Wyrok - II OSK 2554/23 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 25 marca 2026
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej X sp. j. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 września 2023 r. sygn. akt II SA/Lu 455/23 w sprawie ze skargi X sp. j. z siedzibą w [...] na decyzOddalono skargę kasacyjną. rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej X sp. j. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 września 2023 r. sygn. akt II SA/Lu 455/23 w sprawie ze skargi X sp. j. z siedzibą w [...] na decyz
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
rozprawa
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
25 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Andrzej Jurkiewicz
Podstawa prawna
art. 140
kpa
art. 77
kpa
art. 80
kpa
art. 7
kpa
art. 107
kpa
art. 138
kpa
art. 151
ppsa
art. 183
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (3)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrokiem z 6 września 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 455/23, oddalił skargę X sp. j. z siedzibą w [...] na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 14 marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.Zaskarżoną decyzją, po rozpatrzeniu odwołania X sp. j. z siedzibą w [...], utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie (PINB) z dnia 29 grudnia 2022 r. znak: [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki Y sp. z o.o. z siedzibą w [...] stacji regazyfikacji skroplonego gazu ziemnego LNG wraz z infrastrukturą towarzyszącą zrealizowanej na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...], gmina [...], tj.: poziomego zbiornika magazynowego skroplonego gazu ziemnego LNG o pojemności 32,00 m³ wraz z parownicą własną odbudowy ciśnienia; układu dwóch parownic atmosferycznych zabudowanych na stalowej ramie wraz ze stacją redukcyjno-pomiarową I stopnia; układu rurociągów technologicznych nadziemnych fazy ciekłej, fazy gazowej oraz gazu zimnego z armaturą; kontenera stacji redukcyjno-pomiarowej II stopnia; kontenera technologicznego - kotłowni gazowej oraz układu AKPiA; prefabrykowanych betonowych podstaw pod stopy zbiornika; prefabrykowanej betonowej wanny bezpieczeństwa; układu uziemienia i odgromienia, układu elektryki, układu pneumatyki, układu czynnika grzewczego i układu gazowym niskiego ciśnienia zasilającego kotłownię.Skargą X sp. j. z siedzibą w [...] zaskarżyła powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie: art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm., dalej P.b.); art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 P.b.; art. 7, 8, w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 i art. 107 § 4 oraz art. 140 k.p.a.; art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 140 k.p.a.; art. 83 ust. 2 P.b. w zw. z art. 80 k.p.a. i art. 140 k.p.a.W odpowiedzi na skargę Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (LWINB) wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.Uzasadniając oddalenie powyższej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, że zaskarżone decyzje zostały wydane bez naruszenia przepisów prawa materialnego oraz po przeprowadzeniu prawidłowego postępowania administracyjnego, w którym doszło do wyjaśnienia w sposób właściwy okoliczności sprawy istotnych dla rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu w sprawie zaszły ustawowe przesłanki do wydania zaskarżonej decyzji o rozbiórce. Sąd podkreślił, że na obecnym etapie postępowania, wobec wydania przez PINB ostatecznego i prawomocnego postanowienia z dnia 18 października 2022 r. znak: [...](sprostowanego postanowieniem z dnia 1 grudnia 2022 r.) wstrzymującego prowadzenie przez Y sp. z o.o. z siedzibą w [...] robót budowlanych polegających na budowie stacji regazyfikacji skroplonego gazu ziemnego LNG wraz z infrastrukturą towarzyszącą zrealizowaną na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...], gmina [...] oraz niezaskarżenia tego rozstrzygnięcia, a także niezłożenia stosownego wniosku o legalizację stacji regazyfikacji, kwestia realizacji inwestycji w ramach samowoli budowlanej znajduje się poza zakresem niniejszej sprawy. Dlatego też większość zarzutów powołanych w skardze odnoszących się do niewłaściwego przyjęcia, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana przed uzyskaniem pozwolenia na budowę jest zasadniczo spóźniona. Konsekwencją uprawomocnienia się postanowienia PINB z dnia 18 października 2022 r. znak: [...] oraz braku złożenia wniosku o legalizację przez inwestora lub właściciela nieruchomości była konieczność wydania decyzji o rozbiórce – stosownie do art. 49e pkt 1 P.b. Innymi słowy zagadnienie, czy stacja regazyfikacji powstała w ramach samowoli budowlanej nie jest już oceniana na obecnym etapie, gdyż zostało to przesądzone we wcześniejszym, odrębnym postępowaniu.Niemiej jednak, zdaniem Sądu, z akt zgromadzonych w przedmiotowym postępowaniu wynika niezbicie, że Y sp. z o.o. z siedzibą w [...] jako inwestor uzyskał pozwolenia na budowę już po realizacji stacji regazyfikacji na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Wniosek ten wynika w szczególności z pisma Urzędu Dozoru Technicznego Oddział w Lublinie z dnia 11 października 2022 r., w którym wyjaśniono, że Urząd ten wydał decyzje w sprawie zezwolenia na eksploatację urządzeń składających się na przedmiotową stację regazyfikacji po zamontowaniu ich (w fazie gotowości do rozpoczęcia eksploatacji) na działce. Prezes Urzędu Dozoru Technicznego wydał decyzje w zakresie zezwolenia na eksploatację urządzeń składających się na przedmiotową stację regazyfikacyjną w dniu 15 grudnia 2020 r. Co więcej w aktach sprawy znajduje się kopia protokołu przekazania stacji magazynowania oraz regazyfikacji LNG z dnia 23 lipca 2021 r., na podstawie którego inwestor Y sp. z o.o. z siedzibą w [...] przekazała wykonaną już stację skarżącej Spółce. Z materiału dowodowego w sprawie nie można wywieść innego wniosku poza tym, że przedmiotowa stacja regazyfikacji została wykonana, a nawet oddana do użytku przed uzyskaniem decyzji Starosty Lubelskiego z dnia 27 lipca 2021r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę dla Y sp. z o.o. z siedzibą w [...] odnoszącej się do przedmiotowej stancji.Sąd podkreślił, że skarżąca Spółka była stroną postępowania wszczętego w dniu 26 lipca 2022 r. w sprawie budowy ww. stacji przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Postanowienie PINB z dnia 18 października 2022 r. w sprawie wstrzymania robót budowlanych, które przesądziło o fakcie realizacji stacji w ramach samowoli budowlanej oraz wskazywało możliwość i warunki legalizacji tejże samowoli zostało doręczone nie tylko inwestorowi, ale również Spółce. Skarżąca nie złożyła jednak zażalenia na to postanowienie oraz nie wykazała żadnej inicjatywy w celu legalizacji samowoli budowlanej. W prawidłowo ustalonym w ramach niniejszego postępowania stanie faktycznym wydanie zaskarżonych przez PINB oraz LWINB decyzji było zasadne i prawidłowe. Prawo budowlane w tym zakresie posługuje się normami bezwzględnie wiążącymi, które obligują organy nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce wobec wydania prawomocnego postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych i braku inicjatywy stron postępowania do wypełnienia przesłanek legalizacji samowoli budowlanej. Powyższy wniosek znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, gdzie wskazuje się, że decyzja wydawana w trybie art. 49e pkt 1 P.b. ma charakter związany. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako niezasadną.Skargą kasacyjną X sp. j. z siedzibą w [...] zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:I. przepisów prawa materialnego, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy:1. art 49e pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 2351 ze zm.) w zw. treścią art. 80 ust. 2 pkt 2, oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane przez błędną wykładnię regulacji, która doprowadziła do afirmacji bezpodstawnego zastosowania regulacji art. 49e pkt 1 ustawy Prawo budowlane (przez organ I instancji) i afirmacji utrzymania w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę (przez organ II instancji) - w oparciu o "związany" charakter decyzji wydawanej w oparciu o art. 49e pkt 1 ustawy Prawo budowlane;II. przepisów prawa procesowego, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy:1. art. 151 p.p.s.a. poprzez bezpodstawne oddalenie skargi Spółki w sytuacji, gdy istniały (i nadal istnieją) przesłanki do uwzględnienia skargi. Powyższe skutkowało oddaleniem skargi;2. art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. przez nieuchylenie w całości zaskarżonej przez stronę skarżącą decyzji LWINB z dnia 14 marca 2023 r., znak [...], wydanej w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji PINB z dnia 29 grudnia 2022 r., nakazującej firmie Y sp. z o.o. rozbiórkę stacji regazyfikacji skroplonego gazu ziemnego LNG wraz z infrastrukturą towarzyszącą zrealizowanej na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...], gmina [...], w sytuacji, gdy przy jego wydawaniu doszło do naruszenia:a) art. 80 ust 2 pkt 2), oraz art 83 ust 2. ustawy Prawo budowlane przez utrzymanie w mocy decyzji nakazującej rozbiórkęb) art. 7 k.p.a., 8 k.p.a. w zw. z art 77 § 1 k.p.a. w zw. z art 80 k.p.a. i art. 107 § 4 k.p.a. w zw. z art 140 k.p.a. przez zaniechanie podjęcia przez organ II Instancji jakichkolwiek ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie w celu jej wyjaśnienia, a także niepodjęcia czynności niezbędnych do jej dokładnego wyjaśnienia, jak też niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności, co doprowadziło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a w szczególności niewskazanie powodów, dla których organ uznał, że doszło do realizacji inwestycji budowlanej przed uzyskaniem pozwolenia na budowę;c) art. 7 w zw. z art 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych niniejszej sprawy i bezpodstawne przyjęcie, że doszło do realizacji inwestycji budowlanej przed uzyskaniem pozwolenia na budowę;d) art. 83 ust 2 w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez bezpodstawne uznanie, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, że doszło do realizacji inwestycji budowlanej przed uzyskaniem pozwolenia na budowę.Z uwagi na powyższe w skardze kasacyjnej wniesiono o jej rozpoznanie na rozprawie, uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów procesu, wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według prawem przepisanych norm.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Natomiast tak rozpoznawana skarga kasacyjna, nie zasługiwała na uwzględnienie.Wyjaśniając przesłanki nieuwzględnienia wniesionego środka odwoławczego przypomnieć należy, iż przedmiotem oceny legalności dokonywanej przed Sądem pierwszej instancji, była ostateczna decyzja Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 14 marca 2023 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego - tj. stacji regazyfikacji skroplonego gazu ziemnego LNG wraz z infrastrukturą towarzyszącą zrealizowanej na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...], gmina [...] (elementy tej stacji przeznaczone do rozbiórki precyzyjnie oznaczono w zaskarżonej decyzji). Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 49e pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten stanowi, że organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie.Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji przeprowadził prawidłową kontrolę legalności zaskarżonej decyzji i słusznie zastosował konstrukcję prawną oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. albowiem skarga wniesiona do tego Sądu okazała się niezasadna. Należy zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w motywach kwestionowanego wyroku, iż postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z regułami procedury administracyjnej a przepisy prawa materialnego zastosowano właściwie.Nie jest usprawiedliwiony zarzut skargi kasacyjnej błędnej wykładni art. 49e ust.1 ustawy Prawo budowlane. Podobnie nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów postępowania w tym dotyczące niewyjaśnienia okoliczności faktycznych tej sprawy a przede wszystkim, że bezpodstawnie na podstawie zebranego materiału dowodowego uznano, iż doszło do realizacji inwestycji budowlanej przed uzyskaniem pozwolenia na budowę.Co do zasady zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.W takim postanowieniu organ informuje o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Co istotne, postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5). Następnie inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może w ciągu 30 dni od otrzymania postanowienia złożyć wniosek o legalizację (art. 48a ust. 1). Jeżeli wniosek ten nie zostanie złożony, wówczas organ nadzoru budowlanego wydaje nakaz rozbiórki co przewiduje norma art. 49e pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Jeżeli jednak inwestor (właściciel lub zarządca) złoży wniosek o legalizację, organ nadzoru budowlanego w ramach prowadzonego postępowania wdraża procedurę legalizacyjną.W świetle wskazanych przepisów stwierdzić należy, że postanowienie o wstrzymaniu budowy otwiera postępowanie w sprawie legalizacji samowoli budowalnej, określając ramy tego postępowania. Na tym etapie postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego ma obowiązek zbadać, czy doszło do samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 ust. 1 ustawy, tj. ustalić, czy budowany lub wybudowany obiekt budowlany wymagał uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia oraz, czy takie pozwolenie lub zgłoszenie zostało pozyskane przed rozpoczęciem realizacji inwestycji lub też nie został wniesiony sprzeciw do zgłoszenia. Ponadto na tym etapie istnieje obowiązek organu pouczenia inwestora o możliwości legalizacji samowolnie realizowanego lub wykonanego obiektu budowalnego lub jego części, o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej i o zasadach jej obliczenia. Postanowienie o wstrzymaniu budowy nie kończy postępowania legalizacyjnego i nie załatwia co do istoty kwestii legalizacji samowoli budowlanej.Zatem na tym etapie postępowania kwestią kluczową jest zidentyfikowanie samowoli budowlanej, jej przedmiotu oraz dokonanie jej kwalifikacji prawnobudowlanej z punktu widzenia wymogów Prawa budowlanego.Takie ostateczne postanowienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie podjął 18 października 2021 r. We wszczętym z urzędu 26 lipca 2021 r. postępowaniu organ nadzoru budowlanego ustalił w sposób niebudzący wątpliwości, że inwestor Y Sp. z o.o. przed uzyskaniem w dniu 27 lipca 2021 r. decyzji Starosty Lubelskiego o pozwoleniu na budowę stacji regazyfikacji skroplonego gazu ziemnego LNG wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...] w miejscowości [...], gmina [...], wybudował sporną stację przed dniem 15 grudnia 2020 r. Fakt wcześniejszego zrealizowania przedmiotowej inwestycji przed datą formalnego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę potwierdziły zgromadzone w sprawie dokumenty w tym: protokół przekazania stacji magazynowania oraz regazyfikacji LNG z dnia 23 czerwca 2021 r. spisany pomiędzy dostawcą Y Sp. z o.o. a klientem X sp. j. z siedzibą w [...], z treści którego wynikało, iż "w dniu 23 czerwca 2021 r. Dostawca na podstawie zawartej umowy na posiadanie i najem Stacji Magazynowania oraz Regazyfikacji LNG oraz sprzedaż gazu LNG zawartej 10 sierpnia 2020 r. uruchomił stację regazyfikacji skroplonego gazu ziemnego LNG wraz ze stacją redukcyjno-pomiarową II stopnia w [...] na dz. [...] – k. 79 akt. Z pkt 6 tego protokołu wynikało również, iż w dniu 23 czerwca 2021 r. stacja regazyfikacji gazu LNG została uruchomiona jako tymczasowe zasilanie awaryjne w celu przeprowadzenia rozruchu technologicznego urządzeń gazowych odbiorczych Klienta. Również dołączone protokoły z odbioru określonych instalacji i przeprowadzenia prób ciśnieniowych wskazują na dokonanie tego w roku 2020 a więc przed uzyskaniem w dniu 27 lipca 2021 r. decyzji Starosty Lubelskiego o pozwoleniu na budowę. Tym samym twierdzenia skargi kasacyjnej negujące, iż wadliwie ustalono, że do realizacji spornej inwestycji doszło przed uzyskaniem pozwolenia na budowę jako niewiarygodne, nie poparte jakąkolwiek argumentacją nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Przeczy temu bowiem kompletny i prawidłowo zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy. Nie zasługują więc na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 7 w zw. z art 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. jak art. 83 ust 2 w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez bezpodstawne uznanie, że doszło do realizacji inwestycji budowlanej przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Nie jest także usprawiedliwiony zarzut kasacji naruszenia art. 7 k.p.a., 8 k.p.a. w zw. z art 77 § 1 k.p.a. w zw. z art 80 k.p.a. i art. 107 § 4 k.p.a. w zw. z art 140 k.p.a. przez zaniechanie podjęcia przez organ II Instancji jakichkolwiek ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie w celu jej wyjaśnienia, a także niepodjęcia czynności niezbędnych do jej dokładnego wyjaśnienia. Wprost przeciwnie w sprawie dokonano szeregu czynności procesowych mający na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego a ujawnione dowody z dokumentów czy oględzin przeprowadzonych 18 sierpnia 2022 r. oraz 5 października 2022 r. pozwoliły na wykazanie zaistniałej samowoli budowlanej. Prowadzenie bowiem robót budowalnych z naruszeniem art. 28 ust.1 ustawy Prawo budowlane stanowi w tym wypadku samowolę budowlaną o jakiej mowa w art. 48 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.Ostateczne postanowienie o wstrzymaniu Y Sp. z o.o. prowadzenia robót budowlanych polegających na budowie stacji regazyfikacji skroplonego gazu ziemnego LNG wraz z infrastrukturą towarzyszącą na dz. [...], z 18 października 2021 r. sprostowane postanowieniem z 1 grudnia 2022 r. skutecznie doręczone (podobnie jak i pozwolenie na budowę) również stronie skarżącej w tej sprawie, zawierało prawidłowe pouczenie o możliwości złożenia wniosku o legalizację w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia. Jednakże, co niesporne taki wniosek do organu nadzoru budowalnego nie wpłynął, a ten fakt jest bezsporny, nie jest także kwestionowany w skardze kasacyjnej.Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie art. 49e pkt 1 ustawy - Prawo budowlane stanowi konsekwencję niezłożenia w określonym terminie wniosku o legalizację obiektu budowlanego. W badanej sprawie, co wyżej wykazano, nie jest sporne, że w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 18 października 2021 r. adresaci postanowienia zostali poinformowani o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego, jak również nie budzi wątpliwości, że nie składając takiego wniosku z możliwości tej adresaci postanowienia nie skorzystali. W tej sytuacji, kierując się treścią art. 49e pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, organ miał obowiązek nałożyć obowiązek rozbiórki danego obiektu budowlanego. Decyzja wydana na podstawie wskazanego powyżej przepisu ma bowiem charakter związany, co oznacza że w wypadku ziszczenia się określonego warunku organ ma obowiązek wydania decyzji o ustalonej treści.Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż przedmiotem niniejszego postępowania było wyłącznie to, czy skarżący złożyli w terminie wyznaczonym przez organ nadzoru budowlanego wniosek o legalizację, czy nie. Wobec braku wniosku o legalizację, pomimo poinformowania adresata postanowienia o takiej możliwości, organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji zobowiązany był prawnie do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu, zaś organ odwoławczy w tak ustalonym stanie faktycznym do utrzymania tejże decyzji w mocy. Stąd okoliczność braku złożenia wniosku o legalizację, stanowiła samodzielną podstawę do wydania decyzji o rozbiórce.Co do zasady złożenie wniosku o legalizację jest prawem, a nie obowiązkiem strony. Zależne jest wyłącznie od jej woli, a nie od woli organu. Jeżeli strona, odpowiednio pouczona (co w niniejszej sprawie wystąpiło z uwagi na treść postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego) z prawa nie korzysta, to musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami w postaci nakazu rozbiórki.Konkludując, podkreślić należy, iż wystąpienie którejkolwiek z przesłanek wskazanych w art. 49e ustawy Prawo budowlane (jak w tej sprawie pkt 1 art. 49e) obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce, nie pozostawiając mu w tej kwestii żadnej swobody. Jeżeli zatem inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego m.in. nie skorzystają ze swojego uprawnienia i nie złożą stosownego wniosku o legalizację w ustawowym terminie (jak w tej sprawie), organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie administracyjne w celu wydania decyzji o rozbiórce. Tak właśnie prawidłowo postąpiono w realiach przedmiotowego postępowania.Przy uwzględnieniu powyższych rozważań, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji przedstawił prawidłową wykładnię normy art. 49e pkt 1 ustawy Prawo budowlane, zaś skarga kasacyjna kwestionując to stanowisko w sposób nieuprawniony neguje prawidłowy wyrok Sądu pierwszej instancji.Nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 80 ust 2 pkt 2 oraz art 83 ust 2. ustawy Prawo budowlane przez utrzymanie w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę. Przepisy te określają właściwość organów nadzoru budowlanego a w tym zakresie nie ma jakichkolwiek naruszeń prawa gdyż właściwe organy orzekały w obu instancjach w realiach tej sprawy, zaś kwestia nieprawidłowego zdaniem strony skarżącej utrzymania w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę winna być kwestionowana nie poprzez naruszenie ww. przepisów dotyczących właściwości ww. organów lecz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. czego w tej sprawie nie uczyniono. Niemniej jednak z motywów niniejszego uzasadnienia wynika wprost, że i w tym zakresie nie można skutecznie powoływać się na takie naruszenie prawa.Biorąc zatem powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przedmiotowa skarga kasacyjna nie była usprawiedliwiona i na mocy art. 184 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji o jej oddaleniu.. należało orzec jak w sentencji o jej oddaleniu.