Wyrok - II SA/Po 902/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - z dnia 25 marca 2026
Teza
Oddalono skargę. Pomoc społeczna. Dnia 25 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Sędzia WSA Paweł Daniel Protokolant: starszy sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2026 roku sprawy ze skargi K. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 października 2025 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego oddala skarOddalono skargę. Pomoc społeczna. Dnia 25 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Sędzia WSA Paweł Daniel Protokolant: starszy sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2026 roku sprawy ze skargi K. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 października 2025 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego oddala skar
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
organ rentowy / ZUS
Data orzeczenia
25 marca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Przewodniczący
Izabela Paluszyńska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 19 sierpnia 2025 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 17, art. 20, art. 30 ust. 1, ust. 5, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz .U. z 2024 r. poz. 323 z późn.zm.; zwanej dalej: u.ś.r.), art. 63 ust. 1, ust. 6, ust. 11 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023r. poz. 1429 z późn. zm.; zwanej dalej: u.ś.w.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn.zm.; zwanej dalej: k.p.a.):1) uznał świadczenie rodzinne w formie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad K. F. w kwocie [...]zł wypłacone za okres od 7 marca 2024 r. do 31 marca 2024 r., w kwocie [...]zł miesięcznie wypłacone za okres od dnia 1 kwietnia 2024 r. do dnia 31 grudnia 2024 r. oraz w kwocie [...]zł miesięcznie wypłacone za okres od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 30 czerwca 2025 r. na podstawie decyzji nr [...] z dnia 8 maja 2023 r. za świadczenie nienależnie pobrane;2) orzekł o zwrocie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad K. F. w kwocie [...]zł wypłaconego za okres od dnia 7 marca 2024 r. do dnia 30 czerwca 2025 r.W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że K. F. przyznano świadczenie wspierające na okres od 7 marca 2024 r. 31 stycznia 2031 r. Zgodnie z art. 63 ust. 11 u.ś.w. za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne uważa się świadczenie wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające. Dlatego też w ocenie organu świadczenie pielęgnacyjne pobrane od 7 marca 2024 r. do 30 czerwca 2025 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym.W odwołaniu K. F. (zwany dalej również: skarżącym) zarzucił decyzji organu I instancji naruszenie:1) art. 63 ust 11 u.ś.w. w zw. z art. 30 ust. 1 i ust 2 pkt 1 u.ś.r. poprzez uznanie świadczenia pielęgnacyjnego pobieranego w okresie od 7 marca 2024 r. do 30 czerwca 2025 r. za świadczenie nienależnie pobrane podlegające zwrotowi, w sytuacji, w której skarżący nie miał świadomości istnienia przesłanek uniemożliwiających pobieranie mu świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący nie został prawidłowo pouczony o ww. okolicznościach skutkujących brakiem prawa do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący w przedmiotowym okresie nie wiedział czy pozostająca pod jego opieką matka nabędzie prawo do świadczenia wspierającego, tym samym nie mógł mieć świadomości ewentualnego "odpadnięcia" jego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w przyszłości;2) art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 par. 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpoznania niniejszej sprawy, przed wydaniem zaskarżonych decyzji, brak wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego, a w szczególności pominięcie szczególnych okoliczności, tj. faktu braku wiedzy skarżącego o potencjalnej kolizji świadczeń, świadczenia pielęgnacyjnego wypłacanego skarżącemu z tytułu opieki nad matką i przyznanego matce skarżącego, "wstecz" świadczenia wspierającego.Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania.Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 17 października 2025 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że ostateczną decyzją z dnia 18 maja 2023 r. nr [...] przyznało skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką K. F. na okres od dnia 1 marca 2023 r., na stałe. Pismem z dnia 30 czerwca 2025 r. nr [...] Biuro Świadczeń Rodzinnych Urzędu Miejskiego w [...] przesłało do Kolegium informację, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu 27 czerwca 2025 r. nr [...] orzekł o przyznaniu K. F. świadczenia wspierającego na okres od dnia 7 marca 2024 r. do dnia 31 marca 2031 r. W konsekwencji Kolegium decyzją z dnia 4 lipca 2025 r. nr [...] uchyliło od dnia 7 marca 2024 r. własną decyzję z dnia 18 maja 2023 r. nr [...] przyznającą skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką.Kolegium podkreśliło, że pismem z dnia 3 października 2023 r., organ I instancji pouczył skarżącego o zmianie w zasadach dotyczących uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz o tym, że świadczenie pielęgnacyjne wypłacone opiekunowi za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające będzie świadczeniem nienależnie pobranym podlegającym zwrotowi.Organ odwoławczy wyjaśnił, że z art. 63 ust. 6 u.ś.w. wynika, iż świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego, a z art. 63 ust. 11, że świadczenie wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające, uważa się za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne. Zgodnie natomiast z art. 30 ust. 1 u.ś.r. osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Przyjęty przez ustawodawcę sposób sformułowania okoliczności powstania i konieczności zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego w zbiegu ze świadczeniem wspierającym oznacza, że nie ma znaczenia fakt pobierania świadczenia w dobrej wierze.Kolegium zwróciło też uwagę, że w toku wypełniania elektronicznego wniosku o świadczenie wspierające istnieje możliwość wyboru daty przyznania tego świadczenia. Na tym etapie można zdecydować, aby świadczenie wspierające było przyznane od najwcześniejszej możliwej daty lub wskazać inną datę. Celem uniknięcia nienależnego pobrania świadczenia przez opiekuna, podopieczny może więc zdecydować, aby świadczenie wspierające zostało przyznane dopiero począwszy od miesiąca, w którym składa wniosek o jego przyznanie, dzięki czemu nie otrzymałby wyrównania za wcześniejszy okres, w którym jego opiekun pobierał świadczenie pielęgnacyjne i tym samym nie powstałby obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego.W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego Poznaniu K. F. zarzucił decyzji Kolegium naruszenie:1) art. 63 ust 11 u.ś.w. w zw. z art. 30 ust. 1 i ust 2 pkt 1 u.ś.r. poprzez uznanie świadczenia pielęgnacyjnego pobieranego w okresie od 7 marca 2024 r. do 30 czerwca 2025 r. za "świadczenie nienależnie pobrane" podlegające zwrotowi, w sytuacji, w której skarżący nie miał świadomości istnienia przesłanek uniemożliwiających pobieranie mu świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący nie został prawidłowo pouczony o ww. okolicznościach skutkujących brakiem prawa do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący w przedmiotowym okresie nie wiedział czy pozostająca pod jego opieką matka nabędzie prawo do świadczenia wspierającego, tym samym nie mógł mieć świadomości ewentualnego "odpadnięcia" jego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w przyszłości;2) art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 par. 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpoznania niniejszej sprawy, przed wydaniem zaskarżonych decyzji, brak wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego, a w szczególności pominięcie szczególnych okoliczności, tj. faktu braku wiedzy skarżącego o potencjalnej kolizji świadczeń, świadczenia pielęgnacyjnego wypłacanego skarżącemu z tytułu opieki nad matką i przyznanego matce skarżącego, "wstecz" świadczenia wspierającego.Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że jest jedynym opiekunem niepełnosprawnej i wymagającej stałej opieki matki. Sam również jest osobą niepełnosprawną, wymagającą wsparcia w kwestiach tzw. "spraw urzędowych", nie mającą wiedzy prawnej. Zarówno on jak i jego matka są osobami z pewnymi ograniczeniami neurologicznymi w rozumieniu spraw administracyjnych. W pierwszych miesiącach 2024 r. matka skarżącego usłyszała, że jako osoba niepełnosprawna może ubiegać się o świadczenie wspierające, w związku z czym, z pomocą pracowników Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności złożyła wniosek o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia. Po wydaniu decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, z pomocą pracownika ZUS, matka skarżącego złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego, w związku z czym nabyła prawo do świadczenia wspierającego od dnia 7 marca 2024, w kwocie [...]zł. Jednak Informację o nabyciu prawa do świadczenia wspierającego, ZUS przekazał matce skarżącego dopiero 27 czerwca 2025 r.Na żadnym etapie opisanego postępowania, K. F. - a tym bardziej skarżący - nie zostali poinformowani, że nabycie przez matkę skarżącego prawa do świadczenia wspierającego wpływa na prawo skarżącego do świadczenia pielęgnacyjnego. Dopiero w chwili doręczenia decyzji Kolegium z 4 lipca 2025 r. skarżący i jego matka powzięli wiedzę, że ustalenie prawa do świadczenia wspierającego wyklucza możliwość pobierania przez skarżącego świadczenia pielęgnacyjnego. Przedmiotowe świadczenie było wypłacane skarżącemu przez czas procedowania poziomu potrzeby wsparcia i prawa do świadczenia wspierającego - organ zaniechał zawieszenia jego wypłaty, do czego był zobowiązany zgodnie z przepisem art. 63 ust. 9 u.ś.w.Rezultat opisanych postępowań i decyzji jest dla skarżącego i jego matki, prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, krzywdzący i niekorzystny. Skarżący otrzymywał świadczenie pielęgnacyjne w kwocie [...]zł, które przeznaczał na zaspokajanie podstawowych potrzeb bytowych swoich i matki. Obecnie matka skarżącego nabyła w miejsce świadczenia pielęgnacyjnego syna, prawo do świadczenia wspierającego w kwocie [...]zł. Jest oczywiste, że skarżący i jego matka nigdy - świadomie - nie zdecydowaliby się na taką zmianę otrzymywanych świadczeń, mając wiedzę, że nabycie prawa do świadczenia wspierającego wyklucza możliwość pobierania świadczenia pielęgnacyjnego.W ocenie skarżącego obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc, że mu się ono nie należy. Dla prawidłowego ustalenia istnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia decydujące znaczenie ma zatem świadomość osoby pobierającej świadczenie. Osoba zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia musi być świadoma, że okoliczność, która powoduje ustanie prawa do uzyskanego świadczenia, wystąpiła.Zaprezentowany przez Kolegium sposób wykładni przepisów ustawy o świadczeniu wspierającym, prowadzi do sytuacji, w której osoba uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego może zostać zobowiązana do zwrotu tego świadczenia, niezależnie od swojej świadomości, wiedzy i zachowania. Świadczenie wspierające jest przecież świadczeniem ustalanym na wniosek i dla osoby niepełnosprawnej wymagającej wsparcia, a zatem realna wydaje się sytuacja, w której prawo do tego świadczenia zostanie ustalone bez wiedzy opiekuna, nieświadomego wystąpienia podopiecznego o świadczenie wspierające.W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w sprawie ustalenia, że kwota [...]zł pobrana przez skarżącego tytułem świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką w okresie od dnia 7 marca 2024 r. do dnia 30 czerwca 2025 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi.Kluczową kwestią dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego stało się ustalenie czy organy administracji publicznej orzekające w sprawie, prawidłowo uznały, że kwoty świadczenia pielęgnacyjnego za okres wskazany w sentencji decyzji są nienależnie pobranymi świadczeniami w rozumieniu art. 63 ust. 11 u.ś.w.Wyjaśnienia w pierwszej kolejności wymaga, że z dniem 1 stycznia 2024 r. weszły w życie przepisy u.ś.w. Ustawa ta dokonała znaczącej zmiany dotychczasowej polityki Państwa w zakresie wsparcia osób z niepełnosprawnościami i ich rodzin. Ustawa wprowadziła do systemu prawnego nowy rodzaj świadczenia - świadczenie wspierające, które jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy, ma na celu udzielenie osobom z największymi trudnościami w samodzielnym funkcjonowaniu pomocy służącej częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych tych osób. Świadczenie wspierające, w odróżnieniu od świadczeń opiekuńczych przeznaczonych dla opiekuna osoby wymagającej opieki jest świadczeniem kierowanym bezpośrednio do osoby z niepełnosprawnościami. Ustawa ta wprowadziła zmiany również w przepisach regulujących zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego. Celem zmian w ustawie o świadczeniach rodzinnych było umożliwienie podejmowania aktywności zawodowej przez opiekunów osób niepełnosprawnych uprawnionych do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna. Natomiast dla niepełnosprawnych osób pełnoletnich przewidziane jest świadczenie wspierające, z którego osoby takie w założeniu ustawodawcy mają finansować koszty opieki (por. uzasadnienie do rządowego projektu ustawy o świadczeniu wspierającym, druk nr 3130 Sejmu RP IX kadencji).Z art. 9 ust. 1-3 u.ś.w. wynika, że ustalenie prawa do świadczenia wspierającego oraz jego wypłata następują na wniosek osoby, o której mowa w art. 3 ust. 2, lub osoby upoważnionej do jej reprezentowania. Wniosek składa się nie wcześniej niż w miesiącu, w którym decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia stała się ostateczna. Wniosek składa się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Przyznanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych świadczenia wspierającego nie wymaga wydania decyzji. ZUS wydaje decyzję w sprawach odmowy przyznania świadczenia wspierającego, uchylenia lub zmiany prawa do świadczenia wspierającego oraz nienależnie pobranego świadczenia wspierającego (art. 13 ust. 1 i 4).W myśl art. 63 ust. 1 u.ś.w., w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym (u.ś.r.), do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Art. 63 ust. 2 u.ś.w. stanowi, że osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym (u.ś.r.), zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4.Z art. 63 ust. 6 u.ś.w. wynika, że świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, nie przysługują jeżeli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego. Złożenie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego powoduje, że wypłata świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51 podlega wstrzymaniu, co wynika z art. 63 ust. 9 u.ś.r.W art. 63 ust. 11 u.ś.w. ustawodawca wyjaśnił natomiast, że świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające, uznaje się za nienależnie pobrane. Przepis ten definiując co należy rozumieć przez nienależnie pobrane świadczenie wprowadza swego rodzaju fikcję prawną, w której za świadczenie nienależnie pobrane uznaje się świadczenie, które było świadczeniem należnym. Było ono bowiem wypłacane na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej, w okresie w którym nie wystąpiły jeszcze przesłanki uzasadniające pozbawienia prawa do świadczenie pielęgnacyjnego.Świadczenie wspierające oraz świadczenie pielęgnacyjne są świadczeniami konkurencyjnymi. Skorzystanie przez osobę z niepełnosprawnością z prawa do świadczenia wspierającego wiąże się z tym, że jej opiekun traci prawo do dotychczas pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego. Uzasadnione jest to celem jakim kierował się ustawodawca, tj. upodmiotowieniem osoby z niepełnosprawnością, tak aby wsparcie było kierowane do samej osoby. W założeniu ustawodawcy to osoba z niepełnosprawnością ma być podmiotem rozstrzygającym odnośnie do tego, jak wykorzystywane ma być otrzymywane wsparcie, samodzielnie ma też decydować o wyborze opiekuna. Dotychczasowemu opiekunowi umożliwia natomiast podejmowania aktywności zawodowej (por. uzasadnienie do rządowego projektu ustawy o świadczeniu wspierającym, druk nr 3130 Sejmu RP IX kadencji).Jak wynika z przywołanych powyżej przepisów u.ś.w. wypłata opiekunowi osoby z niepełnosprawnością świadczenia pielęgnacyjnego powinna zostać wstrzymana z chwilą złożenia przez osobę z niepełnosprawnością wniosku o przyznanie świadczenia wspierającego. Wniosek taki może zostać złożony do ZUS dopiero po wydaniu ostatecznej decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Ponadto, z cytowanych przepisów wynika, że decyzja o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego powinna zostać uchylona po przyznaniu osobie z niepełnosprawnością świadczenia wspierającego - od dnia, od którego ZUS przyznał tej osobie świadczenie wspierające.Jak zaznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 16 października 2025 r. sygn. akt II SA/Po 457/25 w przypadku zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oraz prawa do świadczenia wspierającego art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. nie ma zastosowania ze względu na treść art. 63 ust. 6 oraz ust. 11 u.ś.w. Przepisy u.ś.w. stanowią lex specialis w stosunku do przepisów u.ś.r. Świadczenie wspierające oraz świadczenie pielęgnacyjne są bowiem świadczeniami konkurencyjnymi. Ustawodawca wprowadził regulację, zgodnie z którą opiekun osoby niepełnosprawnej traci prawo do pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego w czasie, gdy osoba z niepełnosprawnością pobiera świadczenie wspierające. Innymi słowy, skorzystanie przez osobę z niepełnosprawnością z prawa do świadczenia wspierającego wiąże się z tym, że jej opiekun traci prawo do dotychczas pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego. Co istotne, art. 63 ust. 11 u.ś.w. jest regulacją odrębną i niezależną od art. 30 ust. 2 u.ś.r. Oznacza to, że poza przesłanką jednoczesnego pobierania dwóch świadczeń, regulacja ta nie wymaga spełnienia innych warunków dla uznania, że świadczenie pielęgnacyjne zostało nienależnie pobrane. Na definicję nienależnie pobranego świadczenia określoną w art. 63 ust. 11 u.ś.w. składa się bowiem wyłącznie element obiektywny w postaci pobrania przez opiekuna świadczenia pielęgnacyjnego w tym samym okresie, za który jego podopieczny otrzymał świadczenie wspierające, z kolei element subiektywny, czyli stan świadomości (woli) osoby pobierającej świadczenie pielęgnacyjne pozostaje zasadniczo bez znaczenia (por. wyrok WSA w Łodzi z 19 grudnia 2025 r., II SA/Wr 551/25; wyrok WSA w Gliwicach z 26 listopada 2025 r., II SA/Gl 981/25; wyrok WSA w Kielcach z 25 listopada 2025 r., II SA/Ke 401/25; wyrok WSA w Gliwicach z 21 listopada 2025 r., II SA/Gl 1128/25; wyrok WSA w Warszawie z 22 października 2025 r., VIII SA/Wa 690/25; wyrok WSA w Białymstoku z 16 października 2025 r., II SA/Bk 1318/25; wyrok WSA w Gdańsku z 15 października 2025 r., II SA/Gd 422/25; wyrok WSA w Lubinie z 8 maja 2025 r., II SA/Lu 74/25 oraz wyrok WSA w Gliwicach z 23 maja 2025r., II SA/Gl 1671/24; wyrok WSA we Wrocławiu 14 stycznia 2026 r., IV SA/Wr 413/25; http;//orzeczenia.nsa.gov.pl). Sądowi rozpoznającemu niniejszą sprawę znane jest przy tym przeciwstawne stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, jednak stanowiska tego Sąd nie podziela.W ocenie Sądu ustalenia dokonane w badanej obecnie sprawie przez organy są wystarczające i mogą stanowić podstawę do poddania kontroli legalności stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z wymogami stawianymi art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Ocena zgromadzonego materiału dokonana została natomiast zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), a motywy którymi kierowały się organy zostały szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji. Przekazane akta sprawy dostatecznie przedstawiają konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego okoliczności faktyczne.Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że ostateczną decyzją z dnia 18 maja 2023 r. nr [...] przyznało skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką K. F. na okres od dnia 1 marca 2023 r., na stałe. Z akt tych wynika także, że w dniu 27 czerwca 2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał matce skarżącego świadczenie wspierające na okres od dnia 7 marca 2024 r. do dnia 31 marca 2031 r. Zatem wobec jednoznacznego brzmienia art. 63 ust. 6 i 11 u.ś.w., organy obu instancji zasadnie uznały że świadczenie pielęgnacyjne pobrane przez skarżącego w okresie od 7 marca 2024 r. do dnia 30 czerwca 2025 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym. Jednocześnie prawidłowo ustalono wysokość świadczenia pielęgnacyjnego podlegającemu zwrotowi na kwotę [...]zł, co wynika z zestawienia zawartego w uzasadnieniu decyzji organu I instancji.Zasadnie organy obu instancji wskazały, że ustawowo określonymi przesłankami do uznania świadczenia za nienależnie pobrane w przypadku pobierania świadczenia wspierającego, jest wyłącznie obiektywny element w postaci jednoczesnego pobierania dwóch świadczeń. Wynika to wprost z art. 63 ust. 11 u.ś.w., kształtującego prawną konstrukcję świadczenia nienależnie pobranego. Sąd nie podziela również zarzutu braku nienależytego poinformowania skarżącego o ciążących na nim obowiązkach oraz skutkach niewywiązania się z tych obowiązków w przypadku przyznania matce świadczenia wspierającego. Z nadesłanych akt administracyjnych wynika, że organ I instancji informował o wejściu w życie nowego świadczenia i skutkach jakie się z tym wiążą dla osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne. O ile faktycznie informacja doręczona skarżącemu 14 października 2023 r. (k. nr 15 akt admin. organu I instancji) jest rozbudowana, to jednak zostały w niej wytłuszczone i podkreślone fragmenty istotne dla osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne. Pouczenie zawierało wykaz przesłanek negatywnych do przyznania świadczenia oraz informację odnośnie prawa wyboru jednego ze świadczeń w przypadku zbiegu świadczeń pomocy społecznej i skutków pobierania dwóch świadczeń za ten sam okres.W konsekwencji Sąd uznał, że organy rozpatrujące sprawę nie dopuściły się naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego w stopniu uzasadniającym jej uwzględnienie.Sąd jednocześnie zaznacza, że okoliczności przedstawione w skardze, dotyczące braku świadomości skarżącego o skutkach przyznania świadczenia wspierającego, a przede wszystkim długim okresem procesowania sprawy dotyczącej ustalenia poziomu potrzeby wsparcia, a następnie sprawy o przyznanie świadczenia wspierającego, co miało wymierny wpływ na wysokość kwoty nienależnie pobranego świadczenia, o ile nie mogły mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, to mogą natomiast stanowić podstawę do umorzenia kwoty podlegającej obowiązkowi zwrotu lub rozłożenia jej na raty. Sąd dostrzega bowiem podnoszony przez skarżącego problem wielomiesięcznego oczekiwania na decyzję w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia i związanych z tym problemów, niemniej jednak przepisy zostały skonstruowane w taki a nie inny sposób, a organy mają obowiązek się do nich stosować (art. 6 k.p.a.). Dlatego aby uchylić się od negatywnych skutków wynikających z wydanych w sprawie decyzji, skarżący może niezwłocznie złożyć wniosek o umorzenie lub rozłożenia na raty spornej kwoty.Z powyższych przyczyn Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.., skargę oddalił.