Wyrok - I GSK 1372/24 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 25 marca 2026
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Egzekucyjne postępowanie, Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowe. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Joanna Salachna (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. Sp. j. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 1232/23 w sprawie ze skargi P. Sp. j. w P. na postanowienie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia 28 marca 2023 r. nr DFK.SPEZ.0224.161.1.2022Oddalono skargę kasacyjną. Egzekucyjne postępowanie, Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowe. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Joanna Salachna (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. Sp. j. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 1232/23 w sprawie ze skargi P. Sp. j. w P. na postanowienie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia 28 marca 2023 r. nr DFK.SPEZ.0224.161.1.2022
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
25 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Henryk Wach
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA lub Sąd I instancji) wyrokiem z 6 lutego 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 1232/23 oddalił skargę P. Sp. j. w P. (dalej: skarżąca lub spółka) na postanowienie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej: organ lub PARP) z 28 marca 2023 r., nr DFK.SPEZ.0224.161.1.2022.MH(16) w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka, w której zaskarżyła orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zarzucono naruszenie:1) art. 66a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1270 ze zm.; dalej: u.f.p.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie, w sytuacji, gdy przepis ten zaczął obowiązywać od dnia 2 września 2017 r. i mocą art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1475) miał zastosowanie do postępowań wszczętych po dniu [...] września 2017 r., a postępowanie w sprawie zwrotu środków od skarżącej kasacyjnie zostało wszczęte pismem [...] sierpnia 2016 r.;2) art. 67 u.f.p. z związku z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.; dalej: o.p.) poprzez niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy właściwym do zastosowania przepisem przy obliczaniu terminu przedawnienia należności wynikających ze zwrotu środków UE były przepisy Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE. L. 1995.312.1; dalej: rozporządzenie 2988/95) stosowane wprost;3) art. 33 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) w związku z art. 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia 2988/95 polegające na błędnej wykładni ww. przepisów polegającej na tym, że w przedmiotowej sprawie przy określaniu terminu wygaśnięcia zobowiązania miały zastosowanie przepisy art. 66a u.f.p. oraz art. 67 u.f.p. w zw. z art. 70 § 1 o.p., w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów winna doprowadzić Sąd I Instancji do zastosowania przy określaniu terminu wygaśnięcia zobowiązania przepisów art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2988/95 wprost i uznaniu, że przedmiotowe zobowiązanie wygasło najpóźniej z dniem [...].01.2020 r., co w konsekwencji winno się przełożyć na uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia organu.W związku z powyższymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie zaskarżonego postanowienia. Alternatywnie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Wniesiono też o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz spółki oraz zrzeczono się z przeprowadzenia rozprawy.W odpowiedzi na skargę kasacyjną PARP wniósł o jej oddalenie, zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Skarga kasacyjna jest niezasadna.Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż skarżąca kasacyjnie spółka zrzekła się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia.Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej.Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego.Spór w sprawie dotyczy nieuwzględnienia przez wierzyciela zarzutu, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. Wszystkie ze sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów zmierzają do wykazania, że w chwili wydania ostatecznej decyzji określającej kwotę zwrotu środków należności w niej określone były przedawnione.W pierwszej kolejności wskazać należy, że pomimo, iż podstawową regulacją mającą znaczenie w sprawie był ww. przepis u.p.e.a. i skarżący kasacyjnie sformułował w odniesieniu do niego zarzut błędnej wykładni (w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej) - nie przedstawił on wyjaśnienia na czym to naruszenie polegało oraz argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, co winien uczynić uwzględniając dyspozycje art. 174 pkt 1 w zw. z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.Zgodnie z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części. Podstawa tego zarzutu wystąpi, gdy obowiązek stanie się bezprzedmiotowy, gdy odpadnie podstawa prawna do jego dochodzenia, jak np. wyeliminowane zostanie (ze skutkiem ex nunc) orzeczenie nakładające obowiązek albo uchylony zostanie przepis, z którego bezpośrednio wynikał obowiązek (v. m.in. wyroki NSA: z 28 sierpnia 2024 r., III FSK 460/24; z 5 lipca 2024 r., III FSK 1047/23; dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej powoływane tamże). Zarówno w doktrynie, jak i judykaturze wskazuje się, że zarzut, a także inne środki odwoławcze, wnoszone w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego (zob.: M. Przybysz, pkt 11 komentarza do art. 33 u.p.e.a. w: M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. II, Lex/el oraz przywołane tam orzeczenia). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażane są poglądy, że na etapie postępowania egzekucyjnego nie jest możliwe wprowadzenie zmian w materii, która jednoznacznie została rozstrzygnięta w decyzji (podatkowej), kończącej postępowanie rozpoznawcze. Weryfikacja decyzji ostatecznych w postępowaniu egzekucyjnym jest bezwzględnie niedopuszczalna (v. wyrok NSA z 5 grudnia 2023 r., III FSK 224/23; por. także np. wyrok NSA z 16 lutego 2023 r., II OSK 2808/21).Mając powyższe na uwadze skutku nie mogły odnieść postawione zarzuty, które zmierzają do kwestionowania prawidłowości decyzji określającej zwrot dofinansowania. Zauważyć przy tym należy, że w tej ostatniej sprawie toczy się postępowanie sądowoadministracyjne. Jak wskazał Sąd I instancji, WSA wyrokiem z 13 lipca 2023 r. o sygn. V SA/Wa 1349/22 oddalił skargę skarżącego na decyzję organu określającą zwrot dofinansowania. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wiadomym jest z urzędu, że od wskazanego orzeczenia wywiedziona została skarga kasacyjna, która nie została jeszcze rozpoznana (sygn. akt w NSA: I GSK 95/24). W skardze tej podniesiony został także zarzut przedawnienia.Zważywszy, że zgłoszone zarzuty dotyczą kwestionowania prawidłowości rozstrzygnięcia, które stanowiło podstawę wszczęcia postepowania egzekucyjnego, a zarzuty dotyczące egzekucji administracyjnej nie mogą stanowić konkurencyjnego środka względem środków przysługujących w ramach odrębnych i podstawowych postępowań (w tym postepowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie orzeczonego zwrotu dofinansowania) - nie mogły być one merytorycznie ocenione w niniejszej sprawie.Z tych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.O zasądzeniu kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 i art. art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1860).. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1860).