Wyrok - III SA/Po 229/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - z dnia 25 marca 2026
Teza
Uchylono decyzję I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2026 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody z dnia 26 listopada 2025 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 17 października 2025 r. (znak: [...]); 2. zasądza od WUchylono decyzję I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2026 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody z dnia 26 listopada 2025 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 17 października 2025 r. (znak: [...]); 2. zasądza od W
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola decyzji administracyjnej
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tematy
skarga administracyjna
opłata za szczególne korzystanie z wód
kontrola decyzji administracyjnej
odprowadzanie ścieków
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
25 marca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Przewodniczący
Józef Maleszewski
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Uchylono decyzję I i II instancji
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z 26 listopada 2025 r. ([...]) Wojewoda (dalej "Wojewoda" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania A. S., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z 17 października 2025 r. ([...]) o wniesieniu sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy zbiornika bezodpływowego.Zaskarżona decyzja Wojewody, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.W dniu 21 września 2025 r. do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynęło zgłoszenie A. S. (zwanego dalej "Inwestorem" lub "Skarżącym") dotyczące zamiaru budowy zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe o pojemności 3,5 m3 na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w G. (gm. [...]). Do zgłoszenia załączono m.in. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; zaświadczenie Zarządu Stowarzyszenia z 16 września 2025 r. potwierdzające, że A. S. jest użytkownikiem działki nr [...] położonej na terenie ogrodów działkowych "[...]" (dalej: "ODLP") i posiada prawo do dysponowania tą działką; dokumentację techniczną zbiornika; schemat podziału części działki nr [...] na ogrody działkowe; plan zagospodarowania działki ogrodowej nr [...]; pismo A. S.A. z 16 lipca 2025 r. informujące, że w drogach wewnętrznych ODLP brak sieci kanalizacji sanitarnej eksploatowanej przez tę spółkę; pismo Nadleśnictwa [...] z 11 lipca 2025 r. wskazujące, że oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane składa inwestor, nie wymaga ono zatwierdzenia przez inny podmiot, a zamiar posadowienia zbiornika bezodpływowego na ścieki w ogrodzie nr [...], którego użytkownikiem jest Inwestor, został zaakceptowany jako zgodny z regulaminem ODLP.Postanowieniem z 8 października 2025 r. Starosta [...] (dalej "Starosta" lub "organ I instancji") zobowiązał Inwestora do:1) wyjaśnienia i udokumentowania dotychczasowego sposobu odprowadzania ścieków sanitarnych w związku z § 29 pkt 4 lit. c uchwały nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia 26 listopada 2013 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego centralną część obrębu [...] i część obrębu [...] (pow.ca.292 ha) - część II (dalej "Plan miejscowy", "Plan"),2) skorygowania w zgłoszeniu planowanego terminu rozpoczęcia robót budowlanych zgodnie z art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418, z późn. zm.; w skrócie "p.b.").W odpowiedzi, która wpłynęła do organu 8 października 2025 r., Inwestor wskazał, że do roku 2025 na terenie ogrodów działkowych nie było sieci wodnej, działka [...] nie posiadała WC, a ze względu na sporadyczny pobyt na działce problem ścieków sanitarnych rozwiązywała toaleta turystyczna.Przywołaną na wstępie decyzją z 17.10.2025 r. Starosta wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszonych robót. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że teren inwestycji objęty jest ustaleniami Planu miejscowego, działka nr [...] (na której zlokalizowana jest altana ogrodowa) znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 2ZD, a treść § 29 pkt 4 lit. c Planu jest jednoznaczna i obligatoryjna: "dla istniejącej zabudowy do czasu wybudowania kanalizacji sanitarnej dopuszczenie odprowadzania ścieków bytowych wyłącznie do istniejących szczelnych zbiorników bezodpływowych lub istniejących lokalnych obiektów oczyszczania ścieków". Na tej podstawie Starosta stwierdził, że uchwałodawca wykluczył realizację nowych zbiorników bezodpływowych na zabudowanej działce.Od opisanej decyzji Starosty odwołanie złożył Inwestor, który zarzucił:1) naruszenie art. 30 ust. 6 pkt 2 p.b. (w związku z błędną wykładnią Planu miejscowego) – stwierdzając, że przepis dopuszczający odprowadzanie ścieków do istniejących zbiorników nie zawiera wyraźnego zakazu budowy nowych;2) sprzeczność z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2024 r. poz. 399, z późn. zm.; w skrócie "u.c.p.g.") – wskazując, że interpretacja organu narusza prawo nadrzędne (ustawę);3) naruszenie praw właścicielskich i celowości inwestycji – ograniczając prawo do korzystania z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem (działka rekreacyjna/ogrodowa).Poza tym Inwestor stwierdził, że organ I instancji pominął zapisy § 22 pkt 5 lit. f Planu, które dla terenów 1ZD, 2ZD, 3ZD, 4ZD ustalają dopuszczenie lokalizacji sieci i urządzeń infrastruktury technicznej.Utrzymując w mocy decyzję Starosty – przywołaną na wstępie decyzją z 26.11.2025 r. – Wojewoda stwierdził w pierwszej kolejności, że zarówno sprzeciw, jak i odwołanie od niego, zostały wniesione w terminie. Dalej wyjaśnił, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 6 p.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m3. Planowana inwestycja polega na budowie zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe o pojemności 3,5 m3 na działce nr [...] w G. . Zbiornik posadowiony ma zostać na terenie ODLP na działce nr [...]. Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1073; w skrócie "ustawa o ROD" lub "u.ROD") działkowiec ma prawo zagospodarować działkę i wyposażyć ją w odpowiednie obiekty i urządzenia zgodnie z przepisami ustawy oraz regulaminem. Inwestor przedłożył zaświadczenie Zarządu Stowarzyszenia z 16.09.2025 r. potwierdzające, że jest on użytkownikiem działki nr [...] na podstawie umowy dzierżawy zawartej 1 maja 2025 r. Natomiast nie przedłożył dokumentów, które potwierdzałyby, że zgłosił do Zarządu ROD zamiar budowy zbiornika bezodpływowego na nieczystości płynne i otrzymał zgodę na jego budowę – co jest wymagane w świetle § 43 Regulaminu Rodzinnego Ogrodu Działkowego (Uchwała Nr [...] Krajowej Rady Polskiego Związku Działkowców z dnia 1 października 2015 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu Rodzinnego Ogrodu Działkowego, z późn. zm.). W aktach sprawy organu I instancji znajduje się jedynie pismo Nadleśnictwa [...] z 11.07.2025 r., w którym wskazano, że zamiar posadowienia zbiornika bezodpływowego na ścieki w ogrodzie nr [...] w G. został zaakceptowany, jako zgodny z regulaminem ODLP.Następnie Wojewoda wskazał, że przedmiotowa działka (nr [...]) zlokalizowana jest na obszarze objętym ustaleniami Planu miejscowego, oznaczonym symbolem 2ZD, przeznaczonym zgodnie z § 22 pkt 1 Planu jako tereny ogrodów działkowych. Na tych terenach dopuszcza się m.in. lokalizację: budynków przeznaczonych do wspólnego użytkowania przez użytkujących ogrody działkowe, altan i obiektów gospodarczych o maksymalnej powierzchni użytkowej 35 m2, budowli i urządzeń przeznaczonych do wspólnego użytkowania przez użytkujących działki, obiektów małej architektury, nieutwardzonych dróg wewnętrznych, alejek pieszych i ścieżek rowerowych, dojść, dojazdów, sieci i urządzeń infrastruktury technicznej, urządzeń wodnych i przepustów związanych z istniejącymi ciekami naturalnymi lub rowami (§ 22 pkt 3-5 Planu). Natomiast w § 29 pkt 4 Planu w zakresie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej w zakresie odprowadzania ścieków bytowych i przemysłowych ustalono: nakaz odprowadzania ścieków bytowych i przemysłowych do projektowanej zbiorczej sieci kanalizacji sanitarnej, a dla istniejącej zabudowy do czasu wybudowania kanalizacji sanitarnej – dopuszczenie odprowadzania ścieków bytowych i przemysłowych do istniejących szczelnych zbiorników bezodpływowych lub istniejących lokalnych obiektów oczyszczania ścieków. W ocenie Wojewody z ustaleń Planu miejscowego wynika, że na terenie nim objętym nakazuje się odprowadzanie ścieków do projektowanej sieci kanalizacji sanitarnej a do czasu jej wybudowania do istniejących zbiorników bezodpływowych lub istniejących obiektów oczyszczania ścieków. Z przedłożonej do zgłoszenia dokumentacji wynika, że na działce nr [...] zlokalizowana jest altana, a prawo do użytkowania działki przysługuje Inwestorowi. Nie jest to więc działka stanowiąca teren ogólny i służąca do zaspokajania wspólnych potrzeb użytkowników działek, a znajdująca się na niej altana stanowi altanę na indywidualnej działce w rodzinnym ogrodzie działkowym. Projektowany zbiornik bezodpływowy, który ma służyć altanie zlokalizowanej na działce nr [...], nie będzie zatem stanowić urządzenia przeznaczonego do wspólnego użytkowania przez użytkujących działki (§ 22 pkt 5 lit. a Planu). Organ II instancji podzielił stanowisko Starosty, że uchwałodawca jednoznacznie wskazał w Planie miejscowym, że dla istniejącej zabudowy do czasu wybudowania kanalizacji sanitarnej dopuszcza się odprowadzania ścieków bytowych wyłącznie do istniejących szczelnych zbiorników bezodpływowych lub istniejących lokalnych obiektów oczyszczania ścieków. Analizując zapisy Planu, Wojewoda stwierdził, że planowana inwestycja nie jest możliwa do realizacji na przedmiotowej działce, ponieważ przytoczone przepisy nie dopuszczają lokalizacji nowych szczelnych zbiorników bezodpływowych.Odnosząc się zaś do przywołanego w odwołaniu § 22 pkt 5 lit. f Planu, z którego wynika, że na terenach 2ZD dopuszcza się lokalizację "sieci i urządzeń infrastruktury technicznej", organ II instancji wyjaśnił, że szczelne zbiorniki bezodpływowe nie są elementami sieci ani "urządzeniami infrastruktury technicznej" – które to pojęcie nie zostało zdefiniowane w Planie ani w Prawie budowlanym, ale objaśniając je można, zdaniem Wojewody, posiłkować się definicją zawartą w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145, z późn. zm.; w skrócie "u.g.n."). W konsekwencji, w ocenie tego organu, projektowany zbiornik bezodpływowy nie wpisuje się w powyższe definicje, zatem § 22 pkt 5 lit. f Planu nie będzie miał w niniejszej sprawie zastosowania.Na zakończenie Wojewoda podkreślił, że dopóki legalność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (w skrócie "m.p.z.p."), jako aktu prawa miejscowego, nie zostanie zakwestionowana w odpowiednim trybie, taki akt ma moc powszechnie obowiązującą i jest elementem porządku prawnego, a także – iż ocena kwestii ewentualnej niezgodności przepisów prawa miejscowego z przepisami ustawy nie może nastąpić w trakcie rozstrzygania spraw przez organy administracji, które nie zostały wyposażone w narzędzia do rozwiązania w praktyce tego rodzaju problemu.Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję Wojewody wywiódł Inwestor, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji oraz zwrotu na swoją rzecz, poniesionych kosztów postępowania – a to z powołaniem się na zarzuty:1. naruszenia przepisów prawa materialnego, a w szczególności niewłaściwej interpretacji ustaleń Planu miejscowego, przez przyjęcie, że:a) dopuszcza się budowę infrastruktury technicznej tylko jako elementów wspólnych;b) zabrania się budowy nowych zbiorników bezodpływowych (szamb);2. błędnej oceny stanu faktycznego i prawnego w zakresie charakteru działki oraz obowiązujących na niej regulacji wewnętrznych (Regulamin ogrodów działkowych "[...]" w G. );3. naruszenia prawa nadrzędnego – sprzeczność z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g.;4. naruszenia praw właścicielskich i celowości inwestycji.W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął i umotywował podniesione zarzuty, a w szczególności wskazał, że:- organy błędnie zinterpretowały status działki Skarżącego jako typowej działki w Rodzinnym Ogrodzie Działkowym ("ROD"). Działka Skarżącego nie jest działką ROD – stąd chybione jest odwoływanie się przez Wojewodę do Regulaminu ROD – lecz podlega pod Lasy Państwowe i posiada odrębny regulamin, który w § 12 ust. 1 lit. n nakłada na korzystającego obowiązek posiadania własnego, atestowanego szamba, co zaskarżona decyzja ignoruje, a co z kolei stanowi naruszenie zasady legalizmu działania organów publicznych;- organy obu instancji dokonały błędnej, zawężającej interpretacji § 22 pkt 5 Planu, uznając, że zapisy te dopuszczają lokalizację sieci i urządzeń infrastruktury technicznej (lit. f) wyłącznie jako elementów przeznaczonych do wspólnego użytkowania (lit. a). Tymczasem przepisy te stanowią osobne podpunkty, co oznacza, że dopuszcza się zarówno infrastrukturę wspólną, jak i indywidualną, w tym indywidualne szambo, zwłaszcza o małej pojemności (3,5 m3), które z mocy Prawa budowlanego (art. 29 ust. 1 pkt 6) wymaga jedynie zgłoszenia;- organy dokonały niedopuszczalnej w prawie administracyjnym wykładni rozszerzającej (ekstensywnej) § 29 pkt 4 lit c Planu, traktując dopuszczenie istniejącego stanu jako zakaz dla nowego. Interpretacja Wojewody jest błędna, ponieważ zapis o "dopuszczeniu odprowadzania ścieków bytowych do istniejących szczelnych zbiorników bezodpływowych" jest przepisem, który reguluje status prawny istniejących urządzeń i ma charakter legalizujący/dopuszczający, a nie zakazujący budowy nowych;- Wojewoda, kwestionując zbiornik bezodpływowy jako urządzenie infrastruktury technicznej i motywując to definicją zamieszczoną w ustawie o gospodarce nieruchomościami, sam sobie zaprzecza, gdyż w definicji tej wyraźnie wskazano, że urządzenia infrastruktury technicznej to m.in. budowa urządzeń kanalizacyjnych.- zgodnie z obowiązującymi przepisami wszelkie wątpliwości powinny być rozpatrywane na korzyść Skarżącego;- doszło do naruszenia prawa nadrzędnego – wynikającego stąd, że interpretacja Wojewody prowadzi do naruszenia ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w świetle której, wobec braku sieci kanalizacyjnej (potwierdzonego w dokumentacji), właściciel nieruchomości ma ustawowy obowiązek zapewnienia gromadzenia ścieków w szambie. Decyzja Wojewody i sprzeciw Starosty uniemożliwiają realizację tego obowiązku i są prawnie nieskuteczne;- doszło do naruszenia praw właścicielskich i celowości inwestycji – polegającego na tym, że przedmiotowa decyzja rażąco ogranicza prawo do korzystania z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem (działka rekreacyjna/ogrodowa), w szczególności przez uniemożliwienie budowy podstawowej infrastruktury sanitarnej, co czyni korzystanie z zabudowanej działki w celu odpoczynku i rekreacji niemożliwym lub niehigienicznym. Przedstawione przez Wojewodę uzasadnienie/interpretacja jest nieuprawnioną i rozszerzającą interpretacją prawa miejscowego, naruszającą zasadę wolności budowlanej.W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie – podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – a także o rozpoznanie sprawy ("skargi") w trybie uproszczonym. Ponadto – nawiązując do zarzutu skargi, że organy błędnie zinterpretowały status przedmiotowej działki jako działkę w ROD, podczas gdy działka podlega pod Lasy Państwowe i posiada odrębny regulamin – organ II instancji stwierdził, że powyższe nie zmienia jednak faktu, że prawo do użytkowania ogródka działkowego (działki [...] znajdującej się na terenie działki nr ewid. [...]) przysługuje Skarżącemu, a zatem nie jest to działka stanowiąca teren ogólny ogródków działkowych i służąca do wspólnego użytkowania przez użytkujących działki. Przywołany przez Skarżącego regulamin ogrodów działkowych nie stanowi aktu prawa. Jak wskazano w zaskarżonej decyzji, m.p.z.p. stanowi na obszarze gminy źródło powszechnie obowiązującego prawa i organ wydając decyzję był związany jego treścią.W piśmie procesowym z 30 stycznia 2026 r., stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę, Skarżący – odnosząc się do twierdzenia Wojewody o braku uprawnień organu do oceny zgodności Planu miejscowego z ustawą – wskazał na ugruntowaną linię orzeczniczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, która, jego zdaniem, w analogicznych sprawach konsekwentnie chroni interes obywatela, przyjmując m.in., że niedopuszczalne jest zakazywanie w m.p.z.p. budowy zbiorników bezodpływowych w sytuacji, gdy gmina nie zapewniła sieci kanalizacyjnej, oraz że urządzenia sanitarne są w takim przypadku niezbędnym elementem infrastruktury technicznej. W ocenie Skarżącego organ błędnie (zbyt wąsko) rozumie pojęcie infrastruktury technicznej, wyłączając z niego "szambo" w sytuacji braku kanalizacji zbiorczej. Ponadto autor repliki zwrócił uwagę na okoliczność, że budowa atestowanego, szczelnego zbiornika jest jedynym realnym sposobem na realizację celów ochrony środowiska na przedmiotowym terenie oraz interesu jego właściciela. Końcowo zaznaczył, że nie składa sprzeciwu wobec rozpoznania skargi w trybie uproszczonym.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:Skarga zasługuje na uwzględnienie.Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja Wojewody z 26 listopada 2025 r. ([...]) oraz – na mocy art. 135 p.p.s.a. – poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] z 17 października 2025 r. ([...]) o wniesieniu sprzeciwu wobec dokonanego przez Skarżącego zgłoszenia zamiaru budowy zbiornika bezodpływowego.Organy obu instancji zgodnie uznały zasadność wniesienia takiego sprzeciwu (którego terminowość nie budzi wątpliwości) na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418, z późn. zm.; w skrócie "p.b.") – który stanowi że organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy – uznawszy, że zamierzona inwestycja jest niezgodna z ustaleniami m.p.z.p. obowiązującego na terenie inwestycji. Został on wprowadzony uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia 26 listopada 2013 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego centralną część obrębu [...] i część obrębu [...] (pow. ca. 292 ha) - część II (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2014 r. poz. [...], z późn. zm.; w skrócie "Plan miejscowy" lub "Plan").W ocenie Sądu wniesienie sprzeciwu na tej podstawie prawnej nie było zasadne, gdyż wynikało z błędnej wykładni ustaleń Planu miejscowego, jako przede wszystkim prowadzącej do sprzeczności z bezwzględnie obowiązującym przepisem art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2025 r. poz. 733; w skrócie "u.c.p.g."). W myśl tego przepisu właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych.Godzi się zauważyć, że z treści cytowanej regulacji wynika, iż adresatowi ww. normy ustawowej przysługuje wybór wykonania obowiązku zapewnienia utrzymania czystości i porządku pomiędzy wykonaniem zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe, a przydomową oczyszczalnią ścieków bytowych, przy czym ustawodawca przewiduje, że ma to miejsce w sytuacji, "gdy budowa sieci jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona". Tym niemniej w orzecznictwie powszechnie prezentowany jest pogląd – który Sąd w niniejszym składzie podziela – że właściciel nieruchomości może zrealizować prawo do budowy bezodpływowego zbiornika bądź przydomowej oczyszczalni ścieków bytowych zarówno w sytuacji, gdy budowa kanalizacji jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, jak i gdy jest uzasadniona, lecz sieć taka nie została jeszcze zrealizowana. Jeżeli więc na terenie objętym m.p.z.p. nie ma sieci kanalizacyjnej, nawet jeśli pozostaje w sferze planów, właściciel nieruchomości zachowuje wynikające z ustawy prawo do zapewnienia utrzymania czystości na nieruchomości w zakresie odprowadzania ścieków poprzez realizację zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe i plany inwestycyjne gminy nie mogą wyłączyć tego uprawnienia. W przeciwnym razie zostanie on pozbawiony uprawnienia ustawowego, w czym należy upatrywać również naruszenia zasady ochrony tego prawa zagwarantowanej w art. 21 ust. 1 Konstytucji RP (zob. wyrok WSA z 28 maja 2021 r., II SA/Po 157/21; w braku odmiennego zastrzeżenia, wszystkie orzeczenia NSA i WSA przywoływane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, w skrócie "CBOSA", ze strony internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).W konsekwencji w orzecznictwie sądów administracyjnych obowiązuje jednolity kierunek uznawania za nieważne ustaleń m.p.z.p. wprowadzających zakaz stosowania tymczasowych rozwiązań w zakresie zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków na terenach nie wyposażonych w sieć wodociągowo-kanalizacyjną. Przyjmuje się, że nieważne są postanowienia planów miejscowych, których skutkiem jest niemożliwość korzystania z prywatnego ujęcia wody czy zbiornika bezodpływowego na ścieki do czasu budowy sieci wodociągowo-kanalizacyjnej (zob. wyrok WSA z 11.09.2025 r., II SA/Bk 1037/25).Tym bardziej nie sposób zaakceptować sytuacji, gdy tego rodzaju zakaz, wyraźnie w danym m.p.z.p. niewysłowiony, jest – tak jak w niniejszej sprawie – wyprowadzany z ustaleń planistycznych w drodze zabiegów interpretacyjnych. Taka wykładnia postanowień planu miejscowego jest niedopuszczalna, jako prowadząca do sprzeczności z aktem wyższego rzędu (tu zwłaszcza: z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g.).Potwierdza to orzecznictwo sądowe, w którym trafnie wskazuje się, że postanowienia m.p.z.p. należy wykładać zgodnie z przepisami ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach. Przy tym poszczególnych postanowień planu nie można czytać oddzielenie, przypisując im zastosowanie do odmiennych sytuacji faktycznych. "Wprost przeciwnie, postanowienia te powinny się wzajemnie uzupełniać (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 1092/15, LEX nr 2248116). Stąd w takiej sytuacji gdy plan miejscowy przewiduje odprowadzanie nieczystości do sieci kanalizacyjnej, a jednocześnie na danym terenie takiej sieci nie ma, to zastosowanie znajduje przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy, który dopuszcza możliwość budowy szczelnych zbiorników na nieczystości" (zob. wyrok NSA z 20.10.2022 r., II OSK 1599/21).Przenosząc powyższe uwagi na grunt kontrolowanej sprawy, należy na wstępie wskazać, że kluczowe znaczenie dla właściwego odczytania postanowień Planu miejscowego w kwestii dopuszczalności budowy zbiorników bezodpływowych dla istniejącej zabudowy, na terenie oznaczonym na rysunku Planu symbolem 2ZD mają następujące jego ustalenia:- § 22 pkt 5 lit. f Planu – który stanowi, że: "Dla terenów ogrodów działkowych oznaczonych na rysunku planu symbolami 1ZD, 2ZD, 3ZD, 4ZD ustala się następujące parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu: [...] 5) dopuszczenie lokalizacji: [...] f) sieci i urządzeń infrastruktury technicznej";- § 29 pkt 4 lit. a i lit. c Planu – zgodnie z którym: "W zakresie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej ustala się: [...] 4) w zakresie odprowadzania ścieków bytowych i przemysłowych: a) nakaz odprowadzania ścieków bytowych i przemysłowych do projektowanej zbiorczej sieci kanalizacji sanitarnej z zastrzeżeniem lit. b, [...] c) dla istniejącej zabudowy do czasu wybudowania kanalizacji sanitarnej dopuszczenie odprowadzania ścieków bytowych i przemysłowych do istniejących szczelnych zbiorników bezodpływowych lub istniejących lokalnych obiektów oczyszczania ścieków, [...]".Na tle przywołanych ustaleń planistycznych nasuwają się następujące uwagi interpretacyjne.Po pierwsze, wbrew odmiennemu stanowisku Wojewody – a zgodnie z twierdzeniami strony skarżącej – w zakresie użytego w § 22 pkt 5 lit. f Planu pojęcia "urządzeń infrastruktury technicznej" mieszczą się "szczelne zbiorniki bezodpływowe", o jakich mowa w § 29 pkt 4 lit. c Planu. W ocenie Sądu o takiej kwalifikacji przesądził już sam uchwałodawca lokalny, zamieszczając unormowania poświęcone ww. zbiornikom w grupie ustaleń poświęconych zasadom modernizacji, rozbudowy i budowy "systemów infrastruktury technicznej" (argumentum a rubrica).Po drugie, jest poza sporem, że Plan miejscowy, w tym jego § 29 pkt 4, nie statuuje wyraźnego zakazu budowy nowych zbiorników bezodpływowych dla zabudowy już istniejącej na terenie 2ZD.Po trzecie, w ocenie Sądu, takiego zakazu nie sposób też, w sposób uprawniony, wyprowadzić z § 29 pkt 4 lit. c Planu w drodze dalszych zabiegów interpretacyjnych, a w szczególności na podstawie wnioskowania a contrario ("z przeciwieństwa") - że mianowicie, skoro w myśl literalnego brzmienia tego postanowienia dla "istniejącej" zabudowy do czasu wybudowania kanalizacji sanitarnej dopuszczono odprowadzanie ścieków do "istniejących" szczelnych zbiorników bezodpływowych, to a contrario niedopuszczalne jest odprowadzanie ścieków do zbiorników wybudowanych już po zrealizowaniu zabudowy.Należy zaznaczyć, ze wykładnia a contrario jest możliwa (uprawniona) tylko wówczas, gdy można w sposób nie budzący wątpliwości stwierdzić, że dana regulacja (tu: § 29 pkt 4 lit. c Planu) obejmuje zamknięty krąg stanów faktycznych. Tylko wówczas można zasadnie uznać, że przepis wprowadzający wyjątek od zasady obejmuje wszystkie możliwe sytuacje. W innym przypadku, przepis opisujący pewną szczególną sytuację może być uznany za tzw. wzmocnienie ustawowe, zaakcentowanie określonego stanu, czyli tzw. superfluum (zob. uchwała SN z 07.09.1995 r., I PZP 23/95, OSNP 1996, nr 5, poz. 73; por. też: L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 246; wyrok NSA z 27.11.2018 r., II OSK 2406/18).Tymczasem sposób sformułowania § 29 pkt 4 lit. c Planu – już z uwagi na jego niejasność, wynikającą zwłaszcza z użycia określenia "istniejący" bez odniesienia go do konkretnego momentu czasowego (nie wiadomo, czy chodzi o zbiorniki istniejące w dniu uchwalenia Planu, czy w czasie wznoszenia zabudowy, czy może w jeszcze innym momencie), oraz niezupełność (np. nie sposób przyjąć, bez popadania w absurdalną sprzeczność z § 22 pkt 3 i 4 Planu, że § 29 pkt 4 lit. c Planu obejmuje także przypadki wznoszenia nowej zabudowy, dla której jednak dopiero "w następnym kroku", a więc już po jej "zaistnieniu", dochodziłoby do budowy zbiornika bezodpływowego) – nie spełnia warunków pozwalających na zastosowanie, przy jego wykładni, argumentum a contrario.Wszystko to prowadzi do wniosku, że mając zwłaszcza na uwadze potrzebę "proustawowej" wykładni analizowanych ustaleń Planu miejscowego – tj. wykładni umożliwiającej w szczególności zadośćuczynienie dyspozycji art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. – postanowienie § 29 pkt 4 lit. c Planu należy wykładać z pominięciem wysoce niejasnego w tym kontekście, a w rezultacie wadliwie przez uchwałodawcę lokalnego użytego w tym ustaleniu planistycznym, określenia "istniejących" [szczelnych zbiorników bezodpływowych / lokalnych obiektów oczyszczania ścieków]. Wprawdzie tak wykładnia może jawić się jako naruszająca zakaz wykładni "per non est", ale jest niezbędna dla zachowania spójności ustaleń Planu miejscowego z aktami wyższego rzędu.Mając powyższe na względzie, Sąd doszedł do przekonania, że wbrew stanowisku organów obu instancji, zamierzenie budowlane Skarżącego objęte przedmiotowym zgłoszeniem nie narusza ustaleń Planu miejscowego w aspektach przeanalizowanych w kontrolowanych decyzjach o sprzeciwie.W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, tj. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a, uwzględniając: poniesiony przez Skarżącego koszt wpisu od skargi, w wysokości 500 zł.Rozpatrując sprawę ponownie, organ architektoniczno-budowlany uwzględni uwagi, wskazania i oceny prawne wynikające z rozważań przedstawionych w niniejszym uzasadnieniu wyroku. Przy tym w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym zastosowanie znajdą ogólne przepisy o terminach załatwiania spraw administracyjnych (art. 35 k.p.a.),.),