Postanowienie - II SAB/Po 319/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - z dnia 25 marca 2026
Teza
Odrzucono skargę. Dnia 25 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Sędzia WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 marca 2026 roku sprawy ze skargi T. G. na bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie oceny kwalifikacji obiektu budowlanego postanawia: I. odrzucić skargę II. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zOdrzucono skargę. Dnia 25 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Sędzia WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 marca 2026 roku sprawy ze skargi T. G. na bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie oceny kwalifikacji obiektu budowlanego postanawia: I. odrzucić skargę II. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 z
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
odrzucono środek zaskarżenia
Typ sprawy
sprawa karna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
samorząd terytorialny
Role w sprawie
prokurator
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
25 marca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Przewodniczący
Izabela Paluszyńska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 22 sierpnia 2023 r. T. G. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] o przeprowadzenie zgodności z prawem posadowienia budynku gospodarczego w [...], dz. ewid. [...].W dniu 23 kwietnia 2024 r. pracownicy organu przeprowadzili kontrolę na ww. nieruchomości i o jej wynikach poinformowali pisemnie T. G..Pismem z dnia 28 lutego 2025 r. T. G. złożył skargę dotyczącą ustaleń dokonanych przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a pismem z dnia 21 maja 2025 r. wniosek o ponowne przeprowadzenie postępowania.Pismem z dnia 25 września 2025 r. T. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego polegającej na braku merytorycznego rozpoznania sprawy.Wojewódzki Sąd Administracyjny we Poznaniu zważył, co następuje:Skarga podlega odrzuceniu.Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 2 p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych. Stosownie do art. 3 § 2 i § 2a p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:1) decyzje administracyjne;2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; zwanej dalej rónież: k.p.a.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.).Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach enumeratywnie przez ustawę wymienionych. Innymi słowy, skarga wniesiona na akt lub czynność, bezczynność lub przewlekłość, które nie zostały wymienione w wymienionym katalogu podlega odrzuceniu zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż zainicjowana taką skargą sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego.W świetle argumentacji zaprezentowanej w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2025 r. II OPS 2/25 prawidłowo pisma skarżącego z 28 lutego 2025 r. oraz z 21 maja 2025 r. zakwalifikowane zostały jako skarga, o której mowa w art. 227 k.p.a.. Skarżący domagał się od PINB ustalenia legalności budynku gospodarczego o konstrukcji drewniano – stalowej posadowionego na słupach stalowych posadowionego w [...]. NSA w w/w uchwale wyjaśnił, że w sprawach dotyczących robót budowlanych rozpoczętych czy prowadzonych z naruszeniem ustawy wszczyna się z urzędu co wynika z literalnego brzmienia art. 53a ust. 1 i art. 72 a P.b. Użycie przez ustawodawcę sformułowania, że wszczęcie postępowania w w/w sprawach następuje z urzędu, wyłącza zainicjowanie ich na wniosek strony. W takich sytuacjach organ prowadzi postępowanie sprawdzające i o jego wynikach informuje składającego wniosek, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Jak wyjaśnił NSA organy budowlane w takich sytuacjach nie są zobowiązane do wydawania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania a są zobowiązane do poinformowania wnioskodawcy, w drodze pisma o charakterze informacyjnym, o podjętych działaniach i zajętym stanowisku. Właściciel nieruchomości, który kwestionuje legalność budynku niekorzystnie oddziaływującą na jego nieruchomość może w razie niezadowolenia z wyników kontroli i stanowiska organu może wystąpić do prokuratora, któremu służy prawo zwrócenia się do właściwego organu administracji publicznej o wszczęcie postępowania w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem (art., 182 k.p.a.). Brak reakcji organu na skierowane do niego żądanie usunięcia stanu naruszeń prawa budowlanego (opieszałość lub inne zaniedbania) może stanowić przedmiot skargi w trybie skargowo – wnioskowym określonym w Dziale VIII k.p.a. (art. 227 i n k.p.a.)Z regulacji Działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego, zatytułowanego Skargi i wnioski opisane skargi na działanie organów administracji są załatwiane w samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno-techniczną (zawiadomieniem o sposobie załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi). Uproszczenie postępowania skargowego wyraża się w tym, że nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego (wnioskodawcy), a tylko zawiadamia się go o swoich działaniach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności będących przyczynami skargi, nie ma toku instancji ani środków zaskarżenia. Na działanie administracji publicznej w sprawach skarg i wniosków nie rozciąga się kontrola sprawowana przez sąd administracyjny (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wydanie 16, Warszawa 2019, s. 1072, teza 6).Sąd administracyjny nie jest zatem właściwy do rozpoznawania skarg, których przedmiotem jest zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi wniesionej w trybie Działu VIII k.p.a. Postępowanie skargowo-wnioskowe, uregulowane w Dziale VIII k.p.a., ma bowiem charakter odrębny od postępowania administracyjnego, a do czynności podejmowanych w tym postępowaniu nie stosuje się przepisów Działu II k.p.a., ponieważ - w odróżnieniu od postępowania administracyjnego - postępowanie skargowo-wnioskowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Tryb ten (art. 221 i następne k.p.a.) jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi lub wniosku, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego (zob. w tej materii m.in. postanowienia NSA: z dnia 27 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 3045/15 oraz z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 3207/17; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).Zatem z uwagi na fakt, że skargi na bezczynność czy przewlekłość mogą być wnoszone jedynie w postępowaniach, które kończą się wydaniem aktu bądź czynności, na które może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.), to Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg na bezczynność w przedmiocie rozpoznania skargi uregulowanej w Dziale VIII k.p.a. Jak wyżej podano pisma skarżącego w świetle obowiązujących przepisów mogły być jedynie zakwalifikowane jako skarga z Działu VIII k.p.a.Mając powyższe na uwadze, Sąd był zobligowany do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. co orzeczono w pkt 1 postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł w pkt 2 postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a..