sygn. I SA/Sz 856/25 25 marca 2026 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie

Wyrok - I SA/Sz 856/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie - z dnia 25 marca 2026

Teza
Uchylono decyzję I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.) Sędzia WSA Bolesław Stachura Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 marca 2026 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2025 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pomocy finansoweUchylono decyzję I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.) Sędzia WSA Bolesław Stachura Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 marca 2026 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2025 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pomocy finansowe
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik zasądzono świadczenie
Przedmiot skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb rozprawa
Tematy
skarga administracyjna kontrola administracyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący wnioskodawca
Data orzeczenia 25 marca 2026
Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Przewodniczący Alicja Polańska
Rozstrzygnięcie

Uchylono decyzję I i II instancji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.) Sędzia WSA Bolesław Stachura Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 marca 2026 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2025 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...] i miasta K. z siedzibą w K. z dnia 30 stycznia 2025r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M. A. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia 8 października 2025 r. nr [...] Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - działając w sprawie jako organ odwoławczy - utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia 30 stycznia 2025 r. nr [...] w sprawie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu - M. A., który w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 31 maja 2024 r. dokonał sprzedaży pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572); dalej: "k.p.a.", § 13zzo ust. 1-2, ust, 8 i ust. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187 ze zm.); dalej: "rozporządzenie".Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, skarżący wystąpił do organu z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który w okresie od 1 stycznia do 31 maja 2024 r. dokonał sprzedaży pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych. Do wniosku dołączył fakturę VAT nr [...]/2024 z 27 maja 2024 r. za sprzedaż żyta w ilości 25 ton, oraz 8 faktur VAT za sprzedaż pszenicy, w tym: nr [...]/2024 w ilości 25 ton, nr [...]/2024 w ilości 26,12 ton, nr [...]/2024 w ilości 5,74 ton, nr [...]/2024 w ilości 75 ton, nr [...]/2024 w ilości 27 ton, nr [...]/2024 w ilości 26,94 ton, nr [...]/2024 w ilości 25,02 ton, nr [...]/2024 w ilości 26,26 ton.Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2024 r. organ I instancji dopuścił jako dowód fakturę nr [...] z 12 kwietnia 2024 r., na podstawie której P. W. sprzedał skarżącemu 2 tony pszenicy.Decyzją z dnia 13 sierpnia 2024 r. organ I instancji przyznał skarżącemu pomoc finansową w wysokości brutto [...] zł.Decyzją z dnia 22 listopada 2024 r. nr [...] organ odwoławczy uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.Kolejną decyzją, tj. z dnia 30 stycznia 2025 r. nr [...] organ I instancji przyznał skarżącemu pomoc finansową "w części" w wysokości brutto [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że uwzględnił do płatności jedynie fakturę VAT nr [...]/2024 z 27 maja 2024 r. za sprzedaż żyta w ilości 25 ton. Co do pozostałych faktur VAT za sprzedaż pszenicy, w tym: nr [...]/2024 w ilości 25 ton, nr [...]/2024 w ilości 26,12 ton, nr [...]/2024 w ilości 5,74 ton, nr [...]/2024 w ilości 75 ton, nr [...]/2024 w ilości 27 ton, nr [...]/2024 w ilości 26,94 ton, nr [...]/2024 w ilości 25,02 ton, nr [...]/2024 w ilości 26,26 ton, organ ten wskazał, że z uwagi na skupu przez skarżącego pszenicy - czego dowodem jest faktura nr [...] z 12 kwietnia 2024 r. dotyczącą sprzedaży 2 ton pszenicy przez P. W. - skarżącemu nie przysługuje płatność do sprzedanej pszenicy, na podstawie §13zzo ust. 1-2, ust, 8 i ust. 12 rozporządzenia.W odwołaniu od ww. decyzji skarżący zarzucił organowi I instancji błędną wykładnię §13zzo ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, a nadto, że organ nie zamieścił w decyzji (w osnowie) całego rozstrzygnięcia w sprawy, tj. w całości, tylko w części, bowiem odniósł się tylko do pozytywnego rozstrzygnięcia, a nie do wniosku w tej części, która nie została objęta rozstrzygnięciem, chociaż uzasadnienie decyzji odnosi się do pozostałej części wniosku, tj. zawiera uzasadnienie negatywnego jego załatwienia, czym - według skarżącego - organ naruszył art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a.W wyniku rozpoznania odwołania organ odwoławczy - jak już wskazano na wstępie - w rozstrzygnięciu, zarówno utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, jak i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że przepis § 13zzo ust. 2 rozporządzenia wyklucza możliwość przyznania pomocy podmiotowi prowadzącemu produkcję zwierzęcą, który jednocześnie skupuje i sprzedaje ten sam rodzaj zbóż, jeżeli jednocześnie nie jest ich producentem. Skoro wnioskodawca jest sprzedającym i kupującym dany rodzaj zboża oraz prowadzi produkcję zwierzęcą, pomoc nie może zostać przyznana.Według organu bez znaczenia w sprawie jest okoliczność, czy zakupiona pszenica została przeznaczona na inne cele i nie podlegała dalszej sprzedaży, gdyż §13 zzo ust. 2 pkt 2 rozporządzenia tego nie warunkuje. W przypadku zakupu danego rodzaju zboża wnioskodawca nie może skutecznie ubiegać się o przyznanie pomocy za sprzedaż tego samego rodzaju zboża.Organ ten nie podzielił także zarzutów co do przeprowadzonego w sprawie postępowania oraz rozstrzygnięcia i uzasadnienia decyzji organu I instancji, wskazując, że z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że do płatności przyjął tylko fakturę VAT nr [...]/2024 z 27 maja 2024 r. za sprzedaż żyta w ilości 25 ton. Według organu sama nazwa decyzji "o przyznaniu pomocy w części" nie oznacza, że organ rozstrzygnął sprawę w części, a nie w całości, co wynika z uzasadnienia decyzji.W skardze do sądu skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynika sprawy, tj.:- art. 7 k.p.a. (w zw. z art. 10a ust. 1 ustawy o z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa), gdyż organ nie wyjaśnił sprawy wszechstronnie; nie ustalił faktycznego przepływu towaru, nie zbadał, czy zakupiona pszenica faktycznie zasilała produkcję zwierzęcą, czy może została sprzedana dalej jako towar handlowy czy też (np. jak w sprawie) została wysiana;- art. 77 § 1 k.p.a., gdyż organ nie zebrał całego materiału dowodowego i pominął dokumenty, które zostały przedłożone w toku postępowania (w tym oświadczenia o wysianiu pszenicy, do których organ odniósł się pobieżnie i niewiarygodnie);- art. 80 k.p.a. przez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, gdyż organ odwoławczy chociaż odrzucił oświadczenia skarżącego, to nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego;- art. 107 § 3 k.p.a., gdyż uzasadnienie decyzji jest wadliwe; brak jest w nim rzetelnej analizy kluczowej przesłanki "związku funkcjonalnego" i sprowadza się do mechanicznego powtórzenia: "prowadzisz hodowlę" + "kupiłeś pszenicę" = "wszystko wykluczone";- art. 107 § 1 pkt 5-6 k.p.a., gdyż decyzja organu I instancji nie zawiera jednoznacznego rozstrzygnięcia co do odmowy pomocy w części wniosku dotyczącej pszenicy, a organ odwoławczy ten zarzut zbagatelizował.W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że sednem sporu jest błędne rozumienie przez organy obu instancji przepisu § 13zzo ust. 2 pkt 2 rozporządzenia. Organy błędnie potraktowały ten przepis jak zakaz podmiotowy (wyłączenie wszystkich, którzy prowadzą produkcję zwierzęcą i kiedykolwiek kupili zboże), podczas gdy jest to zakaz przedmiotowy (wyłączenie konkretnych transakcji funkcjonalnie powiązanych z produkcją zwierzęcą). W związku z tym, organy nie ustaliły: celu zakupu pszenicy (pasza czy obrót handlowy), faktycznego wykorzystania zakupionej pszenicy, tożsamości między zakupionym a sprzedanym zbożem, źródła pochodzenia sprzedanej pszenicy (własne uprawy czy zakupy).Nadto skarżący wskazał, że sprzedawana pszenica nie była funkcjonalnie związana z jego produkcją zwierzęcą. Pochodziła z własnych upraw. Nie ma dowodu na to, że skarżący sprzedał to samo zboże, które kupił "na paszę". Organ nie zapytał drugiej strony (sprzedającego), na jakie cele sprzedał ww. towar, tylko bezspornie przyznał jej dopłatę w wysokości nieprzekraczanej kilkuset złotych należną za sprzedaż wynikającą z tej faktury. Ponadto skarżący zauważył, że zaskarżona decyzja została napisana ad hoc, co widać już w samym jej tytule: "orzekam o utrzymaniu w mocy [...] oraz przekazaniu do ponownego rozpatrzenia". Także w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przytoczono nieznaną skarżącemu decyzję organu I instancji wydaną w innej dacie.Po wniesieniu przez skarżącego skargi do sądu zaskarżona decyzja została następnie sprostowana postanowieniem organu odwoławczego z dnia 18 listopada 2025 r. nr [...]. Organ postanowił sprostować oczywistą omyłkę w zaskarżonej decyzji poprzez usunięcie z rozstrzygnięcia zapisu dotyczącego przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Ponadto organ sprostował zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniesienie do nieprawidłowej decyzji organu I instancji.W aktach administracyjnych sprawy brak jest dowodu doręczenia skarżącemu tego postanowienia (przyp. sądu).Skarżący wniósł o: uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy temuż organowi do ponownego rozpoznania; zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, w przypadku ustanowienia pełnomocnika.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:Skarga zasługiwała na uwzględnienie.Zgodnie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143); dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zatem, na gruncie tego uregulowania prawnego, sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, ich zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.Stosownie do brzmienia art. 107 § 1 k.p.a., decyzja zawiera:1) oznaczenie organu administracji publicznej;2) datę wydania;3) oznaczenie strony lub stron;4) powołanie podstawy prawnej;5) rozstrzygnięcie;6) uzasadnienie faktyczne i prawne;7) pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania;8) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji;9) w przypadku decyzji, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego, sprzeciw od decyzji lub skarga do sądu administracyjnego - pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa, sprzeciwu od decyzji lub skargi oraz wysokości opłaty od powództwa lub wpisu od skargi lub sprzeciwu od decyzji, jeżeli mają one charakter stały, albo podstawie do wyliczenia opłaty lub wpisu o charakterze stosunkowym, a także możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy.Na podstawie natomiast art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.Zgodnie z powołaną regulacją prawną, relacje pomiędzy uzasadnieniem, a rozstrzygnięciem decyzji są ścisłe i nie może być między nimi rozbieżności. Obie części stanowią jedność w znaczeniu materialnym i formalnym, żadna z nich nie może istnieć oddzielnie w obrocie prawnym i powinny być ze sobą spójne wewnętrznie.Ponadto, zgodnie z powołaną regulacją prawną, uzasadnienie decyzji powinno pozostawać w takiej korelacji z rozstrzygnięciem, aby strona postępowania miała możliwość zaskarżenia odwołaniem lub skargą do sądu decyzji w całości lub w części, jeżeli decyzja zawiera rozstrzygnięcie "w części".W sprawie zaskarżona skargą do sądu decyzja w osnowie zawiera dwa sprzeczne rozstrzygnięcia, tj. o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji oraz o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia (organowi I instancji). Taka sprzeczność stanowi o naruszeniu art. 107 § 1 pkt 5 i § 3 k.p.a., gdyż pomiędzy samym rozstrzygnięciem (osnową), a następnie także uzasadnieniem decyzji zachodzi rozbieżność, co prawidłowo zarzucił w skardze skarżący, a co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Nadto, także kolejna okoliczność, na którą wskazał w skardze skarżący, tj. iż przytoczono w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego nieznaną skarżącemu decyzję organu I instancji wydaną w innej dacie i przez inny organ oraz w przedmiocie innej płatności, potęguje ww. rozbieżność.Według składu orzekającego w sprawie wydanie przez organ odwoławczy, po wniesieniu skargi do sądu, postanowienia organu odwoławczego z dnia 18 listopada 2025 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki w zaskarżonej decyzji poprzez usunięcie z rozstrzygnięcia zapisu dotyczącego przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniesienia do nieprawidłowej decyzji organu I instancji, po pierwsze - nie mogło odnieść oczekiwanego skutku, bowiem sprostowaniem objęto rozstrzygnięcie, niebędące "oczywistą omyłką", jak stanowi art. 113 § 1 k.p.a., zgodnie z którym: "Organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach.", a po drugie - w aktach administracyjnych brak jest dowodu na jego doręczenie skarżącemu, zaś pełnomocnik organu nie zgłosił udziału do postępowania sądowego, zatem nie wiadomo, czy w ogóle weszło ono do obrotu prawnego.Dodatkowo, skoro organ I instancji w osnowie swojej decyzji zawarł rozstrzygnięcie "o przyznaniu pomocy w części", a w jej uzasadnieniu wskazał, że za podstawę przyznania płatności przyjął jedną fakturę VAT dot. sprzedaży żyta, zaś nie przyjął do naliczenia płatności pozostałych faktur VAT dot. sprzedaży pszenicy, to prawidłowo skarżący zarzucił w odwołaniu od tej decyzji, że decyzja organu I instancji nie rozstrzyga w osnowie o jego żądaniu w całości. Taka rozbieżność pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji, a jej uzasadnieniem obligowała organ odwoławczy co najmniej do uchylenia zaskarżonej decyzji "w części" i orzeczenie co do istoty sprawy - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż decyzja ta także wydana została z naruszeniem art. 107 § 1 pkt 5 i § 3 k.p.a., bowiem pomiędzy rozstrzygnięciem (osnową), a uzasadnieniem decyzji zachodzi rozbieżność, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Jak z powyższego wynika, również istniejąca rozbieżność pomiędzy samym rozstrzygnięciem, a następnie także uzasadnieniem decyzji organu I instancji, wadliwie oceniona przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji jako nieistotna, także skutkuje koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego obu podjętych w sprawie decyzji, gdyż zostały one wydane z naruszeniem przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).Mając powyższe okoliczności na uwadze, sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, gdyż wydane one zostały z naruszeniem art. 107 § 1 pkt 5 i § 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a., sąd wskazuje, aby organy rozpoznając sprawę ponownie uwzględniły podniesione uwagi i zważyły, że samo rozstrzygnięcie nie może zawierać wewnętrznej sprzeczności, a nadto, że relacje pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji, a jego uzasadnieniem są ścisłe i nie może być między nimi rozbieżności., sąd wskazuje, aby organy rozpoznając sprawę ponownie uwzględniły podniesione uwagi i zważyły, że samo rozstrzygnięcie nie może zawierać wewnętrznej sprzeczności, a nadto, że relacje pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji, a jego uzasadnieniem są ścisłe i nie może być między nimi rozbieżności