sygn. I SA/Lu 8/26 25 marca 2026 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie

Wyrok - I SA/Lu 8/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie - z dnia 25 marca 2026

Teza

Oddalono skargę. podatek dochodowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Protokolant starszy specjalista Marta Ścibor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2026 r. sprawy ze skargi I. E. S.á r.l. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 5 listopada 2025 r. nr 0601-IOD-3.4100.41.2025.14 w przedmiocie odmowy zwrotu zryczałtowanego podatku dochoOddalono skargę. podatek dochodowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Protokolant starszy specjalista Marta Ścibor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2026 r. sprawy ze skargi I. E. S.á r.l. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 5 listopada 2025 r. nr 0601-IOD-3.4100.41.2025.14 w przedmiocie odmowy zwrotu zryczałtowanego podatku docho

Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono skargę

Przedmiot skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego

Typ sprawy sprawa administracyjna podatkowa

Kwota główna 1.390.539 zł · zaległość podatkowa z decyzji

Etap postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt

Tryb rozprawa

Tematy

skarga administracyjna organ podatkowy podatek dochodowy od osób fizycznych kontrola administracyjna

Role w sprawie

apelujący / skarżący

Data orzeczenia 25 marca 2026

Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie

Przewodniczący Monika Kazubińska-Kręcisz

Podstawa prawna

art. 151 ppsa art. 217 k art. 84 k art. 87 k

Rozstrzygnięcie

Oddalono skargę

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Protokolant starszy specjalista Marta Ścibor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2026 r. sprawy ze skargi I. E. S.á r.l. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 5 listopada 2025 r. nr 0601-IOD-3.4100.41.2025.14 w przedmiocie odmowy zwrotu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych - oddala skargę.

UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia 5 listopada 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Skarbowego w Lublinie z dnia 7 kwietnia 2025 r. znak: 0671-SPZ-4.4100.574.2023.46, odmawiającą I. w Luksemburgu (spółce, podatnikowi, skarżącej, stronie) zwrotu kwoty 1.390.539 zł w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych pobranym przez O. spółkę z o.o. (płatnika) z tytułu dywidend wypłaconych w maju, sierpniu i listopadzie 2022 r.Jak wynika z akt sprawy i treści zaskarżonego rozstrzygnięcia, spółka zwróciła się o zwrot podatku dochodowego od osób prawnych w kwocie 1.390.539 zł, na podstawie art. 28b ust. 1 u.p.d.o.p. Organ pierwszej instancji wydał decyzję odmowną.W rozpoznaniu odwołania od tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że podatnik to spółka prawa luksemburskiego, podlegająca w tym państwie opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych bez możliwości wyboru lub zwolnienia, a jej przedmiotem działalności jest działalność holdingów finansowych. Jest spółką celową luksemburskiego alternatywnego funduszu inwestycyjnego – I. I (fundusz), powołano ją do realizacji inwestycji kapitałowej w płatnika. Płatnik – polski rezydent podatkowy wypłacił na rzecz spółki w 2022 r. dywidendy. Organ wskazał na zasady ich opodatkowania, przywołując m.in. art. 3 ust. 2, art. 22 ust. 1, art. 28b ust. 1 i ust. 2 u.p.d.o.p. Zaznaczył, że w razie spełnienia warunków wskazanych w art. 22 ust. 4 tej ustawy, możliwe jest zwolnienie dywidend z opodatkowania. Możliwość taka zachodzi, gdy wypłacającym dywidendę jest spółka mająca siedzibę lub zarząd na terytorium RP; uzyskującym dochody (przychody) jest spółka podlegająca w RP lub w innym państwie członkowskim UE lub EOG opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania, posiadająca bezpośrednio nie mniej niż 10% udziałów (akcji) w kapitale spółki wypłacającej, nie korzystająca ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania. Wszystkie wskazane warunki muszą zostać spełnione łącznie.Organ podkreślił, że art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. został wprowadzony celem implementacji dyrektywy nr 90/435/EWG z 23 lipca 1990 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania stosowanego w przypadku spółek dominujących i spółek zależnych różnych państw członkowskich, zmienionej dyrektywą nr 2003/123/WE, a następnie zastąpionej dyrektywą nr 2011/96/UE.Zdaniem organu, w sprawie nie został spełniony warunek zwolnienia podatkowego, wynikający z art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p. Dla prawidłowej wykładni tego przepisu niezbędne jest odwołanie się – poza wykładnią językową – także do wykładni systemowej, funkcjonalnej i celowościowej. Wskazując na uzasadnienie ustawy nowelizującej, którą wprowadzono do ustawy definicję rzeczywistego właściciela (art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p.) organ tłumaczył, że dla ustawodawcy podmiot "uzyskujący przychód" zgodnie z art. 22 ust. 4 pkt 2 jest odbiorcą należności o charakterystyce właściwej dla rzeczywistego właściciela należności. Ustawodawca nadał tym zwrotom taką samą prawną istotę i przyjął, że ten, kto nie jest rzeczywistym właścicielem należności, nie uzyskuje przychodu, czyli przysporzenia majątkowego w aspekcie nie tyle formalnoprawnym, co przede wszystkim ekonomicznym. Ustawodawca posłużył się więc w ustawie podatkowej językowo różnymi sformułowaniami na potrzeby opisania w istocie tej samej kategorii podmiotowej, rozstrzygającej o prawie do analizowanych zwolnień podatkowych. Jak wskazano w decyzji, przy wykładni pojęcia ,,rzeczywisty właściciel" należy mieć na uwadze również dyrektywy 2003/49/WE, 2011/96/UE, Komentarz do Modelowej Konwencji OECD w sprawie podatku od dochodu i majątku, a także orzecznictwo TSUE. Na uzasadnienie stanowiska organ odwoławczy powołał orzecznictwo sądów administracyjnych, zastrzegł jednak przy tym, że nie jest ono jednolite.W zaskarżonej decyzji zwrócono uwagę, że spółka wskazywała, iż jest beneficjentem rzeczywistym otrzymanych dywidend – otrzymuje je dla własnych korzyści, samodzielnie decyduje o ich przeznaczeniu, ponosi ryzyko ekonomiczne, nie jest zobowiązana do przekazania ich innych podmiotom, a w Luksemburgu prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą. W toku postępowania przeanalizowano zaoferowany i zgromadzony materiał dowodowy, m.in. sprawozdania finansowe, zeznania podatkowe, odpowiedź luksemburskiej administracji podatkowej, przy czym podatnik nie kwestionował jego kompletności. Jak ustalono, udziałowcami podatnika są fundusz, I. II oraz M. O. (polski rezydent podatkowy). Fundusz został utworzony jako struktura parasolowa z jednym lub większą liczbą subfunduszy, z których każdy zawiera odrębny portfel aktywów i pasywów. W sprawozdaniu z danymi finansowymi funduszu wykazane są środki alokowane w kapitał płatnika za pośrednictwem spółki. Ta ostatnia zaś jest określona jako spółka celowa, utworzona dla jednej konkretnej inwestycji.Jedyne aktywa spółki stanowią udziały w płatniku. Wszystkie operacje finansowe są ściśle związane z funduszem, który udzielał finansowania spółce, np. przez zakup emitowanych obligacji pożyczkowych. W bilansie zysków i strat podatnika wykazano niemal wyłącznie przychód z obligacji wypłacanych przez płatnika oraz koszty usług księgowych i prawnych. Z przedstawionych operacji nie wynika żadna aktywność spółki w obszarze inwestycyjnym czy operacyjnym. Uwzględnienie inwestycji w płatnika w sprawozdaniach funduszu pozwala na stwierdzenie, że to fundusz podejmuje kluczowe decyzje w odniesieniu do tej inwestycji, która jest jedynym obszarem działalności spółki. Dodatkowo potwierdzają to wyjaśnienia podatnika, zgodnie z którymi o jego założeniu oraz o inwestycji w płatnika decydował manager funduszu.Organ odwoławczy nawiązał też do wyłączonej z akt postępowania decyzji NLUS w Lublinie z dnia 11 czerwca 2024 r. w zakresie zwrotu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych, pobranego od dywidend wypłaconych przez płatnika na rzecz funduszu. Zaznaczył, że wyłączenie określonych dokumentów z akt sprawy nie odbiera tym dokumentom waloru dowodów. W raporcie rocznym funduszu inna polska spółka jest wskazana jako spółka celowa, a jak stwierdzono w powołanej decyzji, fundusz prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w kraju rezydencji i został uznany za beneficjenta rzeczywistego otrzymywanych od płatnika dywidend.Jak ustalono, spółka nie posiada żadnych rzeczowych środków trwałych, nie ponosi też kosztów osobowych. Jest zatem podmiotem pasywnym, powstałym wyłącznie w celu wykazania udziałów funduszu w płatniku. Siedziba spółki znajduje się pod tym samym adresem co siedziba głównych udziałowców. Jej przychody i rozchody mają bierny charakter, przychody są prawie wyłącznie związane z dywidendami wypłacanymi przez płatnika. Organ zarządzający składa się z osób, które pełnią podobne funkcje w kilkudziesięciu innych podmiotach. Spółkę faktycznie kontroluje fundusz, zatem jest ona pozbawiona autonomii w prowadzeniu własnej działalności gospodarczej. Według organu, spółka jest wyłącznie formalnym odbiorcą dywidend i nie może swobodnie dysponować, rozporządzać dochodem z tego tytułu oraz samodzielnie decydować o jego przeznaczeniu, jeżeli dokonuje ich transferu do podmiotu powiązanego. Nie otrzymała zatem dywidendy dla własnej korzyści, jest wyłącznie pośrednikiem w jej przekazywaniu. Nie prowadzi też rzeczywistej działalności gospodarczej w Luksemburgu.Podsumowując te rozważania organ odwoławczy stwierdził, że o ile spełnienie przez spółkę warunków określonych w art. 22 ust. 4 pkt 1, 3, 4 u.p.d.o.p. nie budzi wątpliwości, to jednak nie został spełniony warunek określony w art. 22 ust. 4 pkt 2 ustawy, bowiem podatnik nie posiada statusu rzeczywistego właściciela w stosunku do dywidend wypłaconych przez płatnika.Organ zaznaczył, że przepisy art. 20-22 u.p.d.o.p. stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest RP. W art. 10 ust. 1 i ust. 2 UPO, wskazano, że aby podmiot uzyskujący dywidendę podlegał zwolnieniu z podatku musi być również jej rzeczywistym właścicielem. Skoro przy analizie przesłanki wynikającej z art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p. wykazano, że podatnika nie można uznać za właściciela dywidendy, ponieważ nie sprawuje on kontroli nad otrzymanym dochodem i jest jedynie pośrednikiem, to tym samym nie jest spełniona przesłanka z art. 10 ust. 2 UPO.W skardze na powyższą decyzję I. wniosła o jej uchylenie wraz z decyzją organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.W skardze podniesiono zarzuty naruszenia:- art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. przez wadliwe ustalenie stanu faktycznego, polegające m.in. na niepełnym rozpoznaniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz błędnej interpretacji zgromadzonego materiału dowodowego, sprowadzające się w szczególności do nieprawidłowego ustalenia istoty działalności podatnika oraz pominięciu przedstawionych wyjaśnień i dowodów;- art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. w zw. z art. 28b ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 22 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 26 ust. 2e u.p.d.o.p. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i przyjęcie wniosków sprzecznych z materiałem dowodowym, w szczególności przez pominięcie wyjaśnień i dowodów dotyczących decyzyjności podatnika w zakresie dywidend oraz istoty jego działalności, co doprowadziło do błędnego uznania, że podatnik nie jest rzeczywistym właścicielem tych środków;- art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4 O.p. w zw. z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. oraz dyrektywą 2011/96/UE przez pominięcie w opisie stanu faktycznego kluczowych okoliczności mających istotne znaczenie dla potrzeb zgodnego z prawem rozstrzygnięcia, w szczególności pominięcie, że nic nie świadczy o nadużyciu przez spółkę prawa, w tym unikaniu opodatkowania w sytuacji, gdy wykładnia celowościowa przepisów mających zastosowanie w sprawie prowadzi do wniosku, że celem weryfikacji statusu podmiotu jako rzeczywistego właściciela należności jest zapobieganie nadużyciom prawa, a nie penalizowanie podatników działających w ramach powszechnie funkcjonujących struktur opartych o przesłanki biznesowe i gospodarcze;- art. 233 § 1 i art. 120 O.p. w zw. z art. 22 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 28b ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 26 ust. 2e u.p.d.o.p. przez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, a w konsekwencji nieuzasadnioną odmowę zwrotu podatku u źródła pobranego przez płatnika;- art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. przez jego niezastosowanie, mimo spełnienia w datach wypłaty dywidend wszystkich przesłanek do objęcia wypłat zwolnieniem z opodatkowania podatkiem u źródła;- art. 22 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. w zw. z art. 217 Konstytucji RP przez błędną wykładnię przepisu art. 22 ust. 4 pkt 2, polegającą na nieuprawnionym rozszerzeniu ustawowych przesłanek zastosowania zwolnienia z podatku u źródła od dywidend poza treść wynikającą z przepisów u.p.d.o.p. ze względu na przyjęcie, że warunkiem zastosowania tego zwolnienia jest posiadanie przez odbiorcę należności statusu rzeczywistego właściciela w sytuacji, gdy z wykładni nie tylko literalnej, ale również celowościowej wynika, że przepis ten nie uzależnia zastosowania zwolnienia dywidendy z podatku u źródła od posiadania przez podmiot uzyskujący dochody (przychody) z dywidend statusu rzeczywistego właściciela;- art. 22 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. przez błędne przyjęcie, że dywidendy powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem u źródła według stawki podatku wynoszącej 19%, określonej w art. 22 ust. 1, podczas gdy w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki do zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., a organ nie uznał, że w sprawie ma miejsce jakiekolwiek nadużycie prawa, w szczególności unikanie opodatkowania;- art. 22 ust. 1 w zw. z art. 22a u.p.d.o.p. oraz w zw. z art. 10 ust. 2 UPO w zw. z art. 120 w zw. z art. 122 § 1 O.p. przez niezastosowanie stawki wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania w sytuacji, gdy w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki do zastosowania preferencyjnej stawki podatku przewidzianej w art. 10 ust. 2 UPO;- art. 22 ust. 1 w zw. z art. 22a u.p.d.o.p. oraz w zw. z art. 10 ust. 2 UPO w zw. z art. 120 w zw. z art. 122 § 1 O.p. przez brak rozważenia, czy w sytuacji uznania, że dywidendy nie korzystają ze zwolnienia z podatku u źródła na podstawie art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. lub art. 10 ust. 2 pkt a UPO, w sprawie powinny znaleźć zastosowanie preferencyjne zasady opodatkowania przewidziane w art. 10 ust. 2 pkt b UPO.W uzasadnieniu skargi wskazano, że spółka została powołana w celu gospodarczym – dokonania akwizycji w ramach wspólnego przedsięwzięcia koinwestorów i zarządzania inwestycją w płatnika. Samodzielnie decyduje o przeznaczeniu otrzymanych dywidend, ponosi koszty działalności, spłaca zobowiązania i dokonuje zwrotu kapitału inwestorom, zarządza środkami pieniężnymi. Takie działania są typowe dla holdingów inwestycyjnych i nie mogą być utożsamiane z automatycznym przekazywaniem środków czy brakiem rzeczywistej działalności. Struktura ta ma więc realne uzasadnienie biznesowe i nie generuje żadnej korzyści podatkowej względem hipotetycznego scenariusza, w którym inwestorami bezpośrednimi byliby udziałowcy spółki. W sprawie te okoliczności zostały jednak pominięte.Skarżąca tłumaczyła m.in., że inwestycje M. O. oraz I. II w fundusz były prawnie niemożliwe, ponieważ na poziomie funduszu funkcjonują inni inwestorzy i inne inwestycje, stąd wskazane osoby (podmioty) inwestując w fundusz nie miałyby prawnej możliwości inwestycji wyłącznie w płatnika. W konsekwencji, przystąpienie do funduszu nie gwarantowałoby inwestorom ekspozycji wyłącznie na płatnika, ani nie pozwalałoby na osiągnięcie zakładanych poziomów zwrotu z tej konkretnej inwestycji.Organ uzależnił zastosowanie zwolnienia z podatku u źródła dla dywidend od wymogu posiadania przez uzyskującego przychody (dochody) z dywidend statusu rzeczywistego właściciela, pomimo iż z wykładni literalnej przepisu art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p. taki warunek nie wynika. W takiej sytuacji, wobec pierwszeństwa wykładni literalnej przepisów prawa podatkowego, zastosowanie tego wymogu powinno wynikać co najmniej z wykładni celowościowej. Analiza celu regulacji prowadzi jednak do wniosku, że koncepcja rzeczywistego właściciela tam, gdzie jest stosowana, ma charakter wyłącznie ochronny – służy przeciwdziałaniu nadużyciom prawa i nieuzasadnionemu korzystaniu z preferencji podatkowych. W realiach niniejszej sprawy brak jest jakichkolwiek przesłanek wskazujących na nadużycie. Organ nie dokonuje jednak analizy przedmiotowej sprawy pod kątem takiej możliwości.Skarżąca wskazała na treść objaśnień podatkowych z 3 lipca 2025 r. dotyczących stosowania tzw. klauzuli rzeczywistego właściciela dla celów podatku u źródła, wydanych przez Ministerstwo Finansów. Wynika z nich, że posiadanie znaczącego substratu majątkowo-osobowego nie jest konieczne w przypadku każdego podmiotu, aby można było uznać go za rzeczywistego właściciela danej płatności. Inne (niższe) wymogi co do zawartości tego substratu będą stawiane tzw. spółkom holdingowym. Ministerstwo dopuszcza przy tym możliwość korzystania przez podmiot otrzymujący płatność z tzw. dzielonego substratu majątkowo-osobowego. Także z orzecznictwa TSUE wynika, iż okoliczność, że działalność gospodarcza spółki dominującej niebędącej rezydentem polega na zarządzaniu aktywami jej spółek zależnych lub że dochody tej spółki dominującej pochodzą wyłącznie z owego zarządzania, nie może samo w sobie oznaczać istnienia czysto sztucznej struktury pozbawionej wszelkich realiów gospodarczych.W skardze argumentowano także, iż wyspecjalizowana kadra dyrektorów, z których część pełni te funkcje również w innych podmiotach powiązanych funduszu, pozwala zachować spójność w zakresie polityki inwestycyjnej oraz zapewnia profesjonalne zarządzanie strukturą holdingową. Skarżąca podkreśliła też, że nie jest zobowiązana do przekazania jakiemukolwiek podmiotowi dywidend otrzymanych od płatnika.W odniesieniu do wykładni art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. skarżąca zaznaczyła, że wprowadzenie dodatkowego warunku zastosowania zwolnienia dywidendowego narusza nie tylko ten przepis, ale i zasadę pewności prawa. Nadto, takie działanie stanowi niezgodne z Konstytucją RP wprowadzenie pozaustawowego wymogu odnośnie do warunku przyznania zwolnienia. W prawie podatkowym obowiązuje podwyższony standard, wynikający z art. 84 i 217 Konstytucji RP, wobec czego nieuprawnione jest rozszerzające stosowanie koncepcji rzeczywistego właściciela do dywidend, skoro ustawodawca wprost tego nie przewidział.Nawiązując do orzecznictwa TSUE skarżąca argumentowała, że zastosowanie klauzuli zapobiegającej nadużyciom prawa w celu odmowy przyznania korzyści wymaga spełnienia łącznie dwóch przesłanek: musi istnieć jednostkowe uzgodnienie, które nie jest rzeczywiste, a przy tym to uzgodnienie musi być wprowadzone w celu zyskania korzyści podatkowej naruszającej cel dyrektywy. W ocenie spółki, brak zarówno uzgodnienia, jak i celu uzyskania korzyści podatkowej naruszającej cel dyrektywy 2011/96/UE.Skarżąca wskazywała na zignorowanie zasady pierwszeństwa przepisów UPO oraz odmowę zastosowania preferencyjnej stawki podatku przewidzianej w art. 10 ust. 2 UPO, mimo że zostały spełnione wszystkie przesłanki. Podniosła, że pojęciu właściciela na gruncie UPO nie należy nadawać znaczenia krajowego, a w szczególności nie należy go utożsamiać z pojęciem rzeczywistego właściciela przewidzianym w art. 4 pkt 29 u.p.d.o.p. Na gruncie UPO powinno mieć autonomiczne traktatowe znaczenie.W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, popierając stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.Istota sporu w sprawie dotyczyła istnienia podstawy do zwrotu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych pobranego u źródła od dywidend wypłaconych przez polską spółkę będącą płatnikiem na rzecz spółki państwa członkowskiego będącej rezydentem podatkowym Wielkiego Księstwa Luksemburga, za 2022 .Organ utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji. Uznał że przy spełnieniu większości przesłanek zwolnienia podatkowego, o jakim mowa w art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., podatnik nie posiada statusu rzeczywistego właściciela wypłaconych dywidend, w rozumieniu art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p., co – jak stwierdzono w decyzji - ma znaczenie zarówno dla zastosowania zwolnienia podatkowego z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., jak również dla zastosowania preferencji stawkowych z UPO. Sposób działania tej spółki oraz jej organizacja (w tym brak zatrudnienia pracowników, siedziba dzielona z wieloma innymi podmiotami, zarządzanie przez kadrę, która wykonuje podobne funkcje w wielu innych podmiotach powiązanych, w tym nadrzędnych) świadczą o jej powołaniu wyłącznie w celu pośrednictwa w transferze środków pochodzących od spółki polskiej do Funduszu.Jak wynika z treści wniosku, płatnik pobrał i odprowadził podatek u źródła od wartości wypłaconych dywidend. Ciężar ekonomiczny podatku poniósł podatnik, bowiem kwota tego podatku została potrącona z wypłaconej dywidendy.Zdaniem skarżącej, spełnia ona wszystkie przesłanki zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., w ramach których nie wymieniono (analogicznie do art. 21 ust. 3 u.p.d.o.p.) przesłanki rzeczywistego właściciela. Niemniej jednak skarżąca podkreśliła, że spełnia i tę (wykreowaną jej zdaniem przez organy podatkowe) przesłankę. Jej substrat majątkowy i osobowy jest adekwatny do rodzaju i zakresu działalności. Może on mieć charakter dzielony z innymi podmiotami z grupy. Przenikanie się natomiast tych samych (profesjonalnie przygotowanych) osób w zarządach podmiotów powiązanych jest charakterystyczne dla grup kapitałowych. Spółka nie ma też ani prawnego, ani faktycznego obowiązku transferowania środków do podmiotu nadrzędnego, zaś finansowanie wewnętrzne jest charakterystyczne dla podmiotów powiązanych kapitałowo i osobowo. Skarżąca działa w formule holdingu, nie można więc oczekiwać od niej przychodów i kosztów, ale także i zaplecza lokalowego i pracowniczego, odpowiadających działalności operacyjnej. Dlatego, w ocenie strony, pobrany u źródła podatek dochodowy podlega zwrotowi na jej rzecz. Co istotne, nawet w wypadku uznania, że skarżąca nie spełnia warunków zwolnienia z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., to niewątpliwie posiada uprawnienie do preferencji wynikającej z UPO. Organ nie miał bowiem podstaw, by pojęcie rzeczywistego właściciela z art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p. przenosić na grunt umowy międzynarodowej, w której użyte pojęcie ma charakter alokacyjny.Oceniając powyższe wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 2 u.p.d.o.p. w brzmieniu właściwym dla oceny sprawy, podatnicy, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedziby lub zarządu, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów, które osiągają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W stosunku do niektórych przychodów uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podmioty zagraniczne, obowiązek potrącenia podatku spoczywa na podmiocie polskim dokonującym wypłaty należności będącej źródłem tego przychodu. Takie rodzaje przychodów zostały określone m.in. w art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. Stosownie do art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p., podatek dochodowy od określonych w art. 7b ust. 1 pkt 1 przychodów z dywidend oraz innych przychodów (dochodów) z tytułu udziału w zyskach osób prawnych mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ustala się w wysokości 19% uzyskanego przychodu (dochodu).Ustawą z dnia 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2193), od 1 stycznia 2019 r. wprowadzone zostały zmiany w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 2019 r. w zakresie zadań płatnika (art. 26 u.p.d.o.p.).Obowiązki płatnika, w przypadku, gdy wypłaty należności z tytułu wskazanego w art. 22 ust. 1 nie przekraczają w roku podatkowym na rzecz tego samego podatnika łącznie kwoty 2.000.000 zł, uregulowane zostały w art. 26 ust. 1 u.p.d.o.p., z kolei w przypadku przekroczenia kwoty 2.000.000 zł - obowiązki płatnika uregulowane zostały w art. 26 ust. 2e u.p.d.o.p.W myśl art. 26 ust. 1 u.p.d.o.p. (w brzmieniu właściwym dla oceny sprawy), osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące przedsiębiorcami, które dokonują wypłat należności z tytułów wymienionych m.in. w art. 22 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 2, 2b, 2d i 2e, w dniu dokonania wypłaty zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat, z uwzględnieniem odliczeń przewidzianych w art. 22 ust. 1a-1e. Zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo niepobranie podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania siedziby podatnika dla celów podatkowych uzyskanym od podatnika certyfikatem rezydencji. Przy weryfikacji warunków zastosowania stawki podatku innej niż określona w art. 22 ust. 1, zwolnienia lub warunków niepobrania podatku, wynikających z przepisów szczególnych lub umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, płatnik jest obowiązany do dochowania należytej staranności. Przy ocenie dochowania należytej staranności uwzględnia się charakter oraz skalę działalności prowadzonej przez płatnika oraz powiązania w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 5 płatnika z podatnikiem.Z kolei w myśl art. 26 ust. 2e u.p.d.o.p. jeżeli łączna kwota należności wypłacanych z tytułów wymienionych w art. 22 ust. 1 na rzecz podmiotu powiązanego przekroczyła w roku podatkowym obowiązującym u wypłacającego te należności łącznie kwotę 2.000.000 zł na rzecz tego samego podatnika, osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące przedsiębiorcami są obowiązane jako płatnicy pobrać, z zastrzeżeniem ust. 2g, w dniu dokonania wypłaty zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat według stawki podatku określonej w art. 22 ust. 1 od nadwyżki ponad kwotę 2.000.000 zł: 1. z uwzględnieniem odliczeń przewidzianych w art. 22 ust. 1a-1e; 2. bez możliwości niepobrania podatku na podstawie właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, a także bez uwzględniania zwolnień lub stawek wynikających z przepisów szczególnych lub umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.Jak wynika z art. 26 ust. 7a u.p.d.o.p., przepisu ust. 2e nie stosuje się, jeżeli płatnik złożył oświadczenie, że 1. posiada dokumenty wymagane przez przepisy prawa podatkowego dla zastosowania stawki podatku albo zwolnienia lub niepobrania podatku, wynikających z przepisów szczególnych lub umów o unikaniu podwójnego opodatkowania; 2. po przeprowadzeniu weryfikacji, o której mowa w ust. 1, nie posiada wiedzy uzasadniającej przypuszczenie, że istnieją okoliczności wykluczające możliwość zastosowania stawki podatku albo zwolnienia lub niepobrania podatku, wynikających z przepisów szczególnych lub umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 7a, płatnik jest obowiązany złożyć do organu podatkowego wskazanego w art. 28b ust. 15, nie później niż ostatniego dnia drugiego miesiąca następującego po miesiącu, w którym doszło do przekroczenia kwoty określonej w ust. 2e, przy czym wykonanie tego obowiązku po dokonaniu wypłaty nie zwalnia płatnika z obowiązku dochowania należytej staranności przed jej dokonaniem (art. 26 ust. 7c u.p.d.o.p.).Od 1 stycznia 2019 r., wraz z nowelizacją przepisów podatkowych w polskim porządku prawnym istnieją dwa tryby zwrotu podatku u źródła, tj. określony w art. 28b u.p.d.o.p. oraz według przepisów zamieszczonych w Dziale III Ordynacji podatkowej - Zobowiązania podatkowe w Rozdziale 9 - Napłata. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła do organu z wnioskiem o zwrot podatku.W niniejszej sprawie skarżąca będąca podatnikiem, z majątku której uiszczono podatek dochodowy u źródła (potrącono bowiem tę należność z kwoty dywidendy) podnosiła, że podstawa do zwrotu podatku powstała w związku z przysługującym jej zwolnieniem z opodatkowania, ewentualnie z tytułu preferencji podatkowej w postaci obniżonej stawki podatku zgodnie z postanowieniami UPO.Zgodnie z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., zwalnia się od podatku dochodowego przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, o których mowa w art. 7b ust. 1 pkt 1 lit. a, f oraz j, z wyjątkiem dochodów uzyskiwanych przez komplementariusza z tytułu udziału w zyskach spółki, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki: 1) wypłacającym dywidendę oraz inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych jest spółka mająca siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2) uzyskującym dochody (przychody) z dywidend oraz inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, o których mowa w pkt 1, jest spółka podlegająca w Rzeczypospolitej Polskiej lub w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania; 3) spółka, o której mowa w pkt 2, posiada bezpośrednio nie mniej niż 10% udziałów (akcji) w kapitale spółki, o której mowa w pkt 1; 4) spółka, o której mowa w pkt 2, nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania. Zwolnienie, o którym mowa w art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. ma zastosowanie w przypadku, kiedy spółka uzyskująca dochody (przychody) z dywidend oraz inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, posiada udziały (akcje) w spółce wypłacającej te należności w wysokości, o której mowa w ust. 4 pkt 3, nieprzerwanie przez okres dwóch lat (art. 22 ust. 4a ustawy). Zgodnie z art. 22 ust. 4d u.p.d.o.p., zwolnienie, o którym mowa w ust. 4, stosuje się: 1. jeżeli posiadanie udziałów (akcji), o którym mowa w ust. 4 pkt 3, wynika z tytułu własności; 2. w odniesieniu do dochodów uzyskanych z udziałów (akcji) posiadanych na podstawie tytułu: a) własności, b) innego niż własność pod warunkiem, że te dochody (przychody) korzystałyby ze zwolnienia, gdyby posiadanie tych udziałów (akcji) nie zostało przeniesione.Jak wynika z art. 22a u.p.d.o.p., przepisy art. 20-22 stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. W myśl art. 22b ustawy, zwolnienia i odliczenia wynikające z przepisów art. 20-22 stosuje się pod warunkiem istnienia podstawy prawnej wynikającej z umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania lub innej ratyfikowanej umowy międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego innego niż Rzeczpospolita Polska państwa, w którym podatnik ma swoją siedzibę lub w którym dochód został uzyskany.Zgodnie z kolei z art. 22c u.p.d.o.p., przepisów art. 20 ust. 3, art. 21 ust. 3, art. 22 ust. 4, art. 24n ust. 1 oraz art. 24o ust. 1 nie stosuje się, jeżeli skorzystanie ze zwolnienia określonego w tych przepisach było: 1) sprzeczne w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem tych przepisów; 2) głównym lub jednym z głównych celów dokonania transakcji lub innej czynności albo wielu transakcji lub innych czynności, a sposób działania był sztuczny (ust. 1). Na potrzeby ust. 1 sposób działania nie jest sztuczny, jeżeli na podstawie istniejących okoliczności należy przyjąć, że podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami zastosowałby ten sposób działania w dominującej mierze z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych. Do przyczyn, o których mowa w zdaniu pierwszym, nie zalicza się celu skorzystania ze zwolnienia określonego w przepisach art. 20 ust. 3, art. 21 ust. 3, art. 22 ust. 4, art. 24n ust. 1 oraz art. 24o ust. 1, sprzecznego z przedmiotem lub celem tych przepisów (ust.2).Zwolnione od podatku dochodowego od osób prawnych są zatem dochody (przychody) z dywidend oraz inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, jeśli zostały łącznie spełnione wskazane wyżej warunki, a równocześnie nie dochodzi do przewidzianych ustawą wyłączeń (art. 22c u.p.d.o.p.).Nadto, zgodnie z art. 10 ust. 1 Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Wielkim Księstwem Luksemburga w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku, sporządzonej w Luksemburgu dnia 14 czerwca 1995 r. (Dz.U. z 1996 r., nr 110, poz. 527), dywidendy wypłacane przez spółkę mającą siedzibę w Umawiającym się Państwie osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie mogą być opodatkowane w tym drugim Państwie. Jednakże dywidendy takie mogą być opodatkowane także w Umawiającym się Państwie, w którym spółka wypłacająca dywidendy ma swoją siedzibę, i zgodnie z prawem tego Państwa, ale jeżeli właściciel dywidend ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie, to podatek tak ustalony nie może przekroczyć: a) 0% kwoty dywidend brutto, jeżeli właścicielem jest spółka (inna niż spółka osobowa), której bezpośredni udział w kapitale spółki wypłacającej dywidendy wynosi co najmniej 10% i posiadała ona ten udział przez nieprzerwany 24 miesięczny okres poprzedzający dzień wypłaty dywidend, b) 15% kwoty dywidend brutto we wszystkich pozostałych przypadkach. Postanowienia tego ustępu nie dotyczą opodatkowania spółki w odniesieniu do zysków, z których dywidendy są wypłacane (ust. 2).Zdaniem organu, skarżąca nie spełnia przesłanki z art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p., gdyż nie jest rzeczywistym właścicielem otrzymanych dywidend.W kontekście stanowiska skarżącej, warunku takiego nie można wyprowadzić z treści art. 22 ust. 4 powołanej ustawy, w tym w szczególności art. 22 ust. 4 pkt 2, ani z zastosowaniem wykładni językowej, ani systemowej wewnętrznej. Żadna jednostka redakcyjna przepisów formułujących warunki zastosowania zwolnienia ze zryczałtowanego podatku dochodowego od dywidend, warunku takiego nie formułuje. Inaczej jest w przypadku należności z tytułu odsetek i opłat licencyjnych, w przypadku których zarówno ustawa podatkowa, jak też dyrektywa 2003/49, przewidują wprost warunek posiadania statusu rzeczywistego właściciela przez otrzymującego te należności. Skoro zaś tak, to dla zastosowania zwolnienia ze zryczałtowanego podatku od dywidend nie istnieje wymaganie, by otrzymujący należności z tytułu dywidendy posiadał status rzeczywistego właściciela w odniesieniu do tej dywidendy.W wyroku z dnia 28 października 2025 r., sygn. akt II FSK 154/23, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wykładnia językowa przepisu art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. prowadzić musi do wniosku, że warunkiem skorzystania ze zwolnienia w nim ustanowionego nie jest posiadanie przez uzyskującego dochody z dywidendy statusu rzeczywistego właściciela. Niemniej jednak oceny przesłanek zwolnienia dokonywać należy z odwołaniem do postanowień umowy międzynarodowej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania. To zaś powoduje, że organ był zobowiązany do badania statusu rzeczywistego właściciela, a więc ostateczny wniosek organu w tym przedmiocie zaprezentowany w decyzji, jakkolwiek wywiedziony z wadliwej argumentacji, jest słuszny.Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że jedną z podstawowych dyrektyw wykładni językowej jest zakaz wykładni synonimicznej. Zgodnie z nim, różnym zwrotom ustawowym (różnym sformułowaniom użytym w tekście prawnym) nie należy nadawać identycznych (tożsamych) znaczeń. Prawodawca dąży bowiem do precyzji i celowo używa różnych słów lub wyrażeń, aby opisać odmienne stany faktyczne, sytuacje prawne lub nadać im inne konsekwencje. Nie posługuje się on wyrazami bliskoznacznymi (synonimami) w sposób zamienny, a każde użyte sformułowanie ma swoje unikalne znaczenie w danym kontekście prawnym.W tym kontekście, jak zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny, na uwagę zasługuje okoliczność, że wyraźnie odmienne regulacje obowiązują w odniesieniu do zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych odsetek i należności licencyjnych wypłacanych przez polską spółkę na rzecz zagranicznego podmiotu, o którym mowa w art. 21 ust. 3 u.p.d.o.p. W przepisie tym określono warunki dla zastosowania zwolnienia z podatku u źródła w odniesieniu do odsetek i należności licencyjnych, co do zasady skonstruowane w analogiczny sposób jak warunki zwolnienia z podatku u źródła dla dywidend określone w art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. W art. 21 ust. 3 pkt 4 u.p.d.o.p. przewidziano jednak dodatkowy warunek dla zastosowania zwolnienia z podatku u źródła dla odsetek i należności licencyjnych, którego nie przewidziano w art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., dotyczącym zwolnienia dla dywidend. Warunek ten zawarty w art. 21 ust. 3 pkt. 4 u.p.d.o.p., wprost stanowi, że zwolnienie z podatku źródła może mieć zastosowanie, jeżeli spółka otrzymująca płatność odsetek bądź należności licencyjnych będzie ich rzeczywistym właścicielem.Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił przy tym uwagę, że powszechnie w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się pogląd o prymacie w prawie podatkowym wykładni językowej. Oparciem normatywnym tego poglądu jest art. 217 Konstytucji, zgodnie z którym nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podatników zwolnionych od podatków, następuje w drodze ustawy oraz art. 84 Konstytucji RP, który stanowi, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Wobec takich regulacji konstytucyjnych, jak zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny, dopuszczenie możliwości wyprowadzenia obowiązków lub ograniczenia uprawnień podatnika przez taką interpretacje tekstu ustawy, która wykracza poza językowe znaczenie użytych w niej słów, budzi zasadnicze zastrzeżenia z uwagi na potencjalne naruszenie zasady pewności prawa stanowionego będącej fundamentem państwa prawnego.W świetle tych rozważań, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy stwierdzić, że z samego przepisu art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p (tak jak twierdzi skarżąca w niniejszej sprawie) nie sposób jest wyinterpretować warunku posiadania przez odbiorcę dywidendy statusu rzeczywistego właściciela. Takie stanowisko uznano przy tym za jednolite i ugruntowane, przytaczając wyroki NSA z dnia 8 lutego 2023 r., sygn. akt II FSK 1277/22 i 1281/22, z dnia 9 października 2024 r., sygn. akt II FSK 78/22 oraz z dnia 4 kwietnia 2023 r., sygn. akt II FSK 561-565/22.Pomimo tej konstatacji, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał jednak, że zgodnie z art. 22a u.p.d.o.p., przepisy art. 20-22 stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 13 ustawy z dnia 18 listopada 2004r. (Dz.U z 2004 r., Nr. 254, poz. 2533) zmieniającej ustawę o podatku dochodowym od osób prawnych z dniem 1 stycznia 2005 r. Zgodnie z językowym znaczeniem czasownika "uwzględnić" oznacza "wziąć pod uwagę", "zastosować się do czegoś". Stosowanie przepisów art. 21-22 z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania oznacza zatem, po pierwsze, że jeśli taka umowa istnieje to stosowanie przepisów dotyczących opodatkowania u źródła przychodu (dochodu) należności licencyjnych, należności z tytułu odsetek i dywidend, w tym zwolnień podatkowych, musi uwzględniać umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, w tym modyfikacje w stosunku do zasad opisanych w art. 21-22 u.p.d.o.p. Po drugie, w razie kolizji przepisów art. 21-22 u.p.d.o.p z przepisami umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, umowy mają pierwszeństwo przed regulacjami ustawowymi. Wynika to z treści art. 87 ust. 1 Konstytucji RP. Zgodnie z powołanym przepisem ustawy zasadniczej, źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Z art. 91 wynika zaś, że ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy, oraz że umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową.Jak zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, zwrot wyrażony w języku angielskim: "beneficial owner" jest kluczowym pojęciem międzynarodowego prawa podatkowego. Pojęcie to pojawia się m.in. w treści art. 10 Modelowej Konwencji OECD, a jego rozwinięcie w komentarzu do tej Konwencji, a obecne jest także w Modelowej Konwencja ONZ (UN Model Double Taxation Convention between Developed and Developing Countries) oraz w dyrektywie 2003/49, dyrektywie 2011/96 i opartym o nią orzecznictwie TSUE (połączone sprawy C-116/16 i C-117/16, tzw. duńskie). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że poprzez obowiązek wynikający z art. 22a u.p.d.o.p uwzględnienia przy stosowaniu art. 20-22 tej ustawy umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczypospolita Polska, treść art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p winna ulec modyfikacji wynikającej z tej umowy. Oznacza to, że w sytuacji kiedy w relacjach pomiędzy państwami istnieje umowa w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, ze względu na treść art. 22a u.p.d.o.p., przepisy art. 20-22 u.p.d.o.p należy stosować z uwzględnieniem takiej umowy. Nie można zatem stosować przepisu art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. z pominięciem regulacji umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania.Spółka, która posiada status podatnika, ma siedzibę dla celów podatkowych w Wielkim Księstwie Luksemburga. Zgodnie zaś z treścią (przywołanego powyżej) art. 10 ust. 2 UPO, warunkiem zastosowania stawki podatkowej 0% lub też obniżonej stawki 15% do opodatkowania dywidendy jest posiadanie przez spółkę otrzymującą dywidendę statusu jej właściciela.Odnosząc więc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że ze względu na treść art. 10 ust. 2 UPO, jednym z warunków zastosowania zwolnienia podatkowego dla podmiotu uzyskującego dochody (przychody) z dywidend, o którym mowa w art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p., jest posiadanie przez niego statusu rzeczywistego właściciela. Takie bowiem pojęcie, zdefiniowane w art. 4a pkt 29, używane jest w polskiej ustawie podatkowej normującej obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób prawnych. Zauważyć też trzeba, że jak ocenił Naczelny Sąd Administracyjny, pojęcie "rzeczywistego właściciela" na gruncie polskiej ustawy podatkowej, zdefiniowane zostało w art. 4a pkt 29 w sposób odpowiadający intencjom wyrażonym w Komentarzu do Modelowej Konwencji, jak i dyrektywie 2003/49 oraz w dyrektywie 2011/96. Stąd też nie można podzielić stanowiska skarżącej zawartego w skardze, że zastosowanie w sprawie definicji rzeczywistego właściciela zawartej w art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p. stanowi naruszenie zasady autonomicznej wykładni traktatowej. Jeśli odwołać się bowiem do Komentarza do Konwencji Modelowej OECD (co czyni sama strona w skardze), to należy wskazać, że w części dotyczącej art. 10 (pkt 12.4) podkreślono, że rzeczywistym właścicielem dywidendy nie jest jej odbiorca związany obowiązkiem kontraktowym lub ustawowym do przekazania uzyskanej wypłaty drugiej osobie (i ten obowiązek wynika zazwyczaj z odnośnych dokumentów). Jednak zobowiązanie takie może istnieć także na podstawie faktów i okoliczności, które wskazują, że zasadniczo odbiorca w sposób oczywisty nie ma prawa korzystać i rozporządzać dywidendą, nie będąc równocześnie ograniczonym obowiązkiem kontraktowym lub ustawowym do przekazania wypłaty. Odbiorca dywidendy ma mieć więc faktyczne prawo do korzystania i dysponowania dywidendą.Umowa z Luksemburgiem jest oparta na treści Modelowej Konwencji OECD. Jak wynika z art. 31 UPO, sporządzona została ona w dwóch językach: polskim i francuskim, przy czym oba teksty są jednakowo autentyczne. W takiej sytuacji dla rekonstrukcji jednoznacznej normy prawnej należy wziąć pod uwagę przedmiot i cel analizowanej regulacji prawnej. Takie działanie znajduje uzasadnienie w treści art. 31 Konwencji Wiedeńskiej o prawie traktatów sporządzonej w Wiedniu dnia 23 maja 1969 r. (Dz.U 1990 nr 74 poz.439). Jak wynika z przepisów tego artykułu, traktat należy interpretować w dobrej wierze, zgodnie ze zwykłym znaczeniem, jakie należy przypisywać użytym w nim wyrazom w ich kontekście, oraz w świetle jego przedmiotu i celu. Dla celów interpretacji traktatu kontekst obejmuje, oprócz tekstu, łącznie z jego wstępem i załącznikami każde porozumienie dotyczące traktatu, osiągnięte między wszystkimi stronami w związku z zawarciem traktatu oraz każdy dokument sporządzony przez jedną lub więcej stron w związku z zawarciem traktatu, przyjęty przez inne strony jako dokument odnoszący się do traktatu. Należy brać pod uwagę również każde późniejsze porozumienie między stronami. Specjalne zaś znaczenie należy przypisywać wyrazowi wówczas, gdy ustalono, że taki był zamiar stron. Jak natomiast wynika z art. 3 ust. 2 UPO, przy stosowaniu Konwencji przez Umawiające się Państwo, jeżeli z treści przepisu nie wynika inaczej, każde określenie nie zdefiniowane będzie miało takie znaczenie, jakie przyjmuje się według prawa danego Państwa w zakresie podatków, do których ma zastosowanie niniejsza Konwencja.W przypadku przepisów umów międzynarodowych konieczne jest zatem w pierwszej kolejności sięganie do jej przedmiotu i celu ich zawarcia.Konwencja z Luksemburgiem nie zawiera wprawdzie preambuły, jednak już z jej tytułu wynika, że została ona zawarta w celu, z jednej strony, unikania podwójnego opodatkowania, z drugiej zaś zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku. Ponadto, wziąć trzeba pod uwagę, że od 1 stycznia 2020 r. do wskazanej Konwencji ma zastosowanie Konwencja wielostronna implementująca środki traktatowego prawa podatkowego mające na celu zapobieganie erozji podstawy opodatkowania i przenoszeniu zysku, sporządzona w Paryżu dnia 24 listopada 2016 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 1369). Celem Konwencji wielostronnej jest, jak wynika z jej preambuły, m.in. zapewnienie, by istniejące umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania dochodu były interpretowane w celu wyeliminowania podwójnego opodatkowania w odniesieniu do podatków objętych tymi umowami bez tworzenia możliwości nieopodatkowania lub zmniejszonego opodatkowania poprzez uchylanie się od opodatkowania lub unikanie opodatkowania (w tym poprzez nabywanie korzyści umownych przez osoby nieuprawnione, treaty-shopping), mające na celu uzyskanie ulg przewidzianych w tych umowach pośrednio na korzyść osób mających miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytoriach trzecich jurysdykcji.Zważywszy na fakt, że UPO nie definiuje pojęcia "właściciela dywidend", do którego odwołuje się art. 10 ust. 2, należy – zgodnie z przywołanym art. 3 ust. 2 umowy oraz art. 22a u.p.d.o.p. – do oceny spełnienie warunków zastosowania zwolnienia podatkowego wynikającego z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. uwzględnić pojęcie rzeczywistego właściciela, zgodnie z jego definicją ujętą w art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p.Zgodnie z powołanym przepisem, rzeczywisty właściciel to podmiot, który spełnia łącznie następujące warunki: a) otrzymuje należność dla własnej korzyści, w tym decyduje samodzielnie o jej przeznaczeniu i ponosi ryzyko ekonomiczne związane z utratą tej należności lub jej części, b) nie jest pośrednikiem, przedstawicielem, powiernikiem lub innym podmiotem zobowiązanym do przekazania całości lub części należności innemu podmiotowi, c) prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w kraju siedziby, jeżeli należności są uzyskiwane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, przy czym przy ocenie, czy podmiot prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą, uwzględnia się charakter oraz skalę działalności prowadzonej przez ten podmiot w zakresie otrzymanej należności.Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, że ustalone przez organ okoliczności faktyczne w znakomitej większości wynikają z materiału dowodowego przedstawionego przez stronę i nie mają co do zasady charakteru spornego. Sporna jest natomiast ocena prawna tych okoliczności w kontekście przesłanek zwolnienia podatkowego, a konkretnie przesłanki z art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p. odczytywanej z uwzględnieniem art. 10 ust. 2 UPO (który – wbrew stanowisku strony – został także poddany analizie przez organ w niniejszej sprawie).W oświadczeniach z 27 lutego 2023 r. oraz z 16 listopada 2023 r. spółka wskazała m.in., że jest beneficjentem rzeczywistym otrzymanych dywidend, tj. otrzymuje je dla własnej korzyści, samodzielnie decyduje o ich przeznaczeniu i ponosi ryzyko ekonomiczne związane z ich utratą (m.in. z dywidendy spłaciła w pierwszej kolejności swoje zobowiązania); nie jest pośrednikiem, przedstawicielem, powiernikiem lub innym podmiotem zobowiązanym do przekazania całości lub części otrzymanej dywidendy innemu podmiotowi; prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w Luksemburgu; jej utworzenie i funkcjonowanie było i jest uzasadnione z perspektywy ekonomicznej.Organ ustalił jednak, że udziałowcami I. są: l. I (85,2% udziałów), I. II z siedzibą w Luksemburgu (specjalna spółka komandytowa, 8,7 % udziałów) oraz M. O. (polski rezydent podatkowy). l. I to fundusz, który został utworzony jako struktura parasolowa z jednym lub większą liczbą subfunduszy, z których każdy zawiera odrębny portfel aktywów i pasywów. Jak wskazała skarżąca, I. jest spółką celową luksemburskiego alternatywnego funduszu inwestycyjnego, która została powołana do realizacji inwestycji kapitałowej w O. (jak tłumaczyła strona, umożliwiono w ten sposób inwestorom mniejszościowym funduszu – z pominięciem całego portfela - na wyłączną inwestycję w spółkę polską). Środki alokowane w kapitał płatnika za pośrednictwem I. są wykazane w sprawozdaniu z danymi finansowymi Funduszu. I. jest określona jako spółka celowa utworzona dla jednej konkretnej inwestycji, wykazywanej także w sprawozdaniach funduszu.W sprawozdaniach finansowych za lata 2021 i 2022 aktywa trwałe spółki obejmowały wyłącznie udziały w płatniku. Aktywa obrotowe w 2022 r. miały wartość 2.608.477,13 zł (w 2021 r. – tylko 30.195,56 zł), w tym kwota 1.792.356,95 zł to należności (tj. przedmiotowy podatek u źródła), a 816.120,18 zł to środki pieniężne na rachunkach bankowych. W 2022 r. przychód spółki stanowiły wyłącznie dochody z praw udziałowych tj, dywidenda otrzymana od płatnika w wysokości 9.318.626,89 zł oraz przychody odsetkowe na kwotę 9.613,22 zł. W ramach działalności operacyjnej spółka wykazała jedynie koszty surowców i materiałów eksploatacyjnych, inne koszty usług obcych w wysokości 558.647,70 zł oraz koszty odsetkowe w wysokości 5.590,87 zł. Zysk netto wyniósł 8.741,902,02 zł. W 2021 r. odnotowano stratę w wysokości 288.614,43 zł, a jedynym przychodem spółki były przychody odsetkowe w wysokości 4.601,55 zł. Jak ustalono, fundusz udzielał finansowania spółce np. poprzez zakup emitowanych obligacji pożyczkowych. Z przedstawionych operacji nie wynika żadna aktywność spółki w obszarze inwestycyjnym czy operacyjnym. Z kolei jedyna inwestycja w O. – tj. płatnika (która stanowiła cel zawiązania spółki) jest uwzględniona w danych sprawozdawczych funduszu.Skarżąca wskazała na wezwanie organu, że w latach 2019 - 2021 nie były podejmowane uchwały o wypłacie dywidendy do udziałowców płatnika. Dywidenda otrzymana w 2022 r. została przeznaczona w pierwszej kolejności na pokrycie bieżących kosztów operacyjnych, zaś w pozostałej części - środki zostały przekazane do udziałowców podatnika (przy czym fundusz jest udziałowcem większościowym). Zobowiązania, o których mowa w skardze, to zasadniczo zobowiązania wewnętrzne wobec funduszu, a jak wynika z orzecznictwa – przekazywanie środków z dywidendy może odbywać się w różnym czasie i w różnej formie. Nie ulega wątpliwości, że środki te w znaczącej ich części ostatecznie trafiają do funduszu.Powyższe wskazuje na to, że skarżąca – która bez wątpliwości spełnia wymogi formalne niezbędne dla działalności rynkowej, jest podmiotem zarejestrowanym, posiada rachunek bankowy, itp. - jest wyłącznie platformą pośredniczącą w przekazywaniu zysku otrzymanego po podziale od polskiej spółki. Fundusz nie tylko jest odbiorcą tych należności, ale też wpływa realnie na środki, którymi dysponuje spółka (poprzez wykup obligacji oraz pożyczki) oraz na jej decyzje (jak wyjaśniła skarżąca, decyzje inwestycyjne tj. założenie I. , ale i jedyna inwestycja tej spółki celowej w O. , podejmowane były przez menadżera funduszu AIFM).Jakkolwiek skarżąca wskazała, że posiada wyspecjalizowaną kadrę dyrektorów, to jednak poza sporem jest, że pełnią oni podobne funkcje w wielu innych powiązanych podmiotach. W rachunku zysków i strat nie wykazano kosztów zatrudnienia, w tym także wynagrodzenia dyrektorów. Komplementariusz prowadzący sprawy funduszu zatrudnia natomiast jedną osobę, koszty wynagrodzeń menadżerów funduszu ujęte są zaś w kosztach związanych z usługami świadczonymi przez A. . Firma ta ma siedzibę w tym samym miejscu co skarżąca, świadczy ona usługi na rzecz funduszu (według danych ogólnie dostępnych A. zajmuje się świadczeniem usług finansowych dla funduszy inwestycyjnych i korporacji, firma oferuje kompleksowe rozwiązania, w tym administrację funduszami, sprawozdawczość finansową, zarządzanie długiem oraz usługi księgowe i prawne).Skarżąca dzieli siedzibę z wieloma podmiotami z grupy, w tym z funduszem. Nie zatrudnia własnych pracowników, nie ponosi też kosztów outsourcingu pracowniczego. Na aktywa trwałe składają się wyłącznie udziały w O. . Spółka zatem nie nabywa udziałów ani w luksemburskich, ani w zagranicznych spółkach czy przedsiębiorstwach, nie prowadzi też działalności kredytowej wobec podmiotów zależnych czy też spółek niepowiązanych.Jak wynika z informacji uzyskanej od administracji luksemburskiej, zasadniczym rodzajem działalności spółki jest działalność holdingowa, a główne przychody pochodzą z udziałów kapitałowych i zysków z różnic kursowych. Pod adresem prowadzenia działalności podatnika jest zarejestrowanych ponad 100 podmiotów. Spółka nie jest zarejestrowana jako pracodawca, otrzymuje różne usługi doradcze od podmiotów niepowiązanych (głównie związane ze wsparciem księgowym i prawnym). Jej działalność gospodarcza jest ograniczona (jest to spółka celowa utrzymywana przez fundusz). Członkowie zarządu zasiadają równocześnie w innych spółkach: S. S. - w ponad 75 podmiotach, E. A. - w ponad 40 podmiotach, C. R. - w ponad 25 podmiotach, L. M. - w 5 podmiotach, A. P. - w 2 podmiotach.W tych okolicznościach trudno odmówić racji twierdzeniu organu, iż skarżąca jest faktycznie kontrolowana przez fundusz, nie posiada autonomii w prowadzeniu własnej działalności gospodarczej Nie posiada substratu osobowego i majątkowego (trudno zatem ocenić nawet jego adekwatność do rodzaju działalności), środków trwałych. Została utworzona dla celów realizowanych przez swojego głównego udziałowca i korzysta wyłącznie z jego zasobów (co wyraźnie podkreśliła sama skarżąca zarówno w odwołaniu, jak i w skardze). Bez znaczenia dla oceny braku samodzielności spółki są wyjaśnienia strony, w których wskazywała ona na konieczność powołania spółki w celu dokonania jednorazowej inwestycji w płatnika. W istocie jest to bowiem przyznanie, że spółka ta wypełniła swoje założenie strategiczne (a tym samym i uzasadnienie gospodarcze, o którym mowa w skardze) i obecnie pełni rolę pośrednika pomiędzy płatnikiem i funduszem, w tym w zakresie przepływu kapitału. Operacje finansowe spółki są ściśle powiązane z funduszem, który udzielał spółce finansowania np. poprzez zakup emitowanych obligacji pożyczkowych. Działalność spółki holdingowej, aby mogła zostać uznana za działalność gospodarczą, nie może ograniczać się jedynie do biernego czerpania korzyści wynikających z praw właścicielskich, np. otrzymywania dywidend, jak też nie wykazywać się w istocie żadnym potencjałem osobowym (brak pracowników, równoczesne zaangażowanie kadry zarządczej w wiele innych podmiotów), przy równoczesnym deklarowaniu działalności holdingowej o szerokim zakresie (zob. Nota nr 1 do Sprawozdania za 2022 r.).Biorąc pod uwagę przytoczone ustalenia, Sąd podziela stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, że spółka będąca podatnikiem nie posiada statusu rzeczywistego beneficjenta w stosunku do przekazywanych jej dywidend. Nie otrzymywała ona należności dla własnej korzyści. Jej istnienie było determinowane jednorazową inwestycją, zaś aktualny byt sprowadza się do pośrednictwa w przekazywaniu środków finansowych na rzecz funduszu, który nie tylko ją utworzył w ściśle określonym celu, ale i ją w pełnym zakresie kontroluje. Ustalone okoliczności dają uzasadnione podstawy do stwierdzenia, że spółka będąca podatnikiem funkcjonuje wyłącznie formalnie. Nie można przyjąć, że należności, które otrzymuje podatnik są przeznaczane dla jego własnej korzyści, gdyż spółka ta nie wykazuje na przestrzeni lat żadnych inwestycji. Rzeczywistym właścicielem jest zaś ten, kto prawnie, ekonomicznie oraz faktycznie sprawuje kontrolę nad otrzymanym dochodem, a nie tylko jest jego formalnoprawnym właścicielem.W tych warunkach (przy braku spełnienia przesłanek zwolnienia podatkowego), nie istniała konieczność badania przez organ okoliczności świadczących o nadużyciu prawa przez spółkę. Przepis art. 22c u.p.d.o.p. ma zastosowanie wówczas, gdy podmiot spełnia przesłanki zwolnienia, jednak – z uwagi na wskazane w tym przepisie warunki – zwolnienia tego nie można zastosować.Bez znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy pozostają kwestie odnoszące się do funduszu jako ewentualnego rzeczywistego właściciela dywidend, bowiem okoliczność ta nie została przez stronę stosownie zgłoszona w toku sprawy i udokumentowana. Klauzula look trough approach (LTA) polega na tym, że płatnik fakultatywnie może zastosować preferencję podatkową na podstawie szczególnych okoliczności, w których rzeczywistym beneficjentem jest inny podmiot niż odbiorca należności i wówczas zadaniem płatnika jest ujawnić ten stan rzeczy w składanych organowi podatkowemu deklaracjach, informacjach. Co istotne, płatność w relacjach między kolejnymi spółkami ma mieć zachowany tożsamy charakter (por. szerzej s. 24 i nast. wymienionych Objaśnień Ministra Finansów z 3 lipca 2025 r.). Tymczasem w realiach analizowanej sprawy argument skarżącej spółki nawiązujący do luksemburskiego Funduszu jako rzeczywistego właściciela dywidend wypłaconych spółce został podniesiony dopiero na rozprawie i był wyłącznie odpowiedzią (alternatywną wobec zasadniczego jej stanowiska w sprawie) na ustalenia organu świadczące o tym, że skarżąca jest pozbawiona przymiotu rzeczywistego właściciela. W szczególności zaś była to reakcja na informację o ostatecznej decyzji dotyczącej wypłaty takich środków przez inną spółkę celową działającą w strukturze grupy, w której z wnioskiem o zwrot wystąpił sam fundusz i został uznany za uprawnionego, tj. m.in. posiadającego status beneficial owner. Co nie bez znaczenia w tej sprawie, środki finansowe między spółką polską i luksemburska oraz pomiędzy spółką luksemburską i funduszem były przekazywane z różnych tytułów prawnych, a więc nie miały tożsamego charakteru.Skarżąca podniosła w skardze także liczne zarzuty o charakterze prawnoprocesowym, nawiązujące do sposobu gromadzenia i oceny dowodów oraz przedstawienia stanowiska organu w treści decyzji.Zdaniem Sądu, zarzuty te nie są uzasadnione. Organ przeprowadził bowiem zupełne postępowanie dowodowe, zaś zebrany materiał ocenił z uwzględnieniem zasad wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego. Stanowisko w tym przedmiocie wyczerpująco przedstawiono w uzasadnieniu decyzji, które – wbrew stanowisku strony – wypełnia w sposób należyty funkcje: informacyjną i perswazyjną. Wbrew stanowisku skarżącej, przyjęta przez organ argumentacja nie opiera się na wadliwie ocenionym materiale dowodowym, ale na określonej wykładni prawa, z którą nie godzi się skarżąca. Organ odniósł się też do jej twierdzeń. Zdaniem Sądu, nie można uznać, by organ pominął część materiału dowodowego, nadając w sposób nieuzasadniony (profiskalny) walor dominujący pozostałym dowodom lub też potraktował je selektywnie, albo – pomijając współpracę ze stroną – nie zgromadził tego materiału w niezbędnym zakresie. Organ odwołał się w treści zaskarżonego aktu do konkretnych dokumentów źródłowych (sprawozdań finansowych) i wyjaśnień samej strony. W tych okolicznościach nie można uznać za zasadne zarzutów naruszenia przepisów art. 121 § 1 O.p., art. 122 O.p., art. 187 § 1 i art. 191 O.p., podobnie jak zarzutów naruszenia art. 210 § 4 O.p. Decyzja odpowiada standardom jej sporządzenia wymienionym we wskazanych przepisach i poddaje się kontroli sądowej. Wbrew stanowisku strony, organ nie tylko przywołał te okoliczności, które świadczą o braku realizacji przez podatnika przesłanek zwolnienia, ale wsparł je danymi odnoszącymi się do jego indywidualnej sytuacji.Wbrew twierdzeniu skarżącej, organ uwzględnił w rozstrzygnięciu fakt wydania Objaśnień podatkowych w zakresie interpretacji przepisów prawa. Wskazał jednak równocześnie, że Objaśnienia – z racji daty ich publikacji – nie stanowiły dla skarżącej i płatnika punktu odniesienia w momencie złożenia wniosku o zwrot podatku, jak też nie stanowią one dla podatnika ochrony prawnej.Mając to na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.. orzeczono jak w wyroku.