sygn. II OSK 1069/25 25 marca 2026 Naczelny Sąd Administracyjny

Wyrok - II OSK 1069/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 25 marca 2026

Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Administracyjne postępowanie, egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. WSA Jan Szuma (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 1533/24 w sprawie ze skarg K. sp. z o.o. z siedzibą w W. i M. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowiOddalono skargę kasacyjną. Administracyjne postępowanie, egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. WSA Jan Szuma (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 1533/24 w sprawie ze skarg K. sp. z o.o. z siedzibą w W. i M. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowi
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono skargę
Typ sprawy nieustalone
Etap skarga kasacyjna
Tryb posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia 25 marca 2026
Sąd Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący Andrzej Jurkiewicz
Rozstrzygnięcie

Oddalono skargę kasacyjną

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. WSA Jan Szuma (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 1533/24 w sprawie ze skarg K. sp. z o.o. z siedzibą w W. i M. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 kwietnia 2024 r. znak: DOR.7101.141.2023.MB w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę kasacyjną.

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 14 listopada 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1533/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skarg K. sp. z o.o. z siedzibą w W. i M. sp. z o.o. z siedzibą w W., uchylił postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej: "Głównym Inspektorem") z dnia 15 kwietnia 2024 r., znak DOR.7101.141.2023.MB oraz utrzymane przez nie w mocy postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej: "Wojewódzkim Inspektorem") z dnia 11 sierpnia 2023 r., znak: WOP.771.3.9.2023.KJ, o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy (zwanego dalej: "Powiatowym Inspektorem") z dnia 6 sierpnia 2020 r., nr EN/213/20 o nałożeniu na skarżące jednorazowej grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...] zł na każdą zobowiązaną spółkę w związku z niewykonaniem rozbiórki kompleksu sportowego przy ul. [...] w W.. Jednocześnie Sąd zasądził od organu na rzecz K. sp. z o.o. oraz na rzecz M. sp. z o.o. po 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła K. sp. z o.o., zarzucając naruszenie:1. art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (na datę zaskarżonego postanowienia tekst jednolity Dz.U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm., dalej: "P.b.") poprzez błędne uznanie, że K. sp. z o.o. jest inwestorem obciążonym obowiązkiem rozbiórki obiektu budowlanego, co miało spowodować, że Sąd pierwszej instancji uznał za nieusprawiedliwiony zarzut naruszenia przez organ art. 156 § 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na datę zaskarżonego postanowienia tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej: "K.p.a.");2. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (na datę zaskarżonego wyroku tekst jednolity Dz.U. z 2024 r. poz. 1267, dalej; "P.u.s.a.") oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (na datę zaskarżonego wyroku tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a.") przez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz art. 153 P.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, objawiające się jako lakoniczne oraz błędne co do przyjęcia, że K. sp. z o.o. jest stroną postępowania, w sytuacji, gdy spółka, z uwagi na nieotrzymanie finansowania budowy obiektu sportowego w ramach programu [...] w 2019 roku, utraciła prawo do dysponowania gruntem na cele budowlane i nie powinna być za tę stronę uznawana. Zdaniem skarżącej kasacyjnie miało to istotny wpływ na wynik zarówno przedmiotowej sprawy, jak i innych spraw pomiędzy skarżącą kasacyjnie spółką a organami, poprzez związanie tych organów nieprawidłową oceną prawną.Wskazując na powyższe, K. sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 P.p.s.a., ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Wniosła też o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.Zgodnie z art. 193 P.p.s.a. (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2026 r. poz. 143) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zawartych w niej zarzutów i nie relacjonuje się w nim ustaleń faktycznych oraz argumentacji prawnej przedstawionych przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego (art. 183 § 2 P.p.s.a.).Zarzuty i argumenty zawarte w skardze kasacyjnej wykraczają poza istotę rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Przypomnieć w tym miejscu należy, że podstawę uchylenia przez Sąd pierwszej instancji postanowienia Głównego Inspektora i poprzedzającego go postanowienia Wojewódzkiego Inspektora o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia nakładającego na spółki: M. sp. z o.o. oraz K. sp. z o.o. grzywny w celu przymuszenia w związku z niewykonaniem rozbiórki kompleksu sportowego przy ul. [...] w W., stanowiło zidentyfikowane przez Sąd uchybienie organów nadzoru budowlanego w zakresie zastosowania fikcji doręczenia wynikającej z art. 44 § 4 K.p.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku nakazu rozbiórki zostało doręczone w sposób nieprawidłowy. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny, organ błędnie przesłał upomnienie na adres: "Pan [...] W.", podczas gdy powinien skierować je do dwóch odrębnych prawnie podmiotów, to jest K. sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz M. sp. z o.o. z siedzibą w W.. W tych okolicznościach Sąd pierwszej instancji orzekł, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego o charakterze niepieniężnym, a w konsekwencji wszczęcie postępowania dotyczącego zobowiązania pieniężnego, toczyło się bez właściwego zawiadomienia adresatów, a zatem z istotnym uchybieniem proceduralnym.W świetle powyższego, wywiedziony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest art. 52 ust. 1 P.b., podważający kwalifikację jednej ze spółek – skarżącej kasacyjnie K. sp. z o.o. jako inwestora obciążonego obowiązkiem rozbiórki, należało uznać za nieusprawiedliwiony. Zaskarżony wyrok wszakże tych kwestii nie rozstrzygał. Dotyczył sprecyzowanej wady postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym i to ocenianej w postępowaniu nadzwyczajnym (nieważnościowym). Podobnie zarzut naruszenia art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. przez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz art. 153 P.p.s.a. osadzony ponownie na polemice z uznaniem, że skarżąca kasacyjnie spółka jest stroną postępowania, ocenić należało jako nieskuteczny. Raz jeszcze podkreślić należy, że podstawę rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stanowiło dostrzeżone uchybienie w zakresie prawidłowości doręczenia kluczowego dla procedury egzekucyjnej dokumentu. Okoliczność ta, bez względu na podnoszone przez skarżącą kasacyjnie spółkę zarzuty wykraczające poza przedmiot i granice sprawy rozpoznawanej przez Sąd pierwszej instancji, podlegać będzie weryfikacji w ponownej, poprawnie przeprowadzonej procedurze administracyjnej.W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając zarzuty skargi kasacyjnej jako nieusprawiedliwione, orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.Wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 182 § 2 P.p.s.a..