sygn. II OSK 550/26 25 marca 2026 Naczelny Sąd Administracyjny

Postanowienie - II OSK 550/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 25 marca 2026

Teza
Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Wstrzymanie wykonania aktu, cudzoziemcy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku D.Y. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej w Bobrownikach z dnia 11 września 2024 r. nr [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej D. Y. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 1177/25 w sprawie ze skargi DOddalono wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Wstrzymanie wykonania aktu, cudzoziemcy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku D.Y. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej w Bobrownikach z dnia 11 września 2024 r. nr [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej D. Y. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 1177/25 w sprawie ze skargi D
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono wniosek
Typ sprawy sprawa cywilna
Etap skarga kasacyjna
Tryb posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia 25 marca 2026
Sąd Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący Andrzej Jurkiewicz
Rozstrzygnięcie

Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku D.Y. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej w Bobrownikach z dnia 11 września 2024 r. nr [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej D. Y. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 1177/25 w sprawie ze skargi D. Y. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 26 lutego 2025 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić wniosek.

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 30 września 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 1177/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D.Y. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 26 lutego 2025 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.Skargą kasacyjną D. Y. zaskarżył powyższy wyrok w całości. W skardze kasacyjnej zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej w Bobrownikach z dnia 11 września 2024 r. nr [...], w przedmiocie zobowiązania skarżącego do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu – jako aktu wywołującego realne i nieodwracalne skutki w sferze praw skarżącego, ewentualnie postanowienia Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 26 lutego 2025 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu i stwierdzenia bezskuteczności odwołania, do czasu zakończenia postępowania kasacyjnego, gdyż zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (wydalenie z terytorium RP) oraz wyrządzenia znacznej szkody w sferze praw podstawowych, w tym w szczególności w kontekście zarzutów opartych o art. 3 i 8 EKPC i art. 13 EKPC.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.Mając powyższe na uwadze, odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii dopuszczalności wstrzymania wykonania decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej w Bobrownikach z dnia 11 września 2024 r. nr [...] zobowiązującej skarżącego do powrotu i zakazującej ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen na okres 10 lat, w sytuacji gdy przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 26 lutego 2025 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji - wskazać należy, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z 13 listopada 2023 r., sygn. akt II GPS 2/22, stwierdził: "W postępowaniu sądowoadministracyjnym, zainicjowanym skargą na postanowienie: a) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, b) o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, c) stwierdzające niedopuszczalność odwołania – nie jest dopuszczalne, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), wstrzymanie wykonania decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji." W uzasadnieniu uchwały wyjaśniono: "Nie można wydać postanowienia o wstrzymaniu wykonania określonego aktu, jeżeli w wyniku rozpoznania i uwzględnienia skargi – zgodnie z art. 135 p.p.s.a. – sąd nie może uchylić tego aktu. Czyli rozpoznając i uwzględniając skargę na postanowienie: stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, stwierdzające niedopuszczalność odwołania, sąd może uchylić zaskarżone postanowienie, co umożliwi rozpoznanie odwołania przez organ drugiej instancji, nie może jednak uchylić decyzji organu pierwszej instancji, a to oznacza, że nie może również wstrzymać wykonania decyzji organu pierwszej instancji. Przyjęcie odmiennego stanowiska tj. dopuszczenie do wydania przez sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji organu pierwszej instancji powodowałoby, że w przypadku uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonych postanowień, nadal pozostawałoby w obrocie postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji organu pierwszej instancji".W niniejszej sprawie mamy do czynienia z dokładnie taką samą sytuacją procesową jak objęta przywołaną wyżej uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2023 r. sygn. akt II GPS 2/22. Rozpoznając skargę na postanowienie procesowe Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 26 lutego 2025 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej w Bobrownikach z dnia 11 września 2024 r. sąd administracyjny nie mógłby sięgać w głąb i dokonywać oceny legalności tej decyzji, od której skarżący wniósł odwołanie uznane za bezskuteczne. Decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej w Bobrownikach z dnia 11 września 2024 r. nie jest zatem objęta granicami orzekania przez sąd, toteż nie jest możliwe zastosowanie wobec niej instytucji wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach tej sprawy nie zasługiwał również na uwzględnienie wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 26 lutego 2025 r. bowiem postanowienie to nie podlega i nie wymaga wykonania. Nie wszystkie akty administracyjne wymagają wykonania i nadają się do wykonania. Skoro dany akt nie nakłada obowiązków, nie nadaje praw, to nie wymaga on wykonania i dążenie do wstrzymania wykonania takiego aktu administracyjnego jest pozbawione podstaw. Postanowienie wydane w niniejszej sprawie, odmawiające przywrócenia terminu i stwierdzające bezskuteczność odwołania potwierdza określony stan faktyczny i prawny, tj. że odwołanie zostało wniesione po terminie i nie wymaga od organu dalszych działań celem jego realizacji. Z odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzenia bezskuteczności odwołania z powodu uchybienia terminu do jego wniesienia nie wynika obowiązek nadający się do wykonania bądź kwalifikujący się do egzekucji. Jest to zatem akt prawny nienoszący znamion wykonalności, a tym samym nie można na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzec o wstrzymaniu jego wykonania.Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.., postanowił jak w sentencji.