądów administracyjnych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2024 r., sygn. akt III OSK 764/24 oraz z 10 lutego 2021 r., sygn. akt I GSK 1814/20; postanowienia: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 10 marca 2025 r, sygn. akt II SAB/Sz 45/25, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SAB/Wa 172/234, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 25 września 2017 r., sygn. akt I SA/Bd 796/17 oraz z 14 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 19/10).Wskazać należy, co wynika z akt niniejszej sprawy, że organ po złożeniu przez płatnika skargi na bezczynność, odpowiedział na wnioski płatnika składek o rozliczenie konta. ZUS pismem z 21 listopada 2025 r. przeanalizował ponownie konto płatnika składek i nie stwierdził nieprawidłowości w jego rozliczeniu.Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Tego rodzaju sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, skarga wniesiona do sądu administracyjnego podlegała zatem odrzuceniu. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi Sąd orzekł na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego (...).., który stanowi, że Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego (...).