sygn. II SA/Go 55/26 25 marca 2026 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.

Wyrok - II SA/Go 55/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. - z dnia 25 marca 2026

Teza
Oddalono skargę. ochrona środowiska, Informacja o środowisku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2026 r. sprawy ze skargi F sp. z o.o. na zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nieprzekazania sprawozdania oddala skargę. UZASADNIENIE ZarządzeniemOddalono skargę. ochrona środowiska, Informacja o środowisku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2026 r. sprawy ze skargi F sp. z o.o. na zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nieprzekazania sprawozdania oddala skargę. UZASADNIENIE Zarządzeniem
Data orzeczenia 25 marca 2026
Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Przewodniczący Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Rozstrzygnięcie

Oddalono skargę

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2026 r. sprawy ze skargi F sp. z o.o. na zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nieprzekazania sprawozdania oddala skargę.

UZASADNIENIE
Zarządzeniem pokontrolnym z [...] grudnia 2025 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 425, dalej u.i.o.ś.) oraz ustaleń kontroli przeprowadzonej od 22 maja 2025 r. do 24 lipca 2025 r. na terenie Fermy [...], zarządził:1) Prowadzić eksploatację instalacji z przestrzeganiem warunków określonych w pozwoleniu zintegrowanym wydanym decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] marca 2024 r., znak: [...], tj. zgodnie z treścią:- pkt 1.1. ww. decyzji "Rodzaj prowadzonej działalności"- pkt 1.2. ww. decyzji "Rodzaje instalacji"- pkt 1.3.2. ww. decyzji "Parametry produkcji"- pkt 1.3.3. ww. decyzji "Charakterystyka cyklu produkcyjnego oraz parametrów technicznych instalacji"- pkt 1.4. ww. decyzji "Rodzaje i ilości wykorzystywanych surowców, materiałów, paliw i energii"- pkt 1.5.1. ww. decyzji "Parametry źródeł emisji hałasu do środowiska"- pkt 1.5.2. ww. decyzji "Parametry źródeł emisji zanieczyszczeń do powietrza"- pkt 1.8.3. ww. decyzji "Usytuowanie stanowisk do pomiaru wielkości emisji gazów lub pyłów do powietrza"- pkt 1.8.5. ww. decyzji "Monitorowanie całkowite ilości azotu i fosforu wydalane w oborniku"- pkt 1.8.6. ww. decyzji "Monitorowanie emisji amoniaku do powietrza"- pkt 1.8.7. ww. decyzji "Monitorowanie emisji pyłu do powietrza z każdego budynku dla zwierząt"- pkt 1.8.8. ww. decyzji "Zasady gromadzenia wyników monitoringu i przekazywania informacji pozwalających na przeprowadzenie oceny zgodności z warunkami określonymi w niniejszym pozwoleniu".Termin realizacji: niezwłocznie.2. Sporządzać oraz wprowadzać do Krajowej bazy o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancji, w terminie do końca lutego każdego roku, raporty zawierające informacje o emisjach, o których mowa w art. 6 ust. 2 pkt 1-10 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. z 2022 r. poz. 673 ze zm.), dotyczące poprzedniego roku kalendarzowego. Termin realizacji: zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji.3. Przedkładać Marszalkowi Województwa [...]:- wykazy zawierające wykorzystane do ustalenia wysokości opłat informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska- wykazy zawierające zbiorcze zestawienia informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat za dany rok kalendarzowy do dnia 31 marca następnego roku.Termin realizacji: zgodnie z art. 286 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647 ze zm., dalej p.o.ś.).4. Przekazywać [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska dane o przekroczeniu wartości progowych dla uwolnień i transferów zanieczyszczeń, o których mowa w art. 236b ust. 1 pkt 1 p.o.ś.Termin realizacji: do dnia 31 marca roku następującego po danym roku sprawozdawczym.Termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń został wyznaczony na dzień 17 kwietnia 2026 r.Jak wynika z uzasadnienia, w wyniku powyższej kontroli [...] WIOŚ zarządził usunięcie stwierdzonych w punktach 1-4 naruszeń prawa.Ad. 1. Pozwoleniem zintegrowanym wydanym decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] marca 2024 r., znak: [...] prowadzący instalację zobowiązany został do:a) Prowadzenia odchowu i chowu kur mięsnych – zgodnie z treścią pkt 1.1. pozwolenia zintegrowanego. W trakcie kontroli ustalono, że na terenie Fermy [...] prowadzi się hodowlę kur nieśnych. Powyższe stanowi naruszenie pkt 1.1. Pozwolenia zintegrowanego.b) Eksploatacji budynków hodowlanych o powierzchni 2090 m² każdy – zgodnie z treścią pkt 1.2. pozwolenia zintegrowanego. W trakcie kontroli ustalono, że na terenie Fermy [...] prowadzi się eksploatację budynków hodowlanych o powierzchni 2331 m² każdy. Powyższe stanowi naruszenie pkt 1.2. Pozwolenia zintegrowanego.c) Prowadzenia hodowli zwierzęcej w budynkach hodowlanych o obsadzie: 43.890 szt. (175,56 DJP) do 5 tygodnia oraz 36.575 szt. (146,3 DJP) po 5 tygodniu, w jednym cyklu hodowlanym. W trakcie kontroli ustalono, że na terenie Fermy [...] prowadzi się eksploatację budynków hodowlanych o obsadzie: 160.420 szt. (641.68 DJP), w jednym cyklu hodowlanym. Powyższe stanowi naruszenie pkt 1.3.2. Pozwolenia zintegrowanego.d) Prowadzenia hodowli zwierzęcej zgodnie z charakterystyką cyklu oraz parametrów technicznych instalacji wskazaną w pkt 1.3.2. Pozwolenia zintegrowanego, tj. przede wszystkim: prowadzenie 6-tygodniowych cykli brojlerów kurzych w 8 budynkach parterowych o wymiarach 111x20 m i obsadzie maksymalnej 351.120 szt. tj. 1404,48 DJP (na 8 budynków hodowlanych K1-K8) w jednym cyklu produkcyjnym. W trakcie kontroli ustalono, że na terenie Fermy [...] prowadzi się cykle hodowlane kur niosek (cykle roczne) obecnie w 4 budynkach hodowlanych, 3-kondygnacyjnych o wymiarach 111x21 m i obsadzie maksymalnej 641680 szt., tj. 2566,72 DJP (na 4 istniejące budynki hodowlane K1-K4) w jednym cyklu produkcyjnym). Powyższe stanowi naruszenie pkt 1.3.2. Pozwolenia zintegrowanego.e) Eksploatacji instalacji z zachowaniem dopuszczalnego zużycia surowców, materiałów, paliw i energii, w tym m.in. zużycia max. 10.000 Mg paszy rocznie – zgodnie z treścią pkt 1.4. pozwolenia zintegrowanego. W trakcie kontroli ustalono, że na terenie Fermy [...] zużyto następujące ilości paszy:- 2024 r. (cały rok) – 13.415 Mg- 2025 r. (do dnia zakończenia kontroli) – 10.574 Mg.Powyższe stanowi naruszenie pkt 1.4. Pozwolenia zintegrowanego.f) Eksploatacji źródeł emisji hałasu do środowiska pkt 1.5.1. pozwolenia zintegrowanego. Decyzja określa rodzaj i ilość zastosowanych wentylatorów w każdym z budynków K1-K8 na:- 11 szt. wentylatorów dachowych o średnicy 0,67 m, wydajności 12.500 m³/h oraz mocy akustycznej 59 dB każdy,- 7 wentylatorów szczytowych o średnicy 1,4 m i wydajności 37.250 m³/h oraz mocy akustycznej 67 dB każdy. W trakcie kontroli ustalono, że źródłami emisji hałasu do środowiska z każdego z istniejących budynków K1-K4 są 63 wentylatory dachowe o średnicy 0,8 m, wydajności 20.000 m³/h, mocy akustycznej nieokreślonej. Powyższe stanowi naruszenie pkt 1.5.1. Pozwolenia zintegrowanego.g) Eksploatacji źródeł emisji zanieczyszczeń do powietrza – zgodnie z warunkami pkt 1.5.2. pozwolenia zintegrowanego. Decyzja określa rodzaj i ilość zastosowanych wentylatorów w każdym z budynków K1-K8 na:- 11 szt. wentylatorów dachowych o średnicy 0,67 m i wydajności 12.500 m³/h każdy, zainstalowanych w kominach na wysokości 7,7 m;- 6 wentylatorów szczytowych o średnicy 1,4 m i wydajności 37 250 m³/h każdy, zainstalowanych na wysokości 2,3 m;- 1 wentylator szczytowy o średnicy 1,4 m i wydajności 37 250 m³/h każdy, zainstalowany na wysokości 3,9 m.W trakcie kontroli ustalono, że źródłami emisji zanieczyszczeń do powietrza z każdego z istniejących budynków K1-K4 są 63 wentylatory dachowe o średnicy 0,8 m, wydajności 20.000 m³/h, zainstalowane w kominach na wysokości 12,0 m. Powyższe stanowi naruszenie pkt 1.5.2. Pozwolenia zintegrowanego.h) Usytuowania stanowisk do pomiaru wielkości emisji gazów lub pyłów do powietrza - zgodnie z pkt 1.8.3. pozwolenia zintegrowanego. W trakcie kontroli ustalono, że prowadzący instalację nie wyposażył instalacji w stanowiska do pomiaru wielkości emisji gazów lub pyłów do powietrza. Powyższe stanowi naruszenie pkt 1.8.3. pozwolenia zintegrowanego.i) Monitorowania całkowitej ilości azotu i fosforu wydalanych w oborniku – w sposób i z częstotliwością wskazaną w pkt 1.8.5. pozwolenia zintegrowanego, tj. przy oszacowaniu w oparciu o analizę obornika z oznaczeniem całkowitej zawartości azotu i fosforu, z częstotliwością raz w roku dla każdej kategorii zwierząt. W trakcie kontroli ustalono, że prowadzący instalację nie prowadził monitoringu całkowitej ilości azotu i fosforu wydalanych w oborniku. Powyższe stanowi naruszenie pkt 1.8.5. pozwolenia zintegrowanego.j) Monitorowania emisji amoniaku do powietrza – w sposób i z częstotliwością wskazaną w pkt 1.8.6. pozwolenia zintegrowanego, tj. przy użyciu szacunków z wykorzystaniem wskaźnika emisji amoniaku, z częstotliwością raz w roku dla każdej kategorii zwierząt. W trakcie kontroli ustalono, że prowadzący instalację nie prowadził monitoringu emisji amoniaku do powietrza. Powyższe stanowi naruszenie pkt 1.8.6. pozwolenia zintegrowanego.k) Monitorowania emisji pyłów do powietrza – w sposób i z częstotliwością wskazaną w pkt 1.8.7. pozwolenia zintegrowanego, tj. przy użyciu szacunków z wykorzystaniem wskaźnika emisji pyłu, z częstotliwością raz w roku dla każdej kategorii zwierząt. W trakcie kontroli ustalono, że prowadzący instalację nie prowadził monitoringu emisji pyłów do powietrza. Powyższe stanowi naruszenie pkt 1.8.7. pozwolenia zintegrowanego.l) Rejestrowania i przekazywania Marszałkowi Województwa [...] oraz [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska corocznej informacji pozwalającej na przeprowadzenie oceny zgodności z warunkami określonymi pozwoleniem zintegrowanym, z częstotliwością oraz zakresem wskazanym w pkt 1.8.7. pozwolenia zintegrowanego, tj. do dnia 15 marca roku następnego:- wielkość zużycia energii elektrycznej;- wielkość zużycia poszczególnych surowców, materiałów, paliw i energii;- wielkość produkcji;- wielkość zużycia wody;- wyniki badań monitoringowych (z roku, w którym będą wykonywane) w zakresie gazów lub pyłów wprowadzanych do powietrza. Wielkości zużycia ww. parametrów podać w jednostkach odniesienia w stosunku do roku. W trakcie kontroli ustalono, że prowadzący instalację nie przekazał Marszałkowi Województwa [...] oraz [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska informacji pozwalającej na przeprowadzenie oceny zgodności z warunkami określonymi pozwoleniem zintegrowanym:- za 2023 r., w terminie do 15 marca 2024 r.- za 2024 r., w terminie do 15 marca 2025 r. Powyższe stanowi naruszenie pkt 1.8.8. pozwolenia zintegrowanego.m) Monitorowania emisji pyłów do powietrza – w sposób i z częstotliwością wskazaną w pkt 1.8.7. pozwolenia zintegrowanego, tj. przy użyciu szacunków z wykorzystaniem wskaźnika emisji pyłu, z częstotliwością raz w roku dla każdej kategorii zwierząt. W trakcie kontroli ustalono, że prowadzący instalację nie prowadził monitoringu emisji pyłów do powietrza. Powyższe stanowi naruszenie pkt 1.8.7. pozwolenia zintegrowanego.Ad. 2. Kontrolowany nie sporządził i nie wprowadził do "Krajowej bazy o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancji" raportu zawierającego informacje o emisjach, o których mowa w art. 6 ust. 2 pkt 1-10 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji:- dotyczącego 2023 r. – w terminie do końca lutego 2024 r.- dotyczącego 2024 r. – w terminie do końca lutego 2025 r.Powyższe stanowi naruszenie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji.Ad. 3. Kontrolowany nie przedłożył Marszałkowi Województwa [...] wykazów zawierających wykorzystane do ustalenia wysokości opłat informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz wykazów zawierających zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat za lata:- 2023 r. – w terminie do 31 marca 2024 r.- za 2024 r. – w terminie do 31 marca 2025 r.Powyższe stanowi naruszenie 286 ust. 1 p.o.ś.Ad. 4. Kontrolowany prowadzi od 24 maja 2023 r. instalację do chowu i hodowli drobiu o więcej niż 40.000 stanowisk dla drobiu, wymienioną w załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 stycznia 2006 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń i zmieniającym dyrektywę Rady 91/689/EWG i 96/61/WE. Jak ustalono w trakcie kontroli eksploatacja instalacji w 2023 r. i 2024 r. prowadzona była z przekroczeniem wartości progowych dla uwolnień i transferów zanieczyszczeń, o których mowa w załączniku II do rozporządzenia 166/2006. Kontrolowany nie przekazał [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska sprawozdania zawierającego dane o przekroczeniu wartości progowych dla uwolnień i transferów zanieczyszczeń w terminie:- za 2023 r. – w terminie do 31 marca 2024 r.- za 2024 r. – w terminie do 31 marca 2025 r.Powyższe stanowi naruszenie 236b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.Zarządzeniem pokontrolnym nie objęto naruszeń i nieprawidłowości wskazanych w Lp. 15 oraz 17 tabeli stanowiącej pkt 2 Protokołu kontroli, ze względu na fakt, że stały się one bezprzedmiotowe.Ad. Lp. 15 tabeli stanowiącej pkt 2 Protokołu kontroli.Kontrolowany rozpoczął eksploatację instalacji do chowu i hodowli drobiu o więcej niż 40.000 stanowisk dla drobiu, wymienioną w załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 stycznia 2006 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń i zmieniającym dyrektywę Rady 91/689/EWG i 96/61/WE, w dniu 24 maja 2023 r. i nie przekazał [...] WIOŚ danych niezbędnych do identyfikacji zakładu, na terenie którego jest prowadzona ww. instalacja, w terminie do dnia 31 marca 2024 r. Dane niezbędne do identyfikacji zakładu zostały przekazane w 31 lipca 2025 r.Ad. Lp. 17 stanowiącej pkt 2 Protokołu kontroli.Kontrolowany rozpoczął dnia 24 maja 2023 r. eksploatację instalacji do chowu i hodowli drobiu o więcej niż 40 000 stanowisk dla drobiu, tj. instalację, której funkcjonowanie, ze względu na rodzaj i skalę prowadzonej w niej działalności, może powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości, objętą rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 kwietnia 2014 r. w instalacji zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz. U. 2014, poz. 1169). Zgodnie z art. 201 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska prowadzenie instalacji, której funkcjonowanie, ze względu na rodzaj i skalę prowadzonej w niej działalności, może powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości, z wyłączeniem instalacji lub ich części stosowanych wyłącznie do badania, rozwoju lub testowania nowych produktów lub procesów technologicznych, wymaga pozwolenia zintegrowanego. W okresie od 24 maja 2023 r. do 5 marca 2024 r. eksploatacja instalacji prowadzona była bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego.W dniu zakończenia kontroli (24 lipca 2025 r.) przedstawiciel kontrolowanego podmiotu odmówił podpisania protokołu, wobec czego pouczony został o możliwości przedstawienia w terminie siedmiu dni swojego stanowiska na piśmie organowi, co nastąpiło pismem z [...] lipca 2025 r.W treści pisma odniesiono się do obliczeń zawartych w protokole kontroli, dotyczących wielkości emisji amoniaku wynikającej z utrzymania drobiu wprowadzonej do powietrza w 2023 r. Przedstawione zostały obliczenia w oparciu o bilans białka, zgodnie z "Poradnikiem Metodycznym w zakresie PRTR dla instalacji do intensywnego chowu i hodowli drobiu" wykonanym dla Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] w ramach umowy Nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. Z zamieszczonych w piśmie obliczeń wynika, że roczna emisja amoniaku w roku 2023 nie przekraczała 10.000 kg, zatem nie osiągnięto progu określonego dla amoniaku w załączniku II do Rozporządzenia (WE) Nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 stycznia 2006 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń i zmieniające dyrektywę Rady 91/689/EWG i 96/61/WE. Jak wskazał pełnomocnik kontrolowanego, na tej podstawie należało przyjąć, że na podstawie art. 5 ust. 1 ww. rozporządzenia zarządzający fermą nie był zobowiązany do złożenia sprawozdania PRTR za 2023 r. [...] WIOŚ nie uwzględnił powyższego stanowiska.Na powyższe zarządzenie pokontrolne Ferma M. Spółka z o.o. w [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zaskarżając je w części – w zakresie, w jakim organ stwierdził, że skarżący naruszył art. 236b ust. 1 pkt 1 p.o.ś., ponieważ nie przekazał [...] WIOŚ sprawozdania zawierającego dane o przekroczeniu wartości progowych dla uwolnień i transferów zanieczyszczeń za 2023 r. w terminie do 31 marca 2024 r. (Ad. 4 uzasadnienia zarządzenia pokontrolnego) oraz zarzucając naruszenie:1) art. 5 ust. 1 Rozporządzenia (WE) NR 166/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 stycznia 2006 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń i zmieniającego dyrektywę Rady 91/689/EWG i 96/61/WE (Dz.U.UE.L.2006.33.1) w zw. z załącznikiem II do Rozporządzenia w zakresie progu określonego dla amoniaku i załącznikiem I do Rozporządzenia w zakresie dotyczącym instalacji do intensywnego chowu lub hodowli drobiu o więcej niż 40.000 miejsc dla drobiu poprzez Ich zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że skarżący naruszył art. 236b ust. 1 pkt 1 p.o.ś., ponieważ nie przekazał [...] WIOŚ sprawozdania zawierającego dane o przekroczeniu wartości progowych dla uwolnień i transferów zanieczyszczeń za 2023 r. w terminie do 31 marca 2024 r., podczas gdy roczna emisja amoniaku w 2023 r. nie przekraczała 10.000 kg, zatem nie osiągnięto progu określonego dla amoniaku w załączniku II do Rozporządzenia i nie powstał dla skarżącego obowiązek wynikający z art. 5 ust. 1 Rozporządzenia;2) art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. poprzez jego zastosowanie i zarządzenie wobec skarżącego przekazywania [...] WIOŚ danych o przekroczeniu wartości progowych dla uwolnień i transferów zanieczyszczeń, o których mowa w art. 236b ust. 1 pkt 1 p.o.ś. w związku z nieprzekazaniem przez skarżącego [...] WIOŚ sprawozdania zawierającego dane o przekroczeniu wartości progowych dla uwolnień i transferów zanieczyszczeń za 2023 r. w terminie do 31 marca 2024 r., pomimo że, zgodnie z treścią pkt 1) skarżący nie miał takiego obowiązku, a tym samym zarządzenie pokontrolne w tym zakresie nie znajduje oparcia w powszechnie obowiązujących przepisach prawa;3) art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś poprzez jego zastosowanie i zarządzenie wobec skarżącego przekazywania [...] WIOŚ danych o przekroczeniu wartości progowych dla uwolnień i transferów zanieczyszczeń, o których mowa w art. 236b ust. 1 pkt 1 p.o.ś. w związku z nieprzekazaniem przez skarżącego [...] WIOŚ sprawozdania zawierającego dane o przekroczeniu wartości progowych dla uwolnień i transferów zanieczyszczeń za 2023 r. w terminie do 31 marca 2024 r., pomimo że skarżący w zastrzeżeniach do protokołu kontroli złożonych w ustawowym terminie wyjaśnił, że nie miał ww. obowiązku, a organ w zarządzeniu pokontrolnym wskazał, że tego stanowiska nie uwzględnił, jednakże bez wyjaśnienia, z jakich przyczyn, co dyskwalifikuje zarządzenie pokontrolne w tym zakresie, gdyż nie znajduje ono oparcia w powszechnie obowiązujących przepisach prawa.Podnosząc powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zarządzenia pokontrolnego w zaskarżonej części, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, iż w jej przypadku roczna emisja amoniaku w 2023 r. nie przekroczyła 10.000 kg, zatem nie osiągnięto progu określonego dla amoniaku w załączniku II do rozporządzenia 166/2006 w związku z czym wobec Spółki nie powstał obowiązek wynikający z art. 5 ust. 1 rozporządzenia. Wartości maksymalne substancji emitowanych z procesu chowu niosek przyjęto na podstawie danych zamieszczonych w "Poradniku Metodycznym w zakresie PRTR dla instalacji do intensywnego chowu i hodowli drobiu" wykonanego dla Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] w ramach umowy Nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. Zakres poradnika obejmuje instalacje intensywnego chowu i hodowli kur nieśnych, brojlerów, odchowalni i stad rodzicielskich oraz brojlerów indyczych powyżej 40.000 stanowisk dla drobiu. Emisję amoniaku według wyżej wymienionego opracowania oblicza się na podstawie bilansu azotu zawartego w podawanym pokarmie i wydalanym w pomiocie. Skarżąca był zobowiązana do przekazania danych niezbędnych do identyfikacji zakładu dopiero za rok 2024 do 31 marca 2025 r. Pomimo powyższego, na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś, organ wydał zarządzenie pokontrolne i zarządził przekazywanie danych o przekroczeniu wartości progowych dla uwolnień i transferów zanieczyszczeń, o których mowa w art. 236b ust. 1 pkt 1 p.o.ś. w związku z niedopełnieniem obowiązku w tym zakresie za 2023 r. Skarżąca podniosła argumentację uzasadniającą brak istnienia obowiązku sprawozdawczego za 2023 r. na etapie kontroli, składając pismem z [...] Iipca2025 r. stosowne uwagi do protokołu kontroli. Jak wynika z zarządzenia pokontrolnego, organ jej nie podzielił, bez przedstawienia żadnego wyjaśnienia, dlaczego.W odpowiedzi na skargę [...] WIOŚ wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, iż w toku kontroli stwierdzono naruszenie polegające na nieprzekazaniu [...] WIOŚ sprawozdania zawierającego dane o przekroczeniu wartości progowych dla uwolnień i transferów zanieczyszczeń, o których mowa w art. 236b ust. 1 pkt 1 p.o.ś., w terminach: za 2023 r. – do 31 marca 2024 r. oraz za 2024 r. – do 31 marca 2025 r. Skarga kwestionuje jedynie naruszenie w zakresie roku 2023, w którym obowiązek informacyjny wypadał na termin do 31 marca 2024 r. W treści uzasadnienia pokontrolnego [...] WIOŚ wskazał, że kontrolowany przedsiębiorca złożył zastrzeżenia do protokołu kontroli. Organ ich nie uwzględnił. W treści protokołu kontroli przedstawiono bowiem własne obliczenia inspektorów WIOŚ w [...] (na str. 13-14 protokołu kontroli). W zaskarżonym pkt 4 zarządzenia pokontrolnego został zwięźle sformułowany konkretny obowiązek o wskazanej tam treści. W uzasadnieniu zarządzenia pokontrolnego wyjaśniono natomiast, że powyższy obowiązek został przedsiębiorcy zasygnalizowany ze względu za naruszenia wartości progowych za dwa kolejne lata, tj.: 2023 r. i 2024 r. Skarżąca nie kwestionuje w żadnym stopniu popełnienia tego naruszenia za rok 2024, w uwagach do protokołu kontroli ani w skardze. Ewentualne wyeliminowanie pkt 4 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego z obrotu prawnego doprowadziłoby do usankcjonowania naruszenia za okres, nie objęty zakresem zaskarżenia, tzn. 2024 r. Nawet gdyby wyeliminować z treści uzasadnienia zarządzenia pokontrolnego wątek dotyczący 2023 r., to część rozstrzygająca zarządzenia pozostanie niezmienna.Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zakresie swej właściwości sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, aktualnych w dacie wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.Skarga okazała się niezasadna.Podstawę prawną zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego stanowiły przepisy art. 12 ust. 1 i ust. 2 u.i.o.ś. Zgodnie z art. 12 ust. 1 tej ustawy (w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego) wojewódzki inspektor ochrony środowiska – na podstawie ustaleń kontroli – może:1) wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej;1a) wydać na podstawie odrębnych przepisów zalecenia pokontrolne;2) wydać na podstawie odrębnych przepisów decyzję administracyjną;3) wszcząć egzekucję, jeżeli obowiązek wynika z mocy prawa lub decyzji administracyjnej.Istota kontroli prowadzonej przez właściwy organ sprowadza się po pierwsze – do zbadania zgodności stanu faktycznego ze stanem postulowanym, po drugie – do ustalenia zakresu i przyczyn rozbieżności między tymi stanami oraz po trzecie – do przekazania wyników tego ustalenia podmiotowi kontrolowanemu. Wydanie zarządzenia pokontrolnego ma zatem na celu przeciwdziałanie i wyeliminowanie stwierdzonych naruszeń w wyniku przeprowadzonej kontroli poprzez zobowiązanie kierownika kontrolowanego podmiotu lub osoby fizycznej do zaprzestania naruszania prawa i poinformowana o działaniach, jakie kontrolowana jednostka podjęła, by dalsza jej działalność nie naruszała prawa (por. np. wyrok NSA z 29 lutego 2024 r., III OSK 1346/22 orzeczenia.nsa.gov.pl, a także pozostałe powołane tam orzeczenia).Początkowo w orzecznictwie sądów administracyjnych wystąpił spór, czy zarządzenie pokontrolne wydawane przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. Z. Bukowski, Organy ochrony środowiska: administracja rządowa ochrony środowiska, [w:] P. Korzeniowski (red.), Zagadnienia systemowe prawa ochrony środowiska, Łódź 2015, s. 214-215 oraz J. Stelmasiak, Kontrola zarządzenia pokontrolnego wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, [w:] Z. Bukowski, T. Bojar-Fijałkowski, Kontrola przestrzegania przepisów o ochronie środowiska w Czechach, Polsce i Słowacji, Bydgoszcz 2021, s. 349-350). Ostatecznie przyjęto, że zarządzenie pokontrolne, chociaż nie jest zewnętrznym aktem administracyjnym takim jak decyzja administracyjna czy postanowienie, to ma jednak charakter władczy. Jest to bowiem prawna forma działania właściwego organu ochrony środowiska, która stwierdza wystąpienie określonego obowiązku nałożonego na adresata zewnętrznego np. przedsiębiorcę. Zarządzenie pokontrolne poddaje się zatem kognicji sądów administracyjnych, pomimo, że ustawodawca nie wprowadził możliwości jego zaskarżenia do właściwego organu wyższego stopnia.Powyższe nie oznacza jednak, że zakres tej kontroli jest taki sam, jak w przypadku kontroli decyzji lub postanowienia wydanych w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. Wynika to ze specyfiki zarządzenia pokontrolnego, które powinno wskazywać adresatowi nieprawidłowości w zakresie nałożonych na niego obowiązków o charakterze publicznoprawnym w przedmiocie ochrony środowiska. Zarządzenie pokontrolne wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska powinno m.in. nakładać następujące obowiązki na jego adresata w zależności od występującego w danej sprawie stanu faktycznego i stanu prawnego. Po pierwsze, usunięcie ustalonych naruszeń w jego działalności, które są związane z nieprzestrzeganiem odpowiednich przepisów materialnego prawa ochrony środowiska. Po drugie, jeżeli zachodzi taka okoliczność, wystąpienie do właściwego miejscowo i rzeczowo organu ochrony środowiska w celu "uporządkowania" stanu formalnoprawnego kontrolowanego podmiotu w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej oddziaływującej na środowisko. Po trzecie, określenie planowanych działań, które powinny zapobiegać wystąpieniu tego rodzaju nieprawidłowej działalności gospodarczej uciążliwej dla środowiska. Zarządzenie pokontrolne nie stanowi sankcji administracyjnej, ponieważ nie nakłada dodatkowych obowiązków, lecz stanowi tylko "przypomnienie" o obowiązkach, które wynikają z przepisów prawa ochrony środowiska regulujących działalność danego przedsiębiorcy.Co istotne w kontekście zarzutów podniesionych w skardze – na podstawie tak zakreślonych ram prawnych w zakresie dokonywanej przez sąd administracyjny kontroli legalności zarządzenia pokontrolnego należy stwierdzić, że sąd ten nie jest uprawniony do badania legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli. W takiej sytuacji przedmiotem kontroli nie byłoby bowiem zarządzenie pokontrolne, ale dokument w postaci protokołu kontroli. Podstawą wydania zarządzenia pokontrolnego mogą być tylko ustalenia kontroli, prawidłowo udokumentowane w protokole kontroli oraz w tym zarządzeniu. Zatem protokół kontroli dokumentuje czynności kontroli, a także zawiera jej ustalenia, do których musi odnieść się zarządzenie pokontrolne (por. wyrok NSA z 19 września 2024 r., III OSK 438/23). Z tego względu do zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego odnośnie do ustaleń stanu faktycznego i uzasadnienia, zarówno w stosunku do czynności kontrolnych, jak i wydania zarządzenia pokontrolnego (por. wyroki NSA z 29 kwietnia 2022 r., III OSK 1091/21 oraz z 20 września 2022 r., III OSK 1242/21).Zarządzenie pokontrolne stanowi akt o charakterze sygnalizacyjnym, określającym ramowe kierunki postępowania (por. np. wyrok NSA z 6 maja 2025 r., III OSK 2615/23). Adresat takiego zarządzenia w zakreślonym terminie jest zobowiązany do wyjaśnienia jakie działania w związku z tym zarządzeniem podjął. Z pełnych gwarancji procesowych, wynikających z przepisów k.p.a., strona może więc skorzystać, jeśli na skutek niewykonania zarządzenia pokontrolnego zostanie wszczęte postępowanie administracyjne przewidziane przepisami stosownej ustawy z zakresu materialnego prawa ochrony środowiska (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2018 r., II OSK 2479/17). W zarządzeniach pokontrolnych organ Inspekcji Ochrony Środowiska nie może na kontrolowany podmiot lub jego kierownika nałożyć bezpośredniego obowiązku podjęcia jakichkolwiek konkretnych działań zmierzających do usunięcia stwierdzonych naruszeń. Służą do tego inne instrumenty prawne" (T. Czech, Zarządzenie pokontrolne organów Inspekcji Ochrony Środowiska, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 3/2011, s. 99).Powyższe przekłada się bezpośrednio na zakres i sposób kontroli zarządzeń pokontrolnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż wojewódzki sąd administracyjny rozpoznając skargę na zarządzenie pokontrolne bada przede wszystkim, czy:1) kontrola została przeprowadzona przez powołany do tego organ;2) treść zarządzeń koresponduje z ustaleniami poczynionymi w protokole kontroli;3) treść zarządzenia pokontrolnego znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa.W rozpatrywanej sprawie kwestionowane zarządzenie pokontrolne zostało wydane przez powołany do tego organ – [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...], odpowiada ono ustaleniom poczynionym w toku kontroli, utrwalonym w protokole z dnia [...] lipca 2025 r. Nr [...] oraz zostało wydane na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Nakaz sformułowany w objętej skargą części tego zarządzenia odwołuje się do treści art. 236b ust. 1 pkt 1 p.o.ś. W myśl tego przepisu prowadzący instalację obejmującą co najmniej jeden z rodzajów działalności określonych w załączniku I do rozporządzenia 166/2006, który prowadzi tę instalację z przekroczeniem progów wydajności określonych w tym załączniku, przekazuje wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska sprawozdanie zawierające dane o przekroczeniu wartości progowych dla uwolnień i transferów zanieczyszczeń, o których mowa w załączniku II do rozporządzenia 166/2006, oraz transferów odpadów określonych w art. 5 ust. 1 lit. b tego rozporządzenia, z uwzględnieniem wielkości produkcji – w terminie do dnia 31 marca roku następującego po danym roku sprawozdawczym.Załącznik I do rozporządzenia (WE) nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 stycznia 2006 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń i zmieniające dyrektywę Rady 91/689/EWG i 96/61/WE (Dz.Urz. UE.L. 2006.33.1 z dnia 2006.02.04) pod poz. 7a) wymienia instalacje do intensywnego chowu lub hodowli drobiu lub świń o progu wydajności m.in. 40.000 miejsc dla drobiu. Z kolei załącznik II do tego rozporządzenia pod poz. Nr 6 wymienia zanieczyszczenia w postaci amoniaku (NH3) o wartości progowej uwolnień do powietrza 10.000 kg na rok.W świetle powyższych regulacji podmiot prowadzący jedną z instalacji wymienionych w załączniku I do rozporządzenia 166/2006 z przekroczeniem progów wydajności określonych w tym załączniku, ma obowiązek przekazania wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska sprawozdania zawierającego dane o przekroczeniu wartości progowych dla uwolnień i transferów zanieczyszczeń, o których mowa w załączniku II do rozporządzenia oraz transferów odpadów określonych w art. 5 ust. 1 lit. b tego rozporządzenia, z uwzględnieniem wielkości produkcji w terminie do dnia 31 marca roku następującego po danym roku sprawozdawczym – oczywiście w razie przekroczenia wartości progowych dla uwolnień i transferów zanieczyszczeń. Nie sposób również zaprzeczyć, iż na skarżącej Spółce spoczywa obowiązek prowadzenia działalności z poszanowaniem warunków określonych w pozwoleniu zintegrowanym wydanym decyzją marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2024 r., znak [...].Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie, na etapie przeprowadzonej kontroli oraz wydania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego, była natomiast wielkość emisji amoniaku, o której mowa w rozporządzeniu 166/2006, tzn. czy wielkość tej emisji za 2023 r. przekroczyła wartość progową dla uwolnień i transferów zanieczyszczeń, o której mowa w załączniku II do tego rozporządzenia, a w konsekwencji czy wobec skarżącej Spółki powstał wynikający z art. 236b ust. 1 pkt 1 p.o.ś. obowiązek złożenia do 31 marca 2024 r. sprawozdania zawierającego dane o przekroczeniu wartości progowych dla uwolnień i transferów zanieczyszczeń za ten rok. W konsekwencji, czy Spółka nie składając sprawozdania naruszyła ten przepis ustawy. W ocenie Spółki powyższe nie miało miejsca. Ustalenia przeprowadzonej kontroli doprowadziły natomiast organ do wniosku, że naruszenie takie miało miejsce, czemu dał wyraz w protokole kontroli oraz w zaskarżonej części kwestionowanego zarządzenia pokontrolnego.W toku postępowania sądowego, wraz z pismem procesowym datowanym na [...] marca 2026 r. Spółka przedłożyła decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2026 r., znak [...] o odstąpieniu od nałożenia na skarżącą Spółkę administracyjnej kary pieniężnej za niewypełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 236b ust. 1 pkt 1 p.o.ś., tzn. nieprzekazanie organowi sprawozdania zawierającego dane o przekroczeniu wartości progowych dla uwolnień i transferów zanieczyszczeń, o których mowa 2 w załączniku II do rozporządzenia 166/2006 za rok sprawozdawczy 2023, w terminie do 31 marca 2024 r. oraz o pouczeniu skarżącej Spółki o obowiązku przestrzegania przepisów p.o.ś. Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji, organ podzielił stanowisko Spółki dotyczące obliczeń wielkości emisji amoniaku wprowadzonej do powietrza w 2023 r., przedstawione w zastrzeżeniach do protokołu kontroli oraz w toku postępowania administracyjnego dotyczącego nałożenia kary administracyjnej. Organ uznał zatem, że nie doszło do naruszenia prawa. Stwierdził również, że Spółka dokonała rejestracji zakładu w Krajowym Rejestrze Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń i dopełniła obowiązku sprawozdawczego za rok 2024. W ocenie Spółki świadczy to o wywiązywaniu się przez nią w chwili obecnej z przedmiotowego obowiązku sprawozdawczego.Powyższe oznacza, że skarżąca Spółka, broniąc swojego interesu prawnego w odrębnym postępowaniu zakończonym władczym rozstrzygnięciem jakim jest decyzja administracyjna, doprowadziła już do akceptacji przez organ swojego stanowiska stanowiącego kwestię sporną w niniejszej sprawie. Odpowiada to przytoczonym wcześniej poglądom orzecznictwa sądowego co do charakteru prawnego zarządzenia pokontrolnego, tzn. iż nie stanowi ono sankcji administracyjnej, nie nakłada dodatkowych obowiązków, lecz stanowi tylko przypomnienie o obowiązkach wynikających z przepisów prawa ochrony środowiska, regulujących działalność danego przedsiębiorcy. Nadto – co istotne w niniejszej sprawie – w orzecznictwie wskazuje się, iż zarządzenie pokontrolne, w przeciwieństwie do decyzji wymierzającej administracyjną karę pieniężną za naruszenie wymagań ochrony środowiska, ma formę sygnalizacyjną i adresat takiego zarządzenia w zakreślonym terminie jest zobowiązany do wyjaśnienia jakie działania w związku z tym zarządzaniem podjął. Z pełnych gwarancji procesowych, wynikających z przepisów k.p.a., strona może skorzystać w toku wszczętego postępowania administracyjnego przewidzianego przepisami stosownej ustawy z zakresu materialnego prawa ochrony środowiska (por. m.in. wyroki NSA z 12 kwietnia 2018 r., II OSK 2479/17 oraz z 2 grudnia 2025 r., III OSK 2782/22) i tak też w niniejszej sprawie się stało co do kwestii spornej pomiędzy skarżącą Spółką a organem, która to kwestia – jak wskazuje treść powyższej decyzji – została już rozstrzygnięta po myśli Spółki.Jednocześnie wskazania wymaga, iż decyzja ta zapadła w postępowaniu odrębnym aniżeli kontrola zakończona kwestionowanym zarządzeniem pokontrolnym. Stąd też nie ma podstaw ku temu, by Sąd w niniejszej sprawie wypowiadał się co do prawidłowości oraz zgodności z prawem wspomnianej decyzji [...] WIOŚ z [...] stycznia 2026 r., znak [...]Na zakończenie ponownie podkreślić należy, iż w zakresie dokonywanej przez sąd administracyjny kontroli legalności zarządzenia pokontrolnego, sąd ten nie jest uprawniony do badania legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli. W takiej sytuacji, przedmiotem kontroli nie byłoby bowiem zarządzenie pokontrolne, ale dokument w postaci protokołu kontroli. Z tego względu, do wydawania zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego odnośnie do ustaleń stanu faktycznego i uzasadnienia, zarówno w stosunku do czynności kontrolnych, jak i wydania zarządzenia pokontrolnego (por. m.in. wyroki NSA z 29 kwietnia 2022 r., III OSK 1091/21 z 20 września 2022 r., III OSK 1242/21 oraz z 2 grudnia 2025 r., III OSK 2782/22).Wobec powyższych okoliczności skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.. należało oddalić.