sygn. I OSK 332/25 25 marca 2026 Naczelny Sąd Administracyjny

Wyrok - I OSK 332/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 25 marca 2026

Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Pomoc społeczna. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk Sędzia del. WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 742/24, w sprawie ze skargi L.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 13 maja 2024 r., nr SKO.4Oddalono skargę kasacyjną. Pomoc społeczna. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk Sędzia del. WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 742/24, w sprawie ze skargi L.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 13 maja 2024 r., nr SKO.4
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono skargę
Typ sprawy sprawa nieprocesowa
Etap skarga kasacyjna
Tryb posiedzenie niejawne
Role w sprawie
wnioskodawca / wnioskodawczyni apelujący / skarżący wnioskodawca
Data orzeczenia 25 marca 2026
Sąd Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący Joanna Skiba
Rozstrzygnięcie

Oddalono skargę kasacyjną

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk Sędzia del. WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 742/24, w sprawie ze skargi L.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 13 maja 2024 r., nr SKO.4111.315.830.2024, w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.

UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zwany dalej "Sądem I instancji", wyrokiem z dnia 14 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 742/24, oddalił skargę L.K., zwanej dalej "skarżącą" lub "skarżącą kasacyjnie", na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie, zwanego dalej "Kolegium", z dnia 13 maja 2024 r., nr SKO.4111.315.830.2024, w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.Od wyroku Sądu I instancji skargę kasacyjną wniosła L.K. Zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości, podniesiono obie podstawy kasacyjne przewidziane w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.".1. Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucono naruszenie art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429 ze zm.), zwanej dalej "u.ś.w.", poprzez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na przyjęciu, że powstanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 31 grudnia 2023 r. i związana z tym możliwość ubiegania się o to świadczenie na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390 ze zm.), zwanej dalej "u.ś.r.", w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. następuje tylko w sytuacji, gdy wniosek o przyznanie świadczenia został złożony do dnia 31 grudnia 2023 r., ponieważ w ocenie Sądu I instancji, niewystąpienie z wnioskiem przed tą datą jest równoznaczne z brakiem możliwości uznania, iż prawo do świadczenia powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. Tymczasem prawidłowa wykładnia art. 63 ust. 1 u.ś.w. powinna uwzględniać nie tylko, jak przyjął Sąd I instancji, treść art. 24 ust. 2 u.ś.r. (w myśl którego prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami), ale też art. 24 ust. 2a u.ś.r., zgodnie z którym to przepisem, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. W przypadku skarżącej, wbrew stanowisku Sądu I instancji, dla powstania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie ma zatem decydującego znaczenia data złożenia przez nią w GOPS w [...] wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (co faktycznie nastąpiło w dniu 15 marca 2024 r.), ale data złożenia przez jej niepełnosprawną matkę wniosku do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Krośnie o ustalenie stopnia niepełnosprawności (co miało miejsce w dniu 16 listopada 2023 r.). Orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wydane zostało bowiem przez Zespół w dniu 23 lutego 2024 r., a skoro wniosek o świadczenie pielęgnacyjne został złożony w terminie trzech miesięcy od wydania tego orzeczenia, to przy spełnieniu jeszcze w 2023 r. wszystkich pozostałych przesłanek, od których uzależnione jest prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, prawo do tego świadczenia powstało przed dniem 31 grudnia 2023 r., gdyż stosownie do art. 24 ust. 2a u.ś.r., winno być przyznane począwszy od 1 listopada 2023 r.2. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 63 ust. 1 u.ś.w. i w związku z art. 24 ust. 2a u.ś.r., skutkujące niezasadnym oddaleniem skargi, pomimo uznania za słuszne zarzutów skarżącej w odniesieniu do decyzji SKO, wynikającym jedynie z błędnego przyjęcia przez Sąd z urzędu, że złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne po dniu 31 grudnia 2023 r., wyklucza uwzględnienie tego wniosku. Tymczasem nawet w postępowaniu przed organami administracji niekwestionowane było, iż w rozpatrywanym przypadku zastosowanie winny mieć przepisy u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. ze względu na ewentualne powstanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do tej daty, w oparciu o art. 63 ust. 1 u.ś.w. w związku z art. 24 ust. 2a u.ś.r., co przy zakwestionowaniu przez Sąd stanowiska Kolegium i organu pierwszej instancji odnośnie występowania w sprawie negatywnych przesłanek przyznania świadczenia wynikających z art. 17 ust.1b i art. 17b u.ś.r., winno było skutkować uchyleniem decyzji organów administracji.Skarżąca kasacyjnie w oparciu o powołane zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości oraz o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy [...], ewentualnie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W skardze kasacyjnej sformułowano również wniosek o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.W sprawie nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem wyrok mimo – w znacznej części – błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W takim uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i sąd pierwszej instancji.Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy był związany granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została formalnie oparta na obu podstawach wymienionych w art. 174 P.p.s.a. ich treść dowodzi jednak, że przedmiotem sporu są dwie kwestie. Po pierwsze, czy skarżąca mogła skutecznie ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na fakt, że nie wystąpiła z wnioskiem o jego przyznanie do dnia 31 grudnia 2023 r., a uczyniła to pod rządami znowelizowanej ustawy u.ś.r. w dniu 15 marca 2024 r., zatem w dacie kiedy o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego można ubiegać się w związku z niepodejmowaniem zatrudnienia lub rezygnacją z zatrudnienia związaną z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym osobą w wieku do 18 lat. Po drugie, czy działania podejmowane przez skarżącą kasacyjnie w celu otrzymania wsparcia finansowego na prowadzone gospodarstwo rolne mają cechy działalności polegającej na zarządzaniu gospodarstwem rolnym, co w rozumieniu art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r. obowiązującego do dnia 31 grudnia 2023 r. stanowiło negatywną przesłankę przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.Z uwagi na powyższe godzi się przypomnieć, że skarżąca kasacyjnie wnioskiem z dnia 15 marca 2024 r. zwróciła się do organu pierwszej instancji o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką, dla której w dniu 23 lutego 2024 r. wydano orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności zaliczające ją do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności na stałe, ze wskazaniem, że nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności. Wniosek do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności o ustalenie stopnia niepełnosprawności został złożony w dniu 16 listopada 2023 r.Dokonując interpretacji art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym zasadniczo należy przyjąć, że w przypadku wniosku o świadczenie pielęgnacyjne złożonego skutecznie przed dniem 1 stycznia 2024 r. (tj. przed wejściem w życie nowego brzmienia art. 17 ustawy) organ rozpatrując ten wniosek po dniu 1 stycznia 2024 r. zobowiązany jest ustalić i ocenić, czy wnioskodawca spełnia przesłanki do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego określone w przepisach ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. W przypadku spełnienia przez wnioskodawcę tych przesłanek organ winien wydać decyzję, biorąc za podstawę przepisy ustawy dotychczas obowiązujące. W razie zaś ustalenia, że przesłanki te nie są spełnione, art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym nie znajdzie zastosowania, a tym samym organ winien rozpatrzyć wniosek na gruncie przepisów obowiązujących w dniu orzekania, tj. uwzględniając nowe brzmienie art. 17 ustawy.Należy jednak też dostrzec, że przepisy ustawy o świadczeniu wspierającym nie określają co oznacza zwrot "prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r.". Dokonanie wykładni w tym zakresie wymaga zatem odwołania się do art. 24 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym, z zastrzeżeniem wynikającym z ust. 2a tego artykułu, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Dla powstania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego decydująca zatem jest data wystąpienia z wnioskiem o to świadczenie.W niniejszej sprawie wniosek o świadczenie pielęgnacyjne został złożony w dniu 15 marca 2024 r., a więc już po wprowadzonej nowelizacji art. 17 u.ś.r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy podzielić pogląd orzecznictwa, zgodnie z którym na gruncie art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym przyjmować należy, że o możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przesądza, stosownie do treści art. 24 ust. 2, 2a i 4 tej ustawy, nie tylko spełnienie przesłanek wynikających z art. 17 ust. 1 ustawy na dzień złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, gdy wniosek został złożony do dnia 31 grudnia 2023 r., ale również spełnienie tych przesłanek do dnia 31 grudnia 2023 r., jeżeli wniosek o ustalenie prawa do świadczenia został złożony po dniu 31 grudnia 2023 r., jednakże z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 24 ust. 2a ustawy i w sytuacji, gdy wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności został złożony do dnia 31 grudnia 2023 r., a ustalony stopień niepełnosprawności również datowany jest na dzień przypadający do dnia 31 grudnia 2023 r. (por. np.: wyrok NSA z dnia 17 marca 2026 r., sygn. akt I OSK 320/25; wyrok NSA z dnia 4 lutego 2026 r., sygn. akt I OSK 133/25; wyrok NSA z dnia 7 października 2025 r., sygn. akt I OSK 2025/24; wyrok WSA w Łodzi z dnia 26 września 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 493/24; wyrok WSA w Opolu z dnia 9 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Op 730/24; wyrok NSA z dnia 4 lutego 2025 r., sygn. akt I OSK 1523/24; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 maja 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 350/25; wyrok WSA w Łodzi z dnia 11 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 152/25 wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia są dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).Zauważyć należy, że zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy, który to nie uległ zmianie na skutek wskazanej nowelizacji i którego treść była taka sama przed dniem 1 stycznia 2024 r. jak i obecnie, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Przepis ten przewiduje zatem możliwość wstecznego przyznania prawa do takiego świadczenia tj. od miesiąca wystąpienia z wnioskiem o uzyskanie orzeczenia dotyczącego niepełnosprawności.W wyroku z dnia 11 maja 2023 r., sygn. akt I OSK 1080/22, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przepis art. 24 ust. 2a u.ś.r. stanowi normę prawa materialnego, który w ujęciu czasowym wyznacza zakres materialnego prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności. Jest to jednak także norma procesowa regulująca zależności pomiędzy postępowaniem w sprawie ustalenia niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności a postępowaniem w sprawie przyznania świadczenia rodzinnego. W procesowym kontekście należy odczytywać zawarte w tym przepisie sformułowanie odnoszące się do wniosku o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, od którego złożenia ustala się prawo do świadczeń rodzinnych.Stosowanie art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym należy zatem rozciągnąć również na sytuacje, w których wprawdzie wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego został złożony po dniu 31 grudnia 2023 r., jednakże wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności został złożony do dnia 31 grudnia 2023 r., a następnie wydane orzeczenie o niepełnosprawności potwierdzało powstanie przed dniem 1 stycznia 2024 r. znacznego stopnia niepełnosprawności, względnie niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.Wobec tak sformułowanych przez ustawodawcę przepisów przejściowych, uznać należy, że o możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwzględnieniem przepisów obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., w sytuacji spełnienia warunków z art. 24 ust. 2a u.ś.r., przesądza spełnienie przesłanek wynikających z art. 17 ust. 1 u.ś.r. na dzień złożenia wniosku, a jeżeli wniosek został złożony od dnia 1 stycznia 2024 r., zasadniczo chodzi tu najpóźniej o dzień 31 grudnia 2023 r. W konsekwencji przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego będzie w takiej sytuacji możliwe na podstawie przepisów dotychczasowych, stosowanych na podstawie art. 63 ust. 1 u.ś.w.W niniejszej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności matki skarżącej został złożony w dniu 16 listopada 2023 r., a więc przed dniem 31 grudnia 2023 r. Orzeczenie o ustaleniu stopnia niepełnosprawności wydano z kolei w dniu 23 lutego 2024 r. W orzeczeniu tym potwierdzono, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 16 listopada 2023 r. Wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca złożyła natomiast w dniu 15 marca 2024 r., a więc za zachowaniem trzymiesięcznego terminu od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności. Jeżeli wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną zostanie złożony z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r., to wnioskodawca nabywa prawo do tego świadczenia od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.Błędna wykładnia art. 63 ust. 1 u.ś.w. w związku z art. 24 ust. 2 u.ś.r. i art. 24 ust. 2a u.ś.r., jakiej dokonały organy administracji obu instancji oraz którą zaakceptował Sąd I instancji, nie mogła jednak skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej z uwagi na kontekst faktyczny rozpoznawanej sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w stanie faktycznym sprawy zaistniała negatywna przesłanka przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o której stanowi art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. Stosownie do treści tego przepisu, w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego. Przy czym ciężar udowodnienia faktu zaprzestania działalności rolniczej spoczywa na osobie wnioskującej o przyznanie jej świadczenia. Ponadto, zaprzestanie prowadzenia przez rolnika gospodarstwa rolnego, o jakim mowa w art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r., nie polega tylko na faktycznym zaniechaniu wykonywania przez rolnika pewnych czynności, jak np. zaprzestanie osobistej uprawy, zbierania plonów, czy uzyskiwania zysków z gospodarstwa. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego wymaga także przedsięwzięcia szeregu czynności prawnych, powiązanych integralnie ze statusem rolnika i prowadzeniem przez niego działalności rolniczej, takich jak np. złożenie wniosku o usunięcie wpisu z ewidencji producentów rolnych, który pozwala danemu producentowi (rolnikowi) na korzystanie z systemów wsparcia bezpośredniego, a więc prowadzenie gospodarstwa rolnego. Prowadzenie gospodarstwa rolnego nie może być zatem utożsamiane wyłącznie z działalnością wytwórczą w rolnictwie i sprowadzone do wytwarzania szeroko rozumianych produktów rolnych oraz ich zbywania. Przez prowadzenie gospodarstwa rolnego należy rozumieć zarówno prowadzenie na gruntach rolnych działalności wytwórczej w rolnictwie i uzyskiwanie z tego tytułu przychodów, jak i posiadanie stosownych środków produkcji to umożliwiających. Należy również przyjąć, że prowadzenie gospodarstwa rolnego obejmuje zarówno czynności faktyczne, jak i czynności prawne dokonywane w związku z podejmowaniem decyzji dotyczących prowadzenia działalności rolniczej w tym gospodarstwie (zob. np.: wyrok NSA z dnia 10 września 2025 r., sygn. akt I OSK 1780/24; wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2026 r., sygn. akt I OSK 16/25).Skarżąca kasacyjnie we wniosku z dnia 15 marca 2024 r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego złożyła oświadczenie, że jest rolnikiem i z dniem 1 listopada 2023 r. zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego. Oświadczenie to zostało przez nią podpisane po uprzednim pouczeniu o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Z akt sprawy wynika ponadto, że jest zarejestrowana jako producent rolny i po dniu 1 listopada 2023 r. nie występowała o przyznanie płatności z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, a ostatni taki wniosek złożyła w dniu 21 kwietnia 2023 r. Z treści jej dodatkowego oświadczenia z dnia 16 kwietnia 2024 r. wynika, iż jest właścicielką gospodarstwa rolnego o pow. 1,7790 ha jednak zaprzestała wszelkiej pracy w nim. Wskazała, iż od dnia 1 listopada 2023 r. nie otrzymywała pomocy dla rolników, ani nie występowała o taką pomoc. W okolicznościach sprawy wiarygodność oświadczenia wnioskodawczyni o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego od dnia 1 listopada 2023 r. podważa powzięta na zlecenie Kolegium przez organ pierwszej instancji informacja Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 9 maja 2024 r., iż w ramach różnorodnych płatności otrzymała ona określone środki pieniężne po zadeklarowanej dacie zaprzestania prowadzenia gospodarstwa, zrealizowane w dniach 12 i 18 stycznia 2024 r. na łączną kwotę 3403 zł (w trakcie realizacji dodatkowo była jeszcze płatność na kwotę 79,20 zł.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, fakt stwierdzenia pobierania dopłat dla rolników - stanowi przejaw prowadzenia gospodarstwa rolnego, co wyklucza możliwość przyjęcia pasywności zawodowej rolnika (zaniechania prowadzenia gospodarstwa). W konsekwencji – w ustalonym stanie faktycznym - nie można było uznać, że skarżąca kasacyjnie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego, co stanowiło przeszkodę do przyznania skarżącej kasacyjnie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Z tego też względu uznano, że wyrok Sądu I instancji oddalający skargę odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia w zakresie zarzutu błędnej wykładni art. 63 ust. 1 u.ś.w. w związku z art. 24 ust. 2 u.ś.r. i art. 24 ust. 2a u.ś.r.W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a. Jednocześnie trzeba podkreślić, że w przypadku, gdy Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, stwierdzając zarazem, iż zaskarżone orzeczenie – mimo wadliwego uzasadnienia – jest zgodne z prawem, ocena prawna wyrażona w tym uzasadnieniu traci moc wiążącą w takim zakresie, w jakim została zanegowana przez NSA. Od tego momentu zarówno organy administracji, jak i sądy administracyjne związane są oceną prawną sformułowaną w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego.. Jednocześnie trzeba podkreślić, że w przypadku, gdy Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, stwierdzając zarazem, iż zaskarżone orzeczenie – mimo wadliwego uzasadnienia – jest zgodne z prawem, ocena prawna wyrażona w tym uzasadnieniu traci moc wiążącą w takim zakresie, w jakim została zanegowana przez NSA. Od tego momentu zarówno organy administracji, jak i sądy administracyjne związane są oceną prawną sformułowaną w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego.