Wyrok - III SA/Gl 684/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach - z dnia 25 marca 2026
Teza
Uchylono zaskarżone postanowienie. Administracyjne postępowanie, Zjazdy z dróg publicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Sędzia WSA Beata Machcińska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2026 r. sprawy ze skargi N. G. i B. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 15 maja 2025 r. nr SKO.UL/41.7/73/2025/2574/ŁK w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE B. iUchylono zaskarżone postanowienie. Administracyjne postępowanie, Zjazdy z dróg publicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Sędzia WSA Beata Machcińska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2026 r. sprawy ze skargi N. G. i B. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 15 maja 2025 r. nr SKO.UL/41.7/73/2025/2574/ŁK w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE B. i
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
uchylono orzeczenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
25 marca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Przewodniczący
Adam Gołuch
Podstawa prawna
art. 59
kpa
art. 134
kpa
art. 125
kpa
art. 135
kpa
art. 14
kpa
art. 129
kpa
art. 109
kpa
art. 107
kpa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (5)
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie
UZASADNIENIE
B. i N. G. (dalej jako: strona, skarżąca) pismem z dnia 30 czerwca 2025 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: organ II instancji, SKO, Kolegium) z dnia 15 maja 2025 r., nr SKO.UL/41.7/73/2025/2574/ŁK wydane na podstawie art. 134 w związku z art. 129 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.) po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta Miasta G. (dalej: organ I instancji, Prezydent) nr [...] z dnia 19 grudnia 2023 r. zezwalającej na przebudowę zjazdu zwykłego z drogi wojewódzkiej, ul. [...] w G. na działkę [...] w miejscu określonym w dokumentacji technicznej zjazdu z uwagami wskazanymi w punktach od 1 do 15. SKO stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.Pełnomocnik strony pismem z dnia 4 listopada 2024r., złożył odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta G. nr [...] z dnia 19 grudnia 2023 r. Ponadto wnioskiem z dnia 4 listopada 2024 r. pełnomocnik strony zwróciłsię do organu I instancji o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji. W związku z czym organ I instancji postanowieniem nr [...] z dnia 26 listopada 2024 r. przywrócił stronie termin do złożenia odwołania od decyzji nr [...] z dnia 19 grudnia 2023 r.Następnie pismem z 4 lutego 2025 r. organ I instancji przekazał odwołanie wraz z aktami sprawy do SKO.Kolegium po otrzymaniu tego odwołania i akt sprawy pismem z dnia 6 marca 2025 r. zawiadomiło o wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta G. z dnia 26 listopada 2024 r. nr [...]. Następnie SKO postanowieniem z 25 marca 2025 r. nr [...] stwierdziło nieważność postanowienia Prezydenta Miasta G. z dnia 26 listopada 2024 r. nr [...] przywracającego termin do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta G. nr [...] z dnia 19 grudnia 2023 r. wskazując w uzasadnieniu, że ww. postanowienie zostało wydane w rażący sposób poprzez naruszenie art. 59 § 2 k.p.a., który stanowi, że o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia jakim jest w niniejszej sprawie SKO.W konsekwencji pełnomocnik strony złożył ww. odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta G. nr [...] z dnia 19 grudnia 2023 r.Zdaniem Kolegium w przedmiotowej sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Prezydenta Miasta G. nr [...] z dnia 19 grudnia 2023 r. Kolegium wskazało, że pełnomocnik strony w piśmie z dnia 4 listopada 2024 r., będącym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazał, że przyczyną uchybienia terminu było niedoręczenie skarżącym jako osobom zainteresowanym ww. decyzji Prezydenta Miasta G.SKO wskazało, że decyzja Prezydenta Miasta G. nr [...] z dnia 19 grudnia 2023 r. zezwalająca na przebudowę zjazdu zwykłego z drogi wojewódzkiej, ul. [...] w G. na działkę [...] w miejscu określonym w dokumentacji technicznej zjazdu z uwagami wskazanymi w punktach od 1 do 15 została skierowana do inwestora, który wnioskował o przebudowę tego zjazdu zwykłego. Zatem organ I instancji uznał, że skarżący nie posiadają przymiotu strony w tym postępowaniu. Według SKO zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że skarżący znali zamierzenia inwestora dotyczące przebudowy zjazdu zwykłego z drogi wojewódzkiej ul. [...] w G. na działkę [...] w związku z budową pawilonu handlowego bowiem występowali z licznymi wnioskami w tej sprawie do Prezydenta, co potwierdza jego pismo z dnia 2 kwietnia 2024 r. skierowane do skarżących.Zdaniem SKO zapoznanie się z ww. decyzją z 19 grudnia 2023 r. przez pełnomocnika skarżących potwierdza notatka służbowa z dnia 30 sierpnia 2024 r., w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektonicznego budowlanego.W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że termin do wyniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania upłynął w dniu 6 września 2024 r. Dlatego też SKO stwierdziło uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a.Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła opisaną na wstępie skargę na powyższe postanowienie SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, żądając jego uchylenia.W skardze strona zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:- rażące naruszenie przepisów postępowania które mogło mieć wpływ na wynik sprawy a to:- art. 125 § 3 k.p.a. oraz art. 135 k.p.a. w zw. z art. 14 k.p.a.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. Nadto SKO wskazało, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienie odwołania - jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji.W związku z powyższym organ odwoławczy jest zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym terminie. Jeśli organ odwoławczy ustali, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu i nie przywrócono terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 58 i 59 Kodeksu postępowania administracyjnego - zgodnie z art. 134 k.p.a. jest zobowiązany do stwierdzenia w drodze postanowienia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej.Na podstawie akt sprawy Kolegium stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta z dnia 19 grudnia 2023 r. Kolegium wskazało, że pełnomocnik strony w piśmie z dnia 4 listopada 2024 r., będącym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazał, że przyczyną uchybienia terminu było niedoręczenie stronieww. decyzji Prezydenta. Kolegium wskazało, że skarżący znali zamierzenia inwestora dotyczące przebudowy zjazdu zwykłego z drogi wojewódzkiej ul. [...] w G. na działkę [...] w związku z budową pawilonu handlowego bowiem występowali z licznymi wnioskami w tej sprawie do prezydenta Miasta G., co potwierdza pismo Prezydenta Miasta G. z dnia 2 kwietnia 2024 r. skierowane do strony.Ponadto strona zapoznała się z ww. decyzją przez pełnomocnika na co wskazuje notatka służbowa z dnia 30 sierpnia 2024 r., znajdująca się w aktach sprawy postępowania prowadzonego przez Prezydenta w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektonicznego budowlanego. Decyzja ta stanowi załącznik do wniosku złożonego przez inwestora w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowalnego oraz udzielenia Inwestorowi pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowego przy ul. [...] w G.Biorąc pod uwagę powyższe Kolegium stwierdziło, że termin do wyniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania upłynął w dniu 6 września 2024 r.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:Skarga jest zasadna.Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.) wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.Sąd dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia uznał, że skarga jest zasadna i że zachodzą podstawy do uchylenia przedmiotowego postanowienia organu II instancji.Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie SKO z dnia 15 maja 2025 r., nr SKO.UL/41.7/73/2025/2574/ŁK stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta G. nr [...] z dnia 19 grudnia 2023 r. zezwalającej na przebudowę zjazdu zwykłego z drogi wojewódzkiej, ul. [...] w G. na działkę [...] w miejscu określonym w dokumentacji technicznej zjazdu z uwagami wskazanymi w punktach od 1 do 15.W pierwszej kolejności Sąd wskazuje że zgodnie z art. 109 k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonych decyzji) decyzję doręcza się stronie na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Wskazać trzeba, że Kodeks postępowania administracyjnego wiąże określone konsekwencje prawne z doręczeniem stronie decyzji administracyjnej. Wydanie (sporządzenie) decyzji zgodnie z wymaganiami art. 107 § 1k.p.a. jest czynnością procesową wywołującą oznaczone skutki prawne (wyr. NSA z 25.4.2006 r., II OSK 714/05, CBOSA). Z momentem doręczenia decyzja wchodzi do obrotu prawnego i wywołuje skutki w sferze zewnętrznej (zob. wyr. WSA w Warszawie z 5.2.2009 r., IV SA/Wa 1610/08, CBOSA). Skutki te wiążą się z tworzeniem określonych praw bądź obowiązków (albo odmową ich ukształtowania), a w konsekwencji realizacji zasady dwuinstancyjności, bowiem doręczenie decyzji otwiera stronie drogę do korzystania z uprawnień procesowych do wniesienia środka odwoławczego. Przy wielości stron postępowania administracyjnego obowiązek doręczenia decyzji administracyjnej rozciąga się na wszystkie strony, gdyż tylko w ten sposób można zapewnić ochronę interesu prawnego każdej z nich. Z punktu widzenia skutków doręczenia decyzji administracyjnej bez znaczenia jest ogólnikowa wiedza strony o fakcie istnienia decyzji, wynikająca pośrednio z innych, dalszych pism organu administracji publicznej, gdyż nie może to zastąpić zasad i trybu doręczania decyzji, przewidzianego w przepisach art. 39–49 i art. 109 § 1 k.p.a. Dodać trzeba, że art. 109 § k.p.a. odczytywać należy w kontekście art. 110 § 1 k.p.a. który stanowi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej, jak i następnymi przepisami k.p.a. które z momentem doręczenia otwierają stronie formalną możliwość kwestionowania decyzji poprzez wniesienie środka zaskarżenia.W realiach niniejszej sprawy przed zbadaniem okoliczności uchybienia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez stronę kluczową kwestią jest ustalenie czy decyzja Prezydenta Miasta G. nr [...] z dnia 19 grudnia 2023 r., została skarżącemu prawidłowo doręczona.Zdaniem Sądu samo zapoznanie się z ww. decyzją Prezydenta przez pełnomocnika strony na co zdaniem organu wskazuje notatka służbowa z dnia 30 sierpnia 2024 r., znajdująca się w aktach sprawy postępowania prowadzonego przez Prezydenta w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektonicznego budowlanego nie może w ocenie Sądu być uznane za prawidłowo doręczoną decyzję.W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie stwierdzenie Kolegium, że termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu przez stronę do złożenia odwołania upłynął w dniu 6 września 2024 r., ponieważ pełnomocnik strony zapoznał się z ww. decyzją w dniu 30 sierpnia 2024 r., jest chybione.W efekcie przyjęcia domniemania prawidłowego doręczenia ww .decyzji przez SKO doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 9 k.p.a. Wskazane powyżej mankamenty postępowania organu, nie tylko stanowią uchybienie spoczywającego na nich obowiązku należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (art. 9 zd. 1 k.p.a.), ale również jest to naruszenie obowiązku prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.).Ponadto uzasadnienia postanowień w kontrolowanej sprawie nie spełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Brak wyczerpujących ustaleń faktycznych i pełnego uzasadnienia prawnego powodują, że rozstrzygnięcie organu II instancji wymyka się spod kontroli.Mając na uwadze powyższe, konieczne jest precyzyjne ustalenie i wyjaśnienie kwestii doręczenia skarżącemu decyzji Prezydenta Miasta G. nr [...] z dnia 19 grudnia 2023 r.Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji zastosuje się do oceny prawnej zawartej w niniejszym uzasadnieniu i wynikającej z niej wskazań do dalszego postępowania.W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.. uchylił zaskarżone postanowienie.