Postanowienie - I GZ 96/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 25 marca 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowe. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 grudnia 2025 r. sygn. akt I SA/Op 653/25 w zakresie odrzucenia skargi J.N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 28 lipca 2025 r. nr 1601-IEW.720.10.2025 w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej postanawia: oddalićOddalono zażalenie. Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowe. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 grudnia 2025 r. sygn. akt I SA/Op 653/25 w zakresie odrzucenia skargi J.N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 28 lipca 2025 r. nr 1601-IEW.720.10.2025 w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej postanawia: oddalić
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
25 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Joanna Salachna
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu (dalej: Sąd I instancji lub WSA) postanowieniem z 5 grudnia 2025 r., sygn. akt I SA/Op 653/25 odrzucił skargę J. N. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z 28 lipca 2025 r., nr 1601-IEW.720.10.2025 w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżący nie uzupełnił w przepisanym terminie braków formalnych skargi w postaci przedłożenia numeru PESEL oraz podpisania skargi. Z tych przyczyn, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę.Zażalenie na postanowienie WSA z 5 grudnia 2025 r., wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, wywiódł pełnomocnik skarżącego, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:- naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji gdy z pism strony skarżącej wynika, że popiera on złożoną przez siebie skargę, a pisma te zostały podpisane przez skarżącego;- naruszenie art. 45 ust. 1 w zw. z art. 2 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.; dalej: Konstytucja RP), przez błędną ich interpretację, polegającą na wydaniu rozstrzygnięcia odmawiającego z nieuzasadnionych przyczyn stronie prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz prawa do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP).Wniesiono też o zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.W pierwszej kolejności należy wskazać, że warunki formalne skargi, których nieuzupełnienie w zakreślonym terminie – stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – skutkuje jej odrzuceniem, zostały określone w art. 57 § 1 tej ustawy. Zgodnie z powołanym przepisem, skarga powinna zawierać elementy wymienione w pkt 1-3 omawianej regulacji, a ponadto powinna czynić zadość wymaganiom dla każdego pisma w postępowaniu sądowym – przewidzianym w art. 46 p.p.s.a. W szczególności, zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., skarga powinna zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, ponadto w myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., pismo strony powinno zawierać, w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie, numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku.W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z treścią art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który ustanawia rygor odrzucenia skargi, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych.Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie sąd zobowiązany jest do jej odrzucenia.W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł do Sądu I instancji niepodpisaną skargę, w której nie podał swojego numeru PESEL. W związku z czym prawidłowo Sąd I instancji wezwał skarżącego do uzupełnienia ww. braków formalnych skargi - w terminie 7 dni - od dnia otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie skarżący odebrał [...] września 2025 r. Mimo prawidłowego pouczenia w zakreślonym terminie, który upływał [...] września 2025 r., nie podał numeru PESEL ani nie nadesłał podpisanej skargi. W tym terminie nadesłał wypełniony wniosek o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza to, że Sąd I instancji prawidłowo uznał, że w rozpoznawanej sprawie zaszły przesłanki do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.Odnosząc się do argumentacji zażalenia należy zauważyć, że skarżący w sprawie samodzielnie sporządził skargę, a uchybił jedynie formalnym jej brakom, które, wobec jednoznacznej i czytelnej treści wezwania, mógł bez przeszkód samodzielnie uzupełnić, czego nie uczynił. Natomiast postępowanie z wniosku o prawo pomocy zostało wszczęte 25 września 2025 r.Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że bieg terminu na uzupełnienie braków formalnych skargi rozpoczął się zatem od dnia doręczenia wezwania i wynosił 7 dni. Bieg tego terminu pozostaje bez wpływu na procedurę ustanowienia pełnomocnika z urzędu, gdyż nie stanowiło to wymogu formalnego skargi oraz doszło do skutecznego doręczenia stronie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi.Wskazać należy też, że Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 3 lipca 2023 r. sygn. akt II GPS 3/22, podjął uchwałę o następującej treści: "Niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259), wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd". Jak wynika z treści podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały numer PESEL musi znajdować się w aktach sądowych sprawy, a w przypadku jego braku na wezwanie Sądu winien być w zakreślonym terminie nadesłany.Podkreślenia wymaga również to, że prawo do sądu nie jest prawem absolutnym, które musi zostać w każdym jednostkowym przypadku bezwzględnie zrealizowane. Dostęp do sądu jest ograniczony m.in. koniecznością zachowania warunków formalnych, wymaganych dla nadania sprawie dalszego biegu. Strona – decydując się na wszczęcie postępowania sądowego – musi liczyć się z koniecznością podjęcia pewnej aktywności procesowej, respektując zasady i tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, zaś w przypadku niedopełnienia tych obowiązków musi liczyć się z zamknięciem dostępu do sądu. Na gruncie niniejszej sprawy skarżącemu umożliwiono uzupełnienie braków formalnych wniesionego pisma, których ostatecznie nie uzupełnił.Z tych powodów uznać należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W konsekwencji nie może również być mowy o tym, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia prawa skarżącego do sądu, które to prawo gwarantują przepisy konstytucyjne.Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.O kosztach postępowania kasacyjnego dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu dla skarżącego nie orzeczono, ponieważ według art. 254 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.. wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.