Wyrok - I SA/Po 256/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - z dnia 25 marca 2026
Teza
Oddalono skargę. Egzekucyjne postępowanie, egzekucja świadczeń pieniężnych. Dnia 25 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Michał Ilski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2026 roku sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. w P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 7 listopada 2025 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skarg na czynności egzekucyjne oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z 7 listoOddalono skargę. Egzekucyjne postępowanie, egzekucja świadczeń pieniężnych. Dnia 25 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Michał Ilski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2026 roku sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. w P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 7 listopada 2025 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skarg na czynności egzekucyjne oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z 7 listo
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
uczestnik
Data orzeczenia
25 marca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Przewodniczący
Katarzyna Nikodem
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z 7 listopada 2025 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia B. Sp. z o.o. w P. , utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P. z 15 września 2025 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia skarg na czynności egzekucyjne.Zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zapadło w następującym stanie faktycznymi prawnym sprawy.Naczelnik Urzędu Skarbowego P. prowadził wobec spółki postępowanie egzekucyjne na podstawie 58 tytułów wykonawczychz 4 marca 2025 r. i 5 marca 2025 r wystawionych przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S..W celu wyegzekwowania zaległości zajęciami z 12 marca 2025 r.nr cz. [...] i [...] dokonał zajęcia wierzytelnościz rachunków bankowych skarżącej spółki w [...] S.A. i w [...] S.A.Pismami z 24 marca 2025 r. i 25 marca 2025 r. spółka złożyła skargi naww. zajęcia wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym.Zdaniem spółki, organ egzekucyjny dokonał ww. czynności egzekucyjnychz naruszeniem przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r. poz. 132 z późn. zm.; w skrócie: "u.p.e.a."). Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonych czynności i zwrot nienależnie pobranych środków, zarzucając zastosowanie zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych. W ocenie spółki, organ egzekucyjny przed zastosowaniem środka egzekucyjnegow pierwszej kolejności jest zobligowany do ustalenia, jakie środki egzekucyjne w ogóle są możliwe do zastosowania w konkretnej sprawie, a następnie winien wybrać spośród nich te, które spełniają przesłanki wskazane w art. 7 § 2 u.p.e.a. Zdaniem spółki, zajęcie rachunków bankowych stanowi nazbyt uciążliwy środek egzekucyjny, gdyż w znacznym stopniu utrudnia spółce prowadzenie działalności gospodarczej. Brak możliwości dysponowania rachunkami bankowymi doprowadzi do utraty klientów, a to z kolei będzie prowadziło do konieczności zmniejszenia rozmiarów prowadzonej działalnościi spowoduje znaczne straty finansowe, co będzie rzutowało na regulowanie przez spółkę zobowiązań, również podatkowych. W konsekwencji, zastosowane środki egzekucyjne mogą doprowadzić do zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Spółka podniosła także, że organ I instancji naruszył art. 6, art. 7, art. 8§ 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; w skrócie: "k.p.a.") poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań zmierzających do ustalenia możliwych do zastosowania środków egzekucyjnych.Postanowieniem z 7 kwietnia 2025 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego P. oddalił skargę na czynności egzekucyjne w postaci zajęć wierzytelności na rachunkach bankowych w [...] S.A. i w [...] S.A. ,dokonane 12 marca 2024 r. w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie 32 tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S..W efekcie wniesionego zażalenia przez spółkę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z 30 maja 2025 r. nr [...] uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.W uzasadnieniu organ II instancji wskazał m.in., że organ egzekucyjny w sentencji zaskarżonego postanowienia wskazał tylko część tytułów wykonawczych, w oparciu o które zawiadomieniami z 12 marca 2025 r. dokonał ww. zajęcia wierzytelności na rachunkach bankowych. Ponadto w sentencji zaskarżonego postanowienia organ pierwszej instancji nie zawarł numerów zawiadomień, którymi dokonał zajęcia wierzytelności na rachunkach bankowych, a posłużył się numerami czynności, które znane są tylko organowi egzekucyjnemu i figurują w obsługiwanym systemie, a nie są zapisane na zawiadomieniach doręczonych spółce. Organ I instancji nie przeprowadził również oceny formalnej zaskarżonych czynności.Po ponownym rozpoznaniu sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego P. postanowieniem z 15 września 2025 r., nr [...], oddalił skargi spółki z 24 marca 2025 r. i 25 marca 2025 r. na czynności egzekucyjne z 12 marca 2024 r., dokonane zawiadomieniami nr: [...] i [...] o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych w [...] S.A. i w [...] S.A., w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie 58 tytułów wykonawczych z 4 marca 2025 r. i 5 marca 2025 r., wystawionych przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowegow S. o wskazanych numerach.Naczelnik Urzędu Skarbowego poddał analizie dokonane czynności egzekucyjne pod kątem zgodności z prawem i nie stwierdził podstaw do uznania skarg za zasadne. Wskazał, że zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych zostały doręczone spółce 17 marca 2025 r. i 19 marca 2025 r., natomiast odpisy tytułów wykonawczych zostały przesłane spółce wraz z zawiadomieniem (nr [...]) i odebrane17 marca 2025 r.Odnosząc się do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, organ egzekucyjny wskazał, że postępowanie egzekucyjne musi być przede wszystkim skuteczne, a przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określają, które ze środków egzekucyjnych są mniej lub bardziej uciążliwe. OrganI instancji podkreślił jednocześnie, że to do organu egzekucyjnego należy wybór środka egzekucyjnego, który stosuje środek najbardziej adekwatny i skuteczny w danych okolicznościach. Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał także, że spółka w skardze nie wskazała innego adekwatnego środka egzekucyjnego, zastosowanie którego doprowadziłoby do zaspokojenia dochodzonych zaległości.W efekcie złożonego przez spółkę zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z 7 listopada 2025 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P. z 15 września 2025 r.Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej , analiza zgromadzonych w sprawie dokumentów prowadzi do wniosku, że ww. czynności egzekucyjne zostały dokonane prawidłowo.Zawiadomienia o zajęciu wierzytelności w skarżącej spółce zawierają wszystkie elementy określone w art. 67 § 2, art. 80 § 1 i § 3 oraz art. 26e § 1 i § 2 u.p.e.a.Spółka w złożonych skargach nie przedstawiła konkretnych nieprawidłowościw dokonanych czynnościach egzekucyjnych, a w toku postępowania skargowego spółka nie wskazała składnika majątku, z którego egzekucja byłaby dla niej mniej uciążliwa i jednocześnie równie skuteczna i efektywna jak zastosowany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego środek egzekucyjny.Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej , spółka nie posiada nieruchomości, natomiast posiada ruchomości. Prowadzenie egzekucji z ruchomości nie jest adekwatnym środkiem egzekucyjnym do zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i nie prowadzi do szybkiego osiągnięcia celu, tak jak w przypadku egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego.W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej skarżąca spółka zarzuciła naruszenie:1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia, które stoi w sprzeczności z przepisami prawa;2) art. 6 i 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niepodjęcie wszelkich działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznegoi wadliwe przyjęcie, że zajęcie wierzytelności na rachunku bankowym byłow momencie jego dokonania najmniej uciążliwym środkiem egzekucyjnym;3) art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niezastosowanie się przez organ do zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej;4) art. 11 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niezastosowanie się przez organ do zasady przekonywania.Spółka wniosła o:1. uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego;2. zasądzenie na rzecz skarżącej spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej według norm prawem przepisanych.W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął i umotywował podniesione w niej zarzuty.W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.Korzystając z uprawnienia, które przyznaje sądowi administracyjnemu art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.; w skrócie: "p.p.s.a."), dopuszczający możliwość rozpoznania w postępowaniu uproszczonym skargi, której przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnymi zabezpieczającym, na które służy zażalenie, Sąd procedował w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego postanowienia oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się przy jego wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tego aktu, względnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa.Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy, 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Według art. 54§ 2 u.p.e.a. skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie. Skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niżw terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej (art. 54 § 3 u.p.e.a.). W myśl art. 54 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie, w którym oddala lub uwzględnia skargę (w całości lub w części). Przy czym według art. 54 § 6 u.p.e.a.,w przypadku uwzględnienia skargi, organ egzekucyjny: uchyla zaskarżoną czynność egzekucyjną (w całości albo w części) lub usuwa stwierdzoną wadę czynności. Na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przysługuje zażalenie(art. 54 § 5 u.p.e.a.).Przepis art. 67 § 2 u.p.e.a. wskazuje, jakie elementy zawiera zawiadomienieo zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności, z zastrzeżeniem art. 67 § 2a pkt 1 u.p.e.a., który stanowi, że jeżeli zawiadomienieo zajęciu prawa majątkowego doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej, w zawiadomieniu o zajęciu nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego.Zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłaceniaw terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie:1) przekazał zajętą wierzytelność organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;2) nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego;3) po powstaniu wierzytelności, jeżeli jej wysokość przekracza kwotę wolną od egzekucji, a zajęta kwota nie wystarcza na zaspokojenie egzekwowanych należności pieniężnych, zawiadomił o zbiegu egzekucji.Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego (art. 80 § 3 u.p.e.a.).W niniejszej sprawie organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelnościz rachunków bankowych skarżącej spółki w [...] S.A. i w [...] S.A., zawiadomieniami z 12 marca 2024 r., nr [...]i [...]Wydruki zawiadomień zostały doręczone spółce 17 marca 2025 r. (zawiadomienie nr [...]) i 19 marca 2025 r. (zawiadomienienr [...]). Odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone spółce17 marca 2025 r. Dłużnikom zajętych wierzytelności zawiadomienia doręczono drogą elektroniczną 12 marca 2025 r.W odpowiedzi na zajęcie banki przekazały wierzytelności 12 marca 2025 r.i 13 marca 2025 r.W ocenie Sądu, czynności egzekucyjne zostały dokonane prawidłowo. Zawiadomienia te zawierają wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 i art. 80 u.p.e.a. Organ egzekucyjny wezwał bank, aby bez jego zgody nie dokonywał wypłatz tych rachunków do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie: przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomieniao zajęciu zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego; po powstaniu wierzytelności, jeżeli jej wysokość przekracza kwotę wolną od egzekucji, a zajęta kwota nie wystarcza na zaspokojenie egzekwowanych należności pieniężnych, zawiadomiło zbiegu egzekucji.W ocenie Sądu, egzekucja była dopuszczalna, a organ egzekucyjny zastosował środki egzekucyjne, które zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Zawarta w art. 7 § 2 u.p.e.a. ogólna zasada postępowania egzekucyjnego określana jest mianem zasady zastosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego lub zasady racjonalnego działania. Przy czym, co istotne, przy wyborze odpowiedniego środka egzekucyjnego organ powinien kierować się nie tylko jego jak najmniejszą dolegliwością, lecz także efektywnością. Ocena stopnia dolegliwości poszczególnych środków egzekucyjnych należy do organu egzekucyjnego - to on jest gospodarzem postępowania zabezpieczającego. Niemniej jednak zawsze powinna być ona dokonywana z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy.W przedmiotowej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zajęcia rachunków bankowych. Skarżąca spółka nie podała jaki, jej zdaniem, środek egzekucyjny byłby dla niej mniej uciążliwy, ani nie wykazała, że w jej warunkach możliwe było skuteczne zastosowanie innego środka egzekucyjnego.Egzekucja z rachunku bankowego jest jednym z łagodniejszych i najczęściej stosowanych środków egzekucyjnych. W przypadku prowadzenia takiej egzekucji strona zostaje ograniczona w prawie udzielania zleceń i rozliczeń pieniężnych jedynie do wysokości należności podlegających egzekucji, natomiast rachunek pozostaje otwarty, a strona może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotę.W ocenie Sądu, treść uzasadnienia postanowienia obrazuje szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania postanowienia oraz wskazujei wyjaśnia przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ, podejmując rozstrzygnięcie.W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.. skargę oddalił.