Wyrok - VII SA/Wa 1052/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - z dnia 8 stycznia 2026
Teza
Oddalono skargę. Administracyjne postępowanie, Szkoły wyższe niepaństwowe, w tym zawodowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Ostrowska Sędziowie: sędzia WSA Iwona Ścieszka (spr.) asesor WSA Lucyna Staniszewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi T. D. na postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 6 marca 2025 r. znak: DSW-WUN.8016.23.2024.4.PD w przedmiocie uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę UZASADNIENIE Minister Nauki i SzkolnictOddalono skargę. Administracyjne postępowanie, Szkoły wyższe niepaństwowe, w tym zawodowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Ostrowska Sędziowie: sędzia WSA Iwona Ścieszka (spr.) asesor WSA Lucyna Staniszewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi T. D. na postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 6 marca 2025 r. znak: DSW-WUN.8016.23.2024.4.PD w przedmiocie uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę UZASADNIENIE Minister Nauki i Szkolnict
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa cywilna
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
8 stycznia 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Przewodniczący
Iwona Ścieszka
Podstawa prawna
art. 129
kpa
art. 109
kpa
art. 134
kpa
art. 6
kpa
art. 127
kpa
art. 156
kpa
art. 16
kpa
art. 110
kpa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (3)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego postanowieniem z 6 marca 2025 r., na podstawie art 134 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), po zapoznaniu się z wnioskiem T. D. , reprezentowanej przez adwokata, zawartym w piśmie z 12 sierpnia 2024 r., sprecyzowanym pismem z 10 września 2024 r., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 26 sierpnia 2011 r. zatwierdzającą zmiany w statucie Wyższej Szkoły [...] w L. nadane decyzją nr 1/2011 z dnia 31 maja 2011 r. W. D. - założyciela uczelni.Minister uwzględnił, że decyzją z 26 sierpnia 2011 r. zatwierdzone zostały zmiany w statucie Wyższej Szkoły [...] w L. z siedzibą w L. (obecnie: Wyższa Szkoła [...] w L. w likwidacji z siedzibą w L. ).Decyzja ta została doręczona stronom, tj. Wyższej Szkole [...] w L. z siedzibą w L. w dniu 1 września 2011 r. oraz jej założycielowi, tj. W. D. w dniu 8 września 2011 r. W konsekwencji decyzja z 26 sierpnia 2011 r. stała się ostateczna w dniu 22 września 2011 r. Strony postępowania nie wystąpiły z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej tą decyzją w terminie określonym w art. 129 § 2 k.p.a., tj. w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie.Następnie, Minister Nauki (obecnie Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego) ustalił, że w dniu 25 maja 2024 r. zmarł W. D. . Funkcję założyciela przejęła T. D. , w oparciu o brzmienie § 54 statutu uczelni, zatwierdzonego decyzją z dnia 26 sierpnia 2011 r. w związku z art 42 ust. 3 i art. 34 ust 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, ze zm., dalej: p.s.w.n.). W konsekwencji, Minister Nauki pismem z 17 lipca 2024 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie dokonania wpisu w ewidencji uczelni niepublicznych pod numerem wpisu "[...]", pod którym została wpisana Wyższa Szkoła [...] w L. w likwidacji z siedzibą w L. w przedmiocie odnotowania zmiany danych dotyczących założyciela uczelni w zakresie imienia, nazwiska i miejsca zamieszkania. Postępowanie to – jak zaznaczył Minister - stanowi odrębną sprawę administracyjną i zostanie zakończone osobnym rozstrzygnięciem.W dniu 9 sierpnia 2024 r. pełnomocnik T. D. , zapoznał się z aktami postępowania zakończonego wydaniem decyzji z 26 sierpnia 2011 r. Następnie, pismem z 12 sierpnia 2024 r., sprecyzowanym co do zakresu żądania w dniu 10 września 2024 r. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z 26 sierpnia 2011 r. Sprawa z wniosku o wznowienie postępowania, jak zaznaczył Minister, zostanie załatwiona odrębnym rozstrzygnięciem.Minister stwierdził, że nie zachodzą żadne wątpliwości co do uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z 26 sierpnia 2011 r. Przede wszystkim, decyzja z 26 sierpnia 2011 r. została doręczona Wyższej Szkole [...] w L. z siedzibą w L. w dniu 1 września 2011 r. oraz jej założycielowi, tj. W. D. w dniu 8 września 2011 r. Strony postępowania, tj. uczelnia, jak i jej założyciel, nie wystąpiły z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w konsekwencji decyzja ta stała się ostateczna w dniu 22 września 2011 r. W dniu 25 maja 2024 r. zmarł W. D. . W przypadku śmierci lub utraty osobowości prawnej założyciela uczelni niepublicznej zastosowanie znajduje regulacja określona w art. 42 ust. 3 p.s.w.n., która przewiduje, że w przypadku śmierci założyciela albo utraty osobowości prawnej przez założyciela, podmiot, o którym mowa w art. 34 ust. 3 p.s.w.n., staje się założycielem. W myśl art. 34 ust. 3 p.s.w.n. statut uczelni niepublicznej wskazuje osobę fizyczną albo osobę prawną inną niż jednostka samorządu terytorialnego albo państwowa albo samorządowa osoba prawna, która staje się założycielem w przypadku jego śmierci albo utraty osobowości prawnej. Zgodnie z treścią § 54 statutu Wyższej Szkoły [...] w L. w likwidacji z siedzibą w L. , nadanego przez założyciela decyzją nr 1/2011 w sprawie wprowadzenia zmian Statutu Wyższej Szkoły [...] w L. , zatwierdzonego decyzją Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 26 sierpnia 2011 r., "W przypadku śmierci Założyciela Jego funkcje wykonuje mgr T. D. (PESEL: [...]) - a na wypadek gdyby mgr T. D. nie dożyła chwili śmierci Założyciela - funkcję Założyciela wykonuje mgr A. D. ". Z uwagi na treść § 54 statutu uczelni oraz przepisy prawa, tj. art 42 ust 3 oraz art 34 ust 3 p.s.w.n., T. D. z dniem 25 maja 2024 r. stała się z mocy prawa założycielem Wyższej Szkoły [...] w L. w likwidacji z siedzibą w L. . Powyższe oznacza, że T. D. jest związana dotychczas dokonanymi czynnościami procesowymi w takim zakresie i stopniu, w jakim czynnościami tymi był związany założyciel uczelni. W konsekwencji należy uznać, że decyzja z 26 sierpnia 2011 r. została skutecznie doręczona założycielowi uczelni w dniu 8 września 2011 r. Termin do złożenia odwołania upływał więc w dniu 22 września 2011 r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony przez pełnomocnika T. D. w dniu 12 sierpnia 2024 r. Tym samym założyciel uczelni złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, ale dopiero w dniu 12 sierpnia 2024 r. czyli z uchybieniem terminu. Składając wniosek z dnia 12 sierpnia 2024 r. strona nie złożyła wniosku o przywrócenie uchybionego terminu.Minister podkreślił jednocześnie, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika T. D. , rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy należy wiązać z dniem doręczenia stronie rozstrzygnięcia, tj. 8 września 2011 r., nie zaś z wydaniem kopii decyzji w siedzibie organu w dniu 9 sierpnia 2024 r. To zdarzenie - mające miejsce już po zaistnieniu domniemania doręczenia przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. - miało wyłącznie informacyjny charakter i zgodnie z zasadą oficjalności doręczeń w postępowaniu administracyjnym w żaden sposób nie wpływało na bieg terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji organu I instancji.W skardze wywiedzionej od tego postanowienia T. D. , reprezentowana przez adwokata, podniosła następujące zarzuty:1) naruszenie art. 109 § 1 k.p.a. w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. przez przyjęcie, że organ administracji publicznej nie ma obowiązku doręczenia decyzji wszystkim stronom postępowania - a doręczenie decyzji tylko niektórym ze stron zamyka drogę kontroli instancyjnej pozostałym stronom postępowania, których prawa lub wolności zostały taką decyzją naruszone;2) naruszenie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. przez złamanie zasady praworządności przez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania przez stronę, która wniosła odwołanie w terminie ustawowym od doręczenia jej zaskarżonej decyzji;3) błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzeczenia polegający na błędnym przyjęciu, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy T. D. został złożony z uchybieniem terminu oraz na błędnym przyjęciu że wydanie decyzji z 26 sierpnia 2011 r. w dniu 9 sierpnia 2024 r. pełnomocnikowi T. D. nie stanowiło jej doręczenia, pomimo że było to doręczenie w/w decyzji jednostce której prawa zostały naruszone tą decyzją - a w aktach sprawy brak jakichkolwiek dowodów aby wcześniej organ doręczył tę decyzję T. D. lub podjął jakąkolwiek próbę w tym zakresie.Wskazując na powyższe skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zobowiązania organu do nadania biegu sprawie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego.W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, stosownie do art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na tej właśnie podstawie w trybie uproszczonym została rozpoznana skarga wniesiona w niniejszej sprawie.Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że rozstrzygnięcie to odpowiada prawu.Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 134 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji (art. 127 § 3 k.p.a.). W myśl art. 129 § 1 i 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia jej doręczenia stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia.Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania czy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Konsekwencją niezłożenia odwołań przez strony postępowania, podobnie jak uchybienia ustawowemu terminowi (powodujące bezskuteczność odwołania), jest ostateczność decyzji. Rozpatrzenie natomiast odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 k.p.a.).Początek biegu terminu do złożenia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) określa przepis art. 110 § 1 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Dla skuteczności wniesionego środka zaskarżenia w trybie odwoławczym kluczowe jest, aby w myśl art. 110 § 1 k.p.a. zaskarżany akt administracyjny wszedł do obrotu i jednocześnie znalazł się w posiadaniu podmiotu uprawnionego do złożenia środka zaskarżenia w momencie jego wnoszenia, chociażby naruszono przepisy regulujące procedurę jego doręczeń (tak wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 3095/15; wyrok WSA w Warszawie z 17 kwietnia 2018 roku, sygn. akt VII SA/Wa 2289/17).Stroną postępowania zakończonego decyzją Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 26 sierpnia 2011 r. był założyciel Szkoły – W. D. . Jego śmierć powoduje, że stosownie do zapisów Statutu, następca prawny – T. D. wstąpiła w już ukształtowane prawa i obowiązki strony.Okoliczności sprawy wymagają natomiast rozważenia, czy czynność doręczenia kopii decyzji T. D. wywołuje wpływ na skutki prawne, których źródłem jest wcześniejsza czynność doręczenia decyzji.W tym zakresie Sąd, za ukształtowanym w tej kwestii orzecznictwem, wskazuje, że doręczenie kopii decyzji nie stanowi skutku prawnego doręczenia aktu w rozumieniu art. 40 § 1 k.p.a., z którym to momentem otwierałby się dla tej strony termin do wniesienia środka zaskarżenia. Przez doręczenie decyzji należy rozumieć doręczenie jej oryginału, a nie odpisu czy kserokopii. (por. postanowienia NSA z dnia: 24 września 1998 r. sygn. akt II SA/Gd 1618/96, 28 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2321/11, 8 maja 2014 r. sygn. akt II GSK 987/14 - orzeczenia przywołane m.in. w postanowieniu NSA z 16 grudnia 2022 r. sygn. akt III FSK 940/22, CBOSA.)Sąd stwierdza zatem, że doręczenie pełnomocnikowi T. D. kserokopii decyzji z dnia 26 sierpnia 2011 r. w przedmiocie zatwierdzenia zmiany w statucie Wyższej Szkoły [...] w L. z siedzibą w L. , z którą pełnomocnik strony skarżącej zapoznał się podczas czynności zaznajomienia z aktami w siedzibie organu, nie otwiera terminu do wniesienia środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Doręczenie kopii decyzji jest czynnością techniczną, która nie podlega uwzględnieniu w trybie postępowania odwoławczego. Termin do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) biegnie jednokrotnie, wyłącznie od daty doręczenia stronie oryginału decyzji. Zatem otrzymanie kopii decyzji przez pełnomocnika statutowego następcy prawnego założyciela Szkoły nie mogło wywrzeć skutku w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości przyjęcia dwóch różnych dat doręczenia decyzji.W orzecznictwie utrwalił się również pogląd, że uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianegow art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA w Łodzi z 21.03.1997 r., SA/Łd 2990/95, LEX nr 29079). Gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. i wydać postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania.Z uwagi na argumentację skargi i stanowisko strony wyrażane w pismach składanych w toku postępowania przed organem podkreślić trzeba, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych stronie, która nie brała udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, przysługuje prawo do wniesienia odwołania wówczas, gdy podmiot ten, któremu organ pierwszej instancji nie przyznał przymiotu strony, wnosi odwołanie w terminie przewidzianym dla stron postępowania, którym decyzję doręczono. Po upływie tego terminu stronie pominiętej w postępowaniu przysługuje jedynie wniosek o jego wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (zob. wyroki NSA: z 23 maja 2023 r. sygn. akt I OSK 3355/19, z 15 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 2233/19, z 5 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1067/14, CBOSA).W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że skarżąca nie była uznana za stronę postępowania przez organ pierwszej instancji, przy czym prawidłowość dokonania powyższego ustalenia nie podlega ocenie w niniejszym postępowaniu. Za stronę postępowania uznany został W. D. – założyciel Szkoły, któremu organ pierwszej instancji doręczył decyzję i który nie złożył wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie otwartym do jego wniesienia. W terminie otwartym do wniesienia środka zaskarżenia, wniosku takiego nie złożyła również skarżąca. Konsekwencją niezłożenia środka zaskarżenia przez strony postępowania, podobnie jak uchybienia ustawowemu terminowi (powodujące bezskuteczność odwołania/wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), jest ostateczność decyzji. Rozpatrzenie natomiast odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 k.p.a.).W świetle powyższego Sąd, stosownie do art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił..).W świetle powyższego Sąd, stosownie do art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.