Wyrok - II OSK 2738/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 25 marca 2026
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. cudzoziemcy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędzia del. WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 sierpnia 2025 r. sygn. akt III SAB/Gl 852/24 w sprawie ze skargi V. P. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie dOddalono skargę kasacyjną. cudzoziemcy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędzia del. WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 sierpnia 2025 r. sygn. akt III SAB/Gl 852/24 w sprawie ze skargi V. P. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie d
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
nieustalone
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
25 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Grzegorz Antas
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2025 r. w sprawie o sygn. III SAB/Gl 852/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu sprawy ze skargi V. P. (dalej: skarżący) na bezczynność Wojewody Śląskiego (dalej: Wojewoda) w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydane duplikatu decyzji o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, o sygn. III SAB/Gl 852/24, stwierdził bezczynność organu bez rażącego naruszenia prawa (pkt 1), umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku (pkt 2), oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 3), zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 4).Skargę kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia wywiódł Wojewoda, reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w części, tj. co do pkt1 i 4.Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:1. art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. a i art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 337; dalej "ustawa o pomocy"), poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że w sprawie wystąpiła bezczynność organu, podczas gdy na mocy tego przepisu termin na załatwienie sprawy nie upłynął.Zarzucono ponadto naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:1. art. 149 § 1 pkt 3, art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawoo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") w zw. z art. 100d ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt 1 i 2, ust. 4 ustawy o pomocy poprzez ich wadliwe zastosowanie, co skutkowało uznaniem bezczynności organu, podczas gdy czas załatwienia sprawy usprawiedliwiony był czynnikami zewnętrznymi, tj. głównie nadzwyczajnym napływem wniosków w związkuz konfliktem zbrojnym na Ukrainie.Wobec tak postawionych zarzutów wniesiono o uchylenie wyrokuw zaskarżonej części i rozpoznanie skargi na bezczynność poprzez jej oddaleniena podstawie art. 188 p.p.s.a., ewentualnie, o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawoo postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Takich wad skład orzekający w niniejszej sprawie nie stwierdził.Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.W rozpoznawanej sprawie, w świetle zarzutów skargi kasacyjnej, kluczowym zagadnieniem jest zakres przedmiotowy zastosowania art. 100d ustawy o pomocy. Zgodnie z treścią ust. 1 tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w dacie wyrokowana przez Sąd pierwszej instancji, w okresie do dnia 4 marca 2027 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących:1)udzielenia cudzoziemcowi:a)zezwolenia na pobyt czasowy,b)zezwolenia na pobyt stały,c)zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej,2)zmiany:a)zezwolenia na pobyt czasowy i pracę,b)zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji,3)cofnięcia cudzoziemcowi:a)zezwolenia na pobyt czasowy,b)zezwolenia na pobyt stały,c)zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej- w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.Niezależnie zatem od zakresu podmiotowego tego przepisu (co było przedmiotem wielu analiz i rozważań w orzecznictwie sądów administracyjnych) jak słusznie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, jedynie w sprawach w tym przepisie wymienionych bieg terminu do załatwienia sprawy ulegał zawieszeniu.Tymczasem, jak wynika z poczynionych w niniejszej sprawie ustaleń, potwierdzonych zgromadzonym materiałem dowodowym, skarżący już w 2021 r. wystąpił o udzielenie stosownego zezwolenia na pobyt i pracę. Natomiast 24 lipca 2024 r. zawnioskował jedynie o wydanie duplikatu otrzymanej 11 września 2023 r. decyzji – zezwolenia na pobyt czasowy i pracę i do dnia wniesienia skargi na bezczynność Wojewody w zakresie rozpatrzenia danego wniosku o wydanie duplikatu decyzji, nie otrzymał tego dokumentu (żądany dokument został mu wydany 17 grudnia 2024 r. )W tych warunkach nie sposób przyjąć, że w sprawie naruszono powołane w skardze kasacyjnej normy materialnoprawne, skoro nie mogły one stanowić podstawy procedowania w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o wydanie duplikatu decyzji zezwalającej na pobyt, zwłaszcza, że decyzja w tym przedmiocie została już przez Wojewodę wydana i trafiła do skarżącego.Konkludując, bieg terminów w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu wyłącznie na załatwienie spraw dotyczących: udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia, jego zmiany lub cofnięcia. W rozpoznawanej sprawie natomiast wniosek nie dotyczył udzielenia zezwolenia na pobyt i pracę, skarżący był już bowiem w jego posiadaniu, a jedynie udostępnienia duplikatu – kopii wcześniej wydanej decyzji w tym przedmiocie. Udostępnienie takie nie jest tożsame z procedowaniem w sprawie wydania decyzji zezwalającej na pobyt i pracę. Skoro rozwiązania przyjęte w art. 100d ustawy o pomocy stanowiły wyjątek od zasady załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, to normy tej nie można stosować rozszerzająco w taki sposób by oddziaływała na niniejszą sprawę skoro ta dotyczy wyłącznie dokonania czynności wydania dokumentu będącego w zasobach organu.Przechodząc do oceny bezczynności, którą stwierdził Sąd pierwszej instancji, z czym nie zgodził się Wojewoda, składając skargę kasacyjną, podzielić należy stanowisko, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności.Rację ma Sąd pierwszej instancji twierdząc, że Wojewoda pozostawał w bezczynności, choć nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa, czemu dał wyrazw uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Wojewoda nie załatwił bowiem wnioskuo wydanie duplikatu decyzji w stosownym do tego terminie. Skarżący swój wniosek o wydanie duplikatu decyzji złożył dnia 24 lipca 2024 r. (data wpływu do organu) i mimo ponaglenia do dnia wniesienia skargi do Sądu pierwszej instancji, skarżącemu nie doręczono tego dokumentu. Wnioskowany duplikat wydano dopiero 17 grudnia 2024 r. Upłynęło zatem prawie pięć miesięcy, w trakcie których Wojewoda rozpatrywał dany wniosek, czym uchybił terminom określonym w przepisach proceduralnych, na które zasadnie zwrócił uwagę Sąd wojewódzki, dokonując oceny pozostawania Wojewody w stanie bezczynności.Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., wobec bezskuteczności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, orzeczonoo oddaleniu skargi kasacyjnej.., wobec bezskuteczności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, orzeczonoo oddaleniu skargi kasacyjnej.