Wyrok - I FSK 1030/23 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 25 marca 2026
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. podatek akcyzowy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Alojzy Skrodzki, Protokolant Katarzyna Nowik, po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A.Z. (obecnie A.K.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 1188/22 w sprawie ze skargi A.Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 września 2022 r., nrOddalono skargę kasacyjną. podatek akcyzowy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Alojzy Skrodzki, Protokolant Katarzyna Nowik, po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A.Z. (obecnie A.K.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 1188/22 w sprawie ze skargi A.Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 września 2022 r., nr
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
25 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Alojzy Skrodzki
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
1. Wyrokiem z 8 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 1188/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", oddalił skargę A.Z. (obecnie A.K., dalej "strona" lub "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. (dalej "organ odwoławczy" lub "organ") z 7 września 2022 r. w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego.Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, sąd pierwszej instancji zaznaczył w pierwszej kolejności, że zaskarżona decyzja została wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, co było skutkiem uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku pierwotnie wydanego przez organ w tej sprawie rozstrzygnięcia (wyrok z 15 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 1241/21). Dalej sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy wywiązał się w pełni z zaleceń sformułowanych w ww. wyroku. Przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające wykazało, że skarżąca w złożonej na potrzeby podatku akcyzowego deklaracji AKC-US zaniżyła podstawę opodatkowania z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. Zadeklarowana przez skarżącą wysokość podstawy opodatkowania bez uzasadnionej przyczyny znacząco odbiegała bowiem od średniej wartości rynkowej nabytego pojazdu.2. Skarga kasacyjnaPowyższy wyrok został zaskarżony przez stronę w całości, a w skardze kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. wydanie decyzji z naruszeniem art. 104 ust. 9 w zw. z ust. 8 i ust. 1 pkt 2 tegoż artykułu ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 864, ze zm.), dalej "u.p.a.", przez bezpodstawne uznanie, że zadeklarowana wysokość podstawy opodatkowania z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tegoż samochodu, i określenie zobowiązania podatkowego przez organ pomimo udzielenia przez podatnika szeregu wyczerpujących wyjaśnień i przedłożenia rzetelnej opinii rzeczoznawcy.W kontekście tak sformułowanych podstaw kasacyjnych strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, jak też o uchylenie decyzji wydanej przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G. (dalej "naczelnik urzędu skarbowego" lub "organ pierwszej instancji") z 29 grudnia 2020 r. w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.3. Odpowiedź na skargę kasacyjnąW odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie tej skargi w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:4.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.4.2. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Oznacza to, że sąd kasacyjny co do zasady związany jest granicami takiej skargi wyznaczonymi przez zawarte w niej podstawy i wnioski (art. 183 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.). Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest jedynie do zbadania, czy postawione w skardze kasacyjnej zarzuty, polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego czy też procesowego, w rzeczywistości zaistniały. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. W przypadku zarzutów naruszenia przepisów postępowania wspomniane związanie odnosi się również do ich uzasadnienia, które autor skargi kasacyjnej nie tylko jest obowiązany w takiej skardze zawrzeć, ale także wykazać w nim, że zarzucane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na sposób załatwienia sprawy.4.3. Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w rozpoznawanym środku odwoławczym sformułowano tylko jeden zarzut i jest to zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego — art. 104 ust. 9 w zw. z ust. 8 i ust. 1 pkt 2 u.p.a. Powoduje to, że przy całkowitym braku zarzutów procesowych Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając niniejszą sprawę, przyjmuje za podstawę swoich rozważań stan faktyczny ustalony przez organy podatkowe i w żaden sposób niepodważony.Odnotować również należy, że sformułowany przez kasatora zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego w istocie nie został szerzej uzasadniony. Uzasadnienie skargi kasacyjnej zawiera bowiem stanowisko skarżącej w przedmiocie poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Prawidłowość tych ustaleń, jak zauważono powyżej, nie została z kolei podważona stosownymi zarzutami kasacyjnymi. Mamy zatem do czynienia z sytuacją, w której autor skargi kasacyjnej zarzuca naruszenie prawa materialnego, ale zarzutu tego nie uzasadnia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej odnosi się natomiast do ustaleń faktycznych sprawy, ale jednocześnie nie wskazuje na naruszenie żadnych przepisów prawa procesowego, co umożliwiłoby sądowi kasacyjnemu ocenę prawidłowości tych ustaleń.W rezultacie powyższego przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie może być wyłącznie prawidłowość zastosowania normy prawa materialnego (art. 104 ust. 9 w zw. z ust. 8 i ust. 1 pkt 2 u.p.a.) do niekwestionowanego stanu faktycznego sprawy.4.4. W takiej sytuacji wskazać należy, że brak podważenia ustaleń faktycznych organu wskazujących na to, że zadeklarowana przez skarżącą wysokość podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu, oraz że skarżąca nie wskazała przyczyn uzasadniających podanie jej w obniżonej wysokości, obligował organ do zastosowania regulacji art. 104 ust. 8 i ust. 9 u.p.a. Zgodnie z tymi przepisami jeżeli wysokość podstawy opodatkowania w przypadku czynności lub stanów faktycznych, o których mowa w art. 100 ust. 1 pkt 2 i 3, ust. 1a oraz 2, bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego (ust. 8). W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, organ podatkowy określi wysokość podstawy opodatkowania (ust. 9).W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zastosowanie ww. przepisów prawa w ustalonych w sprawie okolicznościach faktycznych było prawidłowe.4.5. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118).Alojzy Skrodzki Roman Wiatrowski Arkadiusz Cudak. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118).Alojzy Skrodzki Roman Wiatrowski Arkadiusz Cudak