sygn. III OSK 1515/23 25 marca 2026 Naczelny Sąd Administracyjny

Wyrok - III OSK 1515/23 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 25 marca 2026

Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (sprawozdawca) Protokolant: starszy asystent sędziego Dawid Piaskowski po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Po 900/22 w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wOddalono skargę kasacyjną. Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (sprawozdawca) Protokolant: starszy asystent sędziego Dawid Piaskowski po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Po 900/22 w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono skargę
Typ sprawy sprawa cywilna
Etap skarga kasacyjna
Tryb rozprawa
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia 25 marca 2026
Sąd Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący Sławomir Pauter
Rozstrzygnięcie

Oddalono skargę kasacyjną

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (sprawozdawca) Protokolant: starszy asystent sędziego Dawid Piaskowski po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Po 900/22 w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2022 r., nr [...] w przedmiocie przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej oddala skargę kasacyjną.

UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej "WSA w Poznaniu", "Sąd I instancji") wyrokiem z dnia 8 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Po 900/22, oddalił skargę A.K. (dalej "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") z dnia [...] października 2022 r., nr [...], w przedmiocie przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej.Powyższy wyrok, od którego została złożona skarga kasacyjna, zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.W związku z ujawnieniem procederu wypompowywania zawartości zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe, znajdującego się na działce ew. nr [...], położonej przy ul. [...] w miejscowości [...], Wójt Gminy [...] (dalej: "Wójt", "organ I instancji") decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...], nakazał skarżącemu, będącemu właścicielem wspomnianej nieruchomości, przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej w terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania niniejszej decyzji. W uzasadnieniu decyzji Wójt wyjaśnił, że właściciel nie podłączył nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej i korzysta ze zbiornika bezodpływowego. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 888; dalej "u.c.p.g.") w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 1-4 u.c.p.g., organ wykonawczy gminy zobowiązany jest do wydania decyzji nakazującej wykonanie obowiązku.Na skutek odwołania skarżącego, SKO decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...], utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Wójta, jednakże decyzja ta została uchylona prawomocnym wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 26 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Po 792/21. W uzasadnieniu powyższego wyroku wskazano, że treść przepisu art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. nie budzi wątpliwości. Właściciel ma obowiązek przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej w sytuacji, gdy taka sieć faktycznie istnieje. Gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, właściciel ma obowiązek wyposażyć nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych. Z treści przepisu także jednoznacznie wynika, że przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, co dotyczy sytuacji, gdy taka sieć została wybudowana, nie jest obowiązkowe, ale tylko wówczas gdy nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. W powołanym wyroku WSA w Poznaniu stwierdził, że zaistniały przesłanki dla rozważania nakazania skarżącemu obowiązku wykonania przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej (art. 5 ust. 7 u.c.p.g.). Bezsporne pomiędzy stronami jest bowiem to, że w [...], w ulicy [...] kanalizacja sanitarna istnieje, a nieruchomość skarżącego nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków, spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Nieczystości ciekłe z nieruchomości skarżącego są gromadzone w zbiorniku bezodpływowym. Jednak samo stwierdzenie istnienia sieci kanalizacji sanitarnej, nawet jako okoliczności bezspornej pomiędzy stronami, nie stanowi o wyczerpującym rozpoznaniu sprawy nakazania przyłączenia nieruchomości do tej sieci. Do przesłanek, od których spełnienia ustawodawca uzależnił dopuszczalność i obowiązek wydania decyzji nakazującej przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, są: istnienie takiej sieci, możliwość przyłączenia do niej nieruchomości, brak wyposażenia nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków oraz niezrealizowanie przez właścicieli nieruchomości obowiązku przyłączenia. W konsekwencji dostrzec należy, że przesłanką wydania nakazu przyłączenia do sieci kanalizacyjnej jest również istnienie realnych warunków realizacji takiego obowiązku. Według WSA w Poznaniu jeżeli na nieruchomości znajduje się studzienka kanalizacyjna to przyłączem jest odcinek przewodu pomiędzy wewnętrzną instalacją a tą studzienką, natomiast dalsza część przewodu do rury głównej stanowi już element sieci. Z koeli jeżeli na nieruchomości brak jest studzienki to przyłączem jest odcinek przewodu pomiędzy wewnętrzną instalacją a granicą nieruchomości, dalsza część tego przewodu prowadząca do sieci stanowi element tej sieci. Te okoliczności należało postrzegać/rozważać jako określoną prawem możliwość, stworzenia realnych warunków, przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej. Tak rozumiane prawne możliwości będą stanowiły także przesłankę dla wydania nakazu przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, co należało rozpoznać i rozstrzygnąć w odpowiedzi na formułowane przez skarżącego zarzuty dotyczące "niewykonalności obowiązku przyłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej". W ocenie WSA w Poznaniu do akt administracyjnych nie zostały włączone żadne dowody pozwalające na sformułowanie oceny, że kwestionowany skargą nakaz został wydany w warunkach realnej możliwości przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Kwestia ta nie została rozpoznana w postępowaniu administracyjnym. Zarzuty skarżącego jedynie w niewielkiej części zostały omówione w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. Organ wyjaśnił, że sytuacja życiowa i majątkowej adresata decyzji pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Natomiast do akt sprawy nie zostały włączone żadne dowody obrazujące położenie instalacji kanalizacyjnej względem nieruchomości skarżącego. W uzasadnieniu decyzji nie odniesiono się do argumentacji o braku technicznych możliwości przyłączenia nieruchomości do kanalizacji sanitarnej. Przy czym dla wydania nakazu przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej (stwierdzenia, że zaktualizowały się przesłanki realizacji obowiązku powstałego z mocy prawa) okolicznościami indyferentnymi są podnoszone przez skarżącego kwestie związane z jego sytuacją rodzinną oraz materialną. WSA w Poznaniu polecił SKO przy ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględnienie również, że nieuzasadnione są żądania skargi dotyczące wydłużenia terminu określonego na realizację obowiązku przyłączenia nieruchomości skarżącego do istniejącej sieci kanalizacyjnej, a decyzja Wójta jest wadliwa w zakresie określenia terminu na wykonanie spornego obowiązku.Ponownie rozpoznając sprawę pismem z dnia [...] września 2022 r. Kolegium wezwało Wójta do udzielenia informacji czy istnieją realne warunki przyłączenia nieruchomości skarżącego do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Kolegium wystąpiło o wyjaśnienie, jakie są techniczne możliwości podłączenia tej nieruchomości do sieci, odniesienie się do zarzutu skarżącego, że przyłącze do kanalizacji sanitarnej znajduje się na sąsiedniej działce, a uzgodnienie warunków przyłączenia z właścicielem nieruchomości sąsiedniej jest obecnie niemożliwe ze względu na toczony spór sąsiedzki dotyczący ustalenia granic oraz odniesienie się do zarzutu, iż posadowienie studni powoduje znaczny wzrost kosztów przyłączenia do sieci. Przyłączenie miałoby być trudne technicznie do wykonania ze względu na głębokość studni. Ewentualna płytkość studni może powodować trudności w uzyskaniu odpowiednich spadków. Kolegium wystąpiło także o nadesłanie dokumentów potwierdzających wspomniane okoliczności. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Wójt poinformował, że [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] może wykonać przyłączenie budynku mieszkalnego, znajdującego się przy ul. [...] w [...]. Przyłączenie nastąpiłoby do sieci sanitarnej [...] mm, znajdującej się po przeciwnej stronie asfaltowej drogi, z zachowaniem odpowiednich spadków. Co do zarzutu pierwszego – Wójt wskazał, że podłączenie się poprzez działkę sąsiedzką jest również możliwe, ale wymagałoby to zgody sąsiada. Nie trzeba korzystać z tego rozwiązania. W drodze publicznej też znajduje się sieć kanalizacyjna. Co do drugiego zarzutu – trudno przewidzieć, jakie będą koszty przyłączenia. Każdy mieszkaniec ponosi inne koszty, co jest uwarunkowane odległością, jaką należy pokonać od sieci do budynku.Kolegium decyzją z dnia [...] października 2022 r., nr [...], uchyliło decyzję organu I instancji i orzekło merytorycznie co do istoty poprzez nakazanie skarżącemu, będącej właścicielem nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], działka ew. nr [...], przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej. SKO za bezsporne uznało, że działka skarżącego nie posiada przyłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej. Tego poglądu nie zakwestionował także sąd administracyjny. Przyłączenie nie jest obowiązkowe, jeżeli na działce znajduje się przydomowa oczyszczalnia ścieków, spełniająca wymagania określone w przepisach szczególnych, a w toku postępowania ustalono, że na działce nr ew. [...] taka oczyszczalnia się nie znajduje. Jest tam jedynie zbiornik bezodpływowy. Przy czym organ odwoławczy wskazał, że jeżeli istnieje sieć, a właściciel nieruchomości nie ma przydomowej oczyszczalni ścieków, to aktualizuje się z mocy prawa, jego obowiązek do wykonania przyłączenia do sieci kanalizacyjnej. Jednocześnie z informacji pochodzącej od [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] wynika, że istnieje możliwość przyłączenia budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...]. Z kolei w odniesieniu do uzasadnienia wspomnianego wyroku WSA w Poznaniu, Kolegium podało, że instalację należy zakończyć studzienką na działce [...] w odległości 1 m od granicy nieruchomości. Oznacza to, że aktualnie nie ma żadnej instalacji po stronie działki [...]. Dalej SKO ustosunkowało się do wątpliwości podniesionych przez WSA w Poznaniu, które również miały zostać rozpoznane. Kolegium odniosło się także do zarzutów odwołania, wyjaśniając również, że kwestia sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego pozostaje indyferentna dla wykonania obowiązku przyłączenia do sieci kanalizacyjnej. Organ odwoławczy wskazał, że uchylił decyzję Wójta, gdyż przepisy u.c.p.g. nie zawierają przepisów co do terminu wykonania przyłączenia.Pismem z dnia 26 października 2022 r. skarżący wniósł do WSA w Poznaniu skargę na decyzję Kolegium z dnia [...] października 2022 r. żądając jej uchylenia w całości i umorzenia postępowania przed SKO, jak też dopuszczenia dowodów ze sprawy sądowej o sygn. akt II SA/Po 792/21 oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zdaniem skarżącego powyższa decyzja SKO jest wadliwa i powinna zostać uchylona. Skarżący podtrzymał całą swoją dotychczasową argumentację i dodał, że nie ma możliwości technicznej wykonania przyłączenia. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.W dniu 8 marca 2023 r. WSA w Poznaniu wydał opisany na wstępie wyrok oddalający skargę. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd I instancji przywołał treść art. 153 p.p.s.a. zauważając, że związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną. Zatem moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy. W prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu o sygn. akt II SA/Po 792/21 ustalono natomiast następujące okoliczności faktyczne sprawy: w ulicy [...] w [...] istnieje sieć kanalizacji sanitarnej, skarżący posiada wyłącznie zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe, skarżący nie posiada przydomowej oczyszczalni ścieków, która spełniałaby wymagania stawiane przez przepisy szczególne oraz – skarżący nie wykonał przyłączenia swojej nieruchomości do kanalizacji sanitarnej. Okoliczności te nie były nigdy później kwestionowane przez skarżącego. Skarżący nie podniósł w toku ponownie przeprowadzonego postępowania odwoławczego, ani w skardze, że zaszły jakiekolwiek zmiany w okolicznościach faktycznych, które mogłyby prowadzić do odstąpienia od zasady z art. 153 p.p.s.a. Według Sądu I instancji należy więc uznać, że okoliczności faktyczne nie uległy zmianie. Nie zmienił się także stan prawny, bowiem obowiązek z art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 5 ust. 7 u.c.p.g. nadal funkcjonuje w obrocie prawnym. Rolą Sądu I instancji była więc wyłącznie kontrola tego, czy SKO spełniło zobowiązanie WSA w Poznaniu wynikające z poprzednio wydanego wyroku sygn. akt II SA/Po 792/21, tj. czy wyjaśniło czy istnieje techniczna możliwość wykonania przyłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej. W tym miejscu Sąd I instancji podał, że SKO skierowało zapytanie do Wójta, jednakże nie jako organu administracji publicznej, ale jako do organu wykonawczego samorządu gminnego – Gminy [...]. Zapytano Wójta, czy istnieją techniczne możliwości wykonania takiego przyłączenia. Wójt, po uzyskaniu danych od [...]sp. z o.o. z siedzibą w [...], powiadomił SKO, że istnieje możliwość przyłączenia budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...]. Zdaniem WSA w Poznaniu z informacji pochodzącej od organu I instancji wynika niespornie, że w ulicy [...] istnieje sieć, a także są możliwości wykonania przyłączenia. Na załączonej do pisma Wójta mapie widać, że przed działką należącą do skarżącego, istnieją studzienki, mogące stanowić miejsce przyłączenia działki do sieci. Fakt ten wynika również z systemu informacji przestrzennej dla powiatu o. ([...]). Zresztą, obie te studzienki przylegają do chodnika w ulicy [...]. Jedna z nich znajduje się na wysokości działki skarżącego. Dodatkowo z informacji dostarczonej przez Wójta wynika, że rzeczywiście istnieje sieć po przeciwnej stronie działki skarżącego. Według Sądu I instancji zasadne są zatem stwierdzenia, że sieć istnieje, a także są technologiczne możliwości wykonania przyłączenia. Przy czym [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] wskazało, że nie ma potrzeby "prowadzenia" instalacji w działce sąsiada, z którym skarżący pozostaje w sporze. Można by zapewne wykonać i taką inwestycję, ale wiązałoby się to z koniecznością uzyskania zgody sąsiada. Trudno w tej chwili mówić o kosztach tego przedsięwzięcia, ponieważ wszystko zależy od długości instalacji, jaką trzeba będzie wykonać, również po stronie działki skarżącego. Sąd i instancji wskazał na niezasadność twierdzeń skarżącego podniesionych w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Skarżący niezmiennie bowiem twierdzi, że nie ma technicznych możliwości wykonania przyłączenia, co więcej, uważa, że takie działanie mogłoby spowodować zalewanie jego działki. Jednakże skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na to, że jego twierdzenia są uzasadnione. Zdaniem WSA w Poznaniu przedstawienie zdjęć zalanej działki nie świadczy o tym, że istnieje jakikolwiek związek między tym stanem rzeczy a siecią kanalizacyjną. Nie wiadomo, w jakich okolicznościach wykonano te zdjęcia, a poza tym Sąd I instancji nie może przeprowadzić z nich dowodu z dokumentu, gdyż byłoby to niedopuszczalne. Jednocześnie SKO, dzięki informacji pochodzącej ze strony Wójta, przedstawiło nawet okoliczności, z którego przyłączenia miałoby nastąpić podłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej – rzędna [...]. WSA w Poznaniu nie ma natomiast wiadomości specjalnych aby twierdzić, że wykonanie tego przyłączenia jest technicznie niemożliwe, a poza tym, sąd administracyjny kontroluje jedynie to, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Sąd I instancji nie prowadzi postępowania wyjaśniającego, w którym można by podważyć takie ustalenia. W ocenie WSA w Poznaniu skarżący w żaden sposób nie podważył tych ustaleń, a zatem nie ma i nie było podstaw wątpić w prawidłowość ustaleń Kolegium. Zdaniem Sądu i instancji konieczne jest w tym miejscu przypomnienie zasady z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. Parafrazując tę zasadę należy stwierdzić, że jeżeli istnieje sieć, a także są warunki techniczne i ekonomiczne do przyłączenia się do tejże sieci, należy ten obowiązek niezwłocznie spełnić. O tym zaś decyduje wójt, burmistrz (prezydent miasta) w drodze decyzji. Jeżeli kumulatywnie zostaną spełnione te warunki, organ administracji publicznej nie może nie wydać decyzji z art. 5 ust. 7 u.c.p.g. Przy tym żaden przepis u.c.p.g. nie daje podstaw do "ważenia" kosztów i utrudnień dla właścicieli nieruchomości oraz korzyści wynikających z podłączenia do sieci kanalizacyjnej i rozstrzygania, które z tych wartości przeważa. To, że skarżący po uprawomocnieniu się decyzji SKO będzie narażony na poniesienie kosztów, nawet większych niż się spodziewa, nie stanowi przesłanki, które mogłyby w jakikolwiek sposób wpłynąć na wykonalność obowiązku o charakterze publicznoprawnym. W konsekwencji powyższego Sąd I instancji uznał decyzję SKO za prawidłową. Wskazał również, że Kolegium zasadnie podjęło rozstrzygnięcie o charakterze reformatoryjnym, ponieważ przepisy u.c.p.g. istotnie nie przewidują żadnego terminu, w jakim należałoby wykonać obowiązek przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. W myśl art. 6 k.p.a., organ administracji publicznej musi działać na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że jeżeli organ nie posiada podstawy prawnej do określonego działania, nie może jego podjąć pod rygorem narażenia się na zarzut nieważności. Z kolei odnosząc się bezpośrednio do skargi WSA w Poznaniu uznał, że żadne twierdzenie skarżącego nie może wywołać korzystnego dla niego skutku. Nadto uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego jest niemożliwe, ponieważ nie został spełniony obowiązek publicznoprawny. Sąd I instancji podkreślił, że SKO ustaliło w postępowaniu odwoławczym, iż są techniczne możliwości wykonania przyłączenia nieruchomości skarżącego do sieci kanalizacji sanitarnej. Jednocześnie skarżący nie posiada przydomowej oczyszczalni ścieków, która spełniałaby wymagania stawiane przez przepisy szczególne. Skarżący zresztą nigdy tego nie podnosił, a tylko posiadanie takiej oczyszczalni mogłoby zwolnić skarżącego z obowiązku z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. W ocenie WSA w Poznaniu skoro skarżący nie ma takiej oczyszczalni to nie może się uchylić od obowiązku wykonania przyłączenia. Sytuacja rodzinna i materialna, skarżącego nie ma natomiast żadnego znaczenia dla wyniku sprawy. WSA w Poznaniu kierując się wytycznymi wskazanymi w wyroku o sygn. akt II SA/Po 792/21 stwierdził, że SKO wykonało swoje zobowiązanie. Przy czym istnieją możliwości techniczne do wykonania przyłączenia, a to, że skarżący szuka przeszkód w spełnieniu tego obowiązku nie może mieć wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie. Co więcej skarżący w żaden sposób nie podważył ustaleń SKO. W ocenie Sądu I instancji nie było zatem podstaw do kwestionowania dowodów zgromadzonym w postępowaniu odwoławczym. Reasumując, WSA w Poznaniu doszedł do przekonania o niezasadności skargi. Nie znalazł też żadnych innych podstaw skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji.Pismem z dnia 2 maja 2023 r. skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu z dnia 8 marca 2023 r. wywiódł skarżący (dalej również "skarżący kasacyjnie"), zaskarżając wskazane orzeczenie w całości i zarzucając mu:1. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (Dz. U. 2022.2519 -t.j.) w zw. z art. 2 pkt 5 i art. 15 ust. 1-3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. 2023.537 - t.j.), poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że:- po stronie skarżącego istnieje możliwość przyłączenia należącej do niego nieruchomości do sieci kanalizacyjnej,- po stronie skarżącego powstał obowiązek przyłączenia należącej do niego nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, podczas gdy nieruchomość skarżącego jest wyposażona w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych,- faktycznie wybudowana sieć kanalizacyjna umożliwia wykonanie takiej inwestycji przez skarżącego bez poniesienia nadmiernych ciężarów i obciążeń, oraz że istnieje realna oraz technicznie wykonalna możliwość podłączenia,- na skarżącym a nie na gminie ciąży obowiązek wybudowania i doprowadzenia do nieruchomości skarżącego sieci kanalizacyjnej, a ponadto, że od skarżącego, a nie od gminy można domagać się pokrycia kosztów wybudowania infrastruktury technicznej także za odcinek między granicą nieruchomości i studzienką kanalizacyjną, do której ma nastąpić przyłączenie,2. naruszenie prawa procesowego przez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału i dowodowego, w szczególności na:- dokonaniu ustaleń w sposób dowolny, z naruszeniem zasad obiektywizmu i logicznego rozumowania oraz sprzecznych z materiałem dowodowym zgromadzonym w postępowaniu,- oparciu ustaleń w zakresie obowiązku przyłączenia nieruchomości skarżącego do sieci kanalizacyjnej z pominięciem wiadomości specjalnych, a wyłącznie na informacji [...] sp. z o.o. w [...], że można wykonać przyłączenie budynku mieszkalnego znajdującego się przy ul. [...] w [...],- braku prawidłowej oceny przedstawionego dowodu w postaci przywołanej informacji bez uwzględnienia odległości studzienki, do której ma nastąpić przyłącze od nieruchomości skarżącego i wielkości kosztów z tego wynikających, co narusza zasadę proporcjonalności w relacji nałożonego obowiązku do skutku, który ma być w ten sposób osiągnięty i to bez uwzględnienia, iż nieruchomość skarżącego wyposażona jest w zbiornik bezodpływowo nieczystości ciekłych, a skarżący posiada zawartą umowę na opróżnianie zbiornika i wywóz nieczystości.W oparciu o przedstawione zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku WSA w Poznaniu z dnia 8 marca 2023 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Po 900/22 i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie w całości decyzji SKO z dnia [...] października 2022 r., nr [...]. Ponadto skarżący kasacyjnie wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków,Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Ze względu na wymogi konstrukcyjne, sporządzenie skargi kasacyjnej zostało powierzone profesjonalnym podmiotom, których fachowość powinna gwarantować prawidłowe skonstruowanie zarzutów, zgodnie z przepisami p.p.s.a. Art. 176 p.p.s.a. określa wymogi, jakie winna spełnić skarga kasacyjna, a jej konstrukcja, co do zasady, wyznacza zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej, o czym stanowi powołany wyżej art. 183 § 1 p.p.s.a. oznacza, że poza przypadkami nieważności Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami tego środka zaskarżenia, pozostając władnym poddawać badaniu tylko te zarzuty, które zostały wyraźnie skonkretyzowane w jego treści. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest zatem takie zredagowanie podstaw kasacyjnych i zarzutów skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 1688/07 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wprawdzie nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a. (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09), jednakże Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku, ani prawa samodzielnie poszukiwać wzorca kontroli kasacyjnej, czy też domniemywać intencji strony, tudzież konkretyzować zarzuty kasacyjnej sformułowane przez stronę postępowania, w tym domyślać się i uzupełniać przedstawioną w rozpoznawanym środku prawnym argumentację. Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji.Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Powstały na gruncie niniejszej sprawy spór dotyczy podstaw zastosowania art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu porządku i czystości w gminach – "u.c.p.g.". Zgodnie z treścią powołanego przepisu właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych". W myśl zaś ust. 7 tego artykułu w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1-4, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku. Nie ulega zatem wątpliwości, że w przypadku, gdy istnieje sieć kanalizacyjna, zasadą jest, iż nieruchomość ma być podłączona do tej sieci, a jedyny wyjątek dotyczy sytuacji, kiedy nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych (por. wyrok NSA z 3 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2367/16, wyrok NSA z 30 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2276/14). Dalej, dokonując wykładni funkcjonalnej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. nie może budzić wątpliwości, że obowiązek przyłączenia do sieci kanalizacyjnej może być nałożony na właściciela nieruchomości jedynie w przypadku, gdy wykonanie przyłączenia jest realne i technicznie możliwe. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 22 sierpnia 2020 r. (sygn. akt II OSK 101/20) oraz z dnia 9 grudnia 2021 r. (sygn. akt III OSK 4485/21) wskazując, że "przesłanką zobowiązania do podłączenia się do sieci jest fakt jej istnienia oraz realna, technicznie wykonalna możliwość podłączenia". Wynikający z treści art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. obowiązek przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej powstaje więc w sytuacji, gdy faktycznie istnieje wybudowana sieć kanalizacyjna a zarazem istnieje możliwość przyłączenia do niej nieruchomości, która nie posiada przydomowej oczyszczalni ścieków. Przesłanki te muszą zaistnieć kumulatywnie, aby właściwy organ mógł na podstawie art. 5 ust. 7 tej ustawy wydać decyzję nakazującą podłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej.Przekładając powyższe na realia niniejszej sprawy należy zwrócić uwagę na następujące okoliczności faktyczne. Po pierwsze, działka skarżących nr ew. [...] położona przy ulicy [...] w miejscowości [...] nie jest przyłączona do istniejącej sieci kanalizacyjnej - okoliczność niekwestionowana. Po drugie, nieruchomość skarżących nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków, która to okoliczność także nie jest w niniejszej sprawie kwestionowana. Po trzecie, w ulicy [...], przy której położona jest nieruchomość skarżących znajduje się sieć kanalizacji sanitarnej - także okoliczność niekwestionowana. Po czwarte, na podstawie informacji uzyskanych od [...] sp. z o.o. w [...] organ ustalił, że istnieją techniczne możliwości przyłączenia nieruchomości skarżących do sieci kanalizacji sanitarnej zlokalizowanej w ulicy [...]. Jest to możliwe zarówno poprzez wykonanie przyłącza biegnącego od budynku mieszkalnego skarżącego do granic nieruchomości z zachowaniem odpowiednich spadków. Wskazano jednocześnie na rzędne włączenia przyłącza sanitarnego. Projektowane przyłącze należy zakończyć na terenie działki o nr ew. [...] studzienka inspekcyjna z [...] mm w odległości 1 metra od granicy nieruchomości, z tym, że przed zamiarem wykonania przyłącza jego wykonawca – skarżący kasacyjnie obowiązany jest uzyskać warunki techniczne przyłączenia do sieci kanalizacyjnej wydane przez [...] sp. z o.o. w [...]. Jednocześnie należy podkreślić, że w [...] z wykorzystaniem znajdującej się tam studzienki inspekcyjnej z zastrzeżeniem, że w takim przypadku wymagana jest zgoda właściciela tejże nieruchomości na powyższe rozwiązanie, w tym na przeprowadzenie rur przez jego posesję. W tym stanie rzeczy nie można mieć żadnych wątpliwości co do tego, że w sprawie wystąpiły okoliczności faktyczne aktywujące kompetencję organu do wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 7 u.c.p.g. Nie znajduje bowiem potwierdzenia zarzut dotyczący braku technicznych możliwości na wykonanie spornego przyłącza. Strona skarżąca nie przedstawiła zarówno w toku postępowania administracyjnego jak i na etapie postępowania sądowego dowodów pozwalających powyższe ustalenie organów podważyć.Należy zaznaczyć, że wykonanie takiego obowiązku nie jest uzależnione od zdolności finansowych. Ustawodawca w żaden sposób nie wiąże wykonania przyłączenia ze stanem majątkowym zobowiązanego (zob. np. wyrok WSA w Opolu z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Op 190/13). Jest to jednolite stanowisko w orzecznictwie i nie ma żadnych wyjątków od tego poglądu. Tylko przykładowo można przywołać stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego: "Okoliczności dotyczące warunków ekonomicznych wykonania przyłącza i trudności korzystania z sieci nie są to przesłanki objęte normą prawną wynikającą z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g." (wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 991/15). Skoro nie ma żadnego związku pomiędzy walorami finansowymi a realizacją obowiązku, to należy wskazać, że cała argumentacja skarżącego opierająca się na tym zagadnieniu jest oczywiście chybiona. Spełnienie zatem warunków podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej - do których należy faktyczne istnienie takiej sieci w otoczeniu nieruchomości oraz realna i technicznie wykonalna możliwość przyłączenia do sieci nieruchomości, która nie posiada przydomowej oczyszczalni ścieków - oznacza, że na właścicielu ciąży bezwzględny obowiązek przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. W konsekwencji, jak trafnie wywodzi się w doktrynie i orzecznictwie, względy ekonomiczne i wysokość kosztów wykonania przyłącza - np. z uwagi na jego długość, wynikającą z powierzchni nieruchomości i usytuowania budynku i miejsca wpięcia w znacznej odległości od sieci doprowadzonej jedynie do granicy nieruchomości - nie stanowią okoliczności, które mogłyby poważyć ten obowiązek (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 listopada 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 626/24).Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej zaskarżona decyzja nie nakłada na skarżącego obowiązku ponoszenia kosztów związanych z koniecznością wykonania infrastruktury technicznej na odcinku między granicą nieruchomości stanowiącej jego własność, a studzienką kanalizacyjną, do której ma nastąpić przyłączenie.Uznać zatem należy, że zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. w zw. z art. 2 pkt 5 i art. 15 ust. 1-3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu nieczystości (u.z.z.w.) poprzez błędną ich wykładnię nie zasługuje na uwzględnienie.Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przepisów postępowania poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego. Na wstępie wskazać należy wskazać wojewódzki sąd administracyjny rozpoznając skargę na decyzję wydaną przez organy administracji publicznej nie stosuje przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a jedynie ocenia czy organy zrealizowały obowiązki wynikające z tej regulacji w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Podnosząc zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przepisów postępowania w zależności od treści rozstrzygnięcia Sądu I instancji strona skarżąca winna powołać się na art. 151 p.p.s.a. lub art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, które organy naruszyły w toku postępowania administracyjnego. Jednocześnie należy wykazać, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przedstawiony w skardze zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania tym warunkom nie odpowiada. Z jego treści co najwyżej można wywnioskować, że dotyczy on naruszenia przez organy administracji publicznej art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Analiza akt sprawy pozwala przyjąć, że przedstawione przez organy ustalenia faktyczne istotne do rozstrzygnięcia sprawy zostały dokonane w oparciu o dokumentację przedstawiającą przebieg sieci kanalizacyjnej przez ulicę [...] w miejscowości [...], oraz jej usytuowanie w odniesieniu do budynku mieszkalnego skarżącego. Parametry techniczne świadczące o możliwości podłączenia budynku mieszkalnego do sieci kanalizacyjnej dokonano w oparciu o informację udzieloną przez [...] w [...]. Zakład ten jako podmiot zarządzający wspomnianą siecią niewątpliwie posiada dane umożliwiające stwierdzenie wykonalności obowiązku obciążającego skarżącego kasacyjnie. Nadto skarżący tych ustaleń nie podważył.Należy podkreślić, że zakres prac, do których wykonania zobowiązany jest właściciel nieruchomości w związku z przyłączeniem do sieci kanalizacyjnej wynika wprost z treści art. 15 ust. 2 u.z.z.w. Przede wszystkim należy wskazać, że przed wydaniem decyzji nakładającej obowiązek przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej organ nie bada warunków, na jakich nieruchomość może być przyłączona do sieci, a jedynie okoliczność, czy takie podłączenie w ogóle jest technicznie możliwe bez konieczności podejmowania działań wykraczających poza wyżej wskazane obowiązki właściciela nieruchomości (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 września 2023 r., III OSK 5137/21). Szczegółowe warunki przyłączenia do sieci kanalizacyjnej oraz odbioru przyłącza wydawane są przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne na wniosek właściciela nieruchomości w trybie i na zasadach przewidzianych w art. 19a u.z.z.w. w związku z postanowieniami regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków (art. 19 ust. 5 pkt 4 u.z.z.w.). Celem decyzji nakładającej na stronę obowiązek podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej jest wyłącznie zobowiązanie właściciela nieruchomości do wystąpienia do przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego z wnioskiem o wydanie warunków przyłączenia do sieci, a po ich uzyskaniu do wykonania przyłącza i podjęcia wszelkich działań koniecznych do przyłączenia nieruchomości do sieci. Oczekiwania skarżącego kasacyjnie, że już na etapie wydania zaskarżonej decyzji sieć kanalizacji sanitarnej ma być doprowadzona do granic jego działki są bezpodstawne. Wysokość ewentualnych kosztów związanych z wykonaniem przez skarżącego przyłącza nie ma wpływu na nałożony zaskarżoną decyzją obowiązek jego wykonania, jak również trudna sytuacja majątkową strony skarżącej spowodowana między innymi chorobą żony.Uwzględniając całość powyższego nie można zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że w sprawie nie zostały wyjaśnione okoliczności istotne z perspektywy zastosowania art. 5 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 7 u.c.p.g. Zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie.Mając na względzie całość powyższego Naczelny Sąd Administracyjny kierując się treścią art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. oddalił skargę kasacyjną