Postanowienie - I OZ 5/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 23 stycznia 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 776/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 5 sierpnia 2025 r. znak: SKO.4114.114-115.2025 w przedmiocie uznaOddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 776/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 5 sierpnia 2025 r. znak: SKO.4114.114-115.2025 w przedmiocie uzna
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
23 stycznia 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Jolanta Rudnicka
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 27 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 776/25, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 5 sierpnia 2025 r. znak: SKO.4114.114-115.2025 w przedmiocie uznania za nienależenie pobrane i zwrotu świadczenia pielęgnacyjnego.W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że w oparciu o argumentację skarżącej przedstawioną w skardze nie sposób ocenić czy w sprawie w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji może dojść do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu I instancji skarżąca w złożonym wniosku nie przedstawiła żadnych konkretnych okoliczności i argumentów czy dowodów, na poparcie złożonego wniosku. Tym samym nie uprawdopodobniła, że w sprawie zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), a co za tym idzie, że złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie.Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca E. M., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 w zw. z art. 163 § 2 p.p.s.a.W uzasadnieniu zażalenia rozwinięto argumentację na poparcie ww. zarzutu.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z przepisu tego wynika zatem jednoznacznie, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.Zauważyć należy, że w sprawach, w których rozstrzygane są kwestie wstrzymania wykonania decyzji ciężar dowodzenia okoliczności wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. zdecydowanie przesuwa się na stronę wnioskującą, gdyż tylko ona posiada w tym zakresie stosowną wiedzę. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Dlatego też aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Samo oparcie się na ogólnikowych stwierdzeniach jest niewystarczające, bowiem instytucja wstrzymania wykonania aktu ma charakter wyjątkowy, a możliwość jej pozytywnego zastosowania zależy od okoliczności danej sprawy, w kontekście przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.s. Należy przy tym pamiętać, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków musi mieć bezpośredni i realny związek z konkretną sprawą, a nie charakter abstrakcyjny.Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji oceniając wniosek skarżącej w świetle przywołanych przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. prawidłowo uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem zawarta w nim argumentacja nie dawała podstaw do zastosowania w stosunku do strony instytucji ochrony tymczasowej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wniosek skarżącej nie został w ogóle uzasadniony. Wojewódzki Sąd administracyjny w Łodzi podjął próbę wywiedzenia przesłanek wniosku z uzasadnienia skargi kasacyjnej, jednakże w jej treści jedynie w sposób ogólny wskazano, że skarżąca nie dysponuje środkami pieniężnymi w kwotach wskazanych w zaskarżonej decyzji i nie posiada żadnego majątku trwałego. Uzyskany dochód z tytułu umowy o pracę był niewielki i nie uczyniła z niego żadnych oszczędności. Konieczność zwrotu tak dużej sumy pieniędzy (51.330,01 zł) spowoduje niepowetowane szkody w życiu jej i jej niepełnosprawnego dziecka. Rację ma zatem Sąd I instancji, że skarżąca w żaden sposób nie wyjaśniła o jaką konkretną szkodę w przypadku skarżącej chodzi oraz czy szkoda ta wypełnia znamiona przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. W szczególności w sprawie nie przedstawiono żadnych dokumentów i nie opisano w sposób konkretny sytuacji materialnej skarżącej.Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że samo twierdzenie, że skarżąca jest zobowiązania zwrócić kwotę 51.330,01 zł nie pozwala na stwierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znaczonej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, bez jednoczesnego przedstawienia pełnej sytuacji materialnej skarżącej. W takiej sytuacji skarżąca powinna wykazać, że kwota ta ma realny wypływ na jej sytuację, gdyż nie każdy wydatek, nawet znaczny, będzie rodził niebezpieczeństwo wyrządzenia znaczonej szkody. Sama w sobie wysokość ciążącego na danym podmiocie zobowiązania nie może stanowić wystarczającej przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej, nie ulega bowiem wątpliwości, że skutki możliwości zapłaty danej kwoty zależą nie tylko od jej wysokości, ale również od sytuacji materialnej skarżącej. Ustawodawca nie przewidział, że wysokość należności automatycznie skutkuje udzieleniem ochrony tymczasowej, stąd i przy dużych kwotach konieczne jest wykazanie zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Dla dokonania miarodajnej oceny twierdzeń wniosku o możliwej do wyrządzenia skarżącej znacznej szkody, konieczne było przedstawienie Sądowi I instancji informacji i dokumentów, które w sposób wiarygodny potwierdzałyby niebezpieczeństwo wystąpienia – wskutek wykonania decyzji – takich skutków. Znaczna szkoda, która grozi wnioskodawcy, musi mieć charakter realny i wymierny oraz winna mieć ona znaczny wpływ na sytuację majątkową wnioskodawcy. W sprawie trudno taki wpływ dostrzec, skoro skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swojej tezy.Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.. orzekł, jak w sentencji postanowienia.