Wyrok - I SA/Po 180/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - z dnia 25 marca 2026
Teza
Oddalono skargę. egzekucja świadczeń pieniężnych. Dnia 25 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (sprawozdawca) Sędziowie WSA Katarzyna Nikodem Asesor sądowy WSA Michał Ilski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2026 roku sprawy ze skargi M. A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 29 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie przybicia na rzecz licytanta oddala skargę. UZASADNIENIE Naczelnik Urzędu Skarbowego P. wydał 27 sierpniaOddalono skargę. egzekucja świadczeń pieniężnych. Dnia 25 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (sprawozdawca) Sędziowie WSA Katarzyna Nikodem Asesor sądowy WSA Michał Ilski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2026 roku sprawy ze skargi M. A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 29 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie przybicia na rzecz licytanta oddala skargę. UZASADNIENIE Naczelnik Urzędu Skarbowego P. wydał 27 sierpnia
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
25 marca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Przewodniczący
Katarzyna Nikodem
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Naczelnik Urzędu Skarbowego P. wydał 27 sierpnia 2025 r. postanowienie nr [...], którym udzielił przybicia na rzecz S. sp. z o.o. w P.. Wskazany licytant w dniu 08 kwietnia 2025 r. zaoferował najwyższą cenę nabycia podczas drugiej licytacji spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego o powierzchni 78,1 m2, znajdującego się pod adresem [...], dla którego Sąd Rejonowy P. VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]W zażaleniu M. A. (dalej także jako skarżąca, zobowiązana), zastępowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła o uchylenie postanowienia o przybiciu na rzecz licytanta oraz o nakazanie wykonania dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 110u § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uznanie przez organ egzekucyjny, że nie występują przesłanki do przeprowadzenia ponownego oszacowania wartości nieruchomości a zwłaszcza, że taką przesłanką nie jest znaczny upływ czasu od sporządzenia operatu szacunkowego. Pełnomocnik wskazał, że operat szacunkowy został sporządzony 11 grudnia 2023 r., zaś druga licytacja nieruchomości, na której udzielono przybicia, odbyła się 08 kwietnia 2025 r. a zatem niemal 16 miesięcy od dnia sporządzenia operatu szacunkowego, zaś przez ten czas ceny mieszkań na rynku wtórnym uległy istotnemu wzrostowi. Zdaniem pełnomocnika stanowiło to jednoznacznie podstawę do ponownego oszacowania wartości nieruchomości w rozumieniu powyższego przepisu i doprowadziło do znaczącego zaniżenia ceny wywołania ustalonej na podstawie nieaktualnego operatu szacunkowego oraz miało wpływ na ostateczną cenę nabycia nieruchomości zaoferowaną przez licytanta.W uzasadnieniu pełnomocnik przytoczył swoje wyliczenia, na podstawie statystyk prezentowanych na stronie internetowej [...], że tylko od 01 stycznia 2025 r. cena za m2 dla mieszkania z rynku wtórnego w dzielnicy w której położona jest nieruchomość objęta przedmiotową egzekucją wzrosła o 3,6%, że średnia cena transakcyjna mieszkania na rynku wtórnym wzrosła o 7,7%.Postanowieniem z 29 października 2025 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że postanowienie w sprawie przybicia zostało wydane po ostatecznym rozstrzygnięciu skargi na czynność poborcy skarbowego w toku licytacji, przy czym ostateczne rozstrzygnięcie skargi nie potwierdziło naruszenia przepisów postępowania w toku licytacji i uchybień, które mogły mieć wpływ na jej wynik.Postanowienie o udzieleniu przybicia zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 111m § 5 ustawy z 17 czerwca 1960 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132 ze zm., dalej także jako u.p.e.a.) tj. firmę nabywcy, oznaczenie nieruchomości, datę licytacji i cenę nabycia. W sprawie brak jest również przesłanek mogących skutkować umorzeniem bądź zawieszeniem postępowania egzekucyjnego (art. 111n § 2 u.p.e.a.).Zgodnie z treścią art. 111r § 1 u.p.e.a. postanowienie o przybiciu doręczono wierzycielowi, dłużnikowi, nabywcy i osobom, które w toku licytacji zaskarżyły czynności związane z udzieleniem przybicia. W ocenie organu argumenty podniesione w zażaleniu nie dotyczą żadnej z przesłanek wskazanych w art. 111m i art. 111n u.p.e.a. regulujących kwestię udzielenia bądź odmowy udzielenia przybicia. Egzekucja z nieruchomości jest postępowaniem etapowym, zabezpieczonym przez ustawodawcę stosownymi środkami ochrony prawnej. Wobec tego, na poszczególnych jej etapach mogą być podnoszone wyłącznie kwestie związane ze skarżeniem konkretnych czynności czy aktów prawnych.W skardze M. A., zastępowana przez tego samego zawodowego pełnomocnika, wniosła o uchylenie postanowień obu instancji w przedmiocie przybicia, zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Pełnomocnik ponownie zarzucił, w ślad za zażaleniem, naruszenie art. 110u § 2 u.p.e.a. poprzez uznanie przez organ egzekucyjny, że nie występują przesłanki do ponownego oszacowania wartości nieruchomości a zwłaszcza, że taką przesłanką nie jest znaczny upływ czasu od sporządzenia operatu szacunkowego do licytacji nieruchomości, na której udzielono przybicia.Uzasadniając skargę pełnomocnik wskazał, że zgodnie z art. 110u § 2 u.p.e.a. jeżeli w stanie nieruchomości pomiędzy sporządzeniem opisu i oszacowania a wyznaczonym terminem licytacji zajdą istotne zmiany, organ egzekucyjny może przeprowadzić dodatkowy opis i oszacowanie nieruchomości. Okoliczność zmiany wartości rynkowej nieruchomości powinna być traktowana jako istotna zmiana w stanie nieruchomości, uzasadniająca przeprowadzenie dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Licytant może obecnie nabyć przedmiotową nieruchomość za cenę o kilkadziesiąt tysięcy złotych niższą, niż gdyby nieruchomość tę nabył po cenie wywoławczej ustalonej na podstawie uaktualnionej wyceny zawartej w dodatkowym, aktualnym opisie i oszacowaniu nieruchomości.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.Oba postanowienia wydane w sprawie są zgodne z prawem.Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako P.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie.Spór w kontrolowanej sprawie dotyczy dwóch kwestii: (i) która licytacja miała miejsce: druga czy trzecia, (ii) czy wzrost wartości rynkowej przedmiotu licytacji (lokalu mieszkalnego) powinien zostać potraktowany jako istotna zmiana uzasadniająca przeprowadzenie dodatkowego opisu i oszacowania wartości.Sąd podziela stanowisko organów, że przedmiotowe postanowienia dotyczą drugiej licytacji, nie zaś trzeciej licytacji. Ma to znaczenie, bowiem w przypadku drugiej licytacji nieruchomości cena wywoławcza wynosi 70% oszacowanej wartości nieruchomości, natomiast w przypadku trzeciej licytacji nieruchomości cena wywoławcza wynosi 65% oszacowanej wartości nieruchomości.W sprawie jest poza sporem, że pismem z 03 lutego 2025 r. (k. [...]) pełnomocnik skarżącej poinformowała organ o hospitalizacji skarżącej i wnioskowała o zniesienie terminu licytacji. Organ odwołał drugą licytację nieruchomości i wskazał, że poinformuje o nowym terminie drugiej licytacji nieruchomości (informacja w postanowieniu organu z 06 lutego 2025 r. o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, k. [...]; doręczone 07 lutego 2025 r., k. [...]).Powyższe oznacza, że komornik skarbowy nie popełnił błędu, oddalając złożoną w toku licytacji ustnie skargę na czynność poborcy skarbowego (art. 111l u.p.e.a.).Następnie Sąd wskazuje, że problematyka ponownego oszacowania wartości nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym, skoro wiadomo powszechnie, że w międzyczasie wzrosły ceny nieruchomości, była już analizowana w orzecznictwie i w doktrynie.W kontrolowanej sprawie jest poza sporem, że rzeczoznawca majątkowy sporządził operat szacunkowy w dniu 11 grudnia 2023 r. (k. [...]) natomiast licytacja, na skutek której nieruchomość została nabyta, miała miejsce 08 kwietnia 2025 r.Zgodnie z przepisem art. 156 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 z późn. zm., dalej jako u.g.n.), operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia. W myśl ust. 4 tego artykułu, operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie tego okresu, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego, co następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził, oraz dołączenie do operatu szacunkowego analizy.Podnieść w tym miejscu i podkreślić należy, że zgodnie z art. 156 ust. 5 u.g.n. przepisy ust. 3 i ust. 4, dotyczące ważności operatu szacunkowego i potwierdzenia jego aktualności, nie naruszają uregulowań wynikających z przepisów odrębnych. Zatem jeśli w przepisach odrębnych dla określonych potrzeb lub warunków kwestie te zostały uregulowane inaczej, to te inne przepisy należy traktować jako lex specialis w stosunku do przepisów art. 156 ust. 3 i art. 156 ust. 4 u.g.n. (Ewa Bończak – Kucharczyk [w:] Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany. Komentarz do art. 156, nb. 10; Lex).Jak wywiódł Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z 01 sierpnia 2023 r. III FSK 1072/22; Lex), w administracyjnej egzekucji z nieruchomości odnośnie do czasu legalnego wykorzystania w postępowaniu egzekucyjnym sporządzonego opisu i oszacowania nie stosuje się przepisów art. 156 ust. 3 i art. 156 ust. 4 u.g.n., zastosowanie posiadają natomiast regulacje prawne wynikające z art. 110u § 2 i art. 111k § 2 u.p.e.a., tworzące całościową i odrębną regulację zagadnienia czasowego wykorzystania operatu szacunkowego.We wskazanych przepisach ustawodawca określił, że jeżeli w stanie nieruchomości, w okresie pomiędzy sporządzeniem opisu i oszacowaniem jej wartości a wyznaczonym terminem licytacji, zajdą istotne zmiany, organ egzekucyjny może przeprowadzić dodatkowy opis i oszacowanie wartości nieruchomości (art. 110u §2 u.p.e.a.). Jeżeli wniosek o wszczęcie nowej egzekucji złożono przed upływem 3 lat od trzeciej licytacji, organ egzekucyjny dokonuje nowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości tylko na wniosek zobowiązanego. Zobowiązany może złożyć taki wniosek przed upływem 14 dni od dnia ponownego doręczenia mu wezwania do zapłaty, o czym należy go uprzedzić przy doręczeniu wezwania (art. 111k § 2 u.p.e.a.).Zaprezentowana we wskazanym wyroku ocena prawna jest podzielana w orzecznictwie sądowym (wyrok NSA z 18 kwietnia 2024 r. III FSK 1634/23; Lex) i skład orzekający w niniejszej sprawie również ją podziela. Została również zaaprobowana w doktrynie (P.M. Przybysz. Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. II. Komentarz do art. 110u. Lex).Stwierdzić należy, że w kontrolowanej sprawie nie zaistniała sytuacja przewidziana w zacytowanych przepisach.Celem licytacji jest sprzedaż majątku dłużnika przy uzyskaniu jak najwyższej ceny, zaś cena wywoławcza, wynosząca trzy czwarte oszacowanej wartości nieruchomości w pierwszej licytacji, 70% w drugiej licytacji i 65% w trzeciej licytacji, ma zachęcić nabywców do wpłacenia wadium i wzięcia udziału w licytacji, a więc oferowania coraz to wyższych cen. Nawet jeśli cena wywoławcza jest niższa niż byłaby, gdyby wartość nieruchomości oszacowano w ciągu mniej niż 12 miesięcy od daty licytacji, to licytacja polega na tym, że licytant zaprzestaje oferowania wyższych cen, jeżeli uzna, że staje się to nieopłacalne, aż do ustania postąpień.W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.Ponadto w tym miejscu należy wskazać, że już po wydaniu wyroku, w dniu 31 marca 2026 r. do Sądu wpłynęło pismo doradcy restrukturyzacyjnego A. M., która poinformowała, że działa jako syndyk w postępowaniu upadłościowym wobec upadłego którym jest M. A. – skarżąca. A. M. została wyznaczona postanowieniem Sądu Rejonowego P. XI Wydział Gospodarczy z 09 stycznia 2026 r. sygn. akt [...] Dlatego Sąd postanowieniem z 14 kwietnia 2026 r. zawiesił postępowanie (punkt pierwszy sentencji) oraz podjął postępowanie z udziałem Syndyka masy upadłości dłużnika – M. A. (punkt drugi sentencji).. skargę oddalił.Ponadto w tym miejscu należy wskazać, że już po wydaniu wyroku, w dniu 31 marca 2026 r. do Sądu wpłynęło pismo doradcy restrukturyzacyjnego A. M., która poinformowała, że działa jako syndyk w postępowaniu upadłościowym wobec upadłego którym jest M. A. – skarżąca. A. M. została wyznaczona postanowieniem Sądu Rejonowego P. XI Wydział Gospodarczy z 09 stycznia 2026 r. sygn. akt [...] Dlatego Sąd postanowieniem z 14 kwietnia 2026 r. zawiesił postępowanie (punkt pierwszy sentencji) oraz podjął postępowanie z udziałem Syndyka masy upadłości dłużnika – M. A. (punkt drugi sentencji).