Postanowienie - I GZ 90/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 25 marca 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Wstrzymanie wykonania aktu, dotacje i subwencje. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia F. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 2455/25 odmawiającego przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi F. z siedzibą w K. na akt Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2025 r. w przedmiocie rozstrzygnięciaOddalono zażalenie. Wstrzymanie wykonania aktu, dotacje i subwencje. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia F. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 2455/25 odmawiającego przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi F. z siedzibą w K. na akt Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2025 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
25 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Bogdan Fischer
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 17 października 2025 r. (sygn. akt V SA/Wa 2455/25) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 oraz art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.); dalej "p.p.s.a." – odrzucił (jako wniesioną po upływie terminu) skargę F. z siedzibą w K. (dalej "Skarżąca" na akt Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z [...] maja 2025 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia otwartego konkursu, a także zwrócił Skarżącej wpis od skargi. Odpis wspomnianego postanowienia został doręczony Skarżącej 21 października 2025 r. z pouczeniem, że od postanowienia przysługuje zażalenie wnoszone w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia.W dniu 30 października 2025 r. Skarżąca nadała w placówce pocztowej przesyłkę z pismem, w którym zawarto zażalenie na wskazane wyżej postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 9 grudnia 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 2455/25 odrzucić zażalenie, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oraz zwrócił F. z siedzibą w K. fundaze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnemu w Warszawie wpis sądowy uiszczony w wysokości 100 zł (sto złotych), wpisany do rejestru opłat sądowych pod poz. [...] w dniu 30 października 2025 r. Uzasadniając odmowę przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia zażalenia. Podnoszona przez Skarżącą okoliczność błędnego przypisania przez nią 30-dniowego terminu z jednego z pouczeń otrzymanych z Sądu do obu doręczonych orzeczeń świadczy o niedochowaniu przez skarżącą należytej staranności, a zatem wskazuje, że uchybienie terminu było przez skarżącą zawinione. Uzasadniając odrzucenia zażalenia Sąd I instancji wskazał, że wniesione zostało ono z naruszeniem terminu, którego nie przywrócono.Następnie skarżąca wniosła zażalenie, w którym zarzuciła naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym i przyjęcie, że skarżąca nie uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu oraz naruszenie art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie (niezastosowanie) w ustalonym stanie faktycznym i pominięcie, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony niezwłocznie po ustaniu przyczyny uchybienia. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w zakresie odmowy przywrócenia terminu.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Stosownie do art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest instytucja przywrócenia terminu.W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Natomiast zgodnie z art. 87 p.p.s.a., warunkami przywrócenia uchybionego terminu są: złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie. Niespełnienie chociażby jednej z nich powoduje, że uchybiony termin nie może zostać przywrócony.Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się rygorystyczne kryteria ocen postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. Wiążą się one z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zatem w przypadku, gdy strona uchybiając terminowi dopuściła się zaniedbania, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie jest w tej sytuacji dopuszczalne. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie.Artykuł 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144).Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że okoliczności powoływane przez skarżącego w celu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, nie stanowią wystarczającej podstawy do jego przywrócenia. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że powołane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności świadczyły o dopuszczeniu się lekkiego niedbalstwa przez skarżącą w pilnowaniu swoich spraw. Pierwszym i podstawowym obowiązkiem było zatem dokładne sprawdzenie i zachowanie ustawowego terminu do wniesienia zażalenia. Zwrócić należy bowiem uwagę, że szeroko opisywane zarówno we wniosku o przywrócenie terminu, jak również w zażaleniu okoliczności są przejawem niewłaściwego funkcjonowania i organizacji skarżącej. Tego rodzaju błędy i zaniedbania należy oceniać w kategoriach niedbalstwa w prowadzeniu własnych spraw, co uniemożliwia uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu. Powyższej oceny nie zmieniają argumenty strony zawarte w zażaleniu, a odnoszące się do licznej korespondencji sądowej, którego jest adresatem. Należy bowiem zwrócić uwagę, że skarżąca na tym etapie prowadzonego postępowania prowadziła korespondencję z Sądem za pośrednictwem ePUAP. Ze znajdujących się w aktach sądowych wydruków jasno wynika, że skarżąca została precyzyjnie pouczona o terminie i sposobie wniesienia zażalenia. W piśmie przewodnim zawierającym to pouczenie wyraźnie wskazano, że dotyczy ono sprawy o sygn. akt V SA/Wa 2455/25, zatem nie ma podstaw do przyznania racji skarżącej, która wskazuje, że otrzymała w tym dniu dwie korespondencje sądowe, w której wskazano na termin 30 dni na złożenie skargi kasacyjnej. Okoliczność ta była również przedmiotem wnikliwej analizy Sądu I instancji, który wskazał, że okoliczność, że tego samego dnia skarżącej doręczono również odpis innego postanowienia (oznaczonego inną sygnaturą – V SO/Wa 4/25) z wyraźnie innym pouczeniem o środku zaskarżenia (skarga kasacyjna wnoszona w terminie 30 dni) nie może wpłynąć na zmianę powyższego stanowiska Sądu. Rację ma Sąd I instancji, który wskazał, że przypisanie pouczenia o 30-dniowym terminie na wniesienie środka zaskarżenia z pisma sądowego dotyczącego innej sprawy nie było skutkiem błędu Sądu, lecz wyłącznie skutkiem błędu skarżącej, który był możliwy do uniknięcia, gdyż wystarczyło uważnie przeczytać pkt 1 pouczenia zawartego w piśmie, przy którym doręczono skarżącej postanowienie o odrzuceniu skargi.Efektu zaniechań i braku wystarczającej staranności skarżącego nie można traktować jako podstawy wniosku o przywrócenie terminu, która wymaga uprawdopodobnienia nieistnienia winy strony. Należy podkreślić, że zarówno we wniosku o przywrócenie terminu, jak również w zażaleniu skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia.Stąd też zaskarżone postanowienie Sądu I instancji odmawiające skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi do sądu wraz z zaprezentowaną w nim argumentacją należy uznać za prawidłowe, zgodne z art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a..