Wyrok - III SA/Łd 823/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - z dnia 25 marca 2026
Teza
Stwierdzono niezgodność z prawem zaskarżonego aktu. Dnia 25 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, , Protokolant asystent sędziego Krystyna Adamczewska-Reguła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2026 roku sprawy ze skargi Wojewody Łódzkiego na zarządzenie Prezydenta Miasta Zgierza z dnia 27 maja 2020 roku nr 145/VIII/2020 w sprawie pamiątkowego "Zgierskiego Medalu - 30 lat SamStwierdzono niezgodność z prawem zaskarżonego aktu. Dnia 25 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, , Protokolant asystent sędziego Krystyna Adamczewska-Reguła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2026 roku sprawy ze skargi Wojewody Łódzkiego na zarządzenie Prezydenta Miasta Zgierza z dnia 27 maja 2020 roku nr 145/VIII/2020 w sprawie pamiątkowego "Zgierskiego Medalu - 30 lat Sam
Data orzeczenia
25 marca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Przewodniczący
Agnieszka Krawczyk
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono niezgodność z prawem zaskarżonego aktu
UZASADNIENIE
W dniu 27 maja 2020 r. Prezydent Miasta Zgierza wydał zarządzenie Nr 145/VIII/2020 w sprawie: pamiątkowego "Zgierskiego Medalu - 30 lat Samorządności". Podstawę prawną zarządzenia stanowił art. 31 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713 ze zm.) - dalej u.s.g.W § 1 zarządzenia ustalono, że z okazji 30. Rocznicy odrodzenia samorządu terytorialnego Prezydent Miasta Zgierza ustanawia pamiątkowy "Zgierski Medal-30 lat Samorządności", którego wzór określa załącznik Nr 1 do zarządzenia. W § 2 ust. 1 ustalono, że medal jest przyznawany przez Prezydenta Miasta Zgierza na wniosek Kapituły osobom, które: 1) aktywnie uczestniczyły w działaniach na rzecz odrodzenia samorządu terytorialnego, 2) zasłużyły się w pracach zgierskiego samorządu w latach 1990-2020 poprzez aktywność w organach samorządowych miasta oraz jego jednostkach organizacyjnych i pomocniczych, 3) inicjowały i realizowały działania służące rozwojowi miasta. W § 2 ust. 2 postanowiono, że skład Kapituły ustalony zostanie odrębnym zarządzeniem. Wręczenia medalu dokona Prezydent Miasta Zgierza w terminie ustalonym w odrębnym zarządzeniu (§ 3). Wykonanie zarządzenia powierzono Sekretarzowi Miasta Zgierza (§ 4).W § 5 i § 6 Prezydent Miasta Zgierza określił odpowiednio, że zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia na tablicy ogłoszeń Prezydenta Miasta Zgierza i podlega ogłoszeniu przez okres 14 dni.Wojewoda Łódzki wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższe zarządzenie Prezydenta Miasta Zgierza z dnia 27 maja 2020 r. nr 145/VIII/2020 w sprawie: pamiątkowego "Zgierskiego Medalu - 30 lat Samorządności". W skardze Wojewoda Łódzki zarzucił aktowi istotne naruszenie prawa, tj. art 18 ust. 2 pkt 14 w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez ustanowienie odznaczenia pamiątkowego - "Zgierskiego Medalu - 30 lat Samorządności" w formie zarządzenia Prezydenta Miasta Zgierza, podczas gdy przedmiotowa materia należy do wyłącznej kompetencji organu stanowiącego gminy i jest ustanawiana w formie uchwały będącej aktem prawa miejscowego.Skarżący wniósł o stwierdzenie, że zaskarżone zarządzenie zostało wydane z naruszeniem prawa oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu organ zaznaczył, że zarządzenie pozostaje w opozycji do obowiązujących przepisów prawa. W sytuacji, w której od wydania tegoż zarządzenia upłynął jeden rok, organ nadzoru mając na uwadze brzmienie art. 94 ust. 1 ustawy nie był uprawniony do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność spornego zarządzenia. Organ zaznaczył, że pomimo, że przedmiotem zaskarżonego zarządzenia jest ustanowienie i przyznanie medalu, to w istocie jest to przyznanie honorowego tytułu, dla którego wyrazem zewnętrznym jest ów medal, co stanowi naruszenie granic kompetencji organu stanowiącego oraz organu wykonawczego gminy, wyznaczonych przez ustawę.Wojewoda odwołał się do treści art. 18 ust. 2 pkt 14 u.s.g. i wskazał, że do wyłącznej właściwości rady gminy należy nadawanie honorowego obywatelstwa gminy. W ocenie Wojewody z przywołanego przepisu wynika, że ustawodawca uprawnił radę, jako jedyny organ gminy, do wyróżnienia osób lub podmiotów, które działają na rzecz danej jednostki samorządu terytorialnego. Pojęcie "honorowego obywatelstwa gminy" nie zostało zdefiniowane w ustawie, zatem rada nie musi ograniczać się wyłącznie do przyznawania tego tytułu. Pozostając w sferze struktury wewnętrznej gminy, która jest kształtowana statutem oraz uchwałami o tym charakterze, organ stanowiący może nadawać również inne tytuły, które będą uhonorowaniem osób wyróżniających się działalnością mającą szczególne znaczenie dla danej jednostki. Oznacza to, że nadawanie "honorowego obywatelstwa gminy", bez względu na nazwę tytułu należy do wyłącznej kompetencji Rady Miasta Zgierza. Ustawa ustrojowa w sposób niebudzący wątpliwości przesądza, że to do organu stanowiącego gminy należy tak zaszczytne uprawnienie. W ocenie Wojewody przepisy kompetencyjne dotyczące prezydenta miasta stanowią, że jest on uprawniony do przygotowania projektu uchwały w sprawie nadania honorowego obywatelstwa gminy i wykonywania aktu rady w tym przedmiocie, zatem przywołany w podstawie prawnej zarządzenia przepis, tj. art. 31 ustawy nie uprawnia prezydenta do podejmowania tak szeroko zakrojonych działań, jakim jest wydanie zaskarżonego zarządzenia.Ponadto Wojewoda Łódzki wskazał, że zgodnie z konstytucyjną zasadą praworządności, wynikającą z art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to, że każde działanie organu władzy musi mieć oparcie w obowiązującym prawie. Działanie na podstawie i w granicach prawa to działanie organu, który na podstawie przepisu prawa jest właściwy, i którego działanie oparte jest na przepisie prawa, który daje umocowanie do jego podjęcia. Powyższa zasada oznacza, że norma z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wprowadza zakaz domniemywania kompetencji organu władzy publicznej i tym samym nakazuje, by wszelkie działania tego organu były oparte na wyraźnie określonej normie kompetencyjnej.Wojewoda Łódzki stwierdził, że wydanie przez Prezydenta Miasta Zgierza zaskarżonego zarządzenia w zakresie przynależnym do kompetencji rady gminy, przesądza o jego sprzeczności z prawem, o czym stanowi art. 91 ust. 1 ustawy. Z uwagi na upływ terminu wskazany w art. 94 ust. 1 ustawy uprawnia Sąd do stwierdzenia, że zostało wydane z naruszeniem prawa.W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Zgierza wniósł o jej oddalenie. Organ przedstawiając genezę wydania zaskarżonego zarządzenia wyjaśnił, że Prezydent Miasta Zgierza będąc organizatorem wydarzenia pod nazwa "30-lecie Powstania Samorządu Terytorialnego", chcąc podkreślić znaczenie samorządu terytorialnego, w programie uroczystości zaplanował podziękowanie dla osób związanych z Urzędem Miasta Zgierza, w tym podległych mu obecnych i byłych pracowników Urzędu Miasta Zgierza, dyrektorów jednostek samorządowych, społeczników i radnych, wręczając okolicznościowe pamiątki w postaci medalu, traktowanego jako graficzny list gratulacyjny bądź statuetka.Biorąc pod uwagę charakter ww. wyróżnienia, organ uznał za w pełni zasadne wydanie zaskarżonego zarządzenia w oparciu o art. 31 u.s.g., jako akt wewnętrzny podkreślający wagę, doniosłość wydarzenia i okoliczności, w tym wypadku kolejnej rocznicy restytucji samorządu terytorialnego. Nie było intencją Prezydenta przejęcie ustawowych uprawnień Rady Miasta wskazanych w art. 18 ust 2 pkt 14 u.s.g. Powyższe potwierdza również fakt, że słowo medale zostało już w samym tytule zarządzenia określone jako pamiątkowe. Ich przekazywanie nie miało usystematyzowanego proceduralnie charakteru, tzn. brak określonej formy wniosków, brak weryfikacji w innych instytucjach, brak opinii innych podmiotów, a jedynie wskazanie byłych samorządowców (prezydentów) w kontekście historycznego przypomnienia osób, w tym urzędników, podwładnych byłych prezydentów, jak również radnych Rady Miasta Zgierza. Podziękowanie miało charakter jednorazowy, tzn. związane było tylko i wyłącznie z obchodzoną rocznicą, 30. rocznicą powstania samorządu, wcześniej z 25. rocznicą, a później 35. rocznicą. Ww. medale stanowiły tylko i wyłącznie gratulacje zapisane w trwałej formie graficznej. Otrzymanie ww. pamiątkowego medalu nie niosło za sobą żadnych przywilejów, w tym wpisania do jakiejkolwiek księgi, czy stworzenia galerii zasłużonych, czy honorowych mieszkańców Zgierza. Co potwierdza de facto konieczność dokonania odróżnienia od nadawania tytułu honorowego obywatelstwa gminy przez Radę Miasta, a przyznanie medalu pamiątkowego związanego z rocznicą odrodzenia się samorządu terytorialnego. Geneza organizowania uroczystości o charakterze historyczno - kulturalnym sięga 2010 roku, kiedy pierwszy raz wręczono pamiątkowy "Zgierski Medal Wolności i Solidarności" w 30. rocznicę podpisania Porozumień Sierpniowych. Wówczas wręczono ponad 200 tego typu pamiątek na analogicznych zasadach, podkreślając istotę powstania NSZZ "Solidarność".Ponadto Prezydent Miasta Zgierza wskazał, że przekazanie okolicznościowej pamiątki z okazji organizowanego wydarzenia o charakterze historyczno - kulturalno - edukacyjnym z pewnością nie mieści się w treści zapisu art. 18 ust. 2 pkt 14 ustawy. Ustawodawca nie podaje definicji honorowego obywatelstwa. Z orzecznictwa i ze stosowanej praktyki można wysnuć, że jest to wyjątkowa forma uznania zasług osoby dla lokalnej społeczności, podkreślająca jej szczególny wkład w rozwój i dobro wspólne. Zdaniem Prezydenta uznanie, że ustanowienie pamiątkowego medalu wskazanego w zarządzeniu jest tożsame z nadaniem tytułu honorowego obywatelstwa jest niewłaściwe i wykraczające poza treść art. 18 ust. 2 pkt 14 ustawy. Żaden przepis ustawy o samorządzie gminnym nie zabrania prezydentowi realizującemu zadania bieżące gminy i reprezentując ją na zewnątrz wręczyć pamiątek w postaci medalu, tym bardziej, że żaden inny przepis ustawy nie reguluje tej materii.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:Skarga jest zasadna.Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej.Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.W myśl art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.Rozpoznając skargę w świetle powołanych powyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna, gdyż zaskarżone przez Wojewodę Łódzkiego zarządzenie Prezydenta Miasta Zgierza z dnia 27 maja 2020 r. Nr 145/VIII/2020 w sprawie: pamiątkowego "Zgierskiego Medalu - 30 lat Samorządności" zostało podjęte z istotnym naruszeniem prawa, które to naruszenie skutkowało koniecznością stwierdzenia jego niezgodności z prawem.Spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, który organ jednostki samorządu terytorialnego posiada kompetencje do ustanawiania medalu upamiętniającego historię jednostki lub instytucji, tj. czy należy to do kompetencji organu stanowiącego danej jednostki (rady gminy, miasta), czy do organy wykonawczego gminy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta). A zatem spór dotyczy tego, czy Prezydent Miasta Zgierza zaskarżonym zarządzeniem w sprawie: pamiątkowego "Zgierskiego Medalu - 30 lat Samorządności" naruszył przepisy prawa.Celem zarządzenia, jak uzasadnia Prezydent Miasta Zgierza w odpowiedzi na skargę, było podkreślenie znaczenia samorządu terytorialnego. Prezydent Miasta Zgierza, będąc organizatorem wydarzenia pod nazwa "30-lecie Powstania Samorządu Terytorialnego", chcąc podkreślić znaczenie samorządu terytorialnego w programie uroczystości zaplanował podziękowanie dla osób związanych z Urzędem Miasta Zgierza, w tym podległych mu obecnych i byłych pracowników Urzędu Miasta Zgierza, dyrektorów jednostek samorządowych, społeczników i radnych, wręczając okolicznościowe pamiątki w postaci medalu, traktowanego jako graficzny list gratulacyjny bądź statuetka.Podstawę prawną zarządzenia stanowił art. 31 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Zgodnie z tym przepisem wójt (burmistrz, prezydent miasta) kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Z powyższego wynika zatem wyłączne uprawnienie wójta (prezydenta miasta) do kierowania bieżącymi sprawami gminy. Mimo braku ustawowego określenia bieżących spraw gminy należy uznać, że są to sprawy należące do kompetencji wójta (prezydenta miasta), jako organu wykonawczego gminy. Przyjmuje się, że są to sprawy wymagające niezwłocznego załatwienia, będące sprawami rutynowymi. Wskazuje się też, że cechy wyróżniające sprawy bieżące to: - rutynowy charakter, - duża częstotliwość występowania, - niewielkie znaczenie, - brak zastrzeżenia danej sprawy do kompetencji rady gminy (miasta).Ponadto jak stanowi art. 31, wójt reprezentuje gminę na zewnątrz. Z komentowanego przepisu wynika, że wójt jest jedynym podmiotem upoważnionym ustawowo do reprezentowania gminy na zewnątrz. A zatem art. 31 u.s.g. wprost przekazuje uprawnienia do reprezentacji gminy jej organowi wykonawczemu. Skoro tak, to nie można domniemywać, że również rada gminy może reprezentować gminę na zewnątrz (np. w postępowaniu przed sądem administracyjnym), jeżeli nie wynika to z wyraźnego przepisu (patrz: Chmielnicki Paweł (red.), Ustawa o samorządzie gminnym, Opublikowano: WKP 2022, Komentarz LEX do art. 31 u.s.g.).Z powyższego nie wynika, że do właściwości organu wykonawczego gminy należą sprawy dotyczące ustanawiania medali, w tym medali pamiątkowych.Z kolei zgodnie z art. 18 ust. 1 u.s.g. do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 18 ust. 2 u.s.g. do wyłącznej właściwości rady gminy należy: pkt 14) nadawanie honorowego obywatelstwa gminy; pkt 15) stanowienie w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy.Rada gminy jest zatem organem o kompetencji generalnej - do jej właściwości należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy niezastrzeżone przez ustawy na rzecz innych organów (art. 18 ust. 1).Ustawa o samorządzie gminnym w art. 18 ust. 1 przyznaje domniemanie właściwości na rzecz organu stanowiącego i kontrolnego - rady gminy, ale również wyznacza granice tego domniemania, stanowiąc: że do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Domniemanie właściwości rady we wszystkich sprawach pozostających w zakresie działania gminy należy rozumieć w ten sposób, iż rada gminy jako organ o charakterze kolegialnym i wieloosobowym może podejmować działania związane ze stanowieniem (art. 15 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym) lub kontrolą (art. 18a ust. 1 u.s.g.).Brzmienie ostatniego punktu, tj. pkt 15 art. 18 u.s.g. wskazuje, że nie jest to zamknięty katalog spraw - uzupełniają go przepisy wielu ustaw szczególnych, które przyznają kompetencję do rozstrzygnięcia danej sprawy radzie gminy. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 16 kwietnia 1993 r., II SA 1261/92, ONSA 1994/, poz. 40, LEX nr 11603 "do wyłącznej właściwości rady gminy należy stanowienie w sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy (art. 18 ust. 2 pkt 15). Oznacza to, że jeżeli w innej ustawie stanowienie w określonej sprawie zostało zastrzeżone do kompetencji rady gminy, to sprawa ta należy do wyłącznej właściwości rady gminy" (patrz: Chmielnicki Paweł (red.), Ustawa o samorządzie gminnym, Opublikowano: WKP 2022, Komentarz LEX do art. 18 u.s.g.)Konkludując stwierdzić należy, że przepis art. 31 u.s.g., jako podstawa zaskarżonego zarządzenia, został zastosowany niewłaściwie do ustanowienia przedmiotowego medalu oraz przez organ, który nie ma kompetencji do jego ustanowienia.Mając zaś na uwadze treść powołanego powyżej art. 18 pkt 15 u.s.g. do wyłącznej właściwości rady gminy należy stanowienie w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy. W tym miejscu wskazać należy, że do ustanowienia odznaki honorowej mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 21 grudnia 1978 r. o odznakach i mundurach (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 38 ze zm.). Art. 2 ust. 1 tej ustawy dzieli odznaki na: pkt 1 - honorowe, stanowiące wyróżnienie za zasługi położone: lit. a) w działalności państwowej lub społecznej stanowiącej istotny wkład w rozwój całego kraju, w rozwój określonej dziedziny gospodarki lub administracji państwowej, w rozwój określonego województwa albo w rozwój określonej organizacji gospodarczej, lit. b) w działalności statutowej organizacji spółdzielczych lub organizacji społecznych); pkt 2 - organizacyjne, stanowiące oznaczenie organizacji społecznej lub spółdzielczej albo innej jednostki organizacyjnej bądź przynależności do takiej organizacji lub jednostki organizacyjnej; pkt 3 - okolicznościowe, upamiętniające rocznice, wystawy, zgromadzenia lub inne wydarzenia.W świetle powyższej regulacji stwierdzić należy, że pamiątkowy "Zgierski Medal - 30 lat Samorządności" jest medalem za zasługi dla gminy Zgierz, a zatem jest rodzajem odznaki honorowej, o której mowa w art. 2 ww. ustawy. Przyjmując argumentację Prezydenta Miasta Zgierza, że ww. medal ma charakter pamiątkowy (upamiętniający rocznicę odrodzenia samorządności), to i tak medal ten jest odznaką honorową, o której mowa w art. 2 pkt 3 ustawy, przyznawaną zgodnie z § 2 ust. 1 zaskarżonego zarządzenia osobom wskazanym w tym przepisie, tj. aktywnie uczestniczącym w działaniach na rzecz odrodzenia samorządu terytorialnego, zasłużonych w pracach zgierskiego samorządu w latach 1990 – 2020, tj. przez okres trzydziestu lat.W tym miejscu przypomnieć należy, że w poprzednio obowiązującym brzmieniu ustawy z dnia 21 grudnia 1978 r. o odznakach i mundurach (Dz. U. nr 31 poz. 130) brak było podstaw prawnych do ustanowienia przez gminę honorowej odznaki za zasługi na rzecz tej gminy. Sytuacja uległa zmianie dopiero z dniem 1 sierpnia 2009 r., kiedy to wszedł w życia art. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie (Dz. U. Nr 92 poz. 753). Na mocy tego przepisu, art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 21 grudnia 1978 r. o odznakach i mundurach otrzymał nowe brzmienie, zgodnie z którym odznaki honorowe za zasługi w działalności państwowej lub społecznej na rzecz rozwoju określonej jednostki samorządu terytorialnego są ustanawiane przez organ stanowiący tej jednostki.Z powyższego wprost wynika, że organem właściwym do ustanowienia odznaki honorowej jest organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, a nie organ wykonawczy.W tym miejscu dodać należy, że stosownie do treści art. 6 ust. 1 ustawy o odznakach i mundurach organy ustanawiające odznakę ustalają jej wzór oraz zasady i tryb jej nadawania i noszenia. Ustalenie wzoru odznaki honorowej oraz sposobu jej noszenia wymaga zgody Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Odznaki powinny kształtem i wymiarami wyraźnie odróżniać się od orderów, odznaczeń i medali ustanawianych na podstawie odrębnych przepisów (art. 6 ust. 2 ustawy).Ponadto jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać w drodze uchwały organu stanowiącego danej jednostki własne herby, flagi, emblematy oraz insygnia i inne symbole, zgodnie z zasadami heraldyki i weksykologii oraz miejscowej tradycji historycznej a ich wzór musi być zaopiniowany przez ministra właściwego do spraw administracji publicznej (art. 3 ust. 1, ust. 2, ust. 3 ustawy o odznakach i mundurach). Opiniowanie wzorów insygniów i symboli, o których mowa w art. 3 ust. 1 należy do zadań Komisji Heraldycznej.Niniejsza sprawa dotyczy, jak wyżej wskazano, zarządzenia Prezydent Miasta Zgierza z dnia 27 maja 2020 r. Nr 145/VIII/2020 w sprawie: pamiątkowego "Zgierskiego Medalu - 30 lat Samorządności" wraz z załącznikiem Nr 1 ustanawiającym wzór ww. medalu. Załącznik Nr 1 zawiera opis techniczny ww. medalu: Medal z metalu, kolor srebrny. Na awersie logo uroczystości: 30 lat Samorządności. W górnej części herb Zgierza, na dole napis ZGIERZ 2020. Elipsa zawieszona na zapince w kształcie flagi narodowej. Na rewersie napis: Zgierski Medal 30 lat Samorządności ustanowiony dla uczczenia 30. Rocznicy Odrodzenia Samorządu przez Prezydenta Miasta Zgierza.Zdaniem Sądu, "Zgierski Medal - 30 lat Samorządności" nie jest graficznym listem gratulacyjnym ani statuetką, jak twierdzi Prezydent Miasta Zgierza, co jasno wynika z jego opisu technicznego. Statuetka nie jest odznaką, o jakiej mowa w ustawie z dnia 21 grudnia 1978 r. o odznakach i mundurach. W potocznym rozumieniu słów "odznaka" i "statuetka" jest tak istotna różnica, że nie sposób je utożsamić. Ponadto z art. 6 ust. 1 tej ustawy wynika, że odznaka to przedmiot przeznaczony do noszenia (organy ustanawiające odznakę ustalają jej wzór oraz zasady i tryb jej nadawania i noszenia. Ustalenie wzoru odznaki honorowej oraz sposobu jej noszenia wymaga zgody Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej). Statuetki zaś nie są przeznaczone do noszenia. To, że z art. 4 ust. 3 ustawy o odznakach i mundurach wynika, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może ustanowić odznaki honorowe za zasługi na rzecz rozwoju jednostki nie oznacza, że każdy przedmiot wręczany przy tego rodzaju wyróżnieniu jest odznaką w rozumieniu przepisów tej ustawy. Niemniej w niniejszej sprawie przedmiotowy medal jest odznaką honorową, co zostało wykazane powyżej.Podsumowując stwierdzić należy, że w ocenie Sądu, mając na uwadze powyższe rozważania, brak było podstaw prawnych do ustanowienia przez Prezydenta Miasta Zgierza odznaki honorowej (w postaci medalu pamiątkowego posiadającego awers i rewers) za zasługi w działalności państwowej lub społecznej na rzecz rozwoju gminy, w szczególności za zasługi na rzecz samorządu zgierskiego. Takie uprawnienia posiada wyłącznie rada gminy, które uzyskała z dniem 1 sierpnia 2009 r.Dodać w tym miejscu należy, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie sposób też przyjąć, aby art. 18 ust. 2 pkt 14 u.s.g. mógł stanowić podstawę prawną do ustanowienia honorowej odznaki, tj. pamiątkowego "Zgierskiego Medalu - 30 lat Samorządności". Wobec bowiem jednoznacznej regulacji art. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 1978 r. o odznakach i mundurach, który stanowi, że ustanowienie i używanie odznak i mundurów odbywa się z zachowaniem przepisów niniejszej ustawy oraz powołanego powyżej art. 2 ust. 1 pkt 1 tej, statuujących honorową odznakę, jako jeden z rodzajów odznak ustanawianych z zachowaniem przepisów tej ustawy, za niedopuszczalne uznać należy utożsamianie tej odznaki z formą wyróżnienia, jaką daje radzie gminy nadanie honorowego obywatelstwa gminy na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 14 u.s.g.W dalszej kolejności podkreślić należy, że materia, jakiej dotyczy zaskarżone zarządzenie jest zastrzeżona dla aktu prawa miejscowego, a kompetencje do jego wydania przynależą organowi stanowiącemu (radzie miasta), a nie wykonawczemu (prezydentowi). Mamy tu bowiem do czynienia z materią odnoszącą się do relacji pomiędzy jednostką samorządu terytorialnego a jej członkami, ujętą w akt o charakterze generalnym i abstrakcyjnym. Potwierdza to przepis art. 40 ust. 2 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowiący, iż na podstawie niniejszej ustawy organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego m.in. w zakresie wewnętrznego ustroju gminy.Słusznie zatem Wojewoda Łódzki zarzucił w swej skardze, że zarządzenie Prezydenta Miasta Zgierza w stopniu istotnym narusza prawo, gdyż zostało wydane przez organ gminy, któremu nie przynależą kompetencje do ustanawiania odznak honorowych oraz aktów prawa miejscowego. Zgodnie z art. 41 ust. 1 u.s.g. kompetencje do stanowienia aktów prawa miejscowego przynależą radzie gminy, a właściwą formą jest tu uchwała rady. Wydanie przez Prezydenta Miasta Zgierza zarządzenie w materii przynależnej organowi stanowiącemu gminy, która stanowiona jest w drodze uchwały będącej aktem prawa miejscowego przesądza o tym, że zarządzenie to jest sprzeczne z prawem, o czym stanowi art. 91 ust. 1 u.s.g., co, z uwagi na upływ terminu z art. 94 ust. 1 u.s.g., daje Sądowi podstawę, zgodnie ze stanowiskiem Wojewody Łódzkiego, do stwierdzenia, że zarządzenie to jest niezgodne z prawem (art. 147 § 1 p.p.s.a w związku z art. 94 ust. 1 u.s.g.).O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Na koszty złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł.eg oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Na koszty złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł.eg