Wyrok - II SA/Po 777/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - z dnia 25 marca 2026
Teza
Oddalono skargę. Administracyjne postępowanie, pozwolenie na budowę. Dnia 25 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 marca 2026 roku sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Wojewody z dnia 25 sierpnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddaOddalono skargę. Administracyjne postępowanie, pozwolenie na budowę. Dnia 25 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 marca 2026 roku sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Wojewody z dnia 25 sierpnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania odda
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
samorząd terytorialny
Role w sprawie
odwołujący
odwołujący / ubezpieczony
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
25 marca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Przewodniczący
Izabela Paluszyńska
Podstawa prawna
art. 128
kpa
art. 129
kpa
art. 57
kpa
art. 134
kpa
art. 107
kpa
art. 58
kpa
art. 59
kpa
art. 145
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (1)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Wojewoda postanowieniem z 25 sierpnia 2025 r. nr [...] działając na podstawie art. 59 § 2 oraz art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej "K.p.a."), po zapoznaniu się z odwołaniem M. B. (dalej jako skarżąca lub strona) reprezentowanej przed adwokata od decyzji Starosty [...] nr [...] z 9 października 2024 r. (znak: [...]) uchylającej decyzję Starosty [...] nr [...] z 10 sierpnia 2016 r. (znak: [...]) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę wiaty z przebudową na budynek gospodarczy na działce o numerze ewidencyjnym [...], położonej w obrębie [...], jednostka ewidencyjna [...] Gmina [...] oraz umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie wydania pozwolenia na budowę dla inwestora M. B., dla inwestycji obejmującej rozbudowę wiaty z przebudową na budynek gospodarczy na działce o numerze ewidencyjnym [...], położonej w obrębie [...], jednostka ewidencyjna [...] Gmina [...] oraz wnioskiem z 15 lipca 2025 r. o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania:1. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] nr [...] z 9 października 2024 r. (znak: [...]),2. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] nr [...] z 9 października 2024 r. (znak: [...]).W uzasadnieniu organ wskazał, że dnia 29 lipca 2024 r. G. P. reprezentowany przez pełnomocnika złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] nr [...] z 10 sierpnia 2016 r. (znak: [...]). Starosta [...] decyzją nr [...] z 9 października 2024 r. (znak: [...]) uchylił decyzję Starosty [...] nr [...] z 10 sierpnia 2016 r. (znak: [...]) oraz umorzył postępowanie administracyjne w tej sprawie.Odwołanie od decyzji z 9 października 2024 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącej wniosła podaniami z 15 lipca 2025 r. (nadano 17 lipca 2025 r.).We wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik odwołującej wskazał, że M. B. nie ma wiedzy i doświadczenia w tematyce prawniczej, a pouczenia zawarte w decyzji były niezrozumiałe. Skarżąca była przekonana o prawomocności decyzji z 9 października 2024 r. i braku możliwości wniesienia odwołania. Pełnomocnik skarżącej zwróciła również uwagę na stan zdrowia skarżącej, na co wpływ miał stan psychiczny i możliwość rozeznania się w bieżących sprawach. Zdaniem pełnomocnika skarżącej okoliczności te spowodowały, że skarżąca nie była w sposób racjonalny rozeznać się w decyzji, którą otrzymała i złożyć odwołania. O możliwości zaskarżenia decyzji z 9 października 2025 r. M. B. dowiedziała się dopiero 14 lipca 2025 r. podczas porady prawnej.Wojewoda wyjaśnił, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Strona występująca z wnioskiem o przywrócenie terminu powinna zatem wykazać, że przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności miała charakter obiektywny, wystąpiła niezależnie od jej woli, oraz, że osoba zainteresowana podejmowała czynności celem zwalczenia tej przeszkody. Przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają bowiem wyłącznie występujące bez woli strony okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw uniemożliwiły dokonanie czynności we właściwym czasie.Dokonując oceny zawinienia skarżącej w uchybieniu terminowi należy Wojewoda wziął pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne sprawy i ocenił winę według obiektywnych mierników jej staranności. Zdaniem organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie nie uprawdopodobniono, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej, a nieznajomość prawa nie stanowi podstawy do uznania za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminu.Zdaniem Wojewody przesłanką do przywrócenia terminu nie jest również choroba skarżącej. Wojewoda zwrócił uwagę, że do wniosku o przywrócenie terminu przedłożone zostało zaświadczenie lekarskie potwierdzające jedynie leczenie skarżącej przez poradnię od 22 stycznia 2013 r. Nie został przedstawiony dowód, z którego wynikałaby przeszkoda niemożliwa do przezwyciężenia, istniejąca w terminie na wniesienie odwołania.W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. B. reprezentowana przez adwokata zaskarżyła postanowienie Wojewody z 25 sierpnia 2025 r., nr [...] w całości, wniosła o jego uchylenie i zarzucając naruszenie art. 58, 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy; w oparciu o przedstawiony przez M. B. materiał dowodowy nie istnieją podstawy do przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Starosty [...] nr [...] z 9 października 2024r. i tym samym stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia lekarza psychiatry, z którego wynika ze leczy się od 2013 r. a w okresie od 1 stycznia 2024 do 16 października 2024 r. była pacjentką na wizytach z uwagi na objawy nerwicowe. Strona pozostawała tez pod opieką psychologa, skarży się na trudności w codziennym funkcjonowaniu zmęczenie, zmienny nastrój, depresja.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej P.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 P.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.Przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewody z 25 sierpnia 2025 r. nr [...] o odmowie przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] nr [...] z 9 października 2024 r. oraz stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji.Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że postępowanie odwoławcze uruchamiane jest czynnością procesową strony, jaką jest wniesienie odwołania. Warunkiem skuteczności jego wniesienia jest jednak spełnienie określonych prawem wymagań co do formy, treści, terminu i trybu.W art. 128 K.p.a. wskazano, że odwołanie nie wymaga szczególnej formy, ani szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona jest niezadowolona z decyzji. Niemniej jednak warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu. Zgodnie bowiem z art. 129 K.p.a., odwołanie należy wnieść w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, przy czym przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym doręczono decyzję (art. 57 § 1 K.p.a.). Prekluzyjny termin do wniesienia odwołania dotyczy osób, którym decyzja została doręczona. Z kolei art. 134 K.p.a. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Doręczenie w swych skutkach oznacza rozpoczęcie biegu terminu przewidzianego w art. 129 § 2 K.p.a. do złożenia odwołania.Kwestią bezsporną w niniejszej sprawie jest fakt, iż decyzja Starosty [...] nr [...] z 9 października 2024 r. została skarżącej prawidłowo doręczona w dniu 17 października 2024 r. (zob. k. 60 akt I instancji). Wobec tego 14 dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 31 października 2024 r. Natomiast odwołanie w sprawie zostało wniesione w dniu 17 lipca 2025 r. a więc po upływie wskazanego terminu.Należy podkreślić, że kwestionowana w odwołaniu decyzja organu I instancji zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości, terminie i sposobie wniesienia odwołania, zgodnie z art. 107 §1 pkt 7 K.p.a. Pouczenie to wskazywało, że odwołanie należy skierować do organu odwoławczego, za pośrednictwem organu pierwszej instancji, w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji (zob. k. 53 akt I instancji).Z art. 134 K.p.a. wynika wyraźny obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, w sytuacji, kiedy odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Okoliczność złożenia przez skarżącego odwołania z przekroczeniem 14-dniowego terminu, określonego w art. 129 § 2 K.p.a., jest nie tylko bezsporna, ale i niewątpliwa w świetle ustalonych i niepodważalnych w skardze okoliczności faktycznych sprawy.Konsekwencją złożenia odwołania z uchybieniem terminu, zgodnie z art. 134 K.p.a., jest stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Kategoryczne określenie w powołanym przepisie "organ odwoławczy stwierdza", oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, co wyklucza jakąkolwiek dowolność tego organu w tym zakresie.Z kolei instytucja przywrócenia terminu została uregulowana w art. 58 K.p.a. i 59 K.p.a. Stosownie do treści art. 59 § 2 K.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 K.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 K.p.a.).Z treści przywołanych wyżej przepisów wynika, że organ administracji publicznej – właściwy do rozpatrzenia środka zaskarżenia - jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: zainteresowany złoży wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dopełni czynności, dla której termin był określony oraz zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.Z kolei uprawniony do złożenia wniosku o przywrócenie terminu ma przede wszystkim obowiązek uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Innymi słowy, zainteresowany winien uwiarygodnić stosowną argumentacją, że na skutek obiektywnych okoliczności, występujących bez woli strony i mimo dołożenia staranności w prowadzeniu własnych spraw, nie mógł dokonać tej czynności w przewidzianym terminie. Ponadto strona ma wykazać, że przeszkoda istniała cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. Organ powinien jedynie przedstawione przez stronę okoliczności ocenić w świetle przesłanek z art. 58 § 1 K.p.a.W orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie ugruntował się pogląd, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z 14 stycznia 2016 r. (sygn. akt II SA/Ke 822/15) wskazał, że "warunek braku zawinienia w uchybieniu terminowi należy przy tym oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł należytej staranności i racjonalnego postępowania przy wykonywaniu czynności. Chodzi, bowiem o taką przeszkodę w dotrzymaniu terminu, która była niezależna od woli i wiedzy strony, a zatem przeszkodę nie do przezwyciężenia, przeszkodę eliminującą nie tylko możliwość złożenia pisma procesowego w terminie, ale wykluczającą w ogóle normalne działanie". Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 30 listopada 2006 r. stwierdził, że "jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy." (sygn. akt II OSK 1397/05).Zgodzić się należało z oceną dokonaną przez Wojewodę, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku wniesienia odwołania w terminie można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od strony, przy istnieniu jednoczesnego obowiązku strony do dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W ocenie Sądu fakt pozostawania pod opieką Poradni zdrowia psychicznego od 22 stycznia 2013 r. i odbywania wizyt w tej placówce w 2024 r. nie stanowi o tym, by w terminie otwartym do wniesienia odwołania tj. w okresie od 17 do 31 października 2024 r. zaistniała obiektywna przeszkoda w możliwości wniesienia odwołania. Do wniosku o przywrócenie terminu nie zostały przedłożone żadne dokumenty potwierdzające stan zdrowia skarżącej, a załączone do skargi zaświadczenie ma charakter na tyle ogólny, że również nie potwierdzają braku winy w uchybieniu terminowi.Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2017 r., str. 547). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zaliczyć można zdarzenia mające charakter siły wyższej, przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia". Skarżąca nie wykazała by znajdowała się w takich okolicznościach.Nie stanowi również o braku winy strony jej nieznajomość prawa, zwłaszcza gdy pouczenie zawarte w decyzji było w ocenie Sądu czytelne i jasno wskazywało termin i sposób wniesienia odwołania. W konsekwencji, zdaniem Sądu, sam fakt, że skarżąca nie miała pełnej wiedzy prawnej nie może stanowić o spełnieniu przesłanki przywrócenia terminu, o której mowa w art. 58 K.p.a., tj. o uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu (zob. wyrok NSA z 12 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 473/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że Wojewoda prawidłowo ustalając stan faktyczny uznał, że skarżąca nie spełniła materialnej przesłanki przywrócenia terminu. Nie uprawdopodobniła bowiem zaistnienia niezależnej przeszkody uniemożliwiającej jej wniesienie odwołania we właściwym terminie. Z przyczyn powołanych powyżej stwierdzić należy, że nie doszło zatem do naruszenia art. 58 § 1 K.p.a.Nie zasługują również na uwzględnienie pozostałe zarzuty skargi. Wbrew twierdzeniom strony organ odwoławczy wszechstronnie rozpoznał sprawę w kwestii terminowości wniesionego środka zaskarżenia oraz instytucji przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nie doszło zatem do naruszenia art. art. 7, 77 i 80 K.p.a.W konsekwencji powyższego Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w sposób prawidłowy, a skarga M. B. podlegała oddaleniu o czym orzeczono na podstawie art. 151 P.p.s.a..