Wyrok - II SA/Ke 406/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach - z dnia 29 grudnia 2025
Teza
Uchylono decyzję I i II instancji. Budowlane prawo, rozbiórka obiektu budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 11 czerwca 2025 r. znak: WOA.7721.52.2025 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżUchylono decyzję I i II instancji. Budowlane prawo, rozbiórka obiektu budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 11 czerwca 2025 r. znak: WOA.7721.52.2025 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarż
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
świadek
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
uczestnik
Data orzeczenia
29 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Przewodniczący
Krzysztof Armański
Rozstrzygnięcie
Uchylono decyzję I i II instancji
UZASADNIENIE
Decyzją z 11.06.2025 r. znak: WOA.7721.52.2025 Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach (dalej "ŚWINB"), po rozpatrzeniu odwołania Z. L. (dalej "strona") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce (dalej "PINB") z 16.04.2025 r. znak: PINB-SO-5140.27.2024.IV umarzającej postępowanie administracyjne, wszczęte z urzędu, w sprawie przebudowy, rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył w całości postępowanie administracyjne organu I instancji wszczęte w sprawie przebudowy, rozbudowy i nadbudowy budynku.Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.Ustalenia powzięte podczas przeprowadzonej 25.06.2024 r. przez pracowników PINB kontroli w sprawie otworów w ścianach wschodniej, zachodniej i południowej budynku, oświadczenia uczestniczących wówczas osób i przedłożone dokumenty w toku postępowaniu wyjaśniającego oraz fakt, że w zasobach archiwalnych Archiwum Państwowego w Kielcach nie odnaleziono dokumentów dotyczących działki o nr ewid. [...], były podstawą do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego dotyczącego przebudowy, rozbudowy i nadbudowy ww. budynku mieszkalnego (dalej w skrócie również jako "budynek").W pisemnych wyjaśnieniach właściciele ww. działki – J. R. i A. M. – jak również M. S. (były właściciel budynku) wskazali, że okna w budynku od strony południowej istniały już w chwili zakupu przedmiotowej nieruchomości, a z dostępnych dokumentów wynika, że istnieją one od sześćdziesięciu lat, gdyż obiekt ten powstał w 1964 r. Duże okno metalowe od strony działki o nr ewid. [...] przy ul. [...] [...] zostało przez obecnych właścicieli zdemontowane, a otwór zamurowany z powodu złego stanu technicznego, zagrażającego bezpieczeństwu przechodzących osób. Brak natomiast dokumentów na potwierdzenie legalności budynku.Pismem z 20.08.2024 r. Urząd Miasta Kielce poinformował, że w zasobach archiwalnych nie zachowały się dokumenty dotyczące pozwolenia na budowę oraz projektu budowlanego budynku.W dniu 10.09.2024 r. inspektorzy PINB przesłuchali w siedzibie organu M. S., który do protokołu oświadczył, że przedmiotowy budynek z lat sześćdziesiątych ub. w. nabył w spadku w 2023 r., a żadne prace nie były prowadzone przez niego ani jego rodzeństwo. Budynek powstał w latach sześćdziesiątych. Świadek zeznał, że domniemywa, iż budowa została przeprowadzona na podstawie projektu budowlanego i wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Budynek od chwili wybudowania nie zmienił swojej wielkości, a okna od strony południowej istniały od początku powstania budynku. Starą stolarkę okienną wymieniono na nową około 2021r. M. S. oświadczył, że w 1978 r. wyprowadził się z budynku i od tego czasu nieruchomość tę użytkowali jego rodzice.Pismem z 29.09.2024 r. Z. L. wystąpiła do PINB z wnioskiem o wszczęcie postępowania dotyczącego zgodności z projektem obiektów budowalnych na działce przy ul. [...] oraz ich legalności i zgodności przepisami techniczno-budowlanymi. W oddzielnie prowadzonym z tego wniosku postępowaniu PINB wydał decyzję z 16.04.2025 r., umarzającą postępowanie w sprawie legalności budynku.Decyzją z 15.11.2024 r. PINB nakazał J. R. i A. M. jako właścicielom budynku usunięcie w terminie do 15.02.2024 r. stwierdzonych nieprawidłowości w istniejącym budynku poprzez zamurowanie cegłą, bloczkami gazobetonowymi albo luksferami otworów znajdujących się w południowej ścianie zewnętrznej budynku mieszkalnego od strony działki o nr ewid. [...].Decyzją z 30.12.2024r. ŚWINB, po rozpatrzeniu odwołania A. M. i J. R, uchylił w całości ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując na brak analizy przez PINB kwestii zgodności otworów okiennych znajdujących się w południowej ścianie budynku z przepisami warunków technicznych obowiązującymi w czasie budowy budynku. Ponadto, organ I instancji nie wskazał, w jaki sposób budynek (otwory okienne w ścianie południowej) zagraża życiu ludzi oraz na podstawie jakich przepisów odrębnych do takich wniosków doszedł, zwłaszcza w sytuacji, gdy budynek mieszkalny w takiej postaci istnieje od około sześćdziesięciu lat. Zwrócono uwagę, że w aktach sprawy brak szkicu sytuacyjnego obrazującego ilość, wielkość, usytuowanie otworów okiennych w ścianie południowej budynku, jak również brak jest dokumentacji fotograficznej przedstawiającej w całości ścianę południową budynku z otworami. Wyjaśnienia wymaga również kwestia, w jakich pomieszczeniach są usytuowane przedmiotowe otwory w ścianie południowej.W dniu 5.03.2025 r. pracownicy PINB dokonali oględzin w sprawie przebudowy, rozbudowy i nadbudowy przedmiotowego budynku, podczas których nie stwierdzono, aby budynek został nadbudowany i rozbudowany, bądź powiększono jego charakterystyczne parametry. Jak przedstawiono na szkicu sytuacyjnym i wykonanych zdjęciach przebudowano (zmniejszono) okno od strony zachodniej, w ścianie południowej przebudowano (zmniejszono) jedno okno, a drugie w całości zamurowano bloczkami betonu komórkowego, natomiast w ścianie wschodniej w miejsce otworu drzwiowego częściowo zamurowano i wstawiono okno. Podczas oględzin ustalono, że otwory od strony południowej budynku istnieją w pomieszczeniach korytarza i pokoi, a okno usytuowane wyżej jest obecnie na nieużytkowym poddaszu. Obecny J. R. oświadczył, że nie nadbudował ani nie rozbudował budynku, potwierdził ww. ustalenia, dodając że obecni właściciele budynku przebudowali (zamienili) tylko otwór drzwiowy na okienny w ścianie wschodniej i zamurowali całkowicie okno w ścianie południowej, natomiast pozostałe zmiany (wymiana okien) w ścianach zewnętrznych wykonane były przez poprzednich właścicieli. Na wykonane roboty nie dokonano żadnego zgłoszenia. Pełnomocnik strony wniósł o zlikwidowanie otworów okiennych, które zostały wykonane bez wymaganych zezwoleń i tych, które nie spełniają warunków technicznych. Z kolei pełnomocnik inwestorów oświadczył, że brak jest podstaw prawnych do spełnienia oczekiwań strony.Mając na uwadze powyższe PINB, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418), zwanej dalej "Pr.bud.", wydał ww. decyzję z 16.04.2025 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego, wszczętego z urzędu, w sprawie przebudowy, rozbudowy i nadbudowy budynku, ponieważ przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że przedmiotowy budynek nie uległ rozbudowie ani nadbudowie, natomiast zostały przebudowane istniejący otwór okienny od strony północnej oraz istniejący otwór drzwiowy od strony wschodniej budynku.ŚWINB, wydając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. opisaną na wstępie decyzję, zaznaczył, że w Archiwum Państwowym w Kielcach, jak również w Archiwum Zakładowym Urzędu Miasta Kielce nie odnalazły się żadne dokumenty związane z budową budynku. Obowiązek przechowywania dokumentów dotyczących budowy obiektu budowlanego nie odnosi się bowiem do obiektów budowlanych wybudowanych przed wejściem w życie Prawa budowalnego z 1994 r., a więc przed 1.01.1995 r. A. M. i J. R. nie są inwestorami budynku mieszkalnego, nabyli budynek od syna inwestorów – M. S., który nie przekazał przy sprzedaży budynku dokumentów związanych z jego budową. W aktach sprawy znalazł się natomiast protokół z 7.12.1978 r., dotyczący uzgodnienia projektu usytuowania przyłącza wodociągowego ul. [...] oraz opis techniczny do projektu przyłącza kanalizacyjnego, odprowadzającego ścieki z budynku nr [...] r., wydany dla M. S. – przy czym kwestie legalności budowy przedmiotowego budynku są przedmiotem odrębnego postępowania. Jak wynika jednak z planu sytuacyjnego do ww. projektu przyłącza kanalizacyjnego, działka Z. L. zabudowana była tylko budynkiem mieszkalnym, usytuowanym bezpośrednio przy ul. [...] – a zatem można domniemać, że w czasie budowy budynku również nie było żadnych zabudowań na tej działce w pobliżu granicy z działką nr ewid. [...]. Obecnie, z map znajdujących się na stronie geoportal.gov.pl wynika, że odległość ściany południowej przedmiotowego budynku mieszkalnego, w której są otwory okienne do zabudowań (budynki gospodarcze) znajdujących się na działce nr ewid. [...] wynosi ok. 9 m. W istniejących od wybudowania budynku otworach okiennych jego właściciele poprzedni i obecni wymienili tylko starą stolarkę okienną na nową, w dwóch otworach – od strony zachodniej i od strony południowej – zmniejszyli jej szerokość, jeden otwór okienny od strony południowej zamurowali, natomiast w otworze drzwiowym od strony wschodniej po jego częściowym zamurowaniu wbudowali stolarkę okienną. Do 2024 r. ściana południowa z otworami okiennymi zrealizowanymi w bliskiej odległości od granicy działki nie była kwestionowana w zakresie jej legalności. Wskazane wyżej niezachowanie się dokumentacji technicznej nie daje podstawy do stwierdzenia ponad wszelką wątpliwość o niezgodności wykonania przedmiotowych otworów okiennych z przepisami. Tym samym, obecnie należy przeanalizować ich zgodność z przepisami warunków technicznych, obowiązujących w czasie budowy budynku, tj. z § 20 ust. 2 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwu Urbanistyki i Architektury z dnia 21.07.1961r. w sprawie warunków technicznych, którym powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. nr 38, poz. 196) i § 20 ust. 2 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29.06.1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Urz. MB z 1966 r. nr 10 poz. 44). W świetle powyższych przepisów, w których znaczenie miały odległości pomiędzy budynkami – a nie, jak obecnie, odległości budynków od granic działki – organ odwoławczy stwierdził, że skoro przedmiotowy budynek został wybudowany w czasie kiedy działka sąsiednia strony nie była zabudowana w pobliżu tego obiektu, to budynek ten wybudowany został zgodnie z przepisami warunków technicznych, obowiązujących w czasie budowy budynku. Ponadto, również obecnie obiekt ten nie stwarza żadnego zagrożenia pożarowego. W rezultacie, przedmiotowy budynek nie wymaga jakiejkolwiek ingerencji organów nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej okien w ścianie południowej budynku. Dodatkowo, jak ustalił PINB, budynek nie został od początku swego istnienia ani rozbudowany, ani nadbudowany. Mając na uwadze, że w sytuacji kiedy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego – a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty – ŚWINB uznał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, zatem stosownie do przepisu art. 105 § 1 K.p.a. umorzono postępowanie administracyjne organu I instancji, wszczętego w sprawie przebudowy, rozbudowy i nadbudowy tego budynku. Końcowo zauważono, że jakkolwiek PINB faktycznie przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie zawiadomił stron o zebraniu materiału dowodowego, to przedmiotowe uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy.W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, strona zarzuciła decyzji ŚWINB naruszenie:I. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:1. art. 3 pkt 7a Pr.bud. w zw. z art. art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a w zw. z art. 30 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 3 Pr.bud. poprzez ich niezastosowanie i niewydanie w niniejszej sprawie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego zgłoszenia oraz nienałożenie na właścicieli budynku obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, tj. zamurowania otworu okiennego znajdującego się w ścianie zachodniej oraz otworu drzwiowego od strony wschodniej budynku mieszkalnego – podczas gdy otwory od strony zachodniej oraz wschodniej powstały bez wymaganego zgłoszenia, co zostało (co do otworu okiennego od strony wschodniej) stwierdzone przez sam organ I instancji, dlatego należało nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania;2. § 2 ust. 1 w zw. z § 207 ust. 2 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 232 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zwanego dalej "rozporządzeniem ws. warunków technicznych", poprzez ich błędne niezastosowanie i pominięcie, że umieszczenie wielu okien w jednej ścianie, tj. ścianie południowej znajdującej się w bliskiej odległości od granicy z sąsiednią działką tj. ok. 1-1,5 m, nie spełnia wymogów technicznych dotyczących bezpieczeństwa przeciwpożarowego;II. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:1. art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 104 § 1 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie przez ŚWINB decyzji uchylającej decyzję PINB i umarzającej w całości postępowanie administracyjne organu I instancji przy uznaniu, że bezprzedmiotowym stało się dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie przebudowy, rozbudowy oraz nadbudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...], podczas gdy budynek od czasu zakupu przez J. R. został całkowicie zmodyfikowany - co uzasadnia załatwienie sprawy przez jej merytoryczne rozstrzygnięcie, nie zaś umorzenie postępowania;2. art. 10 § 1 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niepoinformowanie strony, jak również jej pełnomocnika o zgromadzeniu całokształtu materiału dowodowego w niniejszej sprawie oraz o możliwości zapoznania się z nim, a także wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem decyzji kończącej niniejsze postępowanie, podczas gdy strona, mając wiedzę o możliwości zakończenia postępowania i wydania decyzji w niniejszej sprawie, poinformowałaby organ o nowopowstałym otworze okiennym od strony zachodniej, co mogłoby mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, zaś brak poinformowania strony oraz jej pełnomocnika o zgromadzeniu materiału dowodowego oraz możliwości zapoznania się z nim spowodowało naruszenie przez organ prawa strony do jej czynnego udziału w postępowaniu;3. art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu taktycznego i załatwienia sprawy poprzez brak podjęcia przez organ I instancji czynności zmierzających do zgromadzenia materiału dowodowego co do całego zakresu postępowania, tj. rozbudowy i nadbudowy, i skupienie się organu I instancji wyłącznie na otworach okiennych znajdujących się w ścianach budynku mieszkalnego, a także polegające na błędach w dokonanych ustaleniach faktycznych - co doprowadziło do wadliwego umorzenia postępowania administracyjnego;4. art. 6 zw. z art. 8 K.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania obywatela do władzy publicznej, polegające na nierzetelnym ustaleniu stanu faktycznego, a w szczególności uznaniu, że w stanie niniejszej sprawy w budynku doszło wyłącznie do przebudowy istniejącego otworu drzwiowego od strony wschodniej, przy zupełnym pominięciu, że w rzeczywistości doszło również do powstania otworu okiennego w ścianie zachodniej, przebudowy istniejących otworów znajdujących się w ścianie zachodniej, przebudowy istniejących otworów okiennych w ścianie wschodniej, zamurowania otworu okiennego w ścianie południowej, zamurowania okien w przyziemiu od strony południowej, a także wyburzenia ganku oraz prowadzących do ganku schodów od strony wschodniej, jak również wybudowania tarasu od strony wschodniej, co uzasadnia nałożenie na właścicieli budynku obowiązku zamurowania powstałych otworów okiennych oraz zweryfikowanie legalności przeprowadzenia pozostałych prac budowlanych - co stoi w jawnej sprzeczności z nałożonym na organy obowiązkiem prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, od której wymaga się szczególnej staranności działania oraz zachowania standardów na najwyższym poziomic rzetelności i uczciwości.Mając na uwadze skarżąca wniosła o:- uchylenie zaskarżonej decyzji w całości;- rozważenie przez Sąd uchylenia decyzji PINB w całości;- zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego,- dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. zdjęć przedstawiających nowopowstały otwór okienny w ścianie zachodniej budynku.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.Na rozprawie sądowej 17.12.2025 r.:- pełnomocnik strony poparł skargę,- pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi,- pełnomocnik uczestnika J. R. wniósł o oddalenie skargi, domagając się dopuszczenia dowodu z przedstawionych dokumentów w postaci decyzji PINB dla Miasta Kielce z 16.04.2025 r. znak: PINB-SO.5140.17.2025.IV oraz postanowienia ŚWINB w Kielcach z 13.06.2025 r. znak: WOA.7721.56.2025, dotyczących przedmiotowego budynku,- uczestniczka A. M. wniosła o oddalenie skargi.Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja ŚWINB, którą po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od decyzji PINB z 16.04.2025 r., umarzającej postępowanie administracyjne, wszczęte z urzędu, w sprawie przebudowy, rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...], uchylono zaskarżoną decyzję w całości i umorzono w całości postępowanie administracyjne organu I instancji wszczęte w sprawie przebudowy, rozbudowy i nadbudowy tego budynku.Bezprzedmiotowość, której konsekwencją – jak w niniejszym przypadku – jest umorzenie postępowania, to brak przedmiotu postępowania administracyjnego, czyli sprawy administracyjnej, która może być załatwiona w drodze decyzji administracyjnej. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej (Andrzej Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex/el. 2022, uwagi do art. 105). Bezprzedmiotowość zachodzi, ponieważ organ ustala, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania i na tym etapie kończy się zawisłość sprawy w danej instancji. Tym samym uznaje się, że ze względu na określone przeszkody, niepozwalające na ukształtowanie stosunku materialnoprawnego, postępowanie stało się bezprzedmiotowe - brak bowiem materialnoprawnych podstaw do dokonania władczego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej. Skutki decyzji umarzającej postępowanie mają zatem charakter procesowy i prowadzą do zniweczenia dotychczas toczącego się postępowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2022 r. I OSK 1397/21, wyrok WSA we Wrocławiu z 25.10.2022r. , sygn. II SA/Wr 294/22).Na gruncie Prawa budowlanego postępowanie staje się co do zasady bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru budowlanego nie znajdują podstaw do nadania praw lub obowiązków, w tym wydania nakazów bądź zakazów, wynikających z przepisów Prawa budowlanego. Takie ustalenia uprawniają organy nadzoru budowlanego do zastosowania art. 105 § 1 K.p.a. i umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2021, II OSK 542/21).Odpowiadający prawu akt administracyjny musi opierać się na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym i prawidłowo zastosowanych przepisach prawa. Uchybienia w tym zakresie o randze istotnej względem wyniku sprawy będą skutkować wadliwością aktu, a w konsekwencji jego uchyleniem.Przedmiotem pisemnego zawiadomienia PINB ze strony Z. L. (pismo z 17.04.2024 r.) było rozpoczęcie przez "nowego właściciela" nieruchomości zlokalizowanej w [...] (w istocie, co niesporne, chodzi o budynek przy ul. [...]) "przebudowy, rozbudowy, nadbudowy, dobudowy (...)" budynku. Jak wynika z akt postępowania, J. R. i A. M. dokonali zakupu nieruchomości przy ul. [...]w marcu 2024 r. Chodzi zatem o roboty wykonane po tym czasie. Organ I instancji podczas dokonanych oględzin ustalił, że nie stwierdzono, aby budynek został nadbudowany i rozbudowany, natomiast przebudowano (zmniejszono) okno od strony zachodniej, w ścianie południowej przebudowano (zmniejszono) jedno okno, a drugie w całości zamurowano bloczkami betonu komórkowego, natomiast w ścianie wschodniej w miejsce otworu drzwiowego częściowo zamurowano i wstawiono okno (mowa jest także o zamurowaniu okna w przyziemiu). Nie było kwestionowane, że roboty te wykonali aktualni właściciele nieruchomości. Organ I instancji ocenił, że tak wykonane roboty stanowiły przebudowę, aczkolwiek w decyzji umarzającej postępowanie z 16.04.2025 r. – w samym jej rozstrzygnięciu – przyjęto, że przebudowane zostały istniejący otwór okienny od strony północnej oraz istniejący otwór drzwiowy od strony wschodniej budynku. W sentencji decyzji pominięto zatem przebudowę otworu okiennego od strony zachodniej oraz zmniejszenie i zamurowanie okien od strony południowej, natomiast wskazano na przebudowę od strony północnej, podczas gdy – jak słusznie zauważono w skardze – od strony północno-wschodniej budynek mieszkalny przy ul. [...] przylega do budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr ewid. [...]. Nie odnosząc się do tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ŚWINB zreformował jednak przyjęte rozstrzygnięcie wskazując – w sposób ogólny – że umarza w całości postępowanie organu I instancji wszczęte w sprawie przebudowy, rozbudowy i nadbudowy budynku. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika także, w jaki sposób organ odwoławczy kwalifikuje ww. roboty. Ze stwierdzenia, że "w istniejących od wybudowania budynku otworach okiennych jego właściciele poprzedni i obecni wymienili tylko starą stolarkę okienną na nową, w dwóch otworach – od strony zachodniej i od strony południowej – zmniejszyli jej szerokość, jeden otwór okienny od strony południowej zamurowali, natomiast w otworze drzwiowym od strony wschodniej po jego częściowym zamurowaniu wbudowali stolarkę okienną", można by wnosić, że zdaniem ŚWINB doszło jedynie do wymiany stolarki okiennej. Tymczasem z przytoczonych wyżej ustaleń PINB wynika, że doszło do wykonania robót budowlanych polegających czy to na zmniejszeniu, zamurowaniu otworów okiennych czy zmniejszeniu otworu drzwiowego i wstawieniu okna. Organ zresztą dokonał oceny tak wykonanych robót w świetle przepisów dotyczących warunków technicznych, jakie obowiązywały w czasie budowy budynku (rozporządzenia z 1961 i 1966 r.). Tymczasem – jak wyżej podniesiono – do wykonania stwierdzonych robót doszło po zakupie budynku przez J. R. i A. M., a zatem w marcu 2024 r. lub później.Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia ws. warunków technicznych przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 135 ust. 10 oraz § 207 ust. 2. A zatem wykonywanie w budynku zrealizowanym przed wejściem w życie rozporządzenia ws. warunków technicznych robót budowlanych wymienionych w § 2 ust. 1 – takich jak np. przebudowa – uzasadnia zastosowanie jego przepisów. Inaczej rzecz ujmując, efekty przeprowadzonych prac będące przebudową muszą być zgodne z przepisami określającymi warunki techniczne, obowiązującymi w momencie dokonania tych prac (por. wyrok WSA w Białymstoku z 25.10.2025 r., sygn. II SA/Bk 884/25). Także kwalifikacji robót budowlanych dokonuje się według przepisów prawa materialnego z daty ich zrealizowania. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 pkt 7a Pr.bud. pod pojęciem przebudowy należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, zgodnie z którym wykonanie otworu okiennego w ścianie budynku, zmniejszenie albo powiększenie takiego otworu, jak i jego likwidacja poprzez zamurowanie kwalifikowane są jako przebudowa obiektu budowlanego, albowiem następstwem tych robót jest zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego (wielkości fizyczne, np. przepuszczalność, ogniotrwałość itp.; por. wyrok WSA w Rzeszowie z 21.02.2018 r., sygn. II SA/Rz 1337/17, wyroki WSA we Wrocławiu z 13.02.2020 r., sygn. II SA/Wr 719/19, z 25.10.2022r. , sygn. II SA/Wr 294/22). Zgodnie zaś z art. 29 ust. 3 pkt 1 Pr.bud. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych budynków mieszkalnych jednorodzinnych, o ile nie prowadzi ona do zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której budynek jest usytuowany.W rozpatrywanym przypadku organy nie oceniły dokonanej przebudowy w świetle przepisów obowiązujących w dacie wykonania robót (z akt sprawy wynika, że legalność samego budynku podlegała ocenie w odrębnym postępowaniu). Stwierdzenie ŚWINB o braku konieczności ingerencji organów nadzoru budowlanego (będące wynikiem wyłącznie analizy przepisów obowiązujących w dacie realizacji budynku) odnosi się zresztą wyłącznie do okien w ścianie południowej budynku. Co więcej, jak wynika z fotografii będących elementem skargi, w ścianie zachodniej budynku został wykonany dodatkowy (trzeci) otwór okienny, czego organy w ogóle nie wzięły pod uwagę i nie poddały ocenie. Faktem jest przy tym, że organ I instancji nie zawiadomił pełnomocnika skarżącej o zgromadzeniu całokształtu materiału dowodowego w niniejszej sprawie oraz o możliwości zapoznania się z nim, a także wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem decyzji kończącej niniejsze postępowanie, czym naruszył art. 10 § 1 K.p.a., uniemożliwiając przedstawienie argumentacji dotyczącej tego dodatkowego otworu okiennego. Co prawda skarżąca mogła tę argumentację przedstawić na etapie postępowania odwoławczego, wówczas jednak mogłoby dojść do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Fakt wykonania ww. otworu wynika wprawdzie z dokumentacji fotograficznej wykonanej w trakcie oględzin w dniu 5.03.2025 r., nie zmienia to jednak tego, że w protokole oględzin okoliczność ta nie została odnotowana, a w efekcie nie podlegała w ogóle ocenie organów w świetle obowiązujących przepisów.Opisany wyżej sposób procedowania przez organy świadczy w ocenie Sądu o naruszeniu przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak analizy wykonanych robót (których zakres został zresztą niewłaściwie ustalony) w świetle prawidłowych przepisów prawa materialnego stanowi bowiem de facto brak rozpoznania istoty sprawy. W tej sytuacji stwierdzenie, że wszczęte postępowanie było bezprzedmiotowe i wydanie decyzji o umorzeniu postępowania ma charakter przedwczesny. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekł jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni powyższą argumentację, dokona stosownej analizy eliminując dotychczasowe uchybienia i wyda rozstrzygnięcie, które uzasadni zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a.O kosztach orzeczono w pkt II wyroku, mając na uwadze wysokość uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu sądowego (500 zł) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) i koszty zastępstwa prawnego – 480 zł, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023r. poz. 1964).O kosztach orzeczono w pkt II wyroku, mając na uwadze wysokość uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu sądowego (500 zł) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) i koszty zastępstwa prawnego – 480 zł, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023r. poz. 1964).