Postanowienie - I FZ 42/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 25 marca 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Umorzenie postępowania, VAT. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 lutego 2026 r. sygn. akt I SA/Bd 305/22 w przedmiocie umorzenia postępowania międzyinstancyjnego w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 1 marca 2022 r. nr 0401-IOV1.613.1.2022 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzjiOddalono zażalenie. Umorzenie postępowania, VAT. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 lutego 2026 r. sygn. akt I SA/Bd 305/22 w przedmiocie umorzenia postępowania międzyinstancyjnego w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 1 marca 2022 r. nr 0401-IOV1.613.1.2022 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
25 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Artur Mudrecki
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
1. Postanowieniem z dnia 17 lutego 2026 r., sygn. akt I SA/Bd 305/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy umorzył postępowanie międzyinstancyjne w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 1 marca 2022 r., nr 0401-IOV1.613.1.2022 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.2. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, że w sprawie: - Skarżący złożył szereg wniosków o wyłączenie sędziów, którzy sukcesywnie orzekali w sprawie oraz całego Sądu; - toczyło się zatem postępowanie międzyinstancyjne, gdyż skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z 1 marca 2022 r., uznano ostatecznie za niedopuszczalną, a żądanie pomocy prawnej, za załatwione; - Skarżący nie złożył skargi kasacyjnej, na skutek czego postanowienie z dnia 10 listopada 2023 r. odrzucające wniesioną przez niego skargę stało się prawomocne od dnia 27 sierpnia 2024 r. – w konsekwencji postępowanie międzyinstancyjne należało umorzyć w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143.; dalej: P.p.s.a.).3. Na powyższe postanowienie Skarżący złożył zażalenie, wskazując, że zaskarża je w całości. Przedmiotowemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1) art. 244, art. 245 P.p.s.a. poprzez nieprawidłową interpretację, 2) art. 247 P.p.s.a. poprzez nieprawidłową wykładnię przepisu i uznanie, że wniosek o prawo pomocy strony skarżącej jest niezasadny, 3) art. 252 P.p.s.a. poprzez uznanie, że strona nie potrzebuje pełnomocnika z urzędu, 4) art. 141 w zw. z art. 163 i art. 166 P.p.s.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia będącego przedmiotem zaskarżenia, 5) art. 178 w zw. z art. 197 § 1 P.p.s.a. z uwagi na błąd co do prawa, 6) art. 18 P.p.s.a. poprzez brak zrozumienia intencji ustawodawcy i negatywną wykładnię pro fisci, 7) art. 22 P.p.s.a. poprzez uznanie, że nie zaszły przesłanki do tego aby wyłączyć sędziego ex officio, 8) art. 22 § 4 P.p.s.a. z uwagi na łąd co do prawa.W oparciu o zakres zaskarżenia i podaną w zażaleniu argumentację Skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonego postanowienia; przyznanie prawa pomocy; wyłączenie sędziego; - skierowanie pytania do TSUE.4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:4.1. Zażalenie jako oczywiście pozbawione usprawiedliwionych podstaw podlegało oddaleniu.4.2. Z akt sądowych wynika, że postanowieniem z dnia 10 listopada 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę Skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z 1 marca 2022 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Wyznaczony Skarżącemu pełnomocnik z urzędu w dniu 4 lipca 2024 r. złożył do sądu opinię prawną o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej od ww. postanowienia. Opinia ta została uznana jako sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności (k. 244 akt). Pismem z dnia 11 lipca 2024 r. powyższa opina prawna została doręczona Skarżącemu ze stosownym pouczeniem (k. 246 akt). W odpowiedzi na powyższe pismo Skarżący zakwestionował stanowisko wyrażone w opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy i wyznaczenie nowego pełnomocnika, a postepowanie wywołane tym wnioskiem zostało prawomocnie umorzone. Skarżący nie złożył skargi kasacyjnej, na skutek czego postanowienie z dnia 10 listopada 2023 r. odrzucające wniesioną przez niego skargę stało się prawomocne od dnia 27 sierpnia 2024 r. (postanowienie o stwierdzeniu prawomocności k. 262 akt). W związku zaś z tym, że po stwierdzonej prawomocności postanowienia o odrzuceniu skargi Skarżący złożył szereg wniosków o wyłączenie sędziów, którzy sukcesywnie orzekali w sprawie, Sąd pierwszej instancji zdiagnozował fakt zainicjowania postępowania międzyinstancyjnego. Natomiast z uwagi na okoliczność, że postanowienie o odrzuceniu skargi stało się prawomocne od dnia 27 sierpnia 2024 r., podobnie jak i postanowienie z 8 sierpnia 2024 r., I SPP/Bd 84/24, o umorzeniu postępowania w sprawie prawa pomocy (gdyż prawo to zostało już przyznane wcześniej i skonsumowane) - to w istocie zachodziła podstawa do umorzenia postępowania międzyinstancyjnego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.4.3. W zażaleniu Strona, ponownie, jak w pismach składanych w toku postępowania, odwołuje się do zasady prawa do Sądu. Jednak prawo to nie zostało Stronie odebrane w realiach sprawy. Skarżący miał przyznanego pełnomocnika z urzędu (który sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej); następnie doręczono Stronie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze stosownym pouczeniem o prawie złożenia przez Stronę skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. Strona nie skorzystała z tej możliwości. Zamiast tego Strona składała w szczególności kolejne wnioski o prawo pomocy i wyłączenie sądu oraz sędziów, m.in. sędziego WSA Mirelli Łent. Umorzenie postępowania międzyinstancyjnego - stanowiło zaś konsekwencję zakończenia już sprawy głównej ze skargi na decyzję (w tym m.in. spraw o wyznaczenie kolejnego pełnomocnika z urzędu oraz o wyłączenie sędziego Mirelli Łent, gdzie postanowieniem z 4 listopada 2025 r. I FZ 135/25 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Skarżącego na postanowienie z dnia 2 czerwca 2025 r. I SA/Bd 305/22 w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie wskazanego sędziego). W sprawie nie było podstaw do dalszego prowadzenia postępowania, gdyż nie istniał już jego przedmiot - możliwe do zaskarżenia w trybie zwykłym orzeczenie kończące postępowanie w pierwszej instancji. Tym samym i zarzuty z zażalenia wraz z wymienionymi w tym środku zaskarżenia wnioskami jako rozmijające się z takim stanem rzeczy nie mogły odnieść zamierzonego skutku.4.4. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ab initio w związku z art. 197 § 1 i § 2 orzekł jak w sentencji.4.3. W zażaleniu Strona, ponownie, jak w pismach składanych w toku postępowania, odwołuje się do zasady prawa do Sądu. Jednak prawo to nie zostało Stronie odebrane w realiach sprawy. Skarżący miał przyznanego pełnomocnika z urzędu (który sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej); następnie doręczono Stronie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze stosownym pouczeniem o prawie złożenia przez Stronę skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. Strona nie skorzystała z tej możliwości. Zamiast tego Strona składała w szczególności kolejne wnioski o prawo pomocy i wyłączenie sądu oraz sędziów, m.in. sędziego WSA Mirelli Łent. Umorzenie postępowania międzyinstancyjnego - stanowiło zaś konsekwencję zakończenia już sprawy głównej ze skargi na decyzję (w tym m.in. spraw o wyznaczenie kolejnego pełnomocnika z urzędu oraz o wyłączenie sędziego Mirelli Łent, gdzie postanowieniem z 4 listopada 2025 r. I FZ 135/25 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Skarżącego na postanowienie z dnia 2 czerwca 2025 r. I SA/Bd 305/22 w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie wskazanego sędziego). W sprawie nie było podstaw do dalszego prowadzenia postępowania, gdyż nie istniał już jego przedmiot - możliwe do zaskarżenia w trybie zwykłym orzeczenie kończące postępowanie w pierwszej instancji. Tym samym i zarzuty z zażalenia wraz z wymienionymi w tym środku zaskarżenia wnioskami jako rozmijające się z takim stanem rzeczy nie mogły odnieść zamierzonego skutku.4.4. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ab initio w związku z art. 197 § 1 i § 2 orzekł jak w sentencji.