Wyrok - II GSK 2101/22 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 25 marca 2026
Teza
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę. Transport, transport drogowy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia NSA Wojciech Maciejko (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Protokolant starszy asystent sędziego Aleksandra Tokarczyk po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 7 września 2022 r. sygn. akt I SA/Ke 257/22 w sprawie ze skargi S. P. na decyzjUchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę. Transport, transport drogowy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia NSA Wojciech Maciejko (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Protokolant starszy asystent sędziego Aleksandra Tokarczyk po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 7 września 2022 r. sygn. akt I SA/Ke 257/22 w sprawie ze skargi S. P. na decyzj
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
rozprawa
Role w sprawie
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
uczestnik
Data orzeczenia
25 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 7 września 2022 r., sygn. akt I SA/Ke 257/22 uwzględnił wniesioną przez S. P. skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (zwanego dalej GITD) z dnia26 marca 2022 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 marca 2021 r., nr [...] nakładającą na S. P. karę pieniężną w wysokości 40 000 zł z tytułu naruszeń warunków wykonywania transportu drogowego określonych w art. 92a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2025 r., poz. 1490, zwanej dalej u.t.d.). Naruszenia obejmowały:a) wykonywanie przewozu drogowego pojazdem ([...] nr rej. [...]) nieposiadającym aktualnego okresowego nadania technicznego, co do którego zgodnie z danymi Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierujących termin ważności badania upłynął [...] r. a przed dokonaniem kolejnego badania [...] r. wykonano przewóz pojazdem w dniu 25 września 2020 r. (lp. 9.1 zał nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 81 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1251, zwanej dalej p.r.d.), zagrożone karą 2000 zł);b) dwukrotne skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego kierowcy i załogi kilkuosobowej o czas do 1 godziny (na podstawie zapisów karty kierowcy: A. K. i M. P.; lp. 5.7.1 zał. nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 4 lit. f i art. 8 ust. 1-5 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz. UE Seria L z 2006 r. Nr 102, s. 1, zwanego dalej rozporządzeniem nr 561/2006), zagrożone karą 150 zł za każdy z czynów; wymierzono łącznie karę 300 zł;c) skrócenie wymaganego regularnego odpoczynku dziennego o czas do 1 godzinyi powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut (na podstawie zapisów kart kierowców: A. K., P. S. i P. W.; lp. 5.5.1 oraz 5.5.2 zał. nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 4 lit. f i art. 8 ust. 1-5 i 8 rozporządzenia nr 561/2006, zagrożone odpowiednio karami 100 zł i 200 zł; wymierzono łącznie karę 500 zł za wszystkie 4 skrócenia);d) wielokrotne przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas: do mniej niż 30 oraz o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzinai 30 minut (na podstawie zapisów kart kierowców: A. M., P. W., J. M., W. Ż.; lp. 5.11.1, 5.11.2 i 5.11.3 zał. nr 3 do u.t.d w zw. z art. 4 lit. d i art. 7 rozporządzenia nr 561/2006), zagrożone łącznie karą 32 650 zł;e) dwukrotne przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin, o czas powyżej 15 minut do mniej niż 1 godziny (na podstawie zapisów kart kierowców: A. M. i P. W.; lp. 5.1.1. zał. nr 3 do u.r.d. w zw. z art. 4 lit. k i art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006), zagrożone karą 50 zł za każde naruszenie;f) niepoprawne stosowanie wykreskówki lub karty kierowcy (na podstawie wykreskówki z dnia 18 sierpnia 2020 r. kierowcy W. Ż. stwierdzono użycie kolejnej wykreskówki w tym samym dniu; lp. 6.3.19 zał. nr 3 do u.t.d.i art. 32, art. 33 oraz art. 34 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.Urz. UE Seria L z 2014 r. Nr 60, s. 1, zwanego dalej rozporządzeniem nr 165/2014), zagrożone karą 2 000 zł;g) wykonywanie przewozu drogowego rzeczy lub osób bez obowiązkowej kwalifikacji wstępnej lub obowiązkowego szkolenia okresowego kierowcy (S. P. wykonywał przewozy osobiście nie legitymując się świadectwem kwalifikacji wbrew wymogom art. 39a ust. 1, art. 39f ust. 1 i 2, art. 39l ust. 1 i 2 u.t.d.; lp. 1.15 zał. nr 3 do u.t.d.), zagrożone karą 1 500 zł;h) niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu skutkujące nierejestrowaniem na wykreskówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy prędkości pojazdu lub przebytej drogi, co wykazanow stosunku do 9 kierowców (P. S., M. P., M. P., P. W., P. K., R. K., T. B., A. M. i A. K.) w trakcie przewożonych ładunków na rzecz L. S.A. i D. Sp. z o.o.; lp. 6.2.1 zał. nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 32 ust. 3 i art. 34 rozporządzenia nr 165/2014, zagrożone karą 5000 zł za każde naruszenie, łącznie 45 000 zł;i) nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykreskówek oraz danych z kart kierowcy i tachografów (za każdy dzień w odniesieniu do każdegoz kierowców: A. K. i P. Ś.; lp. 6.3.16 zał. nr 3 do u.t.d. w zw.z art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia nr 561/2006, art. 32 ust. 1-3, art. 33 ust. 1-3, art. 34 ust. 1 i 3-5 rozporządzenia nr 165/2014), zagrożone karą 500 zł, co daje łącznie karę w wysokości 1000 zł;j) wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (ustalono na podstawie wyjaśnień L. i D. i oświadczenia strony, że na rzecz tych spółek wykonywano transport i był on realizowany przez kierowców znajdujących się poza wykazem kierowców cudzymi pojazdami, co wynikało również z faktur VAT wystawionych skarżącemu przez T., M.) i A. P. P.; skarżący nie posiadał licencji w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy; lp. 1.1 zał. nr 3 do u.t.d, a także art. 4 pkt 13, art. 5b ust. 2 pkt 1, art. 5 ust. 2 u.t.d.), co jest zagrożone karą 12 000 zł.Kara za wszystkie naruszenia określone w zał. nr 3 do u.t.d. wyniosła 97 000 zł, więc należało ją, w ocenie organu, zgodnie z wymogiem art. 92a ust. 5 pkt 5 u.t.d. ograniczyć do kwoty maksymalnej 40 000 zł. W wyroku tym, z powołaniem się na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, zwanej dalej p.p.s.a.), Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję I instancji wydanoz naruszeniem przepisów postępowania w postaci art. 107 § 3 k.p.a., bowiem nie wyjaśniono w uzasadnieniu decyzji, z jakich powodów zastosowano art. 92a ust. 5 pkt 5 u.t.d., który ogranicza wysokość kary do 40 000 zł (podczas gdy arytmetyczna suma kar wyniosła 97 000 zł). Przepis ten normuje górny limit kary, jeżeli podmiot wykonuje inne czynności związane z przewozem drogowym. Z okoliczności ustalonych w sprawie wynika, że skarżący wykonywał przewozy przy pomocy zatrudnionych przez siebie kierowców (a więc wykonywał przewóz drogowy), a oprócz tego wykonywał inne czynności związane z przewozem drogowym. Art. 92a ust. 5 pkt 5 u.t.d. nie jest lex specialis względem art. 92a ust. 1 pkt 1-4 u.t.d. Nadto Sąd I instancji stwierdził, że wymierzając karę podmiotowi wykonującemu inne czynności związane z przewozem drogowym w rozumieniu art. 92 ust. 11 u.t.d. należy wykazać, że jego działanie pozostaje w związku z cudzym naruszeniem i podejmując własną aktywność wpływał na powstanie naruszenia lub przynajmniej godził się na nie. Skoro uzasadnienie zaskarżonych decyzji nie zawiera wywodu w tym zakresie i nie przywołuje w przekonujący sposób dowodów na tę okoliczność, decyzja w istotny sposób naruszała art. 107 § 3 k.p.a.Z wyrokiem tym nie zgodził się Główny Inspektor Transportu Drogowego składając od niego skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej zarzucił wyrokowi wydanie z naruszeniem:1. przepisów postępowania w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 133 § 1, art. 141 § 4 i art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 76 § 1 i 3, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez mylne przyjęcie, że organy nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego sprawy nie wykazując, czy skarżący miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia, podczas gdy materiał dowodowy (protokół przesłuchania strony) wskazywał na odpowiedzialność skarżącego za wykazane naruszenia, jako podmiot wykonujący inne czynności związane z transportem drogowym oraz błędne stwierdzenie, że nie miał zastosowania limit kar z art. 92a ust. 5 pkt 5 u.t.d. i że regulacja ta nie jest lex specialis względem art. 92 ust. 5 pkt 1-4 u.t.d., a także pominięcie, że podnajmowanie innych przewoźników w celu wykonania umowy przewozu ładunku stanowiło pośrednictwo w przewozie, wymagające uzyskania licencji, której skarżący nie posiadał;2. przepisów prawa materialnego w postaci:a) art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 5 pkt 5 i art. 92a ust. 11 u.t.d. poprzez ich błędną wykładnię i błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że nie ma podstaw do nałożenia kary w wysokości 40 000 zł, podczas gdy art. 92a ust. 1 u.t.d. określając podmioty ponoszące odpowiedzialność (wykonującego przewóz drogowy oraz wykonującego inne czynności związane z przewozem) posługuje się spójnikiem "lub", co oznacza, że podmiot, który wykonuje inne czynności związane z transportem może je łączyć z wykonywaniem przewozu i odpowiada według zasad określonych w art. 92a ust. 5 pkt 5 u.t.d., do którego odsyła art. 92a ust. 11 u.t.d.;b) art. 92 ust. 11 u.t.d. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że organ musi poczynić dodatkowe specjalne ustalenia by wykazać spełnienie przesłanek z art. 92 ust. 11 u.t.d., podczas gdy w realiach sprawy z materiału dowodowego (zwłaszcza zeznań strony) jednoznacznie wynika, że strona miała wpływ lub godziła się na powstanie naruszenia i już to było dostateczne do wymierzenia jej kary w zakresie innych czynności związanych z przewozem.Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.Skarżący S. P. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósło oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawoo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W badanej sprawie nie wystąpiły podstawy nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczają podstawy określone w art. 174 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.Poza sporem w badanej sprawie pozostają wszystkie kary i podstawy ich ustalenia, związane z wykonywaniem przewozu drogowego. W realiach badanej kluczowe znaczenie ma natomiast wynik wykładni art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 5 pkt 1-5 i art. 92a ust. 11 u.t.d., bowiem to w granicach wykładni tych regulacji należy przesądzić: a) czy skarżący był wykonującym inne (niż przewóz drogowy) czynności związane z przewozem drogowym oraz czy jako taki b) odpowiadał według górnego ekstremum kary, jaki przewidziano dla wykonujących inne czynności związane z transportem na poziomie 40 000 zł, pomimo tego, że równocześnie odpowiadał za niesporną część naruszeń jako podmiot wykonujący transport. To bowiem odpowiedź na te dwie kwestie pozwala przyjąć, że mamy do czynienia z podmiotem wykonującym inne czynności związane z transportem, który prezentuje właściwości psychiczne pozwalające wymierzyć mu karę w reżimie przewidzianym dla wykonującego inne czynności związane z przewozem. Jeżeli odpowiedzi na tak postawione pytanie okażą się pozytywne, upadnie potrzeba ponownego prowadzenia postępowania wyjaśniającego, zwłaszcza w celu wykazania w uzasadnieniu ewentualnej ponownej decyzji organu (jak przyjął Sąd I instancji), czy skarżący spełniał wymogi stawiane podmiotowi wykonującemu inne czynności związane z transportem, któremu można wymierzyć karę.Katalog regulacji, które podlegały zastosowaniu jest niewątpliwy. Zgodnie z ogólną zasadą art. 92a ust. 1 zd. wstępne u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy l u b inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej. Łącznik oznacza, że obydwa statusy (wykonującego transport i wykonującego nie stanowiące transportu czynności z nim związane) nie są rozłączne; można spełniać warunki wymierzenia kary adresowane do obydwu i odpowiadać będąc i jednym, i drugim. Granice delimitujące górne ekstremum nakładanej kary wprowadza art. 92a ust. 1 u.t.d. i – co niesporne – posługuje się on kryterium: zatrudniania określonej liczby kierowców, gdy idzie o podmiot prowadzący transport (wówczas progi objęte art. 92a ust. 5 pkt 1-4 u.t.d. obejmują kolejno kwoty: 15 000 zł, 20 000 zł, 25 000 zł i 30 000 zł), waloru podmiotu wykonującego inne czynności związane z transportem (wówczas limit z art. 92a ust. 5 pkt 5 u.t.d. wynosi 40 000 zł) i statusu przedsiębiorcy prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób (wówczas limit z art. 92 ust. 5 pkt 6 u.t.d. wynosi 1 500 000 zł). Wykładnia systemowa wewnętrzna pozwala na stwierdzenie, że podmiot który spełnia więcej niż jedną z cech przesądzających o górnym limicie kary przechodzi do regulacji "kolejnej", a więc kwantyfikującej działalność jako bardziej odpowiedzialną (w większych rozmiarach, bardziej urozmaiconą jakościowo i – przez to – tworzącą większe niebezpieczeństwo dla ruchu drogowego i jego uczestników w wypadku pojawienia się naruszeń prawa) niż wymienione wcześniej; ergo, zasługującej na wyższą karę na wypadek naruszenia. Ta kaskadowa regulacja wskazuje, że punkty ulokowane wcześniej (np. art. 92a ust. 1 pkt 1 u.t.d.) mają walor legi generali względem tych następujących po nich, (np. art. 92a ust. 1 pkt 5 u.t.d.), które zyskują cechę lex specialis. Norma prawna zrekonstruowana z art. 92a ust. 5 pkt 5 u.t.d. wskazuje, że ustawodawca przewidział, iż górnemu limitowi kary wynoszącemu 40 000 zł podlega osoba, która spełnia zarówno warunki stawiane "wykonującemu transport" (art. 92 ust. 5 zd. wstępne u.t.d.), jak i warunki stawiane "podmiotowi wykonującemu inne czynności związane z przewozem drogowym" (pkt 5). Gdyby tak nie było, nie miał by celu zakres normowania art. 92 ust. 11 u.t.d., gdzie nakazuje się stosowanie art. 92a ust. 5 pkt 5 u.t.d. w stosunku do osoby, która spełnia wyłącznie warunek posiadania statusu "podmiotu wykonującego czynności związane z przewozem", a więc takiej, która nie jest wykonującym przewóz (wymagając w zakresie takich właśnie czynności dodatkowych aktów staranności w zakresie wiedzyo naruszeniach, jakich dopuszczają się podmioty, do których adresowano zlecenie usług transportowych).Trafny zatem okazał się zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 92a ust. 1,art. 92a ust. 5 pkt 5 i art. 92a ust. 11 u.t.d. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie ma podstaw do nałożenia kary w wysokości 40 000 zł podczas gdyart. 92a ust. 1 u.t.d. określając podmioty ponoszące odpowiedzialność (wykonującego przewóz drogowy oraz wykonującego inne czynności związane z przewozem) posługuje się spójnikiem "lub", co oznacza, że podmiot, który wykonuje inne czynności związanez transportem może je łączyć z wykonywaniem przewozu i odpowiada według zasad określonych w art. 92a ust. 5 pkt 5 u.t.d., do którego z wyłącznością odsyła art. 92aust. 11 u.t.d. Regulacją wyznaczającą w badanej sprawie górne ekstremum możliwej do wymierzenia kary był art. 92a ust. 5 pkt 5 u.t.d., co oznacza, że w wypadku kalkulacji wskazującej na arytmetyczną sumę kar za wszystkie naruszenia ustalone w trakcie kontroli wynoszącą 97 000 zł, kara objęta sentencją decyzji winna być ograniczona do 40 000 zł, skoro skarżący łączył statusy wykonującego transport (zatrudniającego w tym celu kierowców) oraz wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym towarów. Zresztą ocena Sądu I instancji w tym zakresie jest trudna do finalnego odkodowania, skoro Sąd ten zobowiązał organ do ponownej wykładni prawa materialnego (art. 92a ust. 5 pkt 1-5 i 11 u.t.d.) równocześnie nie formułując sposobu ustalenia górnego ekstremum kary, w wypadku uznania, że odpada relacja lex specialis – legi generali między art. 92a ust. 1 pkt 1-4 u.t.d. z jednej strony i art. 92a ust. 5 pkt 5 u.t.d., z drugiej, a to przecież należało do obowiązków Sądu (art. 141 § 4 zd. drugie w zw. z art. 153 p.p.s.a.). W szczególności nie wskazał na przepis prawa, który pozwalałby pomijać zagrożone karą i wykazane w postępowaniu dowodowym naruszenia związane z innymi czynnościami związanymi z przewozem, i ograniczać karę przy pomocy kryterium właściwego dla zatrudniającego kierowców podmiotu wykonującego przewóz rzeczy. Tak sformułowane uzasadnienie narusza art. 141 § 4 zd. drugie p.p.s.a. w zakresie, w jakim winno stanowić dla organu źródło czytelnych wskazań co do dalszego postępowania.Błędnie też przyjęto w zaskarżonym wyroku, że postępowanie wyjaśniające przed organami należało kontynuować w celu wykazania w uzasadnieniu przyszłej decyzji, czy skarżący ma zdolność obciążenia go karą, jako wykonującego inne czynności związanez przewozem drogowym. Spełnił on, co wynika z bogatego materiału dowodowego,a zwłaszcza twierdzeń samego skarżącego, tak warunki formalne (związane z jakością podejmowanej aktywności zarobkowej w rozumieniu art. 92a ust. 11 zd. wstępne u.t.d.), jak i materialne (związane z postawą psychiczną względem wywołanego stanu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego w rozumieniu art. 92a ust. 1 zd. wstępne i art. 92a ust. 11 zd. końcowe u.t.d.). Skarżący w żadnej fazie postępowania nie kwestionował relacji umownych zawieranych z takimi przedsiębiorcami jak: T., M. i A. w celu zlecania usług przewozu ładunku. Przeciwnie, sam oświadczył organowi podczas przesłuchania (18 stycznia 2021 r., k. nr 105 i 106 akt administracyjnych), że współpracuje z kilkoma przedsiębiorcami, w tym podnajmuje firmy do przewozu ładunku gdy jest taka potrzeba; wykonywał czynności prowadzące do wykonania transportu ładunku za pomocą cudzych pojazdów i niezatrudnionych przez siebie kierowców. Przekazywał więc wpływające do niego zlecenia innym przedsiębiorcom posiadającym dostateczny tabor i personel. Wykonywał tym samym pośrednictwo w przewozie rzeczy, czyniąc zadość nie tylko wymogom wykonującego czynności związane z przewozem drogowym (w granicach klauzuli "w szczególności" zawartej w art. 92a ust. 11 zd. wstępne u.t.d.), ale i w granicach aktywności określonej w art. 5b ust. 2 pkt 2 u.t.d., a tym samym, przy braku określonej tam licencji, w granicach deliktu z lp. 1.1 zał. nr 3 do u.t.d.Sąd I instancji błędnie przyjął, że wymierzenie kary w oparciu o przepisy dotyczące wykonywania innych czynności związanych z przewozem drogowym, w tym samo zastosowanie kary jako takiej (art. 92a ust. 1 u.t.d.) oraz posłużenie się górnym ekstremum wysokości kary z art. 92a ust. 5 pkt 5 u.t.d. wymaga dodatkowych czynnościw postępowaniu wyjaśniającym i ich relacjonowania w uzasadnieniu nowej decyzji. Sąd I instancji powołując się na materialne warunki obciążenia odpowiedzialnością określonew art. 92a ust. 11 zd. końcowe u.t.d. (zwłaszcza na warunek psychicznego nastawienia sprawcy deliktu do stanu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu z art. 92a ust. 1 zd. wstępne u.t.d., w postaci tego, że "miał wpływ lub godził się" na to, że zlecone usługi wiążą się z powstaniem naruszenia) nie wskazał jakiegokolwiek z dopuszczonych już na tę okoliczność dowodów, który mógłby: po pierwsze podważyć dotychczasowe ustalenia (nie zakwestionowano ani mocy dowodowej ani wiarygodności żadnego z dowodów), a po drugie zmienić dotychczasowy stan faktów prawotwórczych wynikający ze zgromadzonych dowodów. Przecież na s. 13 uzasadnienia Sąd I instancji sam stwierdził, przecząc własnej konkluzji, że "skarżący ... nie kwestionuje stwierdzonych naruszeń" (a więc i psychicznego nastawienia do porządku normatywnego wymaganego od podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem), a jedynie podkreślał ich znikomy charakter, zabiegając o uwolnienie od samego wymiaru kary, pomimo zajścia podstaw do jej nałożenia w reżimie art. 92c u.t.d. Skarżący nie kwestionował tego co kluczowe dla tych ustaleń, tzn. że jest profesjonalistą, tak w segmencie wykonywania przewozu, jak i czynności z nim związanych. Na co dzień zarządza przedsiębiorstwem, zawiera kontrakty. Przyznał we własnych, relacjonowanych już wyjaśnieniach, a także w środkach prawnych (w odwołaniu i w skardze), że naruszył wykazany mu szereg przepisów o obowiązkach i warunkach wykonywania przewozu, atomizując podstawy do zabiegania o umorzenie postępowania z uwagi na nadzwyczajne okoliczności z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. (które Sąd I instancji trafnie zresztą wykluczył, bowiem ograniczały się w jego ocenie do "ogólnych" twierdzeń dotyczących warunków atmosferycznych; s. 14 uzasadnienia wyroku I instancji). Już samo wstępowanie w relacje gospodarcze, prowadzenie i zarządzanie przedsiębiorstwem transportowym, rodzi wymóg, a więc i domniemanie znajomości przepisów prawa i sprowadza stan, w którym wymagana jest ocena ryzyka związanego z naruszeniami prawa, własnymi oraz kontrahentów i – w tym drugim wypadku – podejmowania w obrocie cywilnym takich środków zaradczych, aby maksymalizować gwarancje nienaruszania prawa publicznego w sferze transportu drogowego przez podmioty kooperujące. Takie realia świadczą o posiadaniu wpływu na stan naruszeń prawa przez podmioty kooperujące z tak działającym pośrednikiem transportowym. Dopiero wykazanie usprawiedliwionych podstaw odstąpienia od takiej konkluzji (nadzwyczajnych wydarzeń, niefortunnych zbiegów wypadków, przeszkód losowych) może sprawić, że takiemu podmiotowi można odmówić posiadania wymaganego poziomu swobody działania, woli, co do podejmowanych czynności, czy też wyłączenia jego dobrej woli przestrzegania prawa, a więc wyłączenia godzenia się na zbyt duży poziom ryzyka popadnięcia w delikt prawa administracyjnego. Takich podstaw zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał wywodzić, a twierdzenia samego skarżącego wręcz takie okoliczności wykluczyły.Wbrew ocenie Sądu I instancji, organy zaprezentowały prawidłowy wynik wykładni prawa materialnego i zgromadziły wymagany materiał dowodowy konieczny do załatwienia sprawy. Zatem zasadny okazał się również zarzut naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 76 § 1 i 3, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Kontynuowanie postępowania po ustaleniu faktów prawotwórczych prowadziłoby do naruszenia zasady szybkości postępowania i nie miałoby istotnego wpływu na wynik sprawy, jak wymaga tego art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2026 r., poz. 118).. i § 14 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2026 r., poz. 118).