Postanowienie - I OSK 225/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 11 marca 2026
Teza
Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji. Wstrzymanie wykonania aktu, Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku D.S. o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 17 października 2024 r., nr WPS.4137.997.12.2022.5, w sprawie ze skargi kasacyjnej D.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 września 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 521/25, w sprawie ze skargi D.S. na postanowienie Samorządowego KolegOdmówiono wstrzymania wykonania decyzji. Wstrzymanie wykonania aktu, Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku D.S. o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 17 października 2024 r., nr WPS.4137.997.12.2022.5, w sprawie ze skargi kasacyjnej D.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 września 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 521/25, w sprawie ze skargi D.S. na postanowienie Samorządowego Koleg
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
nie uwzględniono wniosku
Typ sprawy
nieustalone
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
11 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Krzysztof Sobieralski
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zwany dalej "Sądem I instancji", wyrokiem z dnia 26 września 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 521/25, oddalił skargę D.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, zwanego dalej "Kolegium", z dnia 7 maja 2025 r., znak: SKO.4115.92.2025, SKO.4115.93.2025, odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 17 października 2024 r., nr WPS.4137.997.12.2022.5, ustalającej D.S. wysokość należności podlegającej zwrotowi z tytułu opłaty za pobyt ojca w C. przy ul. [...] w L. oraz orzekającej o obowiązku zwrotu ustalonej kwoty na rzecz ww. placówki.Od powyższego wyroku skarżący złożył skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 17 października 2024 r.W uzasadnieniu powyższego wniosku skarżący podniósł, że istnienie powyższej decyzji w obrocie prawnym, godzi w możliwość utrzymania rodziny skarżącego, a w konsekwencji w jego prawa i prowadzi do trudnych do odwrócenia skutków, tj. zajęcia oraz egzekucje znacznej i niezasadnej należności.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawoo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji może zostać złożony także na etapie postępowania kasacyjnego (m.in. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05).Na wstępie podkreślić należy, że wniosek o wstrzymanie decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 17 października 2024 r. został złożony w sprawie, której przedmiotem kontroli sądowoadministracyjne jest postanowienie Kolegium z dnia 7 maja 2025 r., którym odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 17 października 2024 r. oraz stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. W związku z czym zaskarżone postanowienie ma charakter procesowy i nie odnosi się merytorycznie do sprawy, której przedmiotem jest obciążenie skarżącego opłatą za pobyt jego ojca w centrum rehabilitacyjno-opiekuńczym.W kwestii dopuszczalności wstrzymania decyzji merytorycznej kiedy przedmiotem zaskarżenia do sądu jest postanowienie procesowe takie jak: stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, stwierdzającej niedopuszczalność odwołania zapadła uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2023 r., sygn. akt II GPS 2/22, wyjaśniająca dotychczasowe rozbieżności w orzecznictwie. Zgodnie z jej treścią w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zainicjowanym skargą na postanowienie: stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, stwierdzające niedopuszczalność odwołania – nie jest dopuszczalne, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., wstrzymanie wykonania decyzji wydanej przez organ I instancji.W powołanej uchwale wyjaśniono, że mając na uwadze granice orzekania sądów administracyjnych z art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a. granicę orzekania przez sąd administracyjny wyznacza przedmiot jaki został rozstrzygnięty w danym akcie, który stał się przedmiotem skargi do sądu. Stąd też określając granice orzekania przez sąd ustawodawca nie odwołuje się do pojęcia sprawy sądowoadministracyjnej, ale do takich pojęć jak: dana sprawa, w granicach sprawy. Podobnie wynikająca z art. 61 § 3 P.p.s.a. sądowa instytucja ochrony tymczasowej dotyczy aktu, który stał się przedmiotem skargi do sądu, jak również może dotyczyć tych aktów, które wydane lub podjęte zostały we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Stąd też dla ustalenia czy dany akt został podjęty w granicach tej samej sprawy, w pierwszej kolejności należy ustalić w jakiej sprawie został podjęty akt będący przedmiotem skargi do sądu. W takiej sytuacji skarga wniesiona na postanowienie: stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, stwierdzające niedopuszczalność odwołania wyznacza granice sprawy, której dotyczy skarga. W ramach granic tej sprawy sąd uznając zasadność skargi uchyli zaskarżone postanowienie, natomiast okolicznością bezsporną jest, że w takim przypadku sąd nie może powołać się na art. 135 P.p.s.a. i uchylić również decyzji organu I instancji, albowiem takie rozstrzygnięcie nie mieści się w pojęciu "w granicach danej sprawy". NSA podkreślił, że powyższe stanowisko jest powszechnie przyjmowane i niepodnoszony jest zarzut, iż w tym przypadku pojęcie sprawy jest inaczej interpretowane niż na gruncie art. 1 i art. 2 P.p.s.a.Tym samym NSA uznał, że sprawa zainicjowana skargą na postanowienie stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminu, postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, czy też postanowienie o niedopuszczalności odwołania ma charakter procesowy, w takim przypadku złożony w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie może być uwzględniony, albowiem zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, nie ma bowiem charakteru materialnoprawnego. Natomiast złożony w takich okolicznościach na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, dotyczy decyzji, która nie została podjęta w postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy, a więc sprawy zainicjowanej wniesioną skargą. Brak zatem tożsamości pomiędzy sprawą zainicjowaną skargą na postanowienia: stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, stwierdzające niedopuszczalność odwołania, która ma charakter procesowy, a nadto zaskarżone postanowienia nie podlegają wykonaniu, a decyzja organu I instancji, która ma charakter materialnoprawny i nie została podjęta w tym samym postępowaniu zainicjowanym skargą, jak również w ramach postępowania zainicjowanego skargą nie może być objęta zakresem zaskarżenia. Stąd też interpretując pojęcie "sprawa" występujące w art. 61 § 3 P.p.s.a. należy mieć na uwadze treść art. 134 § 1 P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a., brak bowiem podstaw do przyjęcia, aby na gruncie tych przepisów w jednym postępowaniu sądowym pojęcie to było różnie interpretowane.Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy uznać, że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 17 października 2024 r. oraz stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji nie rozstrzyga w sposób merytoryczny o rozstrzygnięciu podjętym przez organ I instancji. Między obydwoma wskazanymi sprawami nie zachodzi zatem tożsamość przedmiotowa i z uwagi na odrębność zakresu przedmiotowego nie można uznać, że tworzą one tę samą sprawę w znaczeniu materialnym. Tym samym nie jest dopuszczalne uwzględnienie złożonego wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej w stosunku do decyzji organu I instancji, albowiem granice niniejszej sprawy uniemożliwiają wstrzymanie wykonania takiej decyzji.Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.., postanowił jak w sentencji.